2004 - Frans van Deursen
2004 - Frans van Deursen
2004 - Frans van Deursen
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
vrijdag, februari 27, <strong>2004</strong><br />
Big Fish<br />
Mijn vader was geen verhalenverteller. Hoewel spraakzaam na<br />
een paar borrels en een charmante praatjesmaker wanneer er<br />
vrouwelijk schoon in de buurt was, een verhaaltje voor het slapen<br />
gaan zat er bij hem niet in. Mijn vader was <strong>van</strong> die generatie die<br />
op zondag het vlees kwam snijden. Zijn leven speelde zich buiten<br />
mijn blikveld af, ergens in de Grote Mensenwereld waar<br />
Belangrijke Dingen moesten worden gedaan. Onze levens<br />
kruisten elkaar maar zelden. Wat ik me nog het meest <strong>van</strong> hem<br />
herinner, is hoe hij na het eten languit lag te snurken op de<br />
bank, en hoe hij op zondag in de keuken het vleesmes stond te<br />
slijpen. Echt gekend heb ik hem niet.<br />
Will Bloom, de hoofdpersoon uit de wonderschone speelfilm "Big<br />
Fish", denkt ook dat hij zijn vader niet kent. Omdat zijn vader<br />
alleen maar de meest fantastische verhalen vertelt en nooit iets<br />
<strong>van</strong> zichzelf laat zien. De oude Edward Bloom (een schitterende<br />
rol <strong>van</strong> Albert Finney) verzint voor wie het horen wil een<br />
universum vol reuzen, Siamese tweelingen, Geheimzinnige<br />
Vrouwen en Spannende Avonturen, waarin hij zelf de heldhaftige<br />
hoofdrol vervult. Een kleine man die zijn kleine leven groter<br />
probeert te laten lijken door het op te sieren met zijn fantasie. En<br />
die daarmee, in een <strong>van</strong> de mooiste sterfscènes ooit gefilmd, zijn<br />
zoon een belangrijke erfenis nalaat. Je gunt elk kind zo'n vader<br />
als Edward Bloom. Elk kind verdient een mooi verhaal voor het<br />
slapen gaan.<br />
Mijn vader is nu al 22 jaar dood. Tijdens het kijken naar "Big<br />
Fish" moest ik ineens weer aan hem denken. Mijn vader was ook
een 'kleine' man die weinig <strong>van</strong> zichzelf liet zien. Hij verdiende<br />
het geld voor een gezin met zes kinderen, en hij vertelde geen<br />
verhalen.<br />
Daar kun je zielig over doen, maar het heeft ook een voordeel: ik<br />
ben ze zelf gaan verzinnen.
maandag, maart 01, <strong>2004</strong><br />
Koorts<br />
Griep. Al drie dagen. Zo’n venijnige, waarbij je ogen uit je kop<br />
worden geduwd door het vocht dat zich ophoopt in je sinussen.<br />
38,5. Scheermesjeshoest. Als je je gewrichten wil gebruiken moet<br />
je ze eerst uit een bankschroef wrikken. Dat gevoel. In mijn<br />
hoofd zit een klein mannetje met twee voorhamertjes een<br />
drumsolo op mijn oogbollen te roffelen als ik opsta. Vooral niet<br />
opstaan. Blijven liggen.<br />
En ik had er zo graag uitgewild. Nu mis ik de opening <strong>van</strong> het<br />
kievitseierenraapseizoen. Vandaag, 1 maart, is de eerste<br />
kievitseierenraapdag. In het hele land halen vastberaden<br />
buitenlui hun kievitseierenraapuitrusting onder het stof <strong>van</strong>daan.<br />
Gewapend met een kievitseierenraapemmertje lopen zij op hun<br />
kievitseierenraaplaarzen in de bleke ochtendzon door de<br />
benevelde velden. Vastbesloten als eerste het kostbare<br />
kievitseierenraapsel te vinden.<br />
Nu komt het er dan eindelijk op aan het in de<br />
kievitseierenraapcursus geleerde in praktijk te brengen. Zij die<br />
daarbij ook nog eens de kievitseierenraapvoorschriften <strong>van</strong> de<br />
Nederlandse Kievitseierenraapvereniging volgen maken natuurlijk<br />
de meeste kans om als eerste bij Huis ten Bosch aan te schellen<br />
en de Majesteit te verrassen met het primeur-ei. “Ach kijk”, zal<br />
zij zeggen, “is het alweer kievitseierenraapseizoen? Wij kijken er<br />
altijd naar uii maar toch komt het ieder jaar weer als een<br />
verrassing.”<br />
Wat doet de Majesteit met dat ei? Eet ze het op? Broedt ze het<br />
uit? Of toont ze het direct aan haar kersverse kleindochter, om<br />
die alvast met de traditie vertrouwd te maken? Met een koningin<br />
opvoeden kun je niet vroeg genoeg beginnen. Dat ze over een<br />
jaar of wat niet met haar mond vol tanden staat als er ineens een<br />
knoestige boer op haar stoepje staat die haar een vreemd ei<br />
probeert op te dringen.<br />
Schat, berg jij mijn laptop even op? Ik begin te ijlen.
