PRO DOMO
PRO DOMO
PRO DOMO
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
No. 558<br />
Adres voor Redactie:<br />
Flatgebouw Westzeedijk 128 b<br />
Rotterdam (Telefoon 50538)<br />
INHOUD: Onze excursie. — Officieel. — Personalia. — Uit de<br />
plaatselijke vereenigingen. — Algemeene belangen. — Binnenland.<br />
— Buitenland. — Advertenties.<br />
<strong>PRO</strong> <strong>DOMO</strong><br />
Nu ik, sinds enkele weken uit het ziekenhuis ontslagen,<br />
weer thuis ben en er aan denken mag in den loop<br />
van den zomer mijn werk gedeeltelijk te hervatten, moet<br />
mij in De Journalist tot de collega's een woord van diepe<br />
erkentelijkheid van het hart.<br />
Hoevele goede vrienden ik in den Kring heb verworven,<br />
niet alleen onder de ouderen, die ik al zoo tal van<br />
jaren ken, maar ook onder de jongeren, is mij nu gebleken.<br />
Ik durf niet beweren dat ik zooveel waardeering,<br />
deelneming en hartelijkheid heb verdiend, maar het heeft<br />
mij goed gedaan te ondervinden dat men mij zoo genegen<br />
is. Vaak, in moeilijke uren, was dit mij een troost<br />
en een bemoediging. Ook voor mijn trouw zorgende<br />
vrouw. Hartelijk dank.<br />
Een afzonderlijk woord van erkentelijkheid komt mijn<br />
goeden vriend Polak Daniels toe. Hij heeft het voorzitterschap<br />
van den Kring en het redacteurschap van De<br />
Journalist met rustige blijmoedigheid aanstonds overgenomen<br />
en bij zijn zéér uitgebreid ander werk (o.a. het<br />
Kringsecretariaat!) vervuld, op een wijze, die, naar ik<br />
met voldoening mocht waarnemen, door allen in den<br />
Kring wordt gewaardeerd. Met den geestigen gentlemanliken<br />
zwier, die hem eigen is èn met groote bekwaamheid<br />
en volkomen kennis van zaken leidde hij moeilijke<br />
vergaderingen tot een allen bevredigend resultaat. De<br />
Kring en ik in het bijzonder, heeft aan Polak Daniels<br />
groote verplichtingen. Ook hem oprecht dank.<br />
Ik hoop het e.v. (September)nummer van ons maandblad<br />
weer ineen te zetten en beveel me bij de collega's<br />
voor medewerking wel zéér aan.<br />
H.<br />
H. DEKKING.<br />
(Buiten medeweten van den waarn. redacteur geplaatst).<br />
•<br />
Int. Instituut<br />
Sac Geschiedenis<br />
Amsterdam<br />
Redacteur:<br />
DEKKING.<br />
1 Juli 1939<br />
Adres voor Administratie<br />
Yaillantlaan 523<br />
Den Haag<br />
HET KRINGUITSTAPJE<br />
De H.J.V. als gastvrouwe<br />
Het waren zonnige dagen.<br />
Voor de commissie van voorbereiding was het weder<br />
n.1. de onbekende en tegelijk allesbeheerschende factor.<br />
Haar was wel buitengewone machtiging verleend, waarvan<br />
zij gebruik maakte op een wijze, welke boven onzen<br />
lof is verheven; maar die machtiging bleef een stuk beneden<br />
de zon. Daardoor werd de commissie gehandicapt<br />
en hing haar arbeid gewoon in de lucht: het programma<br />
was labiel als een moderne begrooting: wel sluitend op<br />
papier, maar in werkelijkheid afhankelijk van een grooten<br />
perspectiefpost.<br />
De optimisten zeiden „het zal waarachtig wel gaan," je<br />
moét in dezen tijd de kunst verstaan gevaarlijk te leven,<br />
doch de bedachtzamen lieten zich „geen ooren aannaaien"<br />
en voelden hun verantwoordelijkheid zwaar tegenover<br />
de honderden die, in goed vertrouwen, zich voor<br />
deelneming aanmeldden. Zonder eenig voorbehoud erkenden<br />
zij de veelheid en de verscheidenheid van aantrekkelijkheden<br />
van de Residentie. Haar appendix, Scheveningen,,<br />
kan ongetwijfeld zekere rechten doen gelden<br />
op den'eerenaam: de koningin van het blonde Hollandsche<br />
strand. Maar die „rechtszekerheid" is in gevaar,<br />
zoodra de zon ontbreekt. Den Haag zonder zon is als<br />
een botboer zonder bot; als nasi goreng zonder mata<br />
sapi.<br />
Maar „het oog van den dag" heeft vriendelijk en<br />
welwillend op ons neergezien en daardoor is het uitstapje<br />
een glansrijk festijn geworden. Ons Haagsche<br />
hart zwol van fierheid en ontroering toen wij, in den<br />
namiddag van Zaterdag 17 Juni, zooveel journalisten en<br />
hun dames vereenigd zagen op het Binnenhof, in het<br />
welverzorgde gidsje van den A.N.W.B, genoemd: de<br />
bakermat en de politieke ziel van ons land. Vooral de<br />
dames zorgden voor een kleurige stoffeering van het<br />
Stadhouderlijk kwartier en de geest van den troep was<br />
monter. Friezen stonden broederlijk naast Groningers en<br />
lieden uit Groot-Mokum waren verspreid onder hun collega's<br />
uit de stad aan de Maas en van vele andere steden<br />
uit ons goede vaderland. „Een demonstratie van<br />
nationale eenheid" zei één van de deelnemers. Inderdaad.<br />
Misschien zal het bij een volgend uitstapje nóg<br />
vollediger zijn, als de K.L.M, in één dag den afstand<br />
Batavia-Amsterdam overbrugt en de journalisten uit Indië<br />
ook even overwaaien<br />
Tegen halfvijf openden zich de deuren van de oude<br />
Ridderzaal: al wie dien drempel overschrijdt — men<br />
loopt niet in zoo'n historisch monument, men schrijdt —<br />
komt nog meer onder den indruk van de eeuwen, die op<br />
hem nederzien. Hier wachtte ons meteen het plechtigste<br />
gedeelte van de excursie. Immers hier stond de Regeering,<br />
vertegenwoordigd door een der eerste, in binnen- en
242 DE JOURNALIST<br />
buitenland meest bekende dienaren der Kroon, gereed de<br />
journalisten te ontvangen. Alleraardigste kleine kleuters<br />
offreerden ieder van ons een anjer; en zoo, feestelijk<br />
getooid, traden wij den grijzen Minister-President tegemoet,<br />
die weldra zijn zeventigsten jaardag zou vieren.<br />
Mevrouw Polak Daniels stond dr. Colijn bij deze ontvangst<br />
ter zijde: een onderscheiding, waarmee wij ons<br />
zonder onderscheid vereerd voelden. Het moet voor velen,<br />
vooral voor hen, die nooit in de gelegenheid waren<br />
dr. Colijn te ontmoeten en te hooren spreken, een buitengewone<br />
sensatie zijn geweest van aangezicht tot aangezicht<br />
tegenover hem te staan en hem de hand te mogen<br />
drukken.<br />
Dr. Colijn verstaat — bij vele andere eigenschappen<br />
welke hem sieren — voortreffelijk de kunst, zich aan te<br />
passen. Misschien zal men geen reden vinden dit bijzonder<br />
te roemen in den man, die jarenlang de aanpassing<br />
heeft voorgestaan, doch hier wordt deze in anderen zin<br />
bedoeld: dr. Colijn is immers oud-lid van den Kring, en<br />
dit was het uitgangspunt van zijn toespraak waarin hij<br />
uiteenzette, dat geen Regeering haar taak goed kan volbrengen<br />
zonder een goede Pers en getuigde, dat Nederland<br />
zich over het algemeen in een objectieve Pers mag<br />
verheugen; al laat zij inderhaast wel eens een steek vallen.<br />
Een spreekwoord zegt, dat dit zelfs de beste breister<br />
wel overkomt. Als oud-collega was de Minister-President<br />
zoo vriendelijk, dit toe te schrijven aan de snelheid,<br />
welke het moderne krantenbedrij f van den journalist<br />
eischt.<br />
Het was een onopgesmukte, voor de vuist weg uitgesproken<br />
rede, die door den wnd. Voorzitter, den heer<br />
G. Polak Daniels vlot werd beantwoord, waarbij deze<br />
er aan herinnerde dat dr. Colijn in 1933 aftrad als hoofdredacteur<br />
van „De Standaard," omdat H.M. de Koningin<br />
hem een hoogere functie opdroeg, zoodat zijn naam uit<br />
de ledenlijst van den Journalistenkring moest worden<br />
geschrapt. Intusschen is die plaats nog altijd vacant en<br />
De Premier bedankt onzen vice-vcorzitter voor zijn goede wenschen.<br />
Fotopersbureau „ Gompers '<br />
als dr. Colijn ooit weer journalistieken arbeid zou gaan<br />
verrichten, hoopte spr. dat hij opnieuw als lid van den<br />
Kring zou toetreden: waarmee de spreker zeker ons aller<br />
wensch vertolkte.<br />
