Familieraadblad maart 2013 - Dimence
Familieraadblad maart 2013 - Dimence
Familieraadblad maart 2013 - Dimence
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
18 JAAR<br />
Het jaar <strong>2013</strong> is van start gegaan. Spannend wat er allemaal gaat gebeuren.<br />
In onze directe omgeving en ook in de omgeving van de GGz-cliënt.<br />
De Familieraad probeert de ontwikkelingen zo goed mogelijk te volgen. Zowel de<br />
landelijke ontwikkelingen als zaken die zich wat dichterbij afspelen. In het jaarverslag<br />
over 2012 kunt u lezen dat wij behoorlijk actief zijn. En ook op een heel breed<br />
Door alle informatie die we daardoor ontvangen,<br />
krijgen we ook een beter inzicht<br />
in allerlei kwesties. Waardoor beslissingen<br />
beter te begrijpen zijn, hoewel we het daar<br />
niet altijd mee eens zijn.<br />
En uiteraard struikelen ook wij wel eens.<br />
Maar dat is niet erg. Blijven liggen, is dan<br />
wel bezwaarlijk.<br />
In dit familieblad zijn ook twee verslagen<br />
opgenomen van de workshops die gevolgd<br />
zijn tijdens de landelijke dag van het LPGGz.<br />
Workshops die veel raakvlakken hebben<br />
met familie/familiebeleid/familiebetrokkenheid.<br />
Momenteel heeft de functie van Klachtenfunctionaris<br />
onze volle aandacht. Binnenkort<br />
hopen wij u er meer over te kunnen<br />
vertellen. Zie ook pagina 6 in dit blad.<br />
Na de laatste vergadering in 2012 hebben<br />
we afscheid genomen van Heidy van Esch.<br />
Eind 2011 had ze haar vertrek al aangekondigd.<br />
Zodoende hadden wij 1 jaar de tijd<br />
om aan het idee te wennen. Nu het een feit<br />
is, is het toch nog onwennig. Gedurende<br />
18 jaar heeft Heidy zich voor 100% ingezet<br />
voor de familie van cliënten. In het begin<br />
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
heette de Familieraad nog de familiecontactgroep<br />
en vanaf dat begin was Heidy<br />
erbij.<br />
Door haar vertrek missen we nu een grote<br />
informatiebron over van alles en nog wat.<br />
En al die mensen die ze kent…..<br />
Maar aan alles komt een eind. Haar vertrek,<br />
zo heeft ze ons verzekerd, heeft niets<br />
te maken met: ‘ik vind er niets meer aan’,<br />
maar heeft te maken met het feit dat ze een<br />
dagje ouder wordt en het na zoveel jaren<br />
genoeg vindt. Wij begrijpen het zeker, maar<br />
jammer is het wel.<br />
Tijdens een heel gezellig samenzijn hebben<br />
we Heidy op gepaste wijze bedankt voor<br />
alles (en nog veel meer) wat ze voor de<br />
Familieraad heeft gedaan.<br />
Maritha Schasfoort<br />
Lid Familieraad<br />
1
Jaarverslag Familieraad <strong>Dimence</strong><br />
Deventer 2012<br />
Samenstelling Familieraad<br />
Per 1 januari 2012 bestaat de familieraad uit<br />
de volgende personen:<br />
• Heidy van Esch – lid<br />
• Maritha Schasfoort – lid<br />
• Anne-Marie Crone- lid<br />
• Tine Olthoff – lid<br />
In december 2012 nemen we afscheid van<br />
Heidy van Esch.<br />
Ronald Dijkhof is in dit jaar toegetreden tot<br />
de raad.<br />
Het hele jaar 2012 is de raad op professionele<br />
wijze ondersteund door Fien Wolfkamp<br />
(ondersteuner) en Anneke Hekelaar (secretaresse)<br />
Familieblad<br />
Het familieblad verschijnt dit jaar 4x.<br />
De vormgeving heeft een behoorlijke verandering<br />
ondergaan, waardoor het blad nu een<br />
meer eigentijdse uitstraling heeft<br />
Vergaderingen<br />
De familieraad is 10x bij elkaar geweest voor<br />
haar reguliere vergadering waarbij de volgende<br />
gasten aanwezig waren: Monique Westrup<br />
(stafmedewerker beleid naastbetrokkenen),<br />
Adriana Slingschröder (medewerker beleid<br />
naastbetrokkenen regio Hanzestreek), Rob<br />
Veldkamp (manager circuit Ouderen), Bas<br />
van Wel en Greetje van Rees Vellinga (beiden<br />
directie regio Hanzestreek), Annelien Bennink<br />
(manager circuit LBZ), Jasper Wagteveld<br />
(secretaris cliëntenraad Jeugd & Autisme)<br />
Samenwerking Regiodirectie<br />
Er was 1 bijeenkomst met de regiodirectie.<br />
Hier kregen we de mogelijkheid om diverse<br />
onderwerpen te bespreken en hierover van<br />
gedachten te wisselen. Dit stellen we zeer<br />
op prijs.<br />
Aandachtspunten<br />
Tijdens de vergaderingen werd aandacht<br />
besteed aan de volgende onderwerpen:<br />
• Meedenken met het opgestelde exitinterview<br />
Familie/naastbetrokkenen van de opname<br />
ouderen<br />
• Dagbesteding voor cliënten in het weekend<br />
• In kaart brengen van de somatische<br />
gezondheid van cliënten<br />
• Effecten van de bezuinigingen<br />
• Bejegening / communicatie m.b.t. familie<br />
• Afspraken bij overlijden van cliënten die<br />
onder bewind staan<br />
• Opvang familie na weekendbezoek van<br />
cliënten<br />
• Ontwikkeling/implementatie familiebeleid<br />
binnen <strong>Dimence</strong><br />
• Meerjarenbeleidsplan 2011 – 2014<br />
• Eigen bijdrage van cliënten in de GGZ<br />
• Huisdierenbeleid Brinkpoortplein<br />
• AWB gelden<br />
• Roadshow van de Raad van Bestuur<br />