zaterdag, maart 20, <strong>2004</strong><br />
Papierwerk<br />
-Hello? Is this the- hallo?!<br />
-Hello? Who speak?<br />
-Ah! This is minister Verdonk from the dutch guverment. Is this<br />
the Iraqi autorities?<br />
-Hello? Is very bad connection.<br />
-Minister Verdonk! From the Netherlands! Holland? I want to<br />
speak to someone big in Irak.<br />
-I pretty big. Almost 6 foot 3.<br />
-Ah. Good. I have here familie from Koerdistan, mister and<br />
missus Abbas. You know?<br />
-No know. Koerdistan no good!<br />
-Yes, but I have here familie and I have to send them back to you<br />
because they are eh... how you say... outgeproceed.<br />
-I can not hear. Line still very bad because of war, you know?<br />
-Yes, that is not so nice.<br />
-Also bombing two blocks away. Is lot of noise.<br />
-Ah. But this familie? I cán keep them here, but then you of the<br />
Iraqi autorities must proove that you are hunting them.<br />
-Hunting?<br />
-Yes. If you send me document that you hunt the Abbas familie<br />
because they is bad people or so, thén I can keep them hier.<br />
Utherwise, they go back to you. Understand?<br />
-We no time for hunting. Everyday is ah... bombs, you know.<br />
People eh... poef!<br />
-So you don't hunt Abbas familie?<br />
-No hunting. Burry, yes. Hunt, no.<br />
-Ah. Allright. Then I send them back to you. Thank you very<br />
much. Bye bye.
woensdag, april 07, <strong>2004</strong><br />
Nooit meer slapen<br />
De Nederlandse beleidsmakers hebben weer eens te lang wakker<br />
gelegen de afgelopen nachten. Volle maan, dus ja, dan krijg je<br />
dat. Je ligt te woelen en te draaien, je staart naar het plafond, je<br />
hersens malen, en ineens stoot je je bedpartner wakker en roep<br />
je: "Betuwelijn!", of "Tolpoortjes!", of "Carpoolstrook!"<br />
De nieuwste nachtelijke oprisping heet "Smulbos". Echt waar.<br />
Ergens in dit land is <strong>van</strong>nacht iemand wakker geworden met DE<br />
oplossing voor het allochtonen-inburgeringsprobleem: we<br />
leggen een Smulbos aan! Geen gewoon bos, ben je<br />
besodemieterd! Daar komt de doorsnee allochtoon zijn bed niet<br />
voor uit. Is onderzocht. De allochtoon zoekt alleen de heilzame,<br />
integratieverhogende werking <strong>van</strong> de natuur als er ook wat te<br />
kanen valt. Dus komt er bij Nijmegen een bos met appel- en<br />
perenbomen, en frambozen- en bessenstruiken, en notenbomen,<br />
en paddestoelen! Een heus Kockanje, waar de allochtoon straks<br />
één keer per jaar (!), op de jaarlijkse "Pluk-de-Dag-Picknick", zijn<br />
buikje rond mag eten. Een Smulbos. Met subsidie <strong>van</strong> VROM.<br />
Zie ze over een jaar of vijf (want zo lang moet je toch wel<br />
rekenen voordat je een beetje Smulbos bij elkaar hebt) blij en vrij<br />
en onverveerd de natuur intrekken, onze allochtonen. Gewapend<br />
met picknickmanden en gestoken in luchtige vrijetijdskleding<br />
plukken ze zich een weg. Ze kijken intens gelukkig toe hoe hun<br />
kinderen met de hond ravotten, en voeren intelligente<br />
gesprekken in vloeiend ABN. De Burka is verleden tijd, het<br />
hoofddoekjesvraagstuk afgesloten, culturele verschillen opgelost,<br />
de islam afgezworen, het christendom omarmd.<br />
En dat allemaal door een Smulbos. Wie had dat ooit kunnen<br />
bedenken?
