thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
thema klimaat - H2O - Tijdschrift voor watervoorziening en ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
verzekering<strong>en</strong> <strong>en</strong> politieke steun <strong>voor</strong><br />
schaderegeling<strong>en</strong> zijn alle<strong>en</strong> te handhav<strong>en</strong><br />
als uitbetaling<strong>en</strong> beperkt blijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> niet al<br />
te vaak gaan optred<strong>en</strong>. Daarom zull<strong>en</strong> naast<br />
het afsluit<strong>en</strong> van verzekering<strong>en</strong> tegelijk<br />
inspanning<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gedaan<br />
om de risico’s te beheers<strong>en</strong>. Enerzijds door<br />
de kans op extrem<strong>en</strong> te beperk<strong>en</strong> door<br />
bij<strong>voor</strong>beeld dijkversterking<strong>en</strong> <strong>en</strong> verbeterde<br />
droogtebestrijding, anderzijds zull<strong>en</strong> ook<br />
maatregel<strong>en</strong> aan de gevolg<strong>en</strong>kant moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Eén van de eff ect<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> commerciële<br />
verzekering is het vergrot<strong>en</strong> van het<br />
bewustzijn van overstromingsrisico’s van<br />
huishoud<strong>en</strong>s. Doordat via e<strong>en</strong> premie e<strong>en</strong><br />
deel van het risico bij huishoud<strong>en</strong>s wordt<br />
gelegd, ontstaat e<strong>en</strong> prikkel om risico’s te<br />
reducer<strong>en</strong>. Uit onderzoek blijkt bij<strong>voor</strong>beeld<br />
dat het inbouw<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> risico of het<br />
gev<strong>en</strong> van korting op de verzekeringspremie<br />
leidt tot risicoreductie. Rec<strong>en</strong>t onderzoek in<br />
Duitsland naar de gevolg<strong>en</strong> van de overstroming<strong>en</strong><br />
van de Elbe laat zi<strong>en</strong> dat t<strong>en</strong>minste<br />
42 proc<strong>en</strong>t van de verzekerde huishoud<strong>en</strong>s<br />
risicoreducer<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> heeft<br />
getroff <strong>en</strong>. Deze reducer<strong>en</strong> de schade tot<br />
46 à 53 proc<strong>en</strong>t van de pot<strong>en</strong>tiële schade 9) .<br />
Ook kan de aanleg van infrastructuur <strong>en</strong><br />
bebouwing word<strong>en</strong> verbeterd <strong>en</strong> kan<br />
in de landbouw e<strong>en</strong> minder kwetsbare<br />
gewaskeuze word<strong>en</strong> gemaakt. Maar met<br />
name binn<strong>en</strong> de ruimtelijke ord<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> het<br />
waterbeheer, die de inrichting van kwetsbare<br />
gebied<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong>, kan meer word<strong>en</strong><br />
gestuurd op risico’s.<br />
Laur<strong>en</strong>s Bouwer, Wouter Botz<strong>en</strong> <strong>en</strong> Jero<strong>en</strong><br />
Aerts (Instituut <strong>voor</strong> Milieuvraagstukk<strong>en</strong><br />
Vrije Universiteit Amsterdam)<br />
NOTEN<br />
1) IPCC (2007). Climate Change 2007: The physical<br />
sci<strong>en</strong>ce basis.<br />
2) KNMI (2006). Klimaat in de 21e eeuw: vier sc<strong>en</strong>ario’s<br />
<strong>voor</strong> Nederland.<br />
3) Bouwer L., R. Crompton, E. Faust, P. Höppe <strong>en</strong> R.<br />
Pielke jr. (2007). Confronting disaster losses. Sci<strong>en</strong>ce<br />
318, pag. 753.<br />
4) Milieu- <strong>en</strong> Natuurplanbureau (2007). Nederland<br />
later: tweede duurzaamheidsverk<strong>en</strong>ning, deel<br />
Fysieke leefomgeving Nederland.<br />
5) Versteeg R., D. Klopstra <strong>en</strong> T. Kroon (2005).<br />
Droogtestudie Nederland: watertekortopgave.<br />
Eindrapport. RIZA, HKV, Arcadis, Kiwa, Korbee <strong>en</strong><br />
Hovelynck. RIZA-rapport 2005.015.<br />
6) Kok M. <strong>en</strong> A. Bar<strong>en</strong>dregt (2004).<br />
Verantwoordelijkheid <strong>en</strong> aansprakelijkheid bij<br />
wateroverlastschade. Directoraat G<strong>en</strong>eraal Water,<br />
HKV Lijn in Water.<br />
7) Heerk<strong>en</strong>s R. (2003). Inv<strong>en</strong>tarisatie van de<br />
verzekerbaarheid van schade als gevolg van extreme<br />
reg<strong>en</strong>val <strong>en</strong> wateroverlast. Ministerie van Verkeer <strong>en</strong><br />
Waterstaat, RIZA. Werkdocum<strong>en</strong>t 2003.219X.<br />
8) Botz<strong>en</strong> W. <strong>en</strong> J. van d<strong>en</strong> Bergh (2006). Insurance<br />
against climate change and fl ooding in the<br />
Netherlands: Pres<strong>en</strong>t, future and comparison<br />
with other countries. IVM Working Paper I. 06/09.<br />
Instituut <strong>voor</strong> Milieuvraagstukk<strong>en</strong>, Vrije Universiteit<br />
Amsterdam.<br />
9) Thiek<strong>en</strong> A., Th. Petrow, H. Kreibich <strong>en</strong> B. Merz (2006).<br />
Insurability and mitigation of fl ood losses in private<br />