• Brandveiligheid en brandpreventie<br />
• De nevencliënt<br />
• Crisiskaart voor cliënten<br />
• Gebruik Trimencekaart.<br />
Interne contacten<br />
• We participeren in de klankbordgroep<br />
m.b.t. Nieuwbouw OPW en Workhome.<br />
• Op de afdeling Esquirol gaan we aan<br />
de slag met het verbeteren van de<br />
familiecontacten.<br />
• Op de nieuwjaarsreceptie van de afdeling<br />
Tollerink hielden we een toespraak.<br />
• Dit jaar organiseerden we een filmavond<br />
met de film “Verloren Jaren”. Dit leverde<br />
veel positieve reacties op zodat we overwegen<br />
om jaarlijks zo’n avond te organiseren.<br />
• We waren aanwezig bij het slaan van de<br />
eerste paal voor de nieuwbouw van de<br />
klinische autismehulpverlening.<br />
• We hebben de bijeenkomst met stakeholders<br />
(o.a. huisartsen, ziekenhuis Deventer,<br />
Zorgverzekeraars, wijkverpleegkundige)<br />
bijgewoond.<br />
• De familieambassadeurs van Tollerink<br />
2 Familieblad februari <strong>2013</strong>
hebben samen met de Cliëntenraad<br />
en de Familieraad een thema-avond<br />
georganiseerd met als onderwerpen<br />
De Wartburg, de cliëntenraad en de<br />
beddenreductie. Vanwege het geringe<br />
aantal belangstellenden is de avond niet<br />
doorgegaan.<br />
• We hebben erg ons best gedaan om nieuwe<br />
leden te werven voor de Familieraad<br />
o.a. door middel van een inlegvel in het<br />
familieblad.<br />
Externe contacten<br />
• De Familieraad is vertegenwoordigd in<br />
de Stichting De Wartburg en woont alle<br />
vergaderingen bij.<br />
• We namen met 3 personen deel aan het<br />
symposium “Van familie moet je het<br />
hebben”, georganiseerd door het Landelijk<br />
Platform GGz. En namen eveneens deel<br />
aan 6 workshops.<br />
• De uitreiking van de Roos van Elisabeth<br />
dragen we een warm hart toe en vinden<br />
we belangrijk genoeg om bij te wonen.<br />
• Dit jaar is het lastig voor ons om<br />
bijeenkomsten van de SLKF fysiek bij te<br />
wonen.<br />
Wel is er per mail goed overleg en kunnen<br />
we meepraten over de ontwikkelingen met<br />
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
betrekking tot de toekomst van de SLKF en<br />
de mogelijke toekomstige samenwerking met<br />
het LPGGz.<br />
Wensen<br />
• Een nieuwe Jump-inn voor cliënten van<br />
Brinkgreven.<br />
• Uitbreiding van de Familieraad met een<br />
betrokkene vanuit het circuit Ouderen,<br />
vanuit de Bagijnenstraat en van de OPW.<br />
• Een familievertrouwenspersoon binnen<br />
<strong>Dimence</strong>.<br />
Eindconclusie<br />
Het jaar 2012 is een jaar geweest met verrassingen,<br />
ups en downs.<br />
De samenstelling van de Familieraad zal<br />
uitgebreid moeten worden want er komt nog<br />
steeds teveel op ons pad om het met deze<br />
bezetting te kunnen behappen, waardoor we<br />
aan kwaliteit inleveren.<br />
Om een goede voortzetting te waarborgen,<br />
is uitbreiding absoluut noodzakelijk.<br />
Hierbij nodigen wij U uit<br />
Deventer, januari <strong>2013</strong><br />
Op dinsdag 19 <strong>maart</strong> van 16.00 – 17.30 uur is er in ‘de Steerne’ (op het terrein van<br />
Brinkgreven, Nico Bolkensteinlaan 1 te Deventer) een speciale bijeenkomst rondom<br />
het boek van Christine Otten m.m.v. Yvonne Kroonenberg. Yvonne zal Christine vragen<br />
stellen over haar boek en uiteraard is er ruimte voor vragen en opmerkingen.<br />
U, als naastbetrokkene, bent hierbij van harte welkom.<br />
Al haar hele leven lang leeft Christine Otten<br />
met een vader die lijdt aan somberheid en<br />
extreme angsten. Met regelmaat is hij zo ziek<br />
dat hij moet worden opgenomen in een van<br />
de afdelingen van <strong>Dimence</strong>. In haar laatste<br />
boek: Om adem te kunnen halen beschrijft<br />
Christine hoe ze als 13-jarige getuige is van<br />
het feit dat haar vader voor een gedwongen<br />
opname uit huis wordt gehaald. Als hij twee<br />
jaar later onverwacht in de keuken staat,<br />
terwijl zij alleen thuis is, slaat de paniek toe.<br />
Wat moet die man hier, op deze plek, in haar<br />
leven?. Ze vraagt hem met klem om weg te<br />
gaan, weg, weg…..<br />
Om adem te kunnen halen is een persoonlijke,<br />
indringende zoektocht naar de betekenis en<br />
de gevolgen van psychisch lijden voor een<br />
vader, zijn kinderen, zijn naaste omgeving.<br />
Een eerlijk boek over de angst van een dochter<br />
om dat lijden dichtbij te laten komen, er mee<br />
besmet te raken of om dat genetisch zelfs al<br />
te zijn. Het boek laat óók zien dat je met deze<br />
realiteit kunt leven en dat zelfs verzoening<br />
mogelijk is. En hoe GGZ verpleegkundigen<br />
daar een rol in kunnen spelen. Christine Otten<br />
slaagt er op een bijzonder openhartige manier<br />
in om weer te geven hoe psychiatrische<br />
beperkingen een allesdoordringende invloed<br />
kunnen hebben op mensenlevens.<br />
Bijzonder aan de roman is dat Christine de<br />
teksten vanuit haar eigen perspectief, belevenissen<br />