Men heeft beide redevoeringen natuurlijk in de krant<br />
gelezen. Maar een aardig, pikant puntje stond er niet in,<br />
n.1. dat de wnd. Voorzitter als een journalistieke Bamberg<br />
een manuscript uit zijn binnenzak produceerde, dat<br />
het afscheidsartikel voor ,,De Standaard" bleek te zijn,<br />
in 1933 geschreven door dr. Colijn, waarop deze had<br />
aangeteekend: ,,Geen tijd tot overlezen. Even stijl nagaan.<br />
— C." Waarmee werd aangetoond, dat de haast<br />
in de journalistiek, waarvan dr. Colijn sprak, ook in zijn<br />
tijd al bestond. Intusschen was de voorzorg blijkbaar<br />
overbodig — althans er is in het artikel — dat een plaats<br />
krijgt in het persmuseum —• niets veranderd.<br />
Daarna waren de buffetten aan de beurt en vervolgens<br />
hebben vele deelnemers een kijkje in Eerste en Tweede<br />
Kamer genomen, waarna bussen van de H.T.M, ons naar<br />
Hotel De Witte Brug brachten, waar de H.J.V. gastvrouwe<br />
was. Mr. van Bolhuis, haar voorzitter, sprak hier<br />
woorden van welkom; er werd gelegenheid geboden tot<br />
kennismaking met een Zweedsch buffet, onder het motto:<br />
neem wat gij wilt en wat er te krijgen is. Zoo'n<br />
Zweedsch buffet vereischt, net als de Indische rijsttafel,<br />
een bepaalde techniek, wil men de culinaire genoegens<br />
er van uitputtend beleven en men wist toen nog niet wat<br />
het Gemeentebestuur van Den Haag in petto hield.<br />
Geestelijk voedsel was er in De Witte Brug eveneens<br />
in overvloed. Want mr. Van Bolhuis vierde daar zijn<br />
zilveren jubileum als voorzitter van de H.J.V. en collega<br />
Polak Daniels heeft hem namens de leden van de H.J.V.<br />
gehuldigd en geschenken aangeboden. Er was ook een<br />
telegram van den Voorzitter van den Kring, Henri Dekking,<br />
en een bloemenmand van de journalisten in Indië,<br />
die vroeger met Van Bolhuis op de perstribune in het<br />
Parlement hebben gewerkt en daaraan de aangenaamste
DE JOURNALIST 243<br />
Fotopersbureau „Gompers".<br />
Ons eerelid Hans, in gesprek met twee ministers van financiën, dr. Colijn en Wildenberg, penningmeester van de H.J.V.<br />
herinneringen bewaren. Dat kan ook niet anders, want<br />
onze leading man van de perstribune is een bekwaam,<br />
hartelijk en hulpvaardig collega en het was ons een voorrecht,<br />
dezen dag voor den heer en mevrouw Van Bolhuis<br />
extra-feestelijk te maken. De jubilaris zal in deze herdenking<br />
het tegendeel van een „consilium abeundi" zien.<br />
Het voorstel, den Kringvoorzitter een telegram te zenden<br />
met de beste wenschen voor zijn spoedig herstel,<br />
werd onder enthousiast applaus goedgekeurd. Wij allen<br />
hopen den heer Dekking in de najaarsvergadering weer<br />
in functie te zien.<br />
's Avonds was er ontvangst in het gemeentemuseum,<br />
waar de wethouders prof. v. d. Bilt, Buurman, Feber,<br />
Snoeck Henkemans en Vrijenhoek met den gemeentesecretaris<br />
mr. Boasson ter begroeting aanwezig waren.<br />
De burgemeester, mr. De Monchy, die in de Ridderzaal<br />
wel aanwezig was, moest nu elders de Gemeente vertegenwoordigen.<br />
Prof. v. d. Bilt heeft ons welkom geheeten,<br />
waarna een rondgang door het museum werd<br />
gemaakt, nadat dr. Knuttel de beteekenis er van had<br />
toegelicht.<br />
Bijzonder werd het concert geapprecieerd, dat in de<br />
muziekhistorische afdeeling werd gegeven. De conservator,<br />
de heer Balfoort, leidde het in, Toos Kingma—Ver-<br />
Fotopersbureau „Gompers",<br />
De jubileerende voorzitter van de H.J.V., mr. van Bolhuis, aan tafel met de leden van het Dag. Bestuur, Polak Daniels en Schraver,<br />
allen met hun echtgenöoten.
244 DE JOU RN A L I S T<br />
hey, sopraan, Johan J. Jalink viola di gamba en Elisabeth<br />
Everts, clavecord, spinette en tafelpiano, verleenden<br />
hun medewerking.<br />
Rijkvoorziene buffetten had het gemeentebestuur ten<br />
afscheid laten aanrichten.<br />
Tegen halftwaalf werden de deelnemers naar den<br />
foyer van het Kurhaus gebracht, waar zij de gasten waren<br />
van den A.N.W.B. en de directie van de My. Zee-<br />
Collega Kroon, van de Koninklijke, spreekt het gezelschap toe.<br />
Foto dr. Erich Salomon.<br />
bad Scheveningen. Hier werden zij toegesproken door<br />
den voorzitter van den A.N.W.B., den heer H. P. J.<br />
Bloemers en baron Kraijenhoff, waarop de vice-voorzitter<br />
het antwoord niet schuldig bleef.<br />
Het werd een bijzonder geslaagde avond en nacht.<br />
Den volgenden morgen vond ons om halftien in stralenden<br />
zonneschijn op het plein voor het Kurhaus, waar<br />
de bussen van de Westlandsche Stoomtram My. gereed<br />
Voorzitter van de HJ.V. en Kringpenningmeester zijn tevreden over het verloop.<br />
Foto dr. Erich Salomon.
DE JOURNALIST 245<br />
Nestor Bothenius Brouwer, D. Hans en D. J. Lambooy, adj. chef van den R.P.D.<br />
stonden voor den tocht van dien dag. Eerst naar het<br />
schoone recreatieoord van de K.P.M, te Rijswijk, waaide<br />
pers-chef van de Koninklijke, de heer H. Kroon )r.<br />
en de secretaris van het clubhuis, de heer A. Steenbergh,<br />
recipieerden, en de koffie klaar stond. Vervolgens ging<br />
de reis naar de bloemen- en vruchtenkweekerij van den<br />
heer P. Kester te Westerlee, waar de V.V.V. voor het<br />
Westland ons rondleidde door de warenhuizen, waar<br />
anjers bloeiden en druiven hingen. (Zij waren nog zuur<br />
en moesten nog uitgedund worden). Maar aan het einde<br />
van den rondgang kreeg ieder een portie heerlijke druiven,<br />
een perzik en een anjer, die den rijkdom van het<br />
Westland symboliseerden.<br />
Een mooie tocht eindigde in Seinpost, waar de Kamer<br />
van Koophandel ons een lunch aanbood. Voor een deel<br />
van de excursisten was een rijsttafel geserveerd in de<br />
Waroong Djawa. In Seinpost heeft de Voorzitter van<br />
Foto dr. Erich Salomon<br />
Onze vice-voorzitter huldigt mr. van Bolhuis.<br />
Foto dr. Erich Salomon<br />
de Kamer van Koophandel, de heer A. G. Verbeek, uiteengezet<br />
dat de Residentie ook industriestad is en'zich<br />
in dit opzicht nog voortdurend ontwikkelt. Aldus leerde<br />
men Den Haag weer van een andere zijde kennen.<br />
De interessante rede werd beantwoord door den heer<br />
G. Polak Daniels, zoodat men om strijd het gebodene in<br />
geestelijk en materieel opzicht roemde, ondertusschen<br />
genietend van het verrukkelijk uitzicht op zee. Geen<br />
wonder, dat de lunch eerst tegen halfvijf eindigde. Een<br />
kleine wandeling naar het Solarium was daarna zeer<br />
welkom.<br />
Hier stond de thee — en nog wat anders — klaar en<br />
waren het de heer en mevrouw Kroon, die de pers ontvingen.<br />
De eerste — één der beste zonen uit het Hollandsche<br />
journalistengezin — stond voor een buitengemeen<br />
moeilijke taak: na het dien dag zoo rijkelijk genotene<br />
iets aan te bieden in zoo aantrekkelijken vorm, dat<br />
het een in alle opzichten waardig<br />
besluit niet alleen van dien dag, = ^ = = = = = ^ = ^ = = :<br />
maar van de heele excursie vormde.<br />
Zonder reserve kan worden<br />
getuigd, dat hij daarin uitnemend<br />
slaagde.<br />
And that was the end of it,<br />
Het overzicht is alweer veel te<br />
lang geworden; ik hoor den<br />
redacteur van het orgaan al mompelen:<br />
Gee! what tosh that man<br />
writes. All platitudes, platitudes.<br />
Half of it has been said by Adam,<br />
and the other half ought never<br />
to have been said.<br />
Slechts één opmerking nog: de<br />
commissie van voorbereiding<br />
heeft prachtig werk gedaan —<br />
daar waren we het allemaal over<br />
eens. Hulde zij haar nog eens gebracht;<br />
naar ik meen te mogen Foto dr. Erich Sa,omon.<br />
vertrouwen namens alle deel- .....<br />
, _ De voorzitter van de H.J.V. spreekt het<br />
nemers. de K. gezelschap toe.