donderdag, april 15, <strong>2004</strong><br />
Lieve oma...<br />
Op 17 april wordt de eerste Nationale Opa en Omadag gevierd. Een<br />
ongetwijfeld door de middenstand gesponsord initiatief dat ons moet<br />
aansporen een hele dag lief te zijn voor onze opa's en oma's. Lekker een<br />
dagje met ze naar een pretpark, of gewoon weer eens bij ze op visite. Om<br />
te laten zien dat we <strong>van</strong> onze oudjes houden. Even dat schuldgevoel op<br />
scherp zetten.<br />
Ik heb mazzel. Mijn oma heeft al 30 jaar een tuin op d'r buik, dus ik voel<br />
me nergens toe verplicht. Afgezien daar<strong>van</strong>: oma was een hele nare<br />
vrouw. Een intrigante, een zeur, een vals kreng dat alles en iedereen<br />
tegen elkaar op probeerde te zetten. Als ze niet zat te breien. Dat<br />
eeuwige gebrei! De godganse dag. Eierwarmers. Onderbroeken voor de<br />
kindertjes in Afrika, weet ik veel. Op zich heel nobel. Maar oma was ook<br />
zo blind als een slavink. En wie mocht, gekleed in een buitenmodel trui<br />
met een mouw op zijn rug, de steken oprapen? Precies.<br />
Leuke oma's nemen hun kleinkinderen mee naar de dierentuin. Leuke<br />
oma's gaan met hun kleinkind een ijsje eten. Oma's idee <strong>van</strong> een leuk uitje<br />
was een dagje naar het kerkhof. Ik heb een foto waarop ik, een peuter<br />
<strong>van</strong> drie, op de grafzerk <strong>van</strong> mijn opa met kiezelsteentjes zit te spelen.<br />
Oma staat in de achtergrond. Een zwarte vogel met een vreemde glimlach<br />
om de tandeloze mond.<br />
Oma spaarde ook. Koffiepunten? Zegeltjes? Gebedsplaatjes? Was het maar<br />
waar! In een speciaal doosje bewaarde oma de tanden en kiezen <strong>van</strong> haar<br />
kleinkinderen. Ze sloeg ze nog net niet uit je bek als je niet snel genoeg<br />
wisselde, maar ze legde ook nooit een kwartje onder je kussen.<br />
En ze bleef maar leven! Honderdéén werd ze! Niet kapot te krijgen. Vijf<br />
keer werd ze bediend. Vijf keer liet ze de hele familie inclusief de voor de<br />
gelegenheid uit zijn huishoudster getrokken zieleherder aanrukken, om ze<br />
weer onverrichterzake naar huis te sturen. Niet stuk te knuppelen. Op<br />
haar 96e werd er nog een been geamputeerd, en nog ging ze niet dood.<br />
Wij hebben wel eens overwogen om de euthanasiediscussie een geheel<br />
nieuwe injectie te geven door oma met rolstoel en al <strong>van</strong> de trap te<br />
rijden, maar ja, dat doe je dan ook weer niet. 't Blijft toch je oma.<br />
Gelukkig was oma een kolerewijf. Anders had ik nooit zo smakelijk over<br />
haar kunnen vertellen. En 20 jaar geleden heb ik met dit verhaal een hele<br />
mooie vrouw ontzettend aan het lachen gekregen.<br />
Daar ben ik nu alweer 4 jaar mee getrouwd.