en gedachten schrijft, maar soms<br />
ook in de huid van haar vader kruipt. Dat<br />
maakt de passages waarin hij vertelt hoe<br />
hij het leven in de instelling ervaart, intiem<br />
3
en levensecht. Naast verhalen over ziekte<br />
en lijden biedt Om adem te kunnen halen<br />
ook een mooi tijdsbeeld van Nederland in de<br />
twintigste eeuw. Met alles wat Christine Otten<br />
ontdekt over de figuren uit haar jeugd, zoals<br />
een grootvader die worstelaar, acrobaat en<br />
communist was, onderhoudt ze de lezer met<br />
elke bladzijde van het boek.<br />
Christine Otten Om adem te kunnen halen<br />
Amsterdam: Uitgeverij Atlas Contact<br />
€18,95<br />
Christine Otten over haar boek, onlangs gepubliceerd<br />
in ‘Margriet’.<br />
OM ADEM TE KUNNEN HALEN<br />
Twee dagen voor mijn vader onverwachts<br />
stierf afgelopen augustus, belde ik hem op.<br />
Het was woensdagmiddag. Zaterdag zou hij<br />
op bezoek komen, maar hij zag op tegen de<br />
taxirit van Deventer naar Amsterdam. ‘Zo’n<br />
chauffeur die ik niet ken… En ik moet zo vaak<br />
plassen tegenwoordig….’<br />
‘Dan kom ik toch naar jou toe,’ zei ik. ‘Geen<br />
probleem.’<br />
‘Goed.’ En hij hing op.<br />
Ik stond op het punt af te reizen naar Edinburgh<br />
waar ik te gast was op een boekenfestival.<br />
Gehaast en een beetje geërgerd toetste<br />
ik opnieuw zijn nummer in. ‘Je zei helemaal<br />
geen gedag.’<br />
‘Wél.’<br />
In de stilte die volgde hoorde ik onze beider<br />
aarzeling. Pas sinds vier jaar was het contact<br />
tussen ons hersteld. Ieder telefoongesprekje<br />
had iets aftastends, iets verlegens bijna.<br />
Alsof we allebei bang waren de prille band<br />
te verliezen en opnieuw gekwetst te worden.<br />
‘Ik hou van je,’ zei ik.<br />
‘En ik van jou.’<br />
Vrijdagmiddag om kwart over drie was hij<br />
dood. Gestikt in een stukje sinaasappel. Ik<br />
was nog in Edinburgh toen een verpleegkundige<br />
van het psychiatrische ziekenhuis waar<br />
mijn vader woonde, me opbelde. Ik kon niets<br />
terug zeggen. Zag hem voor me zoals ik hem<br />
het laatst had gezien: handen in de zakken,<br />
een rood wijd geruit overhemd over zijn dikke<br />
buik, de kin parmantig omhoog. En ik dacht<br />
aan die laatste woorden, Ik hou van je. En<br />
ik van jou, en hoe blij ik was dat ik me over<br />
mijn schroom heen had gezet.<br />
Een week eerder had ik toevallig mijn nieuwe<br />
roman Om adem te kunnen halen afgeschreven,<br />
over mijn vader en mijn ingewikkelde<br />
relatie met hem als gevolg van zijn psychiatrische<br />
problemen. Bijna zijn hele leven leed<br />
hij aan angsten, vooral voor ziektes en voor<br />
de dood, extreme angsten die hem verlamden<br />
en beletten een normaal leven te leiden.<br />
Nu ik het slot van het boek teruglees, is het<br />
bijna eng. Dat laatste stuk schrijf ik vanuit<br />
mijn vader.<br />
Het is een mooie zaterdagmiddag en hij is<br />
op bezoek bij mij en mijn gezin en vraagt<br />
hoe het gaat met mijn roman, hoever ik ben.<br />
‘Het is bijna af,’ zei ze. Ze keek hem niet aan;<br />
brak een reep pure chocolade in stukken en<br />
legde die op een bordje.<br />
(..) Hij dacht aan vroeger, aan lange zomeravonden<br />
op het terras van hun huis, en aan<br />
de afrikaantjes en begonia’s die hij samen<br />
met zijn dochter plantte in de borders langs<br />
het grasveld in de tuin, en ze las ‘Alleen op<br />
de wereld’, dezelfde editie die hij als kind<br />
had gelezen (…). En hij wilde zeggen: het<br />
was toch niet allemaal zo slecht? Hij wilde<br />
zeggen dat het goed was, wat ze ook deed,<br />
wat ze ook schreef over hem, dat ieder onbarmhartig<br />
woord hem in zekere zin verloste,<br />
en tegelijkertijd was het een bewijs van<br />
zijn bestaan, en dat het allemaal echt was<br />
gebeurd, en niet vergeefs.<br />
4 Familieblad februari <strong>2013</strong>
Mijn vader wist dat ik dit boek schreef, en<br />
dat het aan hem is opgedragen. Hij was er<br />
trots op, ook al realiseerde hij zich dat er<br />
pijnlijke scènes in zouden komen te staan.<br />
Dat kon niet anders. Jarenlang was ik uit zijn<br />
buurt gebleven, alsof ik bang was dat mijn<br />
vader me met één klein gebaar zou kunnen<br />
betoveren. Met name toen mijn kinderen klein<br />
waren kon ik het niet aan hem op te zoeken in<br />
de psychiatrische inrichting. Ik kreeg nachtmerries.<br />
Het herinnerde me teveel aan mijn<br />
jeugd toen mijn vader soms dagen of weken<br />
achtereen in bed lag, de gordijnen potdicht,<br />
dekens over zijn hoofd, of hij zat bevroren<br />
van angst in zijn pyjama op de bank.<br />
Ik was een tiener en voortdurend op mijn<br />
hoede. Bang dat mijn vader zichzelf iets zou<br />
aandoen. Vrijwel dagelijks dacht ik terloops:<br />
ik hoop niet dat hij vandaag een overdosis<br />
pillen neemt, of zich verhangt in het trapgat,<br />
of zijn polsen doorsnijdt, want ik heb proefwerken<br />
en moet studeren want ik wil hoge<br />
cijfers halen.<br />
Soms was hij opgenomen in een psychiatrisch<br />
