thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
versterk<strong>en</strong>de waterschaarste ontstaan, zoals<br />
nu al in Australië gebeurt: het aanbod komt<br />
door droogte in de knel, terwijl tegelijkertijd<br />
de vraag door de hitte to<strong>en</strong>eemt.<br />
Toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> temperatur<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> ook<br />
gevolg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> de kwaliteit van drinkwater<br />
in het leidingnet, bij<strong>voor</strong>beeld doordat ze<br />
de groei van Legionella <strong>en</strong> ander invasieve<br />
soort<strong>en</strong> stimuler<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> nem<strong>en</strong> de<br />
kans<strong>en</strong> op overstroming toe: dit vormt e<strong>en</strong><br />
bedreiging <strong>voor</strong> de kwaliteit van de bronn<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> inlat<strong>en</strong>, door vervuiling <strong>en</strong> verzilting.<br />
Betere <strong>voor</strong>spelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> meer<br />
inzicht<br />
E<strong>en</strong> conclusie moet zijn dat de (drink)<br />
watersector niet meer kan plann<strong>en</strong> op<br />
basis van resultat<strong>en</strong> uit het verled<strong>en</strong>.<br />
Net als bij belegging<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> die<br />
ge<strong>en</strong> garantie <strong>voor</strong> de toekomst. Er zijn<br />
verbeterde seizo<strong>en</strong>s- <strong>en</strong> meerjar<strong>en</strong><strong>voor</strong>spelling<strong>en</strong><br />
van weer <strong>en</strong> <strong>klimaat</strong> nodig<br />
als basis <strong>voor</strong> <strong>voor</strong>raadplanning, beheer<br />
<strong>en</strong> bescherming van wingebied<strong>en</strong> teg<strong>en</strong><br />
verdroging, overstroming <strong>en</strong> verzilting. Ook<br />
is meer inzicht nodig in de relatie tuss<strong>en</strong><br />
temperatuur <strong>en</strong> drinkwaterkwaliteit; dit<br />
inzicht moet word<strong>en</strong> toegepast bij winning,<br />
zuivering, beheer <strong>en</strong> transport om de<br />
drinkwaterkwaliteit op peil te houd<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
bijkom<strong>en</strong>d <strong>voor</strong>deel van deze inspanning<br />
is dat nadere analyse van de eff ect<strong>en</strong> van<br />
<strong>klimaat</strong>verandering op de hele waterket<strong>en</strong><br />
- hydrologie, geohydrologie, afvalwaterbehandeling<br />
<strong>en</strong> beheer - ook nieuwe kans<strong>en</strong><br />
kan g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> die de effi ci<strong>en</strong>cy <strong>en</strong> betrouwbaarheid<br />
van de drinkwater<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>ing<br />
t<strong>en</strong> goede kom<strong>en</strong>; d<strong>en</strong>k bij<strong>voor</strong>beeld aan<br />
mogelijkhed<strong>en</strong> <strong>voor</strong> opslag <strong>en</strong> beheer<br />
ondergronds.<br />
Kabinet maakt Nederland <strong>klimaat</strong>best<strong>en</strong>dig<br />
Deze strategie richt zich met<br />
name op de maatschappelijke<br />
<strong>thema</strong>’s veiligheid, biodiversiteit,<br />
economie <strong>en</strong> kwaliteit van de leefomgeving.<br />
In de nationale adaptatiestrategie word<strong>en</strong> de<br />
knelpunt<strong>en</strong> b<strong>en</strong>oemd <strong>en</strong> de bedreiging<strong>en</strong>,<br />
maar ook de mogelijkhed<strong>en</strong> omschrev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de overweging<strong>en</strong> uite<strong>en</strong>gezet die e<strong>en</strong> rol<br />
spel<strong>en</strong> bij het invoer<strong>en</strong> van <strong>klimaat</strong>best<strong>en</strong>dig<br />
ruimtegebruik. Daarnaast wordt toegelicht op<br />