zaterdag, april 24, <strong>2004</strong><br />
Muis<br />
In Japan is eergisteren de eerste vaderloze muis geboren. Echt<br />
waar. Aan de Landbouwuniversiteit <strong>van</strong> Tokio hebben ze een<br />
muizeneicel zodanig gemanipuleerd dat ze zich is gaan gedragen<br />
als een zaadcel, waarmee vervolgens weer een andere eicel is<br />
bevrucht. De Bewust Ongehuwde Draagmoedermuis heeft zich<br />
dit keer geen oor aan laten naaien en bleef geheel Onbevlekt<br />
Ont<strong>van</strong>gen. Ze heeft het leven geschonken aan een gezonde<br />
Meisjesmuis, die op moet groeien in de wetenschap dat ze het<br />
kind is <strong>van</strong> twee moeders. Daar is geen Muizenpiemel aan te pas<br />
gekomen. Er worden reeds traumavertragende maatregelen<br />
getroffen voor het geval het Kleine Wonder vragen gaat stellen<br />
over de afwezigheid <strong>van</strong> een Vaderfiguur, wat gezien de<br />
omstandigheden een reële mogelijkheid is. Het blijft per slot <strong>van</strong><br />
rekening toch een half Weesmuisje.<br />
Voor de Landbouwuniversiteit vinden inmiddels stevige<br />
gevechten plaats tussen geschokte Millitante Katholieken,<br />
Hoopvolle Onvruchtbaren en het Lesbisch Moederfront.<br />
In wetenschappelijke kringen wordt als gevolg <strong>van</strong> dit geslaagde<br />
experiment algemeen aangenomen dat het overbodig raken <strong>van</strong><br />
de Man nog slechts een kwestie <strong>van</strong> tijd is. Hoofdonderzoeker<br />
Tomohiro Kono verklaarde desgevraagd dat hij geenszins <strong>van</strong><br />
plan is de methode ook voor mensen toegankelijk te maken,<br />
maar dat hiermee wel afdoende bewezen is dat God eigenlijk een<br />
Japanner is.
zaterdag, mei 22, <strong>2004</strong><br />
Billenbijter<br />
Zou ie het nou echt gedaan hebben?<br />
Zou de man, die toch jarenlang onze rots in de branding <strong>van</strong> de<br />
deugdzaamheid is geweest, die ons zondaars geruime tijd in de<br />
christelijke teugels wist te houden, die zich ondanks zijn<br />
ongeschoren look immer liet voorstaan op een rein geweten...<br />
zou nu uitgerekend díe man met zijn grijpgrage vingers aan de<br />
bilpartij <strong>van</strong> zijn medewerkster hebben gezeten- wat zeg ik-<br />
haar "bij het achterwerk hebben vastgegrepen"?<br />
Is Ruud Lubbers een billenknijper?<br />
Om te beginnen moeten we vaststellen dat de man smaak heeft.<br />
Billen waar je je aan vast kunt grijpen, dat moeten behoorlijke<br />
billen zijn. Dat zijn niet <strong>van</strong> die slappe puddinkjes die geruisloos<br />
overlopen in het bovenbeen of nondescripte hangjongens, neen,<br />
dat zijn stevige volle bollen, dat moge duidelijk zijn. Billen die je<br />
langs ziet dijnen en waar<strong>van</strong> je denkt: ik mag dan wel het<br />
lichtend baken voor alle vluchtelingen ter wereld zijn, maar daar<br />
ga ik toch es effe lekker in knijpen.<br />
Kan ik als billenliefhebber helemaal in meegaan. Begrijpelijk.<br />
Minder slim is het, als de billen blijken toe te behoren aan een<br />
Amerikaanse Vrouw. Een Amerikaanse Vrouw voelt zich al<br />
sexueel geintimideerd als je haar een complimentje over haar<br />
schoenen maakt. Daar hoef je vaak maar naar te kijken en je hebt<br />
al een schandaal aan je broek. Zeker sinds de Lewinsky-affaire<br />
moet je als hoogwaardigheidsbekleder ontzettend oppassen waar<br />
je je handen laat; laat staan je rookwaar.<br />
Vijf getuigen waren erbij, schijnt het. Vijf mannen. Zou het een<br />
gangbang geweest zijn? Collectief billengrijpen, onder<br />
aanvoering <strong>van</strong> onze Ruud.<br />
Lubbers.<br />
Ik heb het altijd al een billengrijpnaam gevonden.