ziekenhuis. Dat was beter want in ieder geval<br />
was het dan thuis rustig. Maar we moesten<br />
wél bij hem op bezoek. Ik zie mezelf nóg<br />
lopen in de tuin van de inrichting, een jaar<br />
of dertien. Het was van dat knisperende<br />
voorjaarsweer, lauwwarm met een rafelig<br />
kil randje. De kleuren zo fel dat ze niet echt<br />
leken, alsof ze loskwamen van de dingen en<br />
rondzweefden als aura’s. Het groen van het<br />
grasveld, de witte bloesem, het rood van mijn<br />
corduroy broek. Bij iedere stap die ik zette,<br />
werd ik leger van binnen, alsof ik geen kern<br />
had, geen eigen ik.<br />
Natuurlijk waren er periodes dat mijn vader<br />
‘goed’ was en me hielp bij mijn huiswerk en<br />
grapjes maakte en ging hardlopen in het bos<br />
in de buurt. Maar altijd voelde ik onderhuids<br />
zijn sluimerende angsten.<br />
Drie jaar geleden, kort voor zijn tachtigste<br />
verjaardag, bezocht ik mijn vader voor het<br />
eerst sinds lange tijd weer. Hij had me zelf<br />
opgebeld. ‘Tachtig is toch heel wat,’ zei hij.<br />
‘Je zou denken dat je je dan ook tachtig voelt<br />
maar dat is niet zo.’ Later begreep ik dat de<br />
verpleging achter dat telefoontje zat; dat ze<br />
wilden dat mijn vader het contact met mij<br />
herstelde.<br />
Mijn oom Bep, de jongere broer van mijn<br />
vader, haalde me op van het station in zijn<br />
goudkleurige sedan. Toen we het terrein<br />
van de inrichting opreden viel me op hoe<br />
uitbundig groen en mooi de omgeving van<br />
de inrichting was.<br />
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
‘Het lijkt hier wel Center Parcs,’ zei ik even<br />
later lachend, toen we met ons drieën in de<br />
woonkamer van de afdeling zaten met koffie<br />
en gebak. ‘Alleen het tropische zwembad<br />
ontbreekt nog.’ Ik zag mijn vader fronsen<br />
en zei snel: ‘Natuurlijk weet ik dat je niet op<br />
vakantie bent, maar het kon slechter.’ En ik<br />
was blij dat mijn oom over de oorlog begon.<br />
Ik luisterde niet echt naar wat ze vertelden,<br />
hoorde alleen de heimwee die doorklonk in<br />
hun woorden en ondertussen keek ik naar mijn<br />
vader, als door de ogen van iemand anders.<br />
Je bent een oude man, dacht ik en het was<br />
alsof die gedachte me op slag onkwetsbaar<br />
maakte. Alsof ik plotseling besefte dat ik<br />
volwassen was, en wat dat inhield.<br />
Die ontmoeting, nu vier jaar geleden, was het<br />
begin van onze verzoening. En ook het begin<br />
van mijn boek. Want wat wist ik helemaal<br />
van mijn vader? Zodra ik mijn eindexamen<br />
had gehaald op mijn achttiende was ik weggevlucht<br />
uit mijn geboortestad Deventer. Ik<br />
wilde leven! Natuurlijk was ik óók bang dat ik<br />
mijn vaders destructieve genen had geërfd.<br />
Als een bezetene studeerde en werkte ik. In<br />
mijn vriendenkring was ik de eerste met een<br />
vaste baan, de eerste die ging samenwonen,<br />
de eerste die moeder werd. Bijna was het<br />
alsof ik nergens uit voorkwam, alsof ik geen<br />
geschiedenis had, alsof ik mezelf uit het niets<br />
had uitgevonden als schrijver en journalist,<br />
als moeder van een hecht gezin.<br />
Maar toen ik mijn vader daar zo zag zitten op<br />
zijn afdeling, de rollator binnen handbereik,<br />
vroeg ik me af waar ik al die tijd zo bang voor<br />
was geweest. Alleen al aan onze handen zag<br />
je dat we familie waren.<br />
Ik begon hem boeken te sturen. Romans,<br />
want daar hield hij van, herinnerde ik me. De<br />
voorlezer, van Bernard Schlink bijvoorbeeld,<br />
over een jongen die net na de oorlog verliefd<br />
wordt; en boeken van schrijvers die ongeveer<br />
zo oud waren als hij, Amos Oz, Philip Roth.<br />
Het mooie was dat die boeken dienst deden<br />
als een soort boodschappers. Zonder het over<br />
pijnlijke gebeurtenissen uit het verleden te<br />
5
hoeven hebben, konden we belangrijke dingen<br />
tegen elkaar zeggen.<br />
‘Jij weet welke boeken ik mooi vind!’ zei mijn<br />
vader. In mijn oren klonk het als: Zie nu wel<br />
dat we een band hebben? Jij en ik lijken op<br />
elkaar.<br />
Jij en ik lijken op elkaar. Vroeger joeg alleen<br />
al die gedachte me angst aan; wie wil er nou<br />
op een psychiatrische patiënt lijken?<br />
Toen ik een jaar of zesentwintig was, kreeg ik<br />
een burn-out omdat ik, uit angst dat ik toch<br />
wel zou mislukken, jaren achtereen veel te<br />
hard had gewerkt. Toen ik bij mijn huisarts<br />
kwam, zei hij: ‘Het is heel gewoon dat kinderen<br />
van psychiatrische patiënten op een gegeven<br />
moment zélf psychische hulp nodig hebben.’<br />
‘Maar ik lijk helemaal niet op mijn vader!’<br />
riep ik verontwaardigd.<br />
‘Dat zeg ik toch niet,’ zei de arts. ‘Je hebt<br />
alleen hulp nodig.’<br />
Nu ging ik mijn vader interviewen (net als de<br />
rest van de familie). Het mooie was dat we<br />
in de rol van interviewer en geïnterviewde<br />
over van alles en nog wat konden praten,<br />
óók over zijn ziekte, die natuurlijk niet op<br />