246 DE JOURNALIST<br />
HET JONGSTE KRINGUITSTAPJE<br />
De omstandigheid, dat bij het jongste Kringuitstapje<br />
zoovele leden der Haagsche Journalistenvereeniging zich<br />
hebben willen herinneren wat ik vergeten waande en aan<br />
niemand hunner had medegedeeld, noopt mij tot een<br />
woord van oprechten dank. De hartelijke toespraak van<br />
onzen voortreffelijken waarnemenden Kring-voorzitter,<br />
collega G. Polak Daniels, de fraaie geschenken, mij aangeboden,<br />
de gelukwenschen van zoovelen hebben mij<br />
dien zonnigen Zaterdag 17 Juni jeugdig van hart gemaakt,<br />
hoezeer een voorzitterschap van 25 jaren gedachten<br />
aan grijzende haren en naderenden ouderdom moge<br />
wekken. Mijn erkentelijkheid geldt ook de niet-Hagenaars,<br />
die hun felicitaties bij de Haagsche zijn komen<br />
voegen, en zeer in het bijzonder de oude kameraden van<br />
Kamer- of Raads-tribune, Van Meurs, Ritman, Voute,<br />
mr. Versteeg en Van Goudoever, die in de tropen ontdekt<br />
hadden wat mijzelf bijkans ontgaan was en die in<br />
den letterlijken zin van het woord op zoo bloemrijke<br />
wijze uiting hebben gegeven aan hun vriendschappelijke<br />
gevoelens.<br />
Nog een tweeden plicht der dankbaarheid heb ik te<br />
vervullen. Als,het Kringuitstapje aan de verwachtingen<br />
mocht hebben beantwoord is dat goeddeels te danken<br />
aan mijn medeleden in de daarvoor gevormde commissie:<br />
aan mej. Belinfante, aan collega Wildenberg, trait<br />
d'union ook met het Kringbestuur, en aan die andere<br />
trouwe helpers vol plannen en initiatief: Bonsma, Hotke,<br />
van 't Veer, van der Wielen en mr. de Wit. Ons Naaldwijksche<br />
lid Leo 't Hart placht de vergaderingen der<br />
commissie bij te wonen en zijn kennis van het Westland<br />
te onzen dienste te stellen. Ook hem ons aller dank!<br />
De deelneming aan het uistapje was verblijdend groot,<br />
zou nog grooter geweest zijn, als de commissie niet op<br />
een bepaald oogenblik de inschrijvingen had moeten<br />
sluiten. Zij heeft zich daarbij geheel gedragen naar hetgeen<br />
in De Journalist van 1 Juni was medegedeeld: „Inschrijvingen<br />
worden slechts geaccepteerd," zoo stond<br />
daar te lezen, „indien de bijdrage, welke uitsluitend gebruikt<br />
wordt voor dekking van administratiekosten e.d.,<br />
vóór of op 7 Juni a.s. zal zijn ontvangen." De Journalist<br />
van 3 Mei, die ook reeds melding van het Kringuitstapje<br />
had gemaakt, had reeds het volgende bericht bevat: „Inschrijving<br />
is mogelijk tot en met 6 Juni Alle aanmeldingen<br />
na dien datum zullen onherroepelijk ter zijde<br />
worden gelegd."<br />
Ettelijke inschrijvingen hebben kort na 6 Juni plaats<br />
gehad, tal van bijdragen hebben ons kort na 7 Juni<br />
bereikt.<br />
Houden wij ons aan dezen laatsten datum! Waren de<br />
commissieleden zulke Jantjes Secuur, zulke bedillerige<br />
schoolvossen, dat zijalleen om het overschrijden van den<br />
gestelden termijn eenige tientallen inschrijvingen hebben<br />
geannuleerd? Het tegendeels is het geval; niets ware ons<br />
liever geweest dan a//en welkom te heeten in de residentie.<br />
De termijnoverschrijding ging echter samen met een<br />
zeer aanzienlijke overschrijding van het geraamde aantal<br />
deelnemers. Het topcijfer ging nu reeds de 260 te<br />
boven, al waren natuurlijk niet steeds die 260 allen ter<br />
plaatse. Ware met den fatalen datum geen rekening gehouden,<br />
dan zou 300 een veel te laag cijfer zijn geweest<br />
ter schatting van het aantal deelnemers.<br />
Welnu, er zijn zekere grenzen, waarbinnen men naar<br />
het oordeel der commissie moet blijven, wil men niet<br />
den schijn op zich laden, misbruik te maken van de<br />
gastvrijheid, van verschillende zijden tegenover den<br />
Journalisten-kring betoond.<br />
Reeds thans heeft de H.J.V. een grooter deel der<br />
gastheerlijke plichten voor haar rekening moeten nemen<br />
dan aanvankelijk mogelijk was geacht. Meer echter kon<br />
zijzelve niet doen en het dagelijksch bestuur van den<br />
Ned. Journalisten-Kring, waarmede op de aangenaamste<br />
wijze werd samengewerkt, bleek dit zeer wel te<br />
beseffen. Doch evenmin konden wij meer vergen van<br />
de organisaties, colleges en goede vrienden, wier medewerking<br />
ons zoo gul en spontaan was toegezegd.<br />
Er moest dus een scheidslijn getrokken worden en wat<br />
was redelijker dan het eerbiedigen van den fatalen termijn!<br />
Met bloedend hart hebben de commissieleden tal<br />
van inschrijvingen geannuleerd; zij zelf hebben zich telkens<br />
opnieuw afgevraagd, of er geen mouw aan te passen<br />
was. Maar: a 1'impossible nul n'est tenu.<br />
Op raad van Amsterdamsche collega's is ditmaal voor<br />
het eerst bij een Kringuitstapje een klein inleggeld geheven,<br />
waartegenover weliswaar een tegemoetkoming<br />
der Ned. Spoorwegen stond zóó groot als wij hadden<br />
durven hopen noch verwachten, een tegemoetkomend-<br />
Reid, veel grooter nog dan uit De Journalist van 1 Juni<br />
op te maken viel. Niettegenstaande dit inleggeld was<br />
het aantal inschrijvingen met inbegrip van de geannuleerden<br />
veel grooter dan ooit te voren.<br />
Op zich zelf een verblijdend verschijnsel, doch tevens<br />
aanleiding tot het stellen van de vraag, of niet in den<br />
vervolge schier steeds een limiet zal moeten worden gesteld,<br />
hetzij in den vorm van een fatalen termijn, hetzij<br />
in dien van een maximaal aantal deelnemers. Bij excentrisch<br />
gelegen plaatsen is dit misschien niet strikt noodig,<br />
maar ook daar zal toch rekening moeten worden<br />
gehouden met het stijgend ledenaantal en de stijgende<br />
belangstelling. Hoewel ons allen natuurlijk niets liever<br />
zou zijn dan een ongelimiteerde excursie, al ware het<br />
slechts omdat de Kringuitstapjes niet alleen de gelegenheid<br />
bieden, elkander beter te leeren kennen, doch<br />
tevens op de gelukkigste wijze een einde te maken aan<br />
de dwaling, dat slechts vrijgezellen vrij gezellig zijn.<br />
Wat zouden de excursies zijn zonder de dames, wier<br />
tegenwoordigheid echtgenooten en bachelors gelijkelijk<br />
inspireert!<br />
J. J. VAN BOLHUIS.<br />
Officiëele berichten.<br />
VERHUIZING<br />
Vergeet niemand bij verhuizing zijn (haar) nieuwe<br />
adres aan het Kringsecretariaat, Schiefbaanstraat 15,<br />
den Haag, op te geven?<br />
Voor het binnenland kan daarvoor een „formulier<br />
voor adreswijziging", aan de postkantoren voor l^<br />
cent verkrijgbaar, gebruikt worden.<br />
Ook van een verandering in hoofdfunctie ontvangt<br />
het Secretariaat altijd gaarne bericht.<br />
LEDENLIJST.<br />
Aangenomen als gewoon lid:<br />
J. C. Francken, De Rottere., Boreelstr. 3a, Rotterdam.<br />
A. C. van Kampen, Heldersche Ct., Parallelweg 38,<br />
den Helder.<br />
Drs. G. de Bruyn, N. Rott. Ct., Schietbaanlaan 66a,<br />
Rotterdam (thans buitengewoon lid).<br />
Voorgedragen als gewoon lid:<br />
D. W. Dettmeijer, N. Rott. Ct., Gevers Deynootweg<br />
137 Scheveningen.<br />
G. H. Wallagh, Holl. Wbld. en Persb. V. D., Hoofdweg<br />
106 hs., Amsterdam W.<br />
J. B. Bouwer, Engelsche bh, van Tuyll van Serooskerkenweg<br />
45, Amsterdam Z.<br />
G. H. Meijroos, A.R. Wbld. v. d. Zaanstreek e.a. bh,<br />
Burgem. ter Laanstraat 43, Zaandam.<br />
Bedankt als gewoon lid:<br />
J. Pieters, Stuyvesantstraat, den Haag<br />
Aangenomen als buitengewoon lid :<br />
G. L. Weisz, Int. Pers Corr., Kr. Mijdrechtstraat 36,<br />
Amsterdam Z.