woensdag, juni 30, <strong>2004</strong><br />
Hersencellentekort<br />
-Welkom... Alweer de dedde les <strong>van</strong> osse cussus "Bedreigen Doe<br />
Je So"... Fijn dat jullie er allemaal weer sijn, ehm... Lawe maar<br />
meteen met de deur in huis komen: <strong>van</strong>daag gaan we het hebbuh<br />
over wat je ken doen, mocht je worduh vervolgd. Ja? Dus stel: jij<br />
heb iemand bedreigd...ja?... gede-mo-ni-seerd... en die pessoon<br />
vindt dat niet leuk... voélt sich be-dreigd... heb aan-gif-te<br />
gedaan- komuh we in les 8 nog op trug-... en justisie (dat zijn<br />
homo's in zwarte jurken) gaan over tot vervolging. Ja? Hoe<br />
komuh we daar dan mee weg? Iemand een idee? ...... Niet<br />
allemaal tegelijk... Vingers, iemand? Nee? Nou goed. Stel: je heb<br />
een raptekst geschreven, ja? Dat kennen jullie toch ook zo goed,<br />
rappen? Over eh... Hirsi Ali. Ja? Wat moet er in een goeie raptekst<br />
tegen Hirsi Ali?<br />
-Kankerhoer!<br />
-Kankerhoer, tuurlijk, altijd goed. Nog meer?<br />
-Ik snij je open! Ik ga over je lopen.<br />
-En je daarna een vuistslag verkopen!<br />
-Ik ga je fucking kop verbouwen want je bent niet te vertrouwen,<br />
en daarna ga ik een mes in je douwen.<br />
-Hartstikke goed, hartstikke goed. Nou, kijk: as die trut <strong>van</strong> een<br />
Ali nou gaat janken en justisie gaat je ondervragen, ja, wat<br />
zeggen we dan? Pak effe je boek derbij... bladsij 35, bovuhaan.<br />
Staan een paar handige tips. Een paar slimme zinnetjes, ja? Effe<br />
hardop meelezen:<br />
1: "Ik ben toch vrij met me meningsuiting of niet soms ja toch<br />
niet dan?"<br />
2: "Zij roep dat in mij op dus het is háár schuld."<br />
3. "Ut is de kunst <strong>van</strong> de rap en ja dat is gewoon onze kunst weet<br />
je?"<br />
Duidelijk? Ken je gebruiken voor iedereen waajennut niet mee<br />
eens ben, oké? Mooi. Volgende week gaan we leren hoe je een<br />
goeie kogelbrief maak en als we nog tijd hebben leg ik uit hoe je<br />
met een vliegtuig een flatgebouw binnenkomt.
woensdag, juli 14, <strong>2004</strong><br />
Going Down<br />
Mijn broertje is een mongooltje.<br />
Dat mag je tegenwoordig <strong>van</strong> de firma Politieke Correctheid B.V.<br />
niet meer zeggen.<br />
Het moet zijn: mijn broertje heeft het syndroom <strong>van</strong> Down.<br />
Maar ik noem hem nog gewoon een mongooltje.<br />
We zijn per slot <strong>van</strong> rekening samen opgegroeid.<br />
Mijn broertje is anderhalf jaar ouder dan ik, maar staat oneindig<br />
ver <strong>van</strong> me af.<br />
Gisteren vierde hij zijn 43e verjaardag.<br />
Hij is klein en grijs en zijn tong wandelt nog steeds buiten zijn<br />
mond.<br />
Hij vindt het fijn dat je er bent maar lijkt je ook net zo snel weer<br />
te vergeten.<br />
Hij oogt oud.<br />
Dat doen mongolen.<br />
Een gesprek voeren is er niet bij.<br />
Hij antwoordt op alles "ja", ook al bedoelt ie eigenlijk "nee".<br />
Geef hem de keus tussen twee dingen en hij raakt in de war.<br />
Dus antwoordt ie maar weer "ja".<br />
Als ie drinkt, houdt ie zijn tong aan de buitenkant <strong>van</strong> het glas.<br />
Dat is heel knap.<br />
Als ik dat probeer loopt de inhoud in straaltjes langs mijn kin.<br />
Mijn broertjes humeur kan omslaan als een blad aan een boom.<br />
Het ene moment staart ie tevreden voor zich uit, het volgende<br />
moment heeft ie zwaar de pest in en valt er geen land mee te<br />
bezeilen.<br />
De avond eindigt altijd in mineur.<br />
Ik merk dat ik geen geduld meer voor 'm heb.<br />
Daar zou ik me natuurlijk voor moeten schamen.<br />
Hij is nou eenmaal anders dan ik.<br />
Maar ik breng het niet op.<br />
We zijn per slot <strong>van</strong> rekening samen opgegroeid.<br />
Ik altijd een beetje in zijn schaduw.<br />
Daar kan hij verder niks aan doen.<br />
Dat heb je zo met mongolen.<br />
Dat zijn zonnekinderen.