zichzelf stond. Iets als ‘je hart volgen’ was<br />
een luxe die mijn vader zichzelf nooit heeft<br />
gegund. Hij groeide op in een straatarm<br />
arbeidersmilieu. Mijn grootvader had zware<br />
astma en kon daardoor niet altijd werken.<br />
Mijn vader herinnerde zich dat zijn moeder<br />
met een lege soeppan naar de gaarkeuken<br />
kwam, die toevallig in het gebouw náást<br />
zijn school was gevestigd, en dat hij zich<br />
schaamde voor haar. Hij zei ook dat hij zich<br />
vaak een vreemde voelde in zijn eigen familie,<br />
op school, eigenlijk overal. Hij kon goed<br />
leren en mocht naar de Handelsschool, wat<br />
heel wat was in die tijd. Maar toen hij zijn<br />
eindexamen haalde op zijn negentiende, wist<br />
hij niet hoe hij aan werk moest komen. Zijn<br />
handschrift was te lelijk voor sollicitatiebrieven.<br />
Hij durfde geen kantoor binnen te lopen<br />
en vragen of ze werk hadden. Dus ging hij<br />
iedere dag zwemmen, een hele zomer lang.<br />
Kopje onder. ‘Ik sprak er met niemand over.<br />
Wie kon me helpen?’<br />
Uiteindelijk vond hij een baan als boekhouder<br />
in een tapijtfabriek, maar hij haatte het<br />
werk. Stiekem droomde hij van reizen, van<br />
toneelspelen maar inmiddels waren mijn broer<br />
en ik geboren en moest hij geld verdienen.<br />
En hij was geen held. Zag geen andere toekomst<br />
voor zichzelf. ‘Ik was altijd bang dat<br />
ik het niet goed deed,’ zei hij. ‘Ik liep op mijn<br />
tenen.’ Op een dag hield hij het niet meer<br />
vol, zei hij, en kroop in bed.<br />
We keken elkaar aan. Realiseerden ons dat<br />
dit het begin was geweest van een slopende<br />
psychiatrische ziekte die van kwaad tot<br />
erger ging.<br />
‘Ik denk wel eens,’ zei mijn vader, ‘als het<br />
allemaal anders was geweest… Misschien had<br />
ik ook iets kunnen schrijven.’<br />
‘Misschien,’ zei ik.<br />
Ook naastbetrokkenen/ familieleden<br />
kunnen terecht bij de klachtenfunctionarissen<br />
van <strong>Dimence</strong><br />
Tot nu toe kiest <strong>Dimence</strong> er bewust voor om geen familievertrouwenspersoon (FVP)<br />
in dienst te nemen, maar op een andere manier zorg te dragen voor toegankelijke,<br />
gastvrije en bereikbare medewerkers.<br />
Familie/naastbetrokkenen moeten zich uitgenodigd<br />
voelen om klachten of uitingen van onvrede<br />
kenbaar te maken bij de medewerkers<br />
waar zij het meest mee te maken hebben.<br />
Medewerkers van <strong>Dimence</strong> willen graag uw<br />
ervaringen en belevenissen over de zorg vernemen.<br />
Immers dan kunnen we er ook wat<br />
aan doen of erover in gesprek komen. Want<br />
iedere klacht is een gratis advies.<br />
Maar af en toe doen zich situaties voor waarin<br />
het gesprek niet meer mogelijk blijkt en dan<br />
is het ook voor u als familie/naaste mogelijk<br />
om een beroep te doen op de klachtenfunctionaris.<br />
Voor de regio Hanzestreek is dat<br />
Wilma Breider.<br />
U kunt als naastbetrokkene met uw uiting van<br />
onvrede bij haar terecht. Zij neemt klachten<br />
of uitingen van onvrede in behandeling als<br />
6 Familieblad februari <strong>2013</strong>
het gaat om u als naastbetrokkene. U kunt<br />
daarbij denken aan de wijze waarop u bent<br />
geïnformeerd, de wijze waarop men u heeft<br />
bejegend of als u geen mogelijkheden voor<br />
ondersteuning aangeboden hebt gekregen.<br />
Zij kan ook klachten van naastbetrokkenen<br />
namens de patiënt in behandeling nemen,<br />
maar dan moet u daarvoor de schriftelijke<br />
goedkeuring hebben van uw naaste.<br />
De klachtenfunctionaris zal allereerst weer<br />
proberen om te bemiddelen; nog een keer<br />
het gesprek te zoeken. Als dat niet lukt of u<br />
bent over de uitkomst van dat gesprek niet<br />
tevreden dan kunt u besluiten om uw klacht<br />
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
voor te leggen aan de onafhankelijke klachtencommissie<br />
van <strong>Dimence</strong>.<br />
De klachtenfunctionaris kan u zo nodig ondersteunen<br />
in het traject naar de klachtencommissie<br />
door bv. hulp te bieden bij het<br />
schriftelijk formuleren van de klacht of door<br />
mee te gaan naar de zitting van de klachtencommissie<br />
en de klager te ondersteunen.<br />
Uitgangspunt is dat de naastbetrokkenen<br />
zelf eerst kijken in hun eigen netwerk of er<br />
iemand aanwezig is die hun daarbij kan ondersteunen.<br />
Dit heeft de voorkeur.<br />
Monique Westrup, stafmedewerker<br />
beleid naastbetrokkenen<br />
Workshop Samenspel met de familie!<br />
Door het anders denken in vroeger tijden was de familie van GGZ cliënten helemaal<br />
uit beeld geraakt. Met als gevolg dat familie zich in de steek gelaten voelde.<br />
En toen gebeurde er een wonder…..familie werd bondgenoot in de behandeling.<br />
Dat vereist nieuwe en andere aanpak.<br />
De familieparticipatie moet op de kaart gezet<br />
worden. De behandelaars moeten kijken met<br />
wie ze iets samen willen organiseren.<br />
