Beredeneerde bibliografie van de vrijdenkersbeweging binnen en ...
Beredeneerde bibliografie van de vrijdenkersbeweging binnen en ...
Beredeneerde bibliografie van de vrijdenkersbeweging binnen en ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
vering <strong>van</strong> dier<strong>en</strong>. Wag<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> (Pudoe) 1988; <strong>en</strong> Cock Smit, Dierproev<strong>en</strong>. Hon<strong>de</strong>rd<br />
jaar discussie. Kamp<strong>en</strong> (La Riviere & Voorhoeve) 1989. Rele<strong>van</strong>te historische bronn<strong>en</strong><br />
zijn <strong>de</strong> publicaties <strong>van</strong> Felix Ortt: on<strong>de</strong>r meer Overzicht <strong>van</strong> het vivisectie-vraagstuk<br />
in 1910. z.p., z.j. [1910); <strong>en</strong> Het vegetarisme bezi<strong>en</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> economische <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
ethische zij<strong>de</strong>. z.p. [Soest) (Ne<strong>de</strong>rlandsche Vegetariërsbond), 191I. Op het IISG is er<br />
e<strong>en</strong> archief Ne<strong>de</strong>rlandse Vegetariërsbond aanwezig voor ver<strong>de</strong>re historische bronn<strong>en</strong><br />
over het vegetarisme. Tev<strong>en</strong>s bevindt zich in het IISG te Amsterdam het archief <strong>van</strong> J.<br />
<strong>van</strong> Rees, vrij<strong>de</strong>nker <strong>en</strong> voorzitter <strong>van</strong> <strong>de</strong> Algem<strong>en</strong>e Ne<strong>de</strong>rlandse Geheelonthou<strong>de</strong>rs<br />
Bond. E<strong>en</strong> beschrijving over <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis <strong>van</strong> het vegetarisme met <strong>de</strong> nodige aandacht<br />
aan F. Ortt, F. <strong>van</strong> Ee<strong>de</strong>n <strong>en</strong> J. Rees is geschrev<strong>en</strong> door Jero<strong>en</strong> Vuurboom on<strong>de</strong>r<br />
<strong>de</strong> naam 'Geschie<strong>de</strong>nis <strong>van</strong> het Westers Vegetarisme', [internet) URL: http://www.<br />
xS4all.nll-jero<strong>en</strong>vu/gwv/in<strong>de</strong>x.htm. Zie ook: Piet <strong>de</strong> <strong>de</strong> Rooy, 'E<strong>en</strong> hevig gewarrel.<br />
Humanitair i<strong>de</strong>alisme <strong>en</strong> socialisme in Ne<strong>de</strong>rland rond <strong>de</strong> eeuwwisseling', in BMGN,<br />
107 (1991) nr. 4, pp. 625-640.<br />
Sociale zekerheid, opvoeding <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rwijs<br />
Het standaardwerk in <strong>de</strong>ze is <strong>van</strong> Piet Hoekman <strong>en</strong> Jannes Houkes, De Weez<strong>en</strong>kas:<br />
ver<strong>en</strong>iging op <strong>de</strong> grondslag <strong>van</strong> het beginsel 'Opvoeding zon<strong>de</strong>r geloofsdogma' 1896-<br />
1996. Amsterdam (IISG) 1996. Van h<strong>en</strong> versch<strong>en</strong><strong>en</strong> ook artikel<strong>en</strong> over De Weez<strong>en</strong>kas,<br />
over Lev<strong>en</strong>sverzekering Aurora <strong>en</strong> over het Ne<strong>de</strong>rlandsch Vrij<strong>de</strong>nkersfonds, waaron<strong>de</strong>r<br />
'Lev<strong>en</strong>sverzekering Aurora 1887-1972', in: Bulletin Ne<strong>de</strong>rlandse arbei<strong>de</strong>rsbeweging,<br />
(1995) nr. 40, pp. 8-45; <strong>en</strong> 'Sociale zekerheid in eig<strong>en</strong> kring. Het Ne<strong>de</strong>rlandsch<br />
Vrij<strong>de</strong>nkersfonds, De Weez<strong>en</strong>kas <strong>en</strong> Aurora (1888-1996)', in: P.Derkx e.a. (ed.) Voor<br />
m<strong>en</strong>selijkheid of teg<strong>en</strong> godsdi<strong>en</strong>st. Humanisme in Ne<strong>de</strong>rland 1850-1960. Hilversum<br />
(Verlor<strong>en</strong>) 1998, pp. 84-100.<br />
Voor <strong>de</strong> liefhebber zie <strong>de</strong> brontekst<strong>en</strong> <strong>van</strong> A. H. Gerhard, <strong>de</strong>els verzameld in A. H.<br />