welke onderdel<strong>en</strong> op korte termijn resultat<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> behaald <strong>en</strong> <strong>voor</strong> welke<br />
aspect<strong>en</strong> nadere studie noodzakelijk is. De<br />
doelstelling van de strategie is maatschappelijke<br />
ontwrichting te <strong>voor</strong>kom<strong>en</strong>, nadelige<br />
eff ect<strong>en</strong> op te vang<strong>en</strong> <strong>en</strong> de kans<strong>en</strong> die<br />
<strong>klimaat</strong>verandering biedt te b<strong>en</strong>utt<strong>en</strong>. Door te<br />
kiez<strong>en</strong> <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> integrale <strong>en</strong> gebiedsgerichte<br />
Klimaatbeleid koppel<strong>en</strong> aan<br />
<strong>voor</strong>del<strong>en</strong> op kortere termijn<br />
Daadwerkelijk eff ectieve maatregel<strong>en</strong><br />
creër<strong>en</strong> <strong>en</strong> doorvoer<strong>en</strong>, of het nu is <strong>voor</strong><br />
mitigatie of adaptatie, is moeilijk. In wez<strong>en</strong> is<br />
de <strong>klimaat</strong>ag<strong>en</strong>da e<strong>en</strong> investeringsag<strong>en</strong>da.<br />
Omdat verandering<strong>en</strong> in het <strong>klimaat</strong> nooit<br />
exact <strong>en</strong> met volle zekerheid te <strong>voor</strong>spell<strong>en</strong><br />
zijn, blijv<strong>en</strong> de bat<strong>en</strong> van maatregel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> investering<strong>en</strong> altijd <strong>en</strong>igszins onzeker.<br />
En onzekerheid is niet bevorderlijk <strong>voor</strong><br />
de besluitvorming. De uitdaging <strong>voor</strong> de<br />
watersector is om <strong>klimaat</strong>beleid <strong>en</strong> -investering<strong>en</strong><br />
te koppel<strong>en</strong> aan zak<strong>en</strong> die ook op<br />
andere front<strong>en</strong> <strong>voor</strong>del<strong>en</strong> oplever<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan<br />
het liefst op kortere termijn. In de drinkwatersector<br />
kunn<strong>en</strong> bij<strong>voor</strong>beeld investering<strong>en</strong><br />
in betrouwbaardere <strong>voor</strong>speltechniek<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> <strong>klimaat</strong>- <strong>en</strong> weervariatie bijdrag<strong>en</strong> aan<br />
effi ciënter <strong>voor</strong>raadbeheer <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hogere<br />
leveringszekerheid.<br />
De Zuidplaspolder (foto Florrie de Pater).<br />
De ministerraad heeft op <strong>voor</strong>stel van minister Cramer van VROM ingestemd<br />
met de nationale adaptatiestrategie ‘Maak ruimte <strong>voor</strong> <strong>klimaat</strong>’. Het kabinet<br />
stelt dat het <strong>klimaat</strong>best<strong>en</strong>dig mak<strong>en</strong> van Nederland één van de grootste<br />
ruimtelijke opgav<strong>en</strong> is van de 21e eeuw. Deze opgave wordt in to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de<br />
mate stur<strong>en</strong>d <strong>voor</strong> korte- <strong>en</strong> langetermijninvestering<strong>en</strong>. In de strategie<br />
beschrijv<strong>en</strong> de ministers Cramer, Verburg (LNV), Van der Hoev<strong>en</strong> (EZ) <strong>en</strong> staatssecretaris<br />
Huizinga van Verkeer <strong>en</strong> Waterstaat sam<strong>en</strong> met VNG, IPO <strong>en</strong> de Unie<br />
van Waterschapp<strong>en</strong> de stapp<strong>en</strong> die zij noodzakelijk acht<strong>en</strong> bij het vormgev<strong>en</strong><br />
van deze opgave. Tijd<strong>en</strong>s het congres ‘Maak ruimte <strong>voor</strong> <strong>klimaat</strong>’ dat op 27<br />
november plaatsvindt, wordt de strategie toegelicht.<br />
b<strong>en</strong>adering wordt aangeslot<strong>en</strong> op lop<strong>en</strong>de<br />