En niet voorbijgaan aan de mogelijkheden van<br />
familie. Familie moet in eigen context worden<br />
geplaatst. Een Familieraad is een stuwende<br />
kracht bij familieparticipatie.<br />
Er was vroeger ook angst voor bepaalde<br />
ontwikkelingen.<br />
Angst voor niet te realiseren woonwensen.<br />
Daarbij moet gedacht worden aan het zelfstandig<br />
wonen door cliënten.<br />
Hulpverleners en familie zagen dit zelfmanagement<br />
helemaal niet zitten.<br />
Nu deze beide partijen elkaar hebben gevonden<br />
maakt de ambulantisering een stormachtige<br />
ontwikkeling door. We hebben elkaar<br />
gewoon nodig om het leven voor de cliënt te<br />
verbeteren. En om eruit te halen wat er in zit.<br />
Door familie niet te betrekken, laten hulpverleners<br />
veel liggen: “Het goud ligt op straat”.<br />
Het is onvoorstelbaar dat dit niet gebeurt in<br />
de psychiatrie. Daardoor krijgt familie meer<br />
het gevoel betrokken te zijn bij een machtsstrijd<br />
dan bij een samenspel.<br />
Hulpverleners moeten familiebanden erkennen<br />
en herkennen.<br />
Een familielid is zelf vaak medehulpverlener.<br />
Samenspel kent veel aspecten: afspraken<br />
maken, informatie en uitleg geven, betrekken<br />
van familie bij plannen, vragen welke<br />
mogelijkheden familie heeft aan het leveren<br />
van een bijdrage voor de zorg, regelmatig<br />
contact hebben, bereikbaar zijn voor familie,<br />
één vaste contactpersoon voor familie,<br />
informeren naar het wel en wee van familie,<br />
doorverwijzen, advies geven.<br />
Hiervoor is zelfs een samenspelscan ontwikkeld.<br />
In Eindhoven begrijpen ze hoe belangrijk<br />
familie voor een cliënt kan zijn en is er<br />
in een alternatieve isoleercel een scherm<br />
aangebracht waardoor een cliënt met zijn<br />
dierbaren kan skypen. De eigen omgeving<br />
is dan toch dichtbij.<br />
Maritha Schasfoort<br />
Lid Familieraad<br />
7
Herkent u dit?<br />
De krekel was bijna jarig en wilde heel graag dat iedereen op zijn verjaardag kwam.<br />
Maar niet de beer.<br />
Hij schreef een brief aan de beer.<br />
"Beste beer,<br />
Ik wil niet dat je op mijn verjaardag komt.<br />
Je schrokt.<br />
Je morst.<br />
Je trapt bij het dansen op tenen.<br />
Je geeft cadeaus waar niemand wat aan<br />
heeft.<br />
Je zingt vals en erg hard.<br />
Je zegt al dat het gezellig is als je nog niet<br />
eens kunt weten of het gezellig is.<br />
Je dringt iedereen opzij om het eerst bij de<br />
taart te kunnen en als er geen honingtaart<br />
is roep je:<br />
“Waarom is er geen honingtaart?”<br />
Als alles op is vraag je wel tien keer of<br />
alles echt op is.<br />
En als alles echt op is vraag je waarom er<br />
niet meer was.<br />
Je valt in slaap als iemand een toespraak<br />
houdt.<br />
Je zakt van je stoel zodra je slaapt, en je<br />
snurkt.<br />
Als iedereen naar huis is lig jij nog op de<br />
grond te snurken en als je wakker wordt<br />
ga je op zoek naar kruimels.<br />
Je… ach laat ook maar.<br />
Kom maar wel.<br />
Het is eigenlijk wel heel gezellig als je<br />
komt. Morgen ben ik jarig.<br />
Ik zou het héél leuk vinden als jij ook<br />
komt.<br />
Tot morgen!<br />
De krekel."<br />
Het verhaaltje las ik in het boek ‘Iedereen<br />
was er’ van Toon Tellegen.<br />
Ik moest aan mijn zoon denken.<br />
Kan ook knoeien met eten, ruimt niks op.<br />
Snurkt en de koelkast is leeg als ik niet<br />
oppas.<br />
En toch…..als ik hem een poosje niet<br />
gezien heb en we niet even hebben kunnen<br />
knuffelen, mis ik hem heel erg.<br />
Als hij op z’n best is, is hij reuze gezellig.<br />
En dan is het heerlijk om hem thuis te<br />
hebben.<br />
Workshop Familiebegeleiding, gewoon<br />
doen!<br />
Elke familie is weer anders, dus voor deze begeleiding is<br />
geen standaard pakket te gebruiken.<br />
Dat maakt de begeleiding uitermate boeiend<br />
en uitdagend.<br />
De ingewikkeldheid van sommige situaties<br />
kan er ook toe leiden dat behandelaars soms<br />
de familie ontwijken.<br />
De term heteroanamnese komt voorbij.<br />
Hierbij kan men een gesprek voeren met<br />
familie als een cliënt niet persoonlijk in staat<br />
is om zinvol aan het anamnestisch gesprek<br />
deel te nemen.<br />
Familie wil misschien ook wel informatie die<br />
zij belangrijk vindt, aan behandelaars geven,<br />
en waarvan zij denkt dat de psychiater of<br />
verpleegkundige dit moet weten.<br />
Het delen van zorgen en de samenwerking<br />
met behandelaars, kan verlichting geven<br />
voor familie.<br />
Familie kan ook in een rouwproces of een<br />
acceptatieproces zitten. Met daaropvolgend<br />
een herstelproces. Hier moeten behandelaars<br />
oog voor hebben.<br />
Opgemerkt werd dat huisartsen familie ook<br />
niet altijd op allerlei mogelijkheden voor begeleiding<br />
of ondersteuning wijzen.<br />
8 Familieblad februari <strong>2013</strong>
Preventie is ook een belangrijke vorm van<br />
begeleiding.<br />
Tijdens de workshop werd ook stilgestaan<br />
bij de blunders die behandelaars maakten<br />
