VAIS Activiteitenverslag 2008.pdf - Kauri
VAIS Activiteitenverslag 2008.pdf - Kauri
VAIS Activiteitenverslag 2008.pdf - Kauri
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Zuidwerking<br />
MOZAMBIQUEREpORTAGE<br />
Ratten redden levens<br />
Ratten, die op een mijnenveld op de geur afgaan om de tuigen op te sporen, zodat achteraf de ontmijners<br />
weliswaar manueel maar met een flink verlaagd risico voor hun lijf en leden voor het echte<br />
werk aan de slag kunnen. Dat spektakel was in februari 2009 op Eén te bekijken in een uitzending van<br />
Vlaanderen vakantieland. De beelden waren in Chokwe, in de provincie Inhambane, geschoten maar<br />
<strong>VAIS</strong> heeft ook in Gaza een dergelijke operatie gefinancierd.<br />
Apopo heet het ontmijningsproject. Dat initiatief van Belgische en Tanzaniaanse onderzoekers heeft<br />
een internationaal erkende methode ontwikkeld voor de verwijdering van anti-persoonsmijnen. Ze<br />
richten reuzehamsterratten af door middel van geurstalen van explosieven. Daarna gaan de beestjes<br />
in het echt op zoek. Op twintig minuten onderzoeken ze een lap grond en detecteren ze de springtuigen.<br />
Een mens heeft daarvoor al gauw twee dagen nodig.<br />
De aanpak is natuurlijk bijzonder maar wat nog het meest treft, is dat ruim vijftien jaar na het einde<br />
van de burgeroorlog stukken grondgebied nog altijd onveilig zijn vanwege de aanwezigheid van mijnen<br />
in de bodem. In de aanloop naar ’s lands eerste democratische verkiezingen in 1994 kreeg ik als<br />
reiziger in de binnenlanden van Mozambique van de VN een kaart mee, waarop ze keurig aangaven<br />
welke wegen ze onder handen genomen hadden en dus veilig berijdbaar waren. Maar pas op, was<br />
hun boodschap, alleen de weg strictu sensu hebben we ontmijnd, niét de bermen, dus, zelfs als je<br />
gewoon een plas wil maken …, ik had het begrepen: achter de auto, midden op de weg.<br />
De mijnen in Inhambane en Gaza hebben de rebellen er tijdens de oorlog geplaatst, die vanaf half<br />
de jaren zeventig tot in 1992 in Mozambique gewoed heeft. De mijnenvelden volgen in die twee<br />
provincies het tracé van de spoorweg van Zimbabwe naar de kust, zodat in de praktijk transport per<br />
trein onmogelijk was, een van de vele manieren waarop de rebellen Mozambique economisch ondermijnden.<br />
Mozambique is één van de eerste landen, die een internationaal erkend humanitair ontmijningsprogramma<br />
opgesteld hebben. Beperkt militaire ontmijning zich tot de vrijmaking van corridors, dan mag<br />
er bij de humanitaire variante geen enkele mijn op het terrein achterblijven. Zo’n concept is een voorwaarde<br />
voor het welslagen van ontwikkelingsactiviteiten. Het is dan ook maar logisch dat <strong>VAIS</strong>, dat<br />
voor Mozambique als prioritaire partner gekozen heeft, volop het Apopo-project steunt.<br />
34 | <strong>Activiteitenverslag</strong> 2008