ruimtelijke ontwikkeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> word<strong>en</strong> lokale<br />
kans<strong>en</strong> maximaal b<strong>en</strong>ut. Sam<strong>en</strong>werking<br />
tuss<strong>en</strong> overhed<strong>en</strong>, maatschappelijke organisaties,<br />
wet<strong>en</strong>schap <strong>en</strong> bedrijfslev<strong>en</strong> is hierbij<br />
cruciaal.<br />
De hoofdlijn<strong>en</strong> van de strategie word<strong>en</strong><br />
uitgewerkt tot regionale adaptatiestrategieën<br />
<strong>voor</strong> acht concrete gebied<strong>en</strong> die<br />
b<strong>en</strong>oemd zijn in het programma K<strong>en</strong>nis <strong>voor</strong><br />
Klimaat, dat begin volg<strong>en</strong>d jaar van start<br />
gaat. Het kabinet heeft hier<strong>voor</strong> 50 miljo<strong>en</strong><br />
euro subsidie ter beschikking gesteld. Op<br />
korte termijn ziet het kabinet kans<strong>en</strong> om<br />
bij grote investering<strong>en</strong> van rijkswege nu al<br />
rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met <strong>klimaat</strong>verandering.<br />
De Zuidplaspolder, Haarlemmermeer <strong>en</strong><br />
*<strong>thema</strong> actualiteit<br />
Sectoroverschrijd<strong>en</strong>d<br />
Op mitigatie <strong>en</strong> adaptatie gericht onderzoek<br />
biedt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> perspectief op innovaties in<br />
opslag <strong>en</strong> <strong>voor</strong>raadbeheer, kwaliteitsbeheer<br />
(bij<strong>voor</strong>beeld in relatie tot temperatuur) <strong>en</strong><br />
in nieuwe nuttige verband<strong>en</strong>, zoals met de<br />
<strong>en</strong>ergie<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>ing. Ook dat is e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>merk<br />
van omgaan met <strong>klimaat</strong>verandering: e<strong>en</strong><br />
goede strategische analyse <strong>en</strong> aanpak zal<br />
zich moet<strong>en</strong> uitstrekk<strong>en</strong> tot ruim buit<strong>en</strong> de<br />
sector. Klimaatverandering oef<strong>en</strong>t immers<br />
op zeer verschill<strong>en</strong>de wijze druk uit op de<br />
sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de domein<strong>en</strong> van <strong>en</strong>ergie,<br />
water, voedsel, transport <strong>en</strong> bouw. Die<br />
domein<strong>en</strong> gaan verander<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> slimme<br />
watersector is op zijn toekomst <strong>voor</strong>bereid,<br />
stimuleert innovatie <strong>en</strong> loopt <strong>voor</strong>op om zijn<br />
eig<strong>en</strong> kans<strong>en</strong> te creër<strong>en</strong>.<br />
Gerda Sulmann (Kiwa Water Research)<br />
Almere zijn hiervan <strong>voor</strong>beeld<strong>en</strong>. Ook zet het<br />
kabinet in op het doorlicht<strong>en</strong> van wet- <strong>en</strong><br />
regelgeving <strong>en</strong> krijgt <strong>klimaat</strong>verandering e<strong>en</strong><br />
promin<strong>en</strong>te plaats in reguliere besluitvormingsprocess<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> beleidsplann<strong>en</strong>.<br />
De adaptatieag<strong>en</strong>da wordt verder<br />
uitgewerkt <strong>en</strong> uitgebreid met initiatiev<strong>en</strong><br />
die <strong>voor</strong>tkom<strong>en</strong> uit de regionale impulsbije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong><br />
die de kom<strong>en</strong>de maand<strong>en</strong><br />
georganiseerd word<strong>en</strong>. Sam<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> ze de<br />
eerste nationale adaptatieag<strong>en</strong>da, die juni<br />
2008 wordt uitgebracht. Over de uitvoering<br />
zal jaarlijks word<strong>en</strong> gerapporteerd. De eerste<br />
ag<strong>en</strong>da zal - indi<strong>en</strong> nodig - over twee jaar<br />
word<strong>en</strong> herzi<strong>en</strong>.<br />
H 2O / 22 - 2007<br />
7