Overleden:<br />
J. F. L. de Balbian Verster te Amsterdam.<br />
Wegens wanbetaling geroyeerd:<br />
Mej. T, Eygenhuysen, Amsterdam.<br />
C. H. Geudeker, Amsterdam.<br />
J. W. L, Lamers, Amsterdam.<br />
M. Pont van Valckenborg, den Haag.<br />
H. W. J, Schaap, Hilversum.<br />
Mr. H. Scholte, Amsterdam.<br />
G. Sillevis, Haarlem.<br />
B, Sluimers, Bandoeng.<br />
H. Veersema, Medan.<br />
J. Polak, Bussum.<br />
Adresverandering:<br />
R. Kampman naar Prof, dr. Heymanslaan 8b, Groningen.<br />
E. van Nie naar Vijzelstraat 90 III, Amsterdam C.<br />
A. E. M. Kortebein naar Misterstraat 80, Winterswijk.<br />
L. R. Stallinga naar Da Costalaan 86, Rijswijk.<br />
C. Meyer naar Julianastraat 21, Purmerend.<br />
B. Bruins naar Plantageweg 44b, Rotterdam.<br />
W. A. van Krieken naar Weerstraat 25, Tiel.<br />
A. A. Stuurman naar Pieter Saenredamstr. 8, Utrecht.<br />
P. A. Wansink naar Leidschegracht 45 I, Amsterdam<br />
Centrum.<br />
J. Winkler naar Rijnstraat 126 II, Amsterdam.<br />
N. Oosterbeek naar Burnierstraat 34, den Haag.<br />
J. Breunis naar Sinaasappelstraat 108, den Haag.<br />
Joh. J. van der Heide naar Groningerstraatweg 101,<br />
Leeuwarden.<br />
G. P. Bakker naar Eemnesserweg 225, Hilversum.<br />
WAT LEERT ONS DE LEDENLIJST?<br />
Onder dit opschrift heeft collega Van Boetzelaer in<br />
het vorige nummer een bijdrage geleverd, waarin hij<br />
nagaat met hoeveel leden de verschillende bladen in ons<br />
land in den Kring vertegenwoordigd zijn. Hij schrijft<br />
daarin, dat De Standaard de eenige krant is van tien<br />
leden en men daarmee van de dubbele cijfers af is. Maar<br />
dit is niet juist, want De Rotterdammer heeft op den kop<br />
af precies tien leden. De heer van Boetzelaer betrekt in<br />
zijn becijferingen voor de Arbeiderspers ook de districtbladen.<br />
Maar dan moet hetzelfde ook gebeuren voor<br />
De Rotterdammer, welke onder de benaming ,,De Vijf<br />
Samenwerkende Christelijke Dagbladen" ook verschillende<br />
bladen uitgeeft. De ledenlijst vermeldt leden van<br />
De Rotterdammer, de Nieuwe Haagsche Courant, de<br />
Nieuwe Leidsche Courant, de Nieuwe Utrechtsche Courant.<br />
Welnu, al die bladen behooren bij elkaar en als<br />
men de leden samentelt, dan zijn het er — zooals gezegd<br />
— precies tien. Merkwaardig intusschen, dat de<br />
grootste twee Christelijke dagbladen in de ledenlijst van<br />
onzen Kring elk met tien leden voorkomen.<br />
De Rotterdammer groeit nog in ledental, want in hetzelfde<br />
nummer van De Journalist werd weer een redactielid<br />
voorgedragen. Laat ons hopen, dat het dit jaar zoo<br />
zal voortgaan.<br />
J. VAN OOSTENDE.<br />
PERSONALIA.<br />
J. F. L. DE BALBIAN VERSTER<br />
Jan Verster! De oude tijd. Het oude Amsterdam<br />
van de jaren '90. Met de paardentram van de A.O.M.<br />
en de Gasfabriek en de bierkneipen van Kohier en Buhrdorff<br />
in de Warmoesstraat en „de Vic" (Victoria) met<br />
Michel Solter en Strauss in de Nes En het Palais-<br />
Royal op den hoek van den Voorburgwal en de Paleisstraat.<br />
En de Ronde Tafel van de journalisten daar,<br />
's middags als van de omgevende krantenbureaux de<br />
vormen gezakt waren. Wat hebben we daar een<br />
D E JOURNALIST 247<br />
„steentjes" gelegd en een dubbeltjes op het groene<br />
laken: Jan Timmer en Geerke en Berckenhoff en Derkinderen<br />
(ook de deftige Waalwijk wel eens), Tersteeg<br />
en Gorter en Vierhout en Muller Massis en<br />
Peaux en de Jong en Jan Verster. Van wie allen,<br />
geloof ik, alleen Vierhout en Peaux en ik nog over zijn.<br />
En van dien kring is nu juist misschien de meest sociale<br />
weggenomen.<br />
Want Jan Verster was een uiterst beminnelijk, gezellig<br />
en toch tegelijk hoofsch man. Mij dunkt dat hij<br />
nooit vijanden moet hebben gehad; ik heb die althans<br />
nooit gekend. Maar een mooiprater was hij allerminst.<br />
Niet licht zou hij iemand iets onaangenaams zeggen en<br />
ooiijk grinnekend nam hij alle plagerijen op (soms, dunkt<br />
mij, hebben wij wel eens misbruik gemaakt van zijn goedigheid<br />
en zijn onverstoorbaar goed humeur) maar zijn<br />
eigen meening had hij en zei hij, als het noodig was.<br />
Want hij had net zoo'n stevig karakter als een goed<br />
humeur. En hij wist wat hij zei; nooit stelde hij zich tevreden<br />
met een a-peu-près: Hij was de grondigheid zelf<br />
en wat hij deed, moest hij goed doen om over zijn werk<br />
tevreden te kunnen zijn. Zoo had hij, in een tijd toen<br />
hij, Vierhout en ik, verwoed aan 't biljarten waren geslagen,<br />
ontdekt dat er, boven een koffiehuis aan 't Damrak,<br />
zich een „professeur de billiard" had gevestigd (een<br />
Belg, Henry Wilden) bij wien men les in 't biljarten<br />
kon nemen, vooral in masseeren en piqueeren. Aanstonds<br />
troonde hij ook mij er heen „want wat je doet, moet je<br />
goed leeren doen".<br />
En toch was hij allerminst ernstig van aard; hij zat vol<br />
grappen en snakerijen en ik herinner mij o.a. een vroolijken<br />
avond in de Warmoesstraat waarop een troepje<br />
van ons met Jan Verster aan 't hoofd zeer vroolijk door<br />
die straat trokken, een soort loopenden dans uitvoerden<br />
waarbij hij telkens al voortdansend quasi viel.<br />
Het was maar vertooning, maar hij deed het zóó goed<br />
dat voorbijgaande vrouwen gilden omdat die man zoo<br />
akelig scheen te vallen.<br />
Verster was een vriend, een echte, die een vriend nooit<br />
in den steek zou laten. Ik heb in De Journalist wel eens<br />
verteld van dat dwaze duel waartoe ik een anderen<br />
collega had uitgedaagd en waarvoor ik hem en een<br />
anderen, niet-journalistieken, vriend tot getuigen had<br />
gevraagd. Een ander zou licht bang zijn geweest om<br />
zich belachelijk te maken, maar Verster niet (mijn tweede<br />
getuige trouwens ook niet); hij deed ook dit karweitje<br />
even nauwgezet en grondig als hij alles deed.<br />
Want dat blijkt misschien het meest merkwaardige in<br />
Verster: dat hij zoo'n vlot en rap verslaggever was èn<br />
zoo'n uiterst gedegen artikelenschrijver. In Indische èn<br />
in Amsterdamsche dingen, in zaken van oude kunst èn<br />
van Amsterdamsche personalia, was hij zóó goed thuis<br />
dat menige deskundige er respect voor had en hem raadpleegde.<br />
Maar als het mooiste in Jan Verster zullen toch altijd<br />
blijven, voor wie hem gekend hebben: zijn doorzichtig<br />
zuivere karakter en zijn gouden hart. Hij was in al zijn<br />
eenvoud toch waarlijk een ridder zonder vrees of<br />
blaam, een door en door klaar mensch. En een met<br />
een zeer warm en een zeer goed hart. Waarlijk een<br />
„Coeur d'or".<br />
Men zal hem vergeten.<br />
Men zal ons allen vergeten.<br />
Maar wie hem gekend hebben, vergeten hem, zoo<br />
lang zij nog leven, nooit, dien nobelen, hartelijken<br />
vriend: Jan Verster.<br />
C. K. ELOUT.<br />
G. P. BON f<br />
Met groot leedwezen zal in den kring van onze collega's<br />
vernomen zijn, dat G. P. Bon, die in Maart 1938<br />
naar Brazilië vertrok om zich bij zijn zoons te vestigen,<br />
aldaar op 10 Juni in den ouderdom van 58 jaar is overleden.<br />
Met Bon is een voortreffelijk collega en een goed
248 D E JOURNALIST<br />
mensch heengegaan. Hij was een trouw Kringlid en het<br />
deed hem niet minder leed dan ons, toen hij zich door<br />
den bekenden wensch van het Episcopaat genoopt voelde<br />
voor het Kringlidmaatschap te bedanken.<br />
In 1936 volgde hij collega Vesters op als voorzitter<br />
van de Ned. R.K. Journalistenvereniging, door welke<br />
functie de oude banden met den N.J.K. opnieuw werden<br />
aangeknoopt. Op de parlementaire perstribune, waar hij<br />
29 jaar voor verschillende r.k. bladen werkte, was Bon<br />
een der meest geziene collega's, wiens vertrek naar Brazilië<br />
algemeen betreurd werd. Daar hoopte hij een nieuw<br />
leven van werken op te bouwen. Vol optimisme vertrok<br />
hij met zijn vrouw naar het land van zijn kinderen, voor<br />
wie hij nog veel dacht te kunnen doen.<br />
Helaas is zijn hoop niet in vervulling gegaan. De<br />
oogenschijnlijk zoo sterke, altijd hard werkende, Bon<br />
werd door een klimaatziekte getroffen en een ernstige<br />
hartaandoening maakte, nog sneller dan verwacht werd,<br />
een eind aan dit welbestede leven. Zijn stoffelijk overschot<br />
rust op het kerkhof van de Nederlandsche kolonie<br />
te Carambéhy.<br />
Bon zal in onzen kring niet vergeten worden.<br />
F. VAN DER GOES f<br />
Op 80-jarigen leeftijd is te Laren de bekende letterkundige<br />
Frank van der Goes overleden. Hij behoorde tot<br />
de eerste redactie van De Nieuwe Gids, was tooneelcriticus<br />
van De Amsterdammer, medewerker aan De<br />
Kroniek, De Twintigste Eeuw, De Nieuwe Tijd, chefbuitenland<br />
van Het Volk, waarin hij van 1912 tot '25<br />
het dagelijksche buitenlandsch overzicht schreef.<br />
E. HOORNIK<br />