donderdag, juli 29, <strong>2004</strong><br />
De Weg <strong>van</strong> het Zaad<br />
Aan de directie <strong>van</strong> Endemol International.<br />
Geachte heren,<br />
Via deze weg wil ik u hartelijk danken voor het in mij gestelde<br />
vertrouwen. Uw verzoek tot het ontwikkelen <strong>van</strong> de<br />
spelonderdelen voor uw nieuwe programma Sperm Race vormt<br />
voor mij het absolute hoogtepunt in mijn carrière, en ik grijp<br />
deze mogelijkheid dan ook met beide handen aan. Het zal u<br />
plezieren dat ik en mijn team reeds enkele brainstormsessies<br />
achter de rug hebben, waar<strong>van</strong> hier de voorlopige resultaten. Bij<br />
elk spelonderdeel staat (uiteraard) de kwaliteit <strong>van</strong> het mannelijk<br />
zaad centraal.<br />
1. "Hou Hem Hoog".<br />
Aangezien kwaltiteitszaad uit een kwaliteitskoker moet komen,<br />
zal in dit eerste spelonderdeel de conditie <strong>van</strong> het mannelijk lid<br />
worden getest. Lengte en hardheid vormen de speerpunten in dit<br />
spel, waarbij de kandidaten zandzakken aan hun erectie krijgen<br />
gehangen. Winnaar is de kandidaat die de meeste zandzakken<br />
<strong>van</strong> punt A naar punt B weet te brengen.<br />
2. "Schiet Ze Lek".<br />
Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat kwaliteitszaad<br />
een grotere afstand aflegt dan gewoon zaad. In dit spelonderdeel<br />
kijken we hoe ver een kandidaat kan schieten. De kandidaten<br />
stellen zich op in een rij, 5 meter verwijderd <strong>van</strong> de presentatrice<br />
(beschermende kleding!), en brengen zichzelf tot een<br />
hoogtepunt. De eerste die de presentatrice in het rechteroog<br />
weet te raken, is de winnaar.<br />
3. "De Marmot".<br />
Afvalronde. Om te zien of we met "dom" of "slim" zaad te maken<br />
hebben, lenen we voor dit onderdeel een beproefd concept: het<br />
Marmottenspel. Het bekende doolhof wordt in onze versie<br />
uitgerust met een buizenstelsel dat slechts twee uitgangen heeft:<br />
achter uitgang A bevindt zich een vruchtbare eicel, achter<br />
uitgang B een onvruchtbare. (Misschien is het leuk om de foto's<br />
<strong>van</strong> de eiceldonoren boven de uitgangen te hangen). De<br />
kandidaat wordt met de penis in de ingang tot ejaculeren<br />
gebracht. Kiezen zijn zaadcellen voor uitgang A gaat hij door<br />
naar de volgende ronde. Kiezen ze echter voor uitgang B, dan ligt<br />
de kandidaat uit het spel.
4. "Zaklopen".<br />
Wordt nog nader uitgewerkt.<br />
5. "Slikken Maar".<br />
Waarin het sperma <strong>van</strong> de verschillende kandidaten door een<br />
deskundig panel wordt getest op Smaak, Structuur en<br />
Houdbaarheid.<br />
5. "Fiets Hem Erin".<br />
Het grote finalespel. De kandidaat die als beste uit de bus is<br />
gekomen, zal met een vrouw met kinderwens live copuleren. In<br />
een latere aflevering gaan we na of bevruchting ook<br />
daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.<br />
Tot zover. Ik en mijn team hebben het vermoeden, dat we met<br />
deze aanpak een sterk in de markt staand product hebben,<br />
waarmee in een latere fase óók de Nederlandse Televisie kan<br />
worden verrijkt. Want daar doen we het toch allemaal voor...