households in Germany. Risk Analysis 26, pag. 383-395.<br />
*<strong>thema</strong> achtergrond / informatie<br />
Publicaties over <strong>klimaat</strong><br />
Onlangs is het rapport ‘Water , Climate, Risk and Adaptation’ versch<strong>en</strong><strong>en</strong>. Het<br />
rapport van Marcus Mo<strong>en</strong>ch <strong>en</strong> Sarah Stapleton vormt e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>publicatie<br />
van del<strong>en</strong> van de inhoud van het binn<strong>en</strong>kort te verschijn<strong>en</strong> boek ‘Climate<br />
change adaptation in the water sector’. Doel van het rapport is om beslissers<br />
strategische achtergrond<strong>en</strong> te lever<strong>en</strong> over hoe binn<strong>en</strong> de watersector met<br />
<strong>klimaat</strong>verandering is om te gaan.<br />
Het handelingsperspectief wordt<br />
vanuit de optiek van risicobeheer<br />
b<strong>en</strong>aderd. Aan bod kom<strong>en</strong> keuz<strong>en</strong><br />
bij het ‘<strong>klimaat</strong>best<strong>en</strong>dig’ mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
bij<strong>voor</strong>beeld meer technische infrastructuur<br />
<strong>en</strong>erzijds <strong>en</strong> anderszijds e<strong>en</strong> b<strong>en</strong>adering à la<br />
‘lev<strong>en</strong> met water’.<br />
Het rapport is kost<strong>en</strong>loos op te vrag<strong>en</strong> bij<br />
het Co-operative Programme on Water and<br />
Climate (CPWC): cpwc@unesco-ihe.org, www.<br />
waterandclimate.org.<br />
Bedrijv<strong>en</strong>congres over <strong>klimaat</strong>verandering<br />
‘Climate changes Dutch water<br />
managem<strong>en</strong>t’<br />
E<strong>en</strong> nieuwe gezam<strong>en</strong>lijke publicatie van<br />
NWP <strong>en</strong> CPWC laat zi<strong>en</strong> hoe Nederland zich<br />
door de eeuw<strong>en</strong> he<strong>en</strong> heeft ingespann<strong>en</strong><br />
op het gebied van waterbeheer <strong>en</strong> op welke<br />
wijze dit waterbeheer vanwege <strong>klimaat</strong>sverandering<br />
is <strong>en</strong> wordt aangepast. Doel is om<br />
het buit<strong>en</strong>land van ideeën <strong>en</strong> contact<strong>en</strong> te<br />
<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong> t<strong>en</strong>einde vergelijkbare activiteit<strong>en</strong><br />
aldaar te ondersteun<strong>en</strong>. ‘Klimaatbest<strong>en</strong>dig’ is<br />
het toverwoord, waarbij het ‘poldermodel’ de<br />
implem<strong>en</strong>tatie van ideeën ondersteunt.<br />
Het eerste deel van het boekje gaat in op de<br />
geschied<strong>en</strong>is van Nederlands waterbeheer.<br />
Het tweede deel biedt <strong>voor</strong>beeld<strong>en</strong> van<br />
gebiedsspecifi eke maatregel<strong>en</strong> <strong>voor</strong> kust- <strong>en</strong><br />
riviergebied<strong>en</strong>, binn<strong>en</strong>sted<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong> de<br />
drinkwater<strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>ing. Ook het belang van<br />
goede communicatie wordt b<strong>en</strong>adrukt.<br />
Het boekje is rijk geïllustreerd <strong>en</strong> kan<br />
ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s kost<strong>en</strong>loos word<strong>en</strong> opgevraagd bij<br />
het CPWC.<br />
Op dinsdag 27 november houdt ing<strong>en</strong>ieursbureau Tauw haar jaarlijkse bedrijv<strong>en</strong>congres in<br />
Arnhem. Het staat dit jaar in het tek<strong>en</strong> van de praktische innovatiemogelijkhed<strong>en</strong> op het gebied<br />
van <strong>klimaat</strong>(verandering).<br />
Het congres wordt geop<strong>en</strong>d met e<strong>en</strong> bijdrage van Guus Berkhout, hoogleraar Innovatiemanagem<strong>en</strong>t<br />
aan de TU Delft. Daarnaast zull<strong>en</strong> diverse innovator<strong>en</strong> (Wavin, Ecofys <strong>en</strong> Tauw)<br />
praktische mogelijkhed<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>. Het congres rond af met e<strong>en</strong> interactieve sessie tuss<strong>en</strong><br />
sprekers <strong>en</strong> deelnemers om de ervaring<strong>en</strong> <strong>en</strong> ideeën van de aanwezig<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> tafel te krijg<strong>en</strong>.<br />
Als <strong>voor</strong>tvloeisel uit het Kyoto-verdrag moet<strong>en</strong> Nederlandse <strong>en</strong> Europese bedrijv<strong>en</strong> het <strong>voor</strong>touw<br />
nem<strong>en</strong> in het terugdring<strong>en</strong> van de broeikasgass<strong>en</strong>. Ze word<strong>en</strong> aangespoord om technologische<br />
doorbrak<strong>en</strong> te realiser<strong>en</strong> met verdergaande <strong>en</strong>ergie-effi ci<strong>en</strong>cy <strong>en</strong>/of duurzame <strong>en</strong>ergie.<br />
Belangstell<strong>en</strong>d<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zich per e-mail aanmeld<strong>en</strong>: dianne.<strong>en</strong>neman@tauw.nl. Voor meer<br />
informatie: (0570) 69 94 66.<br />
H 2O / 22 - 2007<br />
25