De jaarvergadering van de Nederlandsche Maatschappij<br />
voor Letterkunde heeft, overeenkomstig de<br />
voordracht van de commissie voor Schoone Letteren,<br />
den C. W. van der Hoogtprijs voor poëzie toegekend<br />
aan ons lid Eduard Hoornik, voor zijn episch gedicht<br />
„Mattheus".<br />
Hij verkreeg een gelijk aantal stemmen als de dichteres<br />
Clara Eg gink. De commissie besliste na loting ten<br />
gunste van Hoornik.<br />
J. M. W. WAANDERS f<br />
Te Zwolle is op 56-jarigen leeftijd na een kortstondige<br />
ziekte overleden de heer J. M. W. Waanders. De<br />
overledene is verbonden geweest aan het Overijselsch<br />
Dagblad te Zwolle en wel als onder-directeur van 1919<br />
tot 1924, in welk jaar de heer Waanders tot directeur<br />
werd benoemd. In deze laatste functie was hij tot 1938<br />
werkzaam.<br />
MAURITS WAGENVOORT 80 JAAR<br />
Op 27 Juni jl. heeft de bekende romanschrijver en<br />
journalist Maurits Wagenvoort zijn tachtigsten verjaardag<br />
gevierd. Er had zich een comité gevormd om den<br />
jubilaris op dien dag te huldigen.<br />
De Kring heeft Wagenvoort telegrafisch gelukgewenscht.<br />
JOURNALISTEN VROEDE VADEREN<br />
Bij de jongste verkiezingen zijn in den Haag tot lid<br />
van den Raad gekozen ons lid C. A. Crayé en de heer<br />
A. van Dijk, die „Het Volksdagblad" (ex-„Tribune") op<br />
de perstribune van de Tweede Kamer vertegenwoordigt.<br />
Laatstgenoemde is pas 23 jaar en is dus nog niet<br />
kiezer.<br />
Wat gij in vertrouwen verneemt, houd dat voor u.<br />
Een journalist die niet dicht is, raakt spoedig heel zijn<br />
crediet kwijt.<br />
(Julius Bachem, „Allerlei Gedanken über Journalistik", 1906).<br />
Uit de plaatselijke vereenigingen.<br />
Rjv.<br />
Voor het lidmaatschap der Rotterdamsche Journalisten<br />
Vereeniging heeft zich aangemeld de heer J. H. Mackenzie,<br />
Dagblad van Rotterdam.<br />
Eventueele bezwaren kunnen worden ingediend bij<br />
den secretaris, H. Bos, Middenhoefstraat 19.<br />
H.J.V.<br />
Voor het lidmaatschap van de H.J.V. hebben zich<br />
aangemeld de heeren C. Craamer, A.N.P., Jurriaan<br />
Kokstraat 216, Scheveningen en A. J. Hendriks, van<br />
Speijkstraat 32a, den Haag.<br />
Eventueele bezwaren bij de Secretaresse, mej. E. J.<br />
Belinfante, Schuytstraat 172, den Haag.<br />
Algemeene belangen.<br />
BUITENLANDSCHE <strong>PRO</strong>PAGANDA?<br />
In ons vorig nummer vestigden wij de aandacht op het<br />
feit, dat volgens Hollandsch Weekblad een bekend Persbureau<br />
in den Haag kort voor Hitlers 50en verjaardag<br />
een gratis pagina over Hitler zou hebben aangeboden,<br />
welke verkapte propaganda en een advertentie van het<br />
Duitsche propagandaministerie werd genoemd.<br />
Naar aanleiding hiervan zijn wij in de gelegenheid<br />
gesteld van deze pagina kennis te nemen. Deze rechtvaardigt<br />
o.i. dergelijke qualificaties niet. Het bedoelde<br />
Persbureau levert zijn abonné's tegen een vast abonnementsbedrag<br />
dergelijke pagina's. Van een gratis-aanbieding,<br />
zoo werd ons verzekerd, was dus geen sprake. Het<br />
bureau streeft naar objectiviteit en veelzijdigheid. Zoo<br />
kreeg onlangs Roosevelt eenzelfde beurt als Hitler. Uit<br />
een artikel, dat ons eveneens getoond werd en dat in de<br />
vorige maand aan de bladen werd aangeboden, bleek<br />
ons, dat ook kopij, die voor Duitschland allerminst aangenaam<br />
is, door het Persbureau verspreid wordt.<br />
BESCHERMING TITEL JOURNALIST<br />
Het 24ste congres van den Algemeenen Belgischen<br />
Persbond, dat onder voorzitterschap van Demarteau,<br />
hoofdredacteur van de Gazette de Liège", te Luik gehouden<br />
is, heeft de volgende motie aangenomen:<br />
1. Het congres draagt aan den voorzitter van den<br />
Algemeenen Belgischen Persbond op, alle maatregelen<br />
te nemen, die noodig zijn om bescherming aan den titel<br />
van journalist te verzekeren, te weten:<br />
a. Het opstellen van een lijst van personen, die wezenlijk<br />
het beroep van journalist uitoefenen in België en<br />
het recht hebben, dezen titel te dragen.<br />
b. Er voor zorgen, dat de Belgische overheden alleen<br />
personen, die op deze lijst voorkomen, practisch als journalist<br />
erkennen.<br />
c. Het bestudeeren van een wetsvoorstel op korten<br />
termijn, waardoor een straf kan worden opgelegd aan<br />
dengene, die misbruik maakt van den titel van journalist.<br />
2. Het congres doet een beroep op de Kamerleden,<br />
vooral op de journalisten, die zitting nebben in het Parlement,<br />
om deze zeer belangrijke hervorming voor de<br />
verdediging van de waardigheid van de Pers en voor de<br />
bescherming van haar vrijheid, te bevorderen.<br />
De dagbladpers ondergeschikt aan de Regeering!<br />
De N. Rott. Cf. schrijft:<br />
Overheid en pers zijn het niet altijd eens geweest. In<br />
1793 werd te Schoonhoven een koerantier (zooals het<br />
toen heette), die iets tegen den zin van het gemeentebestuur<br />
had geschreven, van zijn octrooi beroofd en buiten<br />
de stadspoorten gezet.
Ook in onze dagen komen nog wel eens botsingen<br />
voor. De overheid is niet buitengewoon gesteld op critiek<br />
op haar daden — de pers daarentegen voelt critiek als<br />
een deel van haar roeping. De ambtenaar is bedachtzaam,<br />
hoedt zich voor het mededeelen van iets wat nog<br />
niet onomstootelijk vaststaat, hetgeen neerkomt op hetgeen<br />
iedereen weet. De journalist beijvert zich om te vertellen<br />
wat juist nog niemand weet.<br />
Met dezen onvrede zou het spoedig gedaan zijn, perspacificatie<br />
zou op til zijn, gelijk de leeuw en het lam<br />
zouden pers en overheid samen weiden, indien de raad<br />
gevolgd werd, die in een vergadering van de Leidsche<br />
afdeeling der Jong-Liberalen door den voorzitter van<br />
den studiekring is gegeven.<br />
Die vergadering heeft blijkbaar weinig aandacht getrokken:<br />
is men, omdat de aanwezigen algemeen tegen de<br />
voorgestelde breideling van de persvrijheid opkwamen,<br />
tot de orde van den dag overgegaan?<br />
,,De voorzitter van den liberalen studiekring", zoo las<br />
men in het verslag, „bepleitte een sterk regeeringsgezag.<br />
De macht van de dagbladpers wil spr. ondergeschikt maken<br />
aan de regeering; week- en maandbladen wil hij vrijlaten.<br />
De regeeringspersdienst dient uitgebreid te worden<br />
tot een persbureau."<br />
Dus. naast het radio-persbureau een dagbladredactie?<br />
en in de plaats van de groote verscheidenheid van bladen<br />
met al hun onhebbelijkheden en onvriendelijkheden over<br />
wat hun niet aanstaat, Oss en zoo, een groote vriendelijke,<br />
op elke plaats van het land met den zelfden zachtaardigen,<br />
tevreden inhoud verschijnende „Oprechte Algemeene<br />
Nederlandsche Staatscourant", van den Haag<br />
uit geredigeerd? Onder een administrateur als hoofdredacteur,<br />
een referendaris als chef der redactie en met<br />
commiezen voor kunst, wetenschap, binnenland, buitenland,<br />
sport enz. In de hoofdartikelen wordt slechts één<br />
meening verkondigd, aan alle berichten slechts één maatstaf<br />
aangelegd. De humor wordt, als bij dr. Göbbels, regeeringshumor.<br />
Wie zich te buiten gaat aan de gelijkschakeling<br />
wordt op het matje geroepen. Of gingen de<br />
denkbeelden van den spreker niet zóó ver?<br />
Welk een zalige vrede anders! De staatsburger, die<br />
aan zijn ontbijt of aan de avondthee deze gelijkgeschakelde<br />
journalistiek geniet, zal booze opwellingen over<br />
regeeringsdaden, geldverspilling, bevoordeeling, belastingdruk,<br />
aanstonds onderdrukken, wel inziende hoe<br />
storend het zou werken, ze te uiten.<br />
Indien er tenminste menschen zouden gevonden worden,<br />
die zich op deze eenheidskrant willen abonneeren!<br />
BINNENLAND.<br />
ONDEUGDELIJKE MEDICIJN EN BELEEDIGING<br />
VAN EEN VOLKSGROEP<br />
Met groote belangstelling heb ik in het nummer van<br />
3 Mei j.1. van ons orgaan het artikel „Ondeugdelijke<br />
medicijn" gelezen, temeer waar, sinds dit artikel uit de<br />
pen vloeide, de ondeugdelijke medicijn nog in heel wat<br />
zwaardere dosis aan de Nederlandsche perswereld geoffreerd<br />
wordt in den vorm van het wetsontwerp van<br />
Minister Goseling, dat thans voor ons ligt.<br />
Een rechtgeaard Nederlander kan zich beroepen op<br />
de Grondwet, welke Grondwet wel spreekt van vervolging,<br />
het opleggen van boete, subs, gevangenisstraf, of<br />
hechtenis en gevangenisstraf bij persdelicten, i) doch<br />
geen ruimte laat voor het totaal verbieden van organen.<br />
Gaat men tot dit laatste over, dan worden de grondwettelijke<br />
rechten van ieder saatsburger aangetast en<br />
daarmede aan het staatkundige stelsel, dat de schrijver<br />
van het artikel „Ondeugdelijke medicijn" verkiest, zijn<br />
grondslag ontnomen.<br />
Wanneer een dagbladschrijver een artikel schrijft,<br />