in contact met familie en welke impact dit<br />
op familieleden had. Er kwamen verhalen<br />
naar voren waar ik met verbijstering naar<br />
heb geluisterd.<br />
Daartegenover stonden verhalen van verpleegkundigen<br />
met oplossingen, mogelijkheden<br />
en onmogelijkheden om familie te<br />
betrekken bij de behandeling.<br />
Het was schitterend om te horen hoe ver-<br />
Forence biedt behandeling in een beveiligde<br />
omgeving. In de voorziening worden patiënten<br />
van FPC Oldenkotte en <strong>Dimence</strong> door één<br />
behandelteam behandeld, bestaande uit medewerkers<br />
van zowel <strong>Dimence</strong> als Oldenkotte.<br />
Door de samenwerking is het mogelijk de<br />
behandellijn in het vervolg van de transmurale<br />
verloffase van een tbs-behandeling effectief<br />
vorm te geven. De klinische voorziening biedt<br />
daarnaast voor patiënten uit de reguliere ggz<br />
extra beveiligingsmogelijkheden en expertise.<br />
Forence is hiermee een schakel in een<br />
doorlopende zorgketen tussen forensische<br />
psychiatrie en reguliere ggz.<br />
Alle patiënten van Forence hebben last van<br />
vergelijkbare problematiek. Het gaat bij<br />
Forence om behandeling en training van<br />
vaardigheden in een beschermende context,<br />
met extra aandacht voor risicomanagement<br />
gericht op een optimale inbedding in de<br />
maatschappij. Het belangrijkste verschil tussen<br />
een behandeling bij FPC OIdenkotte en<br />
<strong>Dimence</strong> is het uitgangspunt. In de ggz staat<br />
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
Forence<br />
pleegkundigen vertelden hoe ze omgaan met<br />
de privacy van een cliënt. Voorbeeld: als een<br />
cliënt zegt dat de verpleging geen contact<br />
mag hebben met de familie, wordt uitgelegd<br />
dat de verpleging die cliënt beter kan helpen<br />
als er wel contact is met de familie. Als hij/<br />
zij tenminste met de familie heeft kennisgemaakt,<br />
zou dat er toe kunnen leiden dat<br />
de cliënt beter wordt begrepen. Dat hierbij<br />
zoveel mogelijk rekening wordt gehouden<br />
met de gevoelens die de cliënt heeft, wordt<br />
ook duidelijk verteld.<br />
In de praktijk blijkt dat dit leidt tot veel meer<br />
mogelijkheden dan ooit werd gedacht.<br />
In de begeleiding van familie kan ook een<br />
familievertrouwenspersoon een belangrijke<br />
rol spelen. Zeker als er conflicten dreigen te<br />
ontstaan.<br />
En tot slot de grote winst: familie leert meer<br />
voor zichzelf te zorgen.<br />
Maritha Schasfoort<br />
Lid Familieraad<br />
Stichting <strong>Dimence</strong> en Stichting Oldenkotte werken al twee jaar intensief samen aan<br />
een voorziening voor forensische ggz, genaamd Forence. In april starten ze samen<br />
op terrein Brinkgreven.<br />
de problematiek (de stoornis) centraal, bij FPC<br />
Oldenkotte het delict- en het recidiverisico.<br />
Bij Forence brengen we deze uitgangspunten<br />
bij elkaar om zo een optimale behandeling<br />
aan te kunnen bieden.<br />
Vragen?<br />
Mocht u vragen hebben over Forence, dan<br />
kunt u contact opnemen met Eric Stoppels<br />
E: e.stoppels@dimence.nl<br />
T: 0570 639644<br />
9
Nuttige adressen<br />
Anoiksis Vereniging voor mensen met schizofrenie<br />
Gansstraat 67a, 3582 EC Utrecht, tel. 030-2546113. www.anoiksis.nl<br />
Balans digitaal<br />
Landelijke vereniging voor ouders van kinderen met ontwikkelingsstoornissen bij leren en/of gedrag, waaronder<br />
ADHD, dyslexie en PDD-NOS.<br />
Postadres: Postbus 93, 3720 AB Bilthoven; Bezoekadres: Kwinkelier 39, 3722 AR Bilthoven.<br />
Advies- en Informatielijn: 0900 20 200 65 (ma-vr. 9.30 – 13.00 uur; 0,25 per minuut)<br />
Helpdesk Dyslexie: 0800 5010 (ma–vr. 10.00 – 15.00 uur – gratis)<br />
www.balansdigitaal.nl<br />
<strong>Dimence</strong> GGZ<br />
Locatie Brinkgreven, Nico Bolkesteinlaan 1, 7416 SB Deventer, tel: 0570-639600, www.dimence.nl<br />
Geestdrift, Vereniging van en voor ggz-cliënten<br />
Geestdrift heeft een aparte telefoonlijn voor vragen, inlichtingen en advies omtrent de geestelijke gezondheidszorg.<br />
Tel.nr. helpdesk: 0900-7263672<br />
Adres: Maliebaan 71H, 3581 CG Utrecht, tel: 030-2521822, e-mail: info@vereniginggeestdrift.nl<br />
www.vereniginggeestdrift.nl<br />
Landelijke Stichting "ouders en verwanten van Drugsgebruikers" LSOVD<br />
Tel. Hulpdienst: 0900 – 5152244 (ma–vr. 10.00 – 22.00 uur; 0,15 per minuut)<br />
e-mail: info@lsovd.nl<br />
www.lsovd.nl<br />
Nationale Ombudsman.<br />
Postbus 29729, 2502 LS ’s Gravenhage, tel. 070-3563563. www.ombudsman.nl<br />
Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA)<br />
Prof. Bronkhorstlaan 10, 3723 MB Bilthoven, tel. 030-2299800. www.autisme.nl<br />
Het doel van de NVA is de maatschappelijke positie van kinderen en volwassenen met autisme te versterken.<br />
Platform Mantelzorg Overijssel<br />
Kievitstraat 9, 7557 AP Hengelo, tel:074 2500155, E mail: info@pmo-ov.nl<br />
http://pmo.pilot.dla.nl<br />