Gerhard. Vrij<strong>de</strong>nker, socialist <strong>en</strong> opvoe<strong>de</strong>r. E<strong>en</strong> keur <strong>van</strong> zijn opstell<strong>en</strong>. Amsterdam<br />
(DeArbei<strong>de</strong>rspers) 1949; <strong>en</strong> di<strong>en</strong>s tijdschrift Opvoeding <strong>en</strong> Moraal (1914-1940), dat<br />
allerlei pedagogische kwesties behan<strong>de</strong>l<strong>de</strong>.<br />
Repressie <strong>en</strong> teg<strong>en</strong>stan<strong>de</strong>rs <strong>van</strong> <strong>de</strong> vrij<strong>de</strong>nkersbeweging<br />
Prof dr. H. A. <strong>de</strong> Hartog was oprichter <strong>van</strong> <strong>de</strong> organisatie De Middaghoogte die<br />
e<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>hanger was <strong>van</strong> De Dageraad. Veel publicaties <strong>van</strong> De Hartog war<strong>en</strong> gericht<br />
teg<strong>en</strong> het vrije, atheïstische <strong>de</strong>nk<strong>en</strong>, zie on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong> bron De glorie <strong>de</strong>r religie.<br />
Verweer teg<strong>en</strong> A. L. Constandse's '<strong>de</strong> ell<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>de</strong>r religie'. Alkmaar <strong>en</strong>z. (Bond<br />
<strong>van</strong>Vere<strong>en</strong>iging<strong>en</strong> 'De Middaghoogte') z.j. [ca. 1923). Er versche<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>bibliografie</strong><br />
overH. A. <strong>de</strong> Hartog: J. N.lJkel, Bibliografie <strong>van</strong> Dr. A.H. <strong>de</strong> Hartog (1869-1938).<br />
(Utrechtse Bibliografische Reeks I), Utrecht (Bibliotheek <strong>de</strong>r Rijksuniversiteit te<br />
Utrecht) 1988. Siebe Thiss<strong>en</strong> bespreekt <strong>de</strong> inleiding <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze <strong>bibliografie</strong> kritisch <strong>en</strong><br />
vult <strong>de</strong>ze aan, zie het artikel 'Lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<strong>en</strong> <strong>van</strong> Arnold H<strong>en</strong>drik Hartog', 1991,<br />
tevin<strong>de</strong>n op www.siebethiss<strong>en</strong>.net/Spinozisme_<strong>en</strong>_Vrij<strong>de</strong>nk<strong>en</strong>lI 99 I_A_H_<strong>de</strong>Hartog.htrn.<br />
In A. L. Constandse, De bron waaruit ik gedronk<strong>en</strong> heb. Herinnering<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong><br />
vrij<strong>de</strong>nker. Amsterdam (Meul<strong>en</strong>hoff) 1985, is ver<strong>de</strong>re informatie over <strong>de</strong> teg<strong>en</strong>stan<strong>de</strong>rs<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> repressie te vin<strong>de</strong>n. Huub Wijfjes bespreekt on<strong>de</strong>r meer <strong>de</strong> c<strong>en</strong>suur <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong>overheid in: Radio on<strong>de</strong>r restrictie: overheidsbemoeiing met radioprogramma's<br />
1919-194I. Amsterdam (IISG) 1988; <strong>en</strong> in 'Ongehoord! C<strong>en</strong>suur <strong>en</strong> vrijheidsbeperkingbij<br />
<strong>de</strong> omroep (1930-1940)', in: Spiegel historiael, 25 (1990), pp. 344-346. Gerard<br />
M<strong>en</strong>tjox wijd<strong>de</strong> zijn scriptie aan <strong>de</strong> moeilijkhe<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vrij<strong>de</strong>nkers Radio<br />
Omroepvere<strong>en</strong>iging, zie: Radio in di<strong>en</strong>st <strong>van</strong> <strong>de</strong> re<strong>de</strong> (reeds g<strong>en</strong>oemd).<br />
BIOGRAFIEËN VAN VRIJDENKERS<br />
Uit<strong>de</strong> lev<strong>en</strong>sloop <strong>van</strong> individuele vrij<strong>de</strong>nkers blijkt <strong>de</strong> verwev<strong>en</strong>heid <strong>van</strong> <strong>de</strong> vrij<strong>de</strong>nkersbewegingmet<br />
verwante politieke, i<strong>de</strong>ologische <strong>en</strong> sociaal-maatschappelijke stro-<br />
279