hetwelk door inhoud, of door de wijze waarop het opgediend<br />
wordt, in strijd is met het Wetboek van Strafrecht,<br />
laat men dan een vervolging instellen en den<br />
DE JOURNALIST 249<br />
delinquent desnoods veroordeelen. Dit stuit nog niet<br />
tegen onze rechten, doch wél is het in flagranten strijd<br />
met de vrijheden in Nederland, wanneer de overheid<br />
rechten verkrijgt, zooals Minister Goseling deze thans<br />
wil opeischen. 2 )<br />
Tegen dit wetsontwerp spreekt m.i. ook de laatste<br />
zin van het door mij hierboven aangehaalde artikel zich<br />
uit: lederen stap in de richting van een steeds dreigende<br />
inmenging van Ministers (met hun ambtenaren)<br />
in onze Pers wijzen wij zonder voorbehoud af. 3 )<br />
Men kan verschil van meening hebben over staatsvorm,<br />
men kan hemelsbreed van opvatting verschillen ten<br />
aanzien van vorm en inhoud van critiek, doch m.i. kan<br />
men in vakkringen moeilijk nog van meening verschillen<br />
over de beknotting van de persvrijheid, welke vervat is<br />
in het wetsontwerp, hetwelk thans Minister Goseling<br />
het licht deed zien.<br />
Tenslotte nog enkele woorden naar aanleiding van<br />
het opnemen van het bericht over mijn veroordeeling<br />
voor den Haagschen Politie-rechter. Hieruit zou men<br />
zonder nadere beoordeeling de conclusie kunnen trekken,<br />
dat het plaatsen van het bericht over de dierenmishandeling<br />
te Lochem door mij uit louter anti-semitische<br />
overwegingen 4 ) zou zijn geschied en ten tweede,<br />
dat ik mij van onjuiste gegevens zou hebben bediend.<br />
Met betrekking tot het eerste verklaar ik met nadruk,<br />
dat — indien een ander veehouder, van welke nationaliteit<br />
of politieke opvatting ook, hetzelfde zou hebben gedaan,<br />
ik met dezelfde kracht en met dezelfde opvattingen<br />
mij daartegen in de pers zou hebben verzet. Het ging<br />
hier om de beschermnig van ons vee. 4 ) Ik kende den<br />
veehouder M. niet, wist niets van zijn persoonlijk leven,<br />
doch was in het bezit van geteekende verklaringen omtrent<br />
zijn gedrag op dien bewusten kouden winterdag.<br />
Met deze verklaringen zijn we tevens bij de tweede conclusie,<br />
welke mogelijk getrokken zou kunnen worden.<br />
Voldoende weerlegging van deze beschuldiging moge<br />
gevonden worden in een brief, welke ik d.d. 28 April<br />
ongevraagd van een landbouwer uit Lochem ontving,<br />
waarin deze — na van mijn veroordeeling gelezen te<br />
hebben — pertinent verklaart hoe en op welke wijze de<br />
dierenmishandeling heeft plaats gehad. Ik heb dezen<br />
brief den Haagschen Politie-rechter alsnog toegezonden.<br />
4)<br />
H. J. OTTO.<br />
1 ) Zoo staat het niet in de Grondwet. Daarin wordt alleen<br />
vastgelegd, dat niemand voorafgaand verlof noodig heeft, om door<br />
de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders<br />
verantwoordelijkheid voor de wet. — Red.<br />
2 ) Voor de justitie. — Red.<br />
3 ) Het omstreden voorstel brengt een nieuwe bevoegdheid voor<br />
den rechter, geen ministeriëele inmenging. — Red.<br />
4 ) De heer Otto schijnt nog altijd niet te beseffen wat hij misdeed.<br />
Hij mag zooveel als hij wil mishandeling van dieren bestrijden,<br />
hij mag niet beleedigen en hij moge dan niet „1 o u t e r"<br />
uit anti-semitische overwegingen hebben gehandeld, de Politierechter<br />
heeft hem terecht onder het oog .gebracht, dat de toevoeging, dat<br />
de door inzender aangevallen veekoopman Jood was, er op wijst<br />
dat dergelijke overwegingen wel degelijk in het spel zijn geweest.<br />
Voorts zij hier slechts aangeteekend, dat in De Journalist geen<br />
oordeel is gegeven. Wij hebben slechts melding gemaakt van de<br />
behandeling van een paar zaken, waarbij een Kringlid met den<br />
strafrechter in aanraking kwam. Hetgeen voor onze leden van<br />
belang is. — Re d.<br />
ALWEER VOOR DEN RECHTER<br />
Collega H. J. Otto, redacteur van het „Nationale<br />
Dagblad" moest voor de Haagsche rechtbank terecht<br />
staan, omdat in genoemd blad onder verdachtes verantwoordelijkheid<br />
een artikel verschenen is getiteld „Naar<br />
de hel van Oss", dat beleedigend werd geacht voor het<br />
burgerlijken armbestuur te Nistelrode.<br />
O. was niet verschenen en had den Officier van Justitie<br />
laten weten, dat het hem niet meer mogelijk was op de<br />
terechtzitting te verschijnen.<br />
De Officier eischte een geldboete van ƒ 100 subs. 50<br />
dagen hechtenis.<br />
Uitspraak ƒ25 subs. 50 dagen hechtenis.
250 DE JOURNALIST<br />
N.D.P.<br />
Te s-Gravenhage is op 7 Juni de jaarlijksche algemeene<br />
vergadering van de vereeniging van uitgevers van<br />
dagbladen De Nederlandsche Dagbladpers gehouden.<br />
Vele zaken, de vereeniging en het dagbladbedrijf betreffende,<br />
werden behandeld. De voorstellen van het bestuur<br />
met betrekking tot een regeling voor de zuivering van<br />
advertentie-aquisitiewezen werden met algemeene stemmen<br />
aangenomen. Hetzelfde geschiedde met het bestuursvoorstel<br />
betreffende de door de vereeniging te<br />
nemen maatregelen met betrekking tot het wetsontwerp,<br />
houdende nadere bepalingen ter bescherming van de<br />
openbare orde, welk ontwerp de persvrijheid raakt.<br />
In de bestuursvacatures werd voorzien door de benoeming<br />
van de heeren mr. H. Dikkers, C. M. Dosker en<br />
F. H. J. Holdert.<br />
Het bestuur bestaat thans uit de heeren J. W. Henny<br />
(Leidsch Dagblad), voorzitter; H. Nijgh (Nieuwe Rotterdamsche<br />
Courant) penningmeester; L. Arts (Nieuwe<br />
Tilburgsche Crt.) vice-voorzitter; mr. H. Dikkers (Provinciale<br />
Overijsselsche* en Zwolsche Courant), C. M.<br />
Dosker (De Nieuwe Koerier), F. H. J. Holdert (Telegraaf)<br />
en P. W. Peereboom (Haarlem's Dagblad). Secretaris<br />
mr. W. G. J. Veenhoven, Haarlem.<br />
DE NEDERLANDSCHE PERIODIEKE PERS<br />
De vereeniging de Nederlandsche Periodieke Pers,<br />
waarbij zijn aangesloten de uitgevers van rond 700 in<br />
Nederland verschijnende nieuwsbladen en tijdschriften,<br />
heeft te Amsterdam haar jaarlijkschen congresdag gehouden.<br />
In de ochtenduren waren de deelnemers te gast bij<br />
het Algemeen Nederlandsch Persbureau A.N.P., waar<br />
de directeur, de heer H. H. J. van de Pol, de gasten<br />
rondleidde.<br />
In de drukbezochte algemeene ledenvergadering kon<br />
de voorzitter, de heer A. J. G. Strengholt, die bij acclamatie<br />
als zoodanig werd herkozen, constateeren, dat de<br />
vereeniging, dank zij een steeds toenemende activiteit,<br />
haar aanzien naar buiten weet te versterken en meer en<br />
meer in de perswereld de plaats gaat innemen, die met<br />
de belangrijkheid van de periodieke pers in ons land in<br />
overeenstemming is.<br />
INTERNATIONALE LUCHTVAARTPERS<br />
Op het eerste congres van de Internationale Luchtvaartpers<br />
te Rome, waar 150 publicisten uit 22 landen<br />
aanwezig waren, is op uitnoodiging van de Duitsche<br />
regeering besloten in 1940 eenzelfde congres te Berlijn<br />
te houden.<br />
Het voorstel van Nederland, dat met instemming van<br />
den Minister van Waterstaat, mr. dr. ir. J. A. M. van<br />
Buuren, werd gedaan om in 1941 een congres in Den<br />
Haag te houden, is bij acclamatie aangenomen. (Hbld.)<br />
DE BREDASCHE COURANT<br />
Vrijdagmiddag 16 Juni vond de heropening plaats van<br />
het geheel verbouwde en gemoderniseerde pand der<br />
NV. Broese & Peereboom, de uitgeefster der Bredasche<br />
Courant.<br />
In zijn openingswoord zei de president-commissaris,<br />
mr. A. Loeff, dat de Bredasche Courant zich vooral in<br />
de laatste maanden ontwikkeld heeft tot een up to date<br />
dagblad.<br />
De directeur der N.V. Broesè en Peereboom, de heer<br />
C. Riezebos, zei o.a. dat de redactie met een kleine bezetting<br />
vaak wonderen weet te verrichten.<br />
Een deputatie uit het personeel bood de directie een<br />
fraaie electrische klok aan met het verzoek deze een<br />
plaats in het gebouw te geven.<br />
Ten slotte werd de eerewijn rondgediend en werd een<br />
rondgang door het bedrijf gemaakt.<br />
Een permanente tentoonstelling van werken van de<br />
leden van den Bredaschen Kunstkring in de ruime hal<br />
trok algemeen de aandacht.<br />
BRUGNUMMER DORDRECHTSCHE<br />
COURANT<br />
Ter gelegenheid van de ingebruikneming van de brug<br />
over de Oude Maas op 24 Juni j.1. heeft de Dordrechtsche<br />
Courant een speciaal nummer van 48 bladzijden<br />
uitgegeven. Tal van autoriteiten hebben er een artikel<br />
voor afgestaan. De Minister van Waterstaat mr. dr. ir.<br />
van Buuren opent de rij. De Burgemeester volgt met een<br />
bijdrage getiteld „Groote mogelijkheden voor Dordrecht<br />
geopend", dat aldus besluit:<br />
„Dat de pers haar aandacht aan deze hoogst belangrijke<br />
gebeurtenis schenkt, verwondert me niet, omdat ze<br />
