You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
NOORD-<br />
ZEE<br />
BRUSSEL<br />
NEDERLAND<br />
BELGIË<br />
FRANKRIJK<br />
LUX.<br />
© CARTOGRAPHICS<br />
‘NE…’<br />
Beetje het eeuwige probleem als je<br />
<strong>Brussel</strong> per trein nadert. Op de cadans<br />
<strong>van</strong> de wielen zing-zaagt het<br />
verkeerde <strong>Brel</strong>-liedje door je hoofd:<br />
‘<strong>Brussel</strong> was toen nog een bruisende<br />
stad, <strong>Brussel</strong> was toen oh la la en<br />
olijk…’<br />
Van Liesbeth List. De originele tekst<br />
(‘C’était au temps où Bruxelles rêvait /<br />
C’était au temps du cinéma muet’) <strong>van</strong><br />
<strong>Brel</strong> vloeit de Nederlander minder<br />
gemakkelijk uit de keel.<br />
Is Jacques <strong>Brel</strong> wel een goede zanger?<br />
Hij stottert en stoot als een aanlopende<br />
fiets, elk <strong>Brel</strong>-liedje begint<br />
met een lenteregen <strong>van</strong> nootjes en<br />
eindigt als een tornado, alsof <strong>Brel</strong> de<br />
trein nog moet halen.<br />
Vroeger dacht ik – te laat geboren<br />
voor <strong>Brel</strong>s hoogtij – dat <strong>Brel</strong> al zijn<br />
liedjes gepikt had <strong>van</strong> Liesbeth List,<br />
Herman <strong>van</strong> Veen en The Fortunes.<br />
Daarna kwam sluipenderwijs de<br />
waardering: <strong>Brussel</strong>, Liefde <strong>van</strong> later<br />
(‘Als liefde zoveel jaar kan duren,<br />
dan moet het echt wel liefde zijn’)<br />
en Seasons in the Sun, ze bleken allemaal<br />
vertaald en gepikt <strong>van</strong> <strong>Brel</strong>s<br />
Bruxelles, La chanson des vieux amants<br />
en Le Moribond. En al die andere.<br />
Hartstocht en drift per strekkende<br />
meter. <strong>Brel</strong> was een groot dichter en<br />
een podiumbeest.<br />
In <strong>2003</strong> gaat <strong>Brussel</strong> zijn zoon (gebo-<br />
Twee garnalenkroketten op een bordje, een<br />
Gitane erbij: voilà Jacques <strong>Brel</strong>! Al moet<br />
<strong>Brussel</strong> de <strong>Brel</strong>-memorabilia <strong>van</strong> de <strong>Brussel</strong>se<br />
muren schrapen, <strong>2003</strong> wordt het jaar <strong>van</strong><br />
Jacques <strong>Brel</strong>, de zoon <strong>van</strong> <strong>Brussel</strong>. En terecht.<br />
TEKST: HARRI THEIRLYNCK ∑ FOTOGRAFIE: ANITA MEULEMAN<br />
ren in het <strong>Brussel</strong>se Schaerbeek) eindelijk<br />
eer bewijzen. Beter laat dan<br />
nooit. Een fatsoenlijk standbeeld<br />
<strong>van</strong> <strong>Brel</strong> vind je niet in <strong>Brussel</strong>. Er is<br />
wel een metrostation Jacques <strong>Brel</strong>,<br />
een jeugdherberg Jacques <strong>Brel</strong> en<br />
een <strong>Brel</strong> Night Shop, leer ik uit de<br />
Gouden Gids <strong>van</strong> <strong>Brussel</strong>.<br />
‘ME…’<br />
<strong>Brussel</strong> Centraal. Taxichauffeurs<br />
staan bij elkaar te zwansen. Typisch<br />
<strong>Brussel</strong>s: zuigen, elkaar belachelijk<br />
maken, overdrijven. <strong>Het</strong> zit de <strong>Brussel</strong>aars<br />
in het bloed: <strong>Brel</strong> was een<br />
zwanser. ‘Jacky,’ zeggen zijn leraren<br />
op het Saint-Louis, ‘zwanst iedereen<br />
onder tafel.’<br />
<strong>Brel</strong>s teksten liegen er later niet om:<br />
‘Mijnheren Flaminganten, mag ik u<br />
twee minuten sarren.<br />
U even in uw frituurvet gaargrappen?’<br />
En: ‘Mijnheren Flaminganten, ik<br />
heb schijt aan u!’<br />
Vlamingen volgens <strong>Brel</strong>: ‘Ik herken<br />
u in Milaan of Madrid aan uw keiharde<br />
boeren.’<br />
Je maakt je daarmee niet populair<br />
op het Vlaamse vlakke land.<br />
Een nieuw couplet cirkelzaagt door<br />
onze hersenpan:<br />
‘<strong>Brussel</strong> was toen nog een ruisende<br />
stad / <strong>Brussel</strong> en <strong>Brussel</strong> was vrij en<br />
vrolijk…’<br />
Geen vreemder mens om <strong>Brel</strong> te zingen<br />
dan de keurige vuurtorendochter<br />
Liesbeth List. <strong>Brel</strong> was een mannen-man,<br />
die met geraspte stem geile<br />
liedjes schreef vol rook en alcohol.<br />
Geen kerkklokjeskeel à la List.<br />
Liesbeth List had nota bene de<br />
Hollandse <strong>Brel</strong> aan haar rokken:<br />
Ramses Shaffy.<br />
<strong>Het</strong> is <strong>Brel</strong>weer in <strong>Brussel</strong>. Wind en<br />
slagregen. De kasseien op de Grote<br />
Markt glimmen. We kopen het <strong>Brel</strong>pakket.<br />
Een pakje Gitanes en een<br />
aansteker. Deze dagen wil ik roken<br />
en drinken als <strong>Brel</strong>.<br />
We stappen eerst de Standaardboekhandel<br />
op het Muntplein binnen,<br />
vlakbij de Koninklijke Muntschouwburg,<br />
waar <strong>Brel</strong> in 1969 De<br />
Man <strong>van</strong> La Mancha speelde. Ik vraag<br />
naar de <strong>Brel</strong>-biografie <strong>van</strong> Johan<br />
Anthierens. De man achter de kassa<br />
kijkt angstig in zijn computer.<br />
‘Kent u het boek niet?’<br />
‘Jawel. Maar ik kijk of ze het in een<br />
andere winkel hebben.’<br />
Hij trekt De passie en de pijn uit zijn<br />
tas: ‘Dan mag u mijn exemplaar<br />
hebben, ik had het achtergehouden.’<br />
Liefhebbers onder elkaar.<br />
In Café de l’Opéra, aan het plein,<br />
hangt een foto <strong>van</strong> ‘Le Grand<br />
Jacques’, als Man <strong>van</strong> La Mancha.<br />
‘Kende u <strong>Brel</strong>?’, vragen we de baas.<br />
Ω<br />
BEENHOUWERS-<br />
STRAAT<br />
In en rond de Beenhouwersstraat,<br />
de ‘mediterrane’<br />
eetstraat <strong>van</strong><br />
<strong>Brussel</strong> , verorberde een<br />
‘zwansende’ jonge <strong>Brel</strong><br />
zijn garnalenkroketten,<br />
Américain frites,<br />
waterzooi en Vlaamse<br />
asperges.<br />
REIZEN JANUARI <strong>2003</strong> 83