Regionale Inspectie voor geestelijke volksgezondheid.<br />
Postbus 9013, 6800 DR Arnhem, tel. 026-3528250.<br />
Schizofrenie Stichting Nederland.<br />
Oude Tempellaan 1, 3769 JA Soesterberg of Postbus 130, 3769 ZJ Soesterberg, tel. 0346-352254.<br />
Heeft als doel het publiek te informeren over schizofrenie en daarmee samenhangende onderwerpen; het<br />
beïnvloeden van kwaliteitsverbetering in de hulpverlening aan patiënten en familieleden<br />
www.schizofrenie-stichting.nl<br />
Stichting Labyrint/In Perspectief.<br />
Landelijk bureau: F.C. Dondersstraat 29, 3572 JB Utrecht, of<br />
Postbus 12132, 3501 AC Utrecht, tel 030 - 2546803<br />
Geeft informatie aan familieleden van (ex)psychiatrische patiënten en organiseert steungroepen, thema-avonden<br />
en lotgenotentelefoon (0900 - 2546674).<br />
www.labyrint-in-perspectief.nl<br />
Stichting Landelijke Koepel Familieraden.<br />
Maliebaan 71-M, 3581 CG Utrecht, tel:030-2129395, www.familieraden-slkf.nl<br />
Vereniging voor Manisch Depressieven en betrokkenen<br />
Postbus 24076, 3502 MB Utrecht, tel. 030-2803030<br />
MDS is een verstoring van de regelmaat in de stemming. De MD-mens heeft een heftig, turbulent gevoelsleven,<br />
gepaard gaand met enorme pieken en diepe dalen. www.vmdb.nl<br />
Vereniging Ypsilon.<br />
Prins Bernhardlaan 177, 2273 DP Voorburg, tel. 088-0002120<br />
Vereniging van familieleden van chronisch psychotische en schizofrene mensen. Organiseert gespreksavonden.<br />
Belangenbehartiging van patiënten.<br />
www.ypsilon.org<br />
De website van het Trimbos-instituut biedt een overzicht van circa 250 adressen op het gebied<br />
van de GGz. (www.trimbos.nl)<br />
10 Familieblad februari <strong>2013</strong>
Familieblad februari <strong>2013</strong><br />
DE FAMILIERAADSLEDEN<br />
De huidige Familieraadsleden zijn familie / naastbetrokkenen van cliënten die meestal al wat<br />
langere tijd opgenomen zijn op de locatie Brinkgreven<br />
ofwel die Beschermd Wonen in Deventer.<br />
Zij willen u desgewenst graag informeren over hun ervaringen hiermee. Ook met vragen<br />
van allerlei aard willen zij u heel graag tot steun zijn met hun ervaring in de GGZ. Zij weten<br />
misschien niet altijd het antwoord, maar kunnen u wellicht doorverwijzen.<br />
Belt, schrijft of mailt u gerust met:<br />
Anne-Marie Crone-Heerings<br />
Kerkstraat 8, 7251 BW Eibergen<br />
tel. 0545-472453<br />
annemariecroneheerings@hotmail.com<br />
Ronald Dijkhof<br />
Daniël Heinsiusstraat 9<br />
7412 NJ Deventer<br />
tel. 0570-618962<br />
06 - 21914350<br />
r.dijkhof@home.nl<br />
Tine Olthoff<br />
Jhr.mr. G.W. Molleruslaan2, 7316 AT Apeldoorn<br />
tel. 055-5211734<br />
t.olthoff@hetnet.nl<br />
Maritha Schasfoort<br />
Haagbeukweg 14, 7421 BE Deventer<br />
tel. 0570-652359<br />
mietsie@concepts.nl<br />
Fien Wolfkamp, ondersteuner Familieraad<br />
(op werkdagen: maandag, dinsdag tot 15.00 uur en donderdag)<br />
tel. 0570-639806<br />
f.wolfkamp@dimence.nl<br />
Wilt u de Familieraad komen versterken?<br />
Bel, schrijf of mail of vul onderstaande bon in en stuur deze naar:<br />
<strong>Dimence</strong>, t.a.v. de Familieraad, locatie Henri Dunant,<br />
Postbus 5003, 7400 GC Deventer<br />
o Ik wil graag vrijblijvend een vergadering van de Familieraad<br />
bijwonen<br />
o Ik wil graag als lid de Familieraad komen versterken<br />
o Ik wil graag meer informatie over de Familieraad<br />
Naam: .....................................................................................<br />
Straat: .....................................................................................<br />
Postcode: .................................................................................<br />
Plaats: .....................................................................................<br />
Tel.nr.: .....................................................................................<br />
E-mailadres: .............................................................................<br />
11
33 Goede voorbeelden<br />
in het leven van mensen<br />
die langdurig in een<br />
ggz-instelling verblijven<br />
Het boek geeft schetsen weer van 33 goede initiatieven in de langdurige verblijfszorg,<br />
die de werkgroep Langdurend Intramuraal Verblijf van het Provinciaal Platform GGZ<br />
Utrecht heeft verzameld.<br />
De afgelopen twee en een half jaar hebben de leden van de werkgroep aan<br />
ruim 30 ggz-instellingen werkbezoeken afgelegd. Ondanks de huidige trend tot<br />
ambulantisering zullen nog veel mensen binnen de muren van de instellingen<br />
verblijven en ook voor hen is herstel mogelijk. De werkgroep vindt dat het in<br />
Nederland ernstig schort aan aandacht voor de herstelmogelijkheden van deze groep<br />
cliënten.<br />
Op tientallen plaatsen in Nederland zijn enthousiaste individuen en teams bezig om<br />
daar verandering in te brengen. In dit boek wordt hun werk in het zonnetje gezet!<br />
Binnenkort verschijnt de tweede druk.<br />
12 Familieblad februari <strong>2013</strong>