zich steeds bijzonder heeft geïnteresseerd voor verkeersvraagstukken.<br />
Dat de Dordrechtsche Courant bij deze gelegenheid<br />
zich extra inspant, is het handhaven van een mooie traditie,<br />
omdat haar leiders in den loop der 19e eeuw steeds<br />
in hooge mate de belangen van Dordrecht op het gebied<br />
van het verkeer hebben gediend."<br />
UIT DE JEUGDJAREN DER PERS<br />
Op het 17e Nederlandsche Bibliotheek congres heeft<br />
dr. J. H. Kernkamp van de Koninklijke Bibliotheek te<br />
Rotterdam een voordracht gehouden over de „Jeugdjaren<br />
der Pers." De jonge wetenschap, welke zich met de<br />
bestudeering van het courantenwezen bezig houdt, heeft<br />
vooral in Duitschland belangstelling ondervonden.<br />
Het courantenwezen, in het bijzonder hier te lande,<br />
ontleent niet alleen zijn beteekenis — aldus dr. Kernkamp<br />
— aan de hoogte welke de Nederlandsche dagbladpers<br />
heden heeft bereikt, maar kan tevens bogen op<br />
een roemrijk verleden, dat een nadere bestudeering ten<br />
volle waard is. Op dit meer speciale terrein was het de<br />
Zweed Folke Dahl, die ons bewust deed worden van<br />
den achterstand, die valt in te halen, door het openbaar<br />
maken van zijn vondst betreffende oude in Nederland<br />
gedrukte couranten, die thans bewaard worden in de<br />
Kon. Bibl. te Stockholm. Zijn ontdekking geeft hem o.m.<br />
aanleiding Amsterdam omstreeks 1620 als centrum van<br />
de pers in West-Europa te beschouwen. Hij beschikt<br />
over de bewijzen, dat de Nederlandsche courantiers van<br />
dien tijd behalve hun landgenooten ook het Fransche<br />
en het Engelsche publiek geregeld van gedrukte nieuwstijdingen<br />
voorzagen.<br />
Voorts vestigde dr. Kernkamp de aandacht op het<br />
archief van der Meulen, dat een schat van geschreven<br />
nieuwstijdingen bevat, waarvan de beteekenis ons eerst<br />
ten volle zal blijken, als de papieren van Daniel van der<br />
Meulen en die van zijn broeder Andries, in Leiden,<br />
Utrecht, Den Haag en Amsterdam bewaard, in zijn geheel<br />
een bewerker en uitgever zullen hebben gevonden.<br />
De Rijksarchivaris te Zwolle heeft nog aandacht gevraagd<br />
voor een pak couranten en geschreven nieuwstijdingen,<br />
aanwezig in het oud-archief Van Hasselt,<br />
waarin 18 gedrukte couranten uit de jaren 1620—1622<br />
worden aangetroffen, welke met slechts één uitzondering<br />
geen van alle voorkomen in de te Stockholm bewaarde<br />
verzameling. Na nog verschillende bijzonderheden<br />
over courantiers, den inhoud der oude couranten,<br />
zoowel wat nieuws als advertenties betreft, te hebben<br />
medegedeeld, zeide spr. nog dat de pers hier te lande<br />
niet aan een strenge censuur was overgeleverd, gelijk<br />
algemeen in het buitenland het geval was, waar bijna<br />
niets zonder goedkeuring van het gezag gedrukt mocht<br />
worden, ja zelfs het drukken van couranten bij tijden<br />
geheel werd stopgezet, maar toch bestonden er zelfs in<br />
ons land, dat prat ging op zijn vrijheidsprincipe, beperkende<br />
regelingen en wenken van hooger hand.<br />
(Handelsblad).
UIT NED. INDIË.<br />
OPLEIDING INHEEMSCHE JOURNALISTEN<br />
BATAVIA, 8 Juni (Aneta). De organisatie van inheemsche<br />
journalisten heeft een instituut voor journalistieke<br />
en algemeene ontwikkeling opgericht. Enkele inheemsche<br />
journalisten, alsmede studenten van de rechtshoogeschool,<br />
zullen hieraan les geven. Het lid van den<br />
Volksraad, de heer Mohamed Yamin, zal de leerlingen<br />
op de hoogte stellen van persdelicten.<br />
Ook adatrecht en koloniale geschiedenis, alsmede sociologie<br />
en partij-organisatie zullen van 1 Augustus af<br />
worden onderwezen.<br />
Bovendien heeft een negental inheemsche journalisten<br />
te"Keboemen een organisatie opgericht, waaraan tevens<br />
een school voor journalisten is verbonden.<br />
BUITENLAND.<br />
CAMILLE DESMOULINS<br />
De journalist der Franse Revolutie<br />
Nu allerwegen het feit wordt herdacht, dat honderdvijftig<br />
jaar geleden de Franse Revolutie uitbrak, past<br />
het zeker om in ons orgaan een kort woord te wijden<br />
van een figuur, die minder bekend is dan Mirabeau,<br />
Robespierre, Danton, Marat en sommige anderen, maar<br />
die in deze bewogen jaren van Frankrijgs historie toch<br />
ook een zeer belangrijke rol heeft gespeeld: de journalist<br />
Camille Desmoulins.<br />
Twee grote momenten uit zijn leven vallen samen met<br />
DE JOURNALIST 251<br />
Standbeeld van<br />
Camille<br />
'Desmoulins<br />
te Parijs in den<br />
tuin van het Palais<br />
Royal op de<br />
plek, waar Desmoulins<br />
op 12 Juli<br />
1789 het volk<br />
toesprak.<br />
het begin en het einde der Revolutie: als een 26-jarige<br />
nog onbekende jongeman is het C. Desmoulins, die op<br />
12 Juli 1789 in de tuin van het Paleis Royal de bevolking<br />
van Parijs wijst op de Bastille, symbool van reactie<br />
en onderdrukking, waarop twee dagen later de inname<br />
van deze dreigende gevangenis volgt; en nog geen vijf<br />
jaar daarna, in de winter van 1793—'94, keert Camille<br />
zich met zijn scherpe pen hartstochtelijk tegen het Schrikbewind,<br />
waarmee de Revolutie eindigt.<br />
Desmoulins is op 2 Maart 1760 te Guise geboren;<br />
zijn vader was een vrij hooggeplaatst ambtenaar en<br />
Camille dus een zoon der gegoede burgerij, die als opkomende<br />
Derde Stand de verpletterende en verstikkende<br />
macht van absoluut koningschap, hoge geestelijkheid en<br />
adel moest breken om zijn plaats als handeldrijvende,<br />
intellectuele en heersende maatschappelijke klasse te<br />
kunnen innemen. Evenals de andere leidende personen<br />
uit de Revolutie was hij gegrepen door de ideeën der<br />
Verlichting, waarmee denkers en schrijvers als Montesquieu,<br />
Voltaire, Rousseau, Diderot (de Encyclopedie)<br />
in geestelijk opzicht de doorbraak van vrijheid en mensenrechten<br />
hadden voorbereid; bovendien was hij door<br />
zijn studie voor advocaat een groot bewonderaar geworden<br />
van de democratische staatsinrichting der oude<br />
Grieken. Als jong advocaat en studiegenoot van Robespierre<br />
vestigde hij zich in Parijs, het bruisend middelpunt<br />
van alles wat naar verandering en vernieuwing<br />
stuwde. „Want", zo schreef hij, „ik voel innerlijk een<br />
gebiedende drang, die me met onweerstaanbare kracht<br />
naar de vrijheid drijft; dat gevoel moet me wel zijn<br />
ingeboren". En van de vrijheid zelf zegt hij, dat die met<br />
één woord betekent: het geluk.<br />
Het speet Camille dan ook zeer, dat het departement<br />
Aisne, waarin hij was geboren, hem in het voorjaar van<br />
1789 niet koos tot vertegenwoordiger van de Derde<br />
Stand in de Staten-Generaal, maar hij was door een<br />
licht spraakgebrek nu eenmaal geen indrukwekkend<br />
redenaar en legde er zich al spoedig op toe om de strijd<br />
voor vrijheid, gelijkheid en broederschap te voeren met<br />
zijn welversneden pen.<br />
In Juli van dit jaar verscheen het eerste belangrijke<br />
geschrift van zijn hand: „La France libre", dat zijn<br />
politiek programma bevatte en de heersende machten in<br />
gloedvolle woorden wees op de gesmoorde kreet „Vrijheid!",<br />
die van de ene hoek van Frankrijk tot aan de<br />
andere opsteeg. Dat er niets nieuws onder de zon is<br />
blijkt al weer uit het feit, dat dit geschrift te Toulouse in<br />
het openbaar werd verbrand, hetgeen Camille deed<br />
schrijven: „Ook alle boeken van Salomo werden Koning<br />
Ezechias persoonlijk op de trappen van de tempel verbrand<br />
uit vrees, dat het volk er te wijs door zou worden.<br />
Dit moet alle schrijvers tot troost zijn, wier arbeid aan<br />
de voet van de een of andere eretrap wordt verbrand.<br />
Het vuur, dat een boek verteert, wijst er op, dat dit den<br />
mensen niet onverschillig heeft gelaten"!<br />
Enkele maanden daarna verscheen het vlugschrift<br />
„Discours de la Lauterne aux Parisiens", waarin de<br />
schrijver het Parijse volk bezonnenheid aanbeval.<br />
Zijn omvangrijkste werk is getiteld: „Révolutins de<br />
France et de Brabant", een krant, die wekelijks verscheen<br />
en een prachtig beeld geeft van de Revolutie<br />
van November 1789 tot Juli '91. Hierin trachtte Desmoulins<br />
de taak van den journalist te verenigen met die<br />
van den geschiedschrijver en de actuele gebeurtenissen<br />
te verklaren uit de grote oorzaken en krachten der Omwenteling.<br />
Van April tot Mei 1792 verscheen „La Tribune des<br />
Patriots", die nog wel invloed had op de stormachtige<br />
gebeurtenissen rondom de 10e Augustus, welke tot de<br />
schorsing van Lodewijk en de verkiezing van een nieuwe<br />
volksvertegenwoordiging, de Nationale Conventie, leidden.<br />
In deze dagen werd Danton minister, die Camille<br />
tot zijn secretaris („Secretaris-generaal van het Departement<br />
van Justitie") benoemde.<br />
Maar het rijpste werk van dezen journalist der Revolutie<br />
is de „Vieux Cordelier", die verscheen in de<br />
winter van 1793—'94 en waarin Desmoulins heftig de<br />
Terreur bestreed.<br />
Op 15 December kwam het eerste nummer uit en Camille<br />
leidde dit in met te zeggen, dat hij de langzame pen<br />
van den historie-schrijver wilde verwisselen voor de<br />
snelwerkende, scherpe pen van den journalist, want „de<br />
angst voor de guillotine heeft zich van allen meester<br />
gemaakt, zodat er geen blad meer is, dat de waarheid,<br />
althans de hele waarheid, zegt. Ik treed terug in de<br />
arena met de openhartigheid en moed, die men van mij<br />
kent, teneinde Frankrijk en de ene en ondeelbare republiek<br />
te redden".<br />
En daarop valt hij in dit en de volgende nummers het<br />
Schrikbewind scherp aan. Dit werd uitgeoefend door het<br />
Comité de Salut Public, waarin Robespierre een grote<br />
rol speelde en dat ter zijde werd gestaan door het Comité<br />
de Sureté Générale en het Tribunal Révolutionnaire.<br />
Tegenover het principe der despoten, dat het beter is
252 D E J OURNALIST<br />
meerdere onschuldigen te treffen dan dat één schuldige<br />
ontkomt, stelt Desmoulins als richtlijn voor de regering,<br />
dat het beter is meerdere onschuldigen niet te straffen,<br />
dan één onschuldige te veroordelen. En met grote voorbeelden<br />
uit de wereldgeschiedenis tracht Camille te bewijzen,<br />
dat de liefde duurzamer is dan de vrees en dat<br />
op de wankele peilers van angst en onderdrukking geen<br />
bewind duurzaam is te handhaven. In plaats van de<br />
genoemde Comité's eist hij de instelling van een Comité<br />
de Clémence, dat de 200.000 burgers, die als verdachten<br />
zijn gearresteerd, moet verhoren en onmiddellijk vrijlaten<br />
wanneer dit de Republiek niet in gevaar brengt.<br />
En een zeer scherpe critiek op de Terreur schrijft Camile,<br />
door na te vertellen, wat Tacitus heeft meegedeeld<br />
over de dictatuur der Romeinse keizers, die een enkel<br />
woord, een blik, een zucht, ja zelfs het zwijgen als een<br />
misdaad tegen de veiligheid van de staat geliefden uit<br />
te leggen. „Op die manier", schreef Desmoulins, „was<br />
het niet mogelijk dat men enige bekwaamheid bezat<br />
zonder dat men in U een staatsgevaarlijk instrument zag<br />
en zonder dat U zich aan de naijver van den despoot<br />
en aan een zekere ondergang blootstelde. Men werd<br />
veroordeeld om zijn naam of zijn gezicht en verraden<br />
door zijn vijanden en slaven. En als men geen vijanden<br />
had, door een vriend of een zoon. Onder dat regiem<br />
was de natuurlijke dood van een bekend persoon zo iets<br />
zeldzaams, dat de kranten het vermeldden als een gebeurtenis".<br />
De uitwerking van deze scherpe critiek was onder de<br />
bevolking zeer groot: op de ochtend dat het vierde nummer<br />
verscheen (21 December 1793) stonden voor de<br />
winkel van den drukker Desenne lange rijen kopers; men<br />
huilde, jubelde en zond Camille geestdriftige brieven.<br />
En deze schreef verder en werd steeds feller, zodat zijn<br />
drukker het zevende nummer, dat rechtstreekse aanvallen<br />
op Robespierre, Saint-Just en Vadier bevatte, niet op<br />
de pers durfde leggen!<br />
Maar wat Camille reeds angstig voorvoelde, al hoopte<br />
hij ook dat hij niet als slachtoffer van zijn eerlijke strijd<br />
voor een vrij en gelukkig volk zou moeten vallen, gebeurde<br />
einde Maart begin April: de leidende figuren uit<br />
de revolutionnaire regering namen ook tegen Desmoulins<br />
hun gevreesde en door dezen zo moedig bestreden maatregelen.<br />
Want Robespierre, die zich nog maar enkele jaren<br />
tevoren een principieel democraat had genoemd en de<br />
doodstraf had afgewezen, was in het moeilijke jaar 1793<br />
(oorlog met Oostenrijk, Pruisen, Engeland, Spanje en<br />
binnenlands verzet tegen de Revolutie) tot de overtuiging<br />
gekomen, dat een verlichte minderheid ten behoeve<br />
van het volk krachtig en onverbiddellijk moest optreden,<br />
met andere woorden: een dictatoriaal bewind uitoefenen,<br />
met het doel voor de toekomst de Vrijheid definitief te<br />
vestigen.<br />
Nadat Robespierre in Maart '94 eerst de groep onschadelijk<br />
had gemaakt, die onder aanvoering van<br />
Hébert op nog groter werkzaamheid van de valbijl aandrong,<br />
volgde eind Maart begin April de aanval op<br />
Desmoulins, Danton en enkele anderen, die ter dood<br />
veroordeeld werden op een acte van beschuldiging,<br />
samengesteld naar aantekeningen van Robespierre en<br />
bestaande uit onware en lasterlijke aantijgingen van<br />
samenzwering tegen de republiek.<br />
Ontroerend zijn de brieven, die Camille uit de gevangenis<br />
stuurde aan zijn innig geliefde Lucile, met wie<br />
hij ruim drie jaar was getrouwd. We halen daaruit enkele<br />
gedeelten aan:<br />
Ik word door mensen, die zich mijn vrienden<br />
noemden en die republikeinen willen heten, in een kerker<br />
eenzaam opgesloten alsof ik een samenzweerder ben. De<br />
grootste misdadiger zou nog te zwaar gestraft zijn<br />
wanneer hij anders dan door de dood, die de smart van<br />
zo'n scheiding in ieder geval maar een ogenblik laat<br />
voelen, van een Lucile werd gescheiden. Maar een<br />
schuldige zou jij nooit hebben kunnen trouwen en jij<br />
hebt mij alleen lief gehad omdat ik uitsluitend voor het<br />
geluk van mijn medeburgers leefde".<br />
„Ik sterf op 34-jarige leeftijd, maar het is een wonder,<br />
dat ik de afgelopen vijf jaren aan zoveel afgronden der<br />
revolutie ben voorbijgegaan zonder er in te vallen, een<br />
wonder, dat ik nu nog leef en mijn hoofd rustig kan<br />
neerleggen op het kussen van mijn geschriften. Dit zijn<br />
er misschien teveel. Maar zij ademen alle liefde voor de<br />
mensen en het verlangen om hen gelukkig en vrij te<br />
maken, en — mijn geschriften zullen door de valbijl der<br />
tyrannen niet getroffen worden".<br />
Lucile deed nog alle moeite om haar Camille van de<br />
valbijl te redden; het enige resultaat was, dat zij ook<br />
werd gearresteerd en wel op grond van de beschuldiging<br />
het volk te hebben aangestookt om de gevangenen gewelddadig<br />
te bevrijden. Ze werd eveneens ter dood veroordeeld<br />
en kleede zich voor haar gang naar de guillotine<br />
in bruidskleed, omdat ze nu weer met Camille verenigd<br />
zou worden.<br />
Drie maanden later werd de voorspelling van Danton<br />
een feit: Robespierre viel als slachtoffer van zijn eigen<br />
dictatuur.<br />
GER. BAKKER.<br />
Dr. FRIEDRICH FUNDER f<br />
De gewezen directeur en hoofdredacteur van de<br />
Weensche „Reichspost", staatsraad dr. Friedrich Funder,<br />
is, naar de Volkskrant van absoluut betrouwbare<br />
zijde verneemt, in het concentratiekamp te Dachau gestorven.-<br />
Dr. Funder werd in 1872 te Graz geboren. Reeds in<br />
1896 werd hem de leiding van de katholieke Reichspost<br />
toevertrouwd, het blad, dat als orgaan van de christelijksociale<br />
partij in de laatste jaren van Oostenrijks onafhankelijk<br />
bestaan zulk een belangrijke rol heeft gespeeld,<br />
en een officieus karakter droeg.<br />
Na den wereldoorlog stond zijn naam op de lijst van<br />
de Entente-mcgendheden, die zijn uitlevering eischten.<br />
Later heeft hij als vertrouwd medewerker van den voormaligen<br />
Oostenrijkschen bondskanselier, tegenover<br />
Duitschland een zeer tegemoetkomende houding aangenomen.<br />
De persovereenkomst, die in 1936 tusschen Oostenrijk<br />
en het Derde Rijk gesloten werd, is grootendeels<br />
zijn werk geweest. Doch toen de tegemoetkomende<br />
houding van Oostenrijk door Duitschland niet op de<br />
verwachte wijze werd beantwoord, herhaalde de hoofdredacteur<br />
van de Reichspost, dr. Schuschnigg's woorden:<br />
„Tot hiertoe, maar niet verder".<br />
In Maart 1938 verloor Oostenrijk zijn onafhankelijkheid:<br />
de Duitschers namen bezit van het land en dr. Funders<br />
arbeid was hiermede geëindigd. Hij had nog de<br />
gelegenheid naar het buitenland te vluchten. Maar hij<br />
bleef, evenals Schuschnigg op zijn post. Weldra werd<br />
hij als een der meest intieme medewerkers van dr. Dollfuss<br />
en dr. Schuschnigg gearresteerd en naar het concentratiekamp<br />
te Dachau overgebracht, waar hij in den<br />
ouderdom van 66 jaar is overleden.<br />
ADVERTENTIES.<br />
JOURNALIST<br />
30 jaar, kringlid, niet" dienstplichtig,<br />
wenscht verandering van werkkring<br />
(Nederland of Indië), Jarenlange ervaring<br />
in binnen- en buitenland, als<br />
verslaggever, als dagbladcorrespondent"<br />
en als reporrer-phorograaf (Leica)<br />
Voortreffelijk solliciratïe-mareriaal en<br />
prima referentiën.<br />
Zeer bescheiden wenschen aangaande<br />
salarieering.<br />
Brieven onder letter B.N., aan het bureau v,d. blad,