vrijdag, augustus 06, <strong>2004</strong><br />
Gay Pride<br />
Wist u dat wij in Amsterdam een heuse homoprofessor hebben?<br />
Jazeker wel! Aan de Universiteit <strong>van</strong> Amsterdam doceert een<br />
homoprofessor. Hoe heet die studie? Homologie? Homosofie?<br />
Homotomie? Homokunde? En wat leert die man je dan zoal? Zijn<br />
er lesboeken? Aanschouwelijk onderwijs? Practica? Moet je aan<br />
het eind <strong>van</strong> de rit een homo-examen afleggen?<br />
Hoe het ook zij, de homoprofessor maakt zich zorgen.<br />
Amsterdam is namelijk niet meer het brandend middelpunt <strong>van</strong><br />
de Internationale Homobeweging. Wij zijn <strong>van</strong> het erepodium<br />
gestoten door Parijs, Berlijn, Barcelona. Waar eensch zoo fier den<br />
cockring blonck, daar heerscht nu den vertrutting. We hebben<br />
niet genoeg te bieden. Eéns per jaar een optocht <strong>van</strong><br />
piemelzwaaiers en een optreden <strong>van</strong> Lampenkap Alberti, daar<br />
komt de Internationale Homo zijn bed niet meer voor uit. En geef<br />
'm ongelijk. Laten we er niet omheen draaien: Amsterdam is<br />
ouderwets.<br />
Gelukkig heeft de homoprofessor de oplossing. Wat dacht je, je<br />
wordt niet zomaar homoprofessor! Volgens hem moet<br />
Amsterdam meer trekkers hebben. Leuk woord in dit verband.<br />
Maar hij bedoelt ermee te zeggen, dat Amsterdam weer op de<br />
kaart gezet moet worden met een aantal leuke homo-attracties.<br />
Zijn voorstel: een homomuseum (saai!) en een homowarenhuis.<br />
Wat moet ik me in vredesnaam voorstellen bij een<br />
homowarenhuis? Wat koop je daar, afgezien <strong>van</strong> het meest voor<br />
de hand liggende? Homovriendelijke kleding? Homomeubeltjes?<br />
Homoafwasborstels? Homoditjes en datjes? En hoe noemen we<br />
het? De Billenkorf? Pik en Kloppenburg?<br />
Ik wilde de homoprofessor voorstellen om <strong>van</strong> onze zwakte juist<br />
onze kracht te maken. In deze tijd <strong>van</strong> retro en nostalgie is<br />
ouderwets juist heel erg in! Dus, wat gaan we doen? We bouwen<br />
een ouderwets, degelijk, naar spruitjes en pannenkoeken<br />
geurend homopretpark . Met fijne, gezonde, ouderwetse<br />
attracties voor het hele gezin. We gaan weer Ballengooien!<br />
Ringsteken! Klootschieten! Cockhappen! Moet jij eens kijken! De<br />
Internationale Homo gaat zich in Amsterdam weer helemaal thuis<br />
voelen.<br />
En ik krijg een leerstoel aan de UvA.
woensdag, augustus 18, <strong>2004</strong><br />
Ooit...<br />
De oude man leunde tegen een boomstronk en stak een pijpje op. De zon<br />
kietelde zijn kale schedel. Onder het bladerdak <strong>van</strong> de vier populieren<br />
was het goed uit te houden. Verstrooide schaduw. Koel.<br />
De oude man sloot de ogen en liet zijn gedachten terugglijden. Terug<br />
naar de jaren <strong>van</strong> werkzaamheid. De ambitie. Het grote vooruitstormen.<br />
De angst voor de leegte. De paniek als ideeën niet wilden komen. De<br />
obstakels. Domheid. Onzin. Beunhazerij. God, er werd wat afgbeund in<br />
zijn tijd! En nooit eens een eerlijk antwoord, steeds maar die<br />
draaikonterij. Geen wonder dat er in zijn land zo weinig oorspronkelijks<br />
<strong>van</strong> de grond kwam. Vechten tegen de bierkaai was het vaak. Maar ach.<br />
Hij hield wel <strong>van</strong> een stevig robbertje.<br />
Nu strekte hij de stramme ledematen op het gras, slaakte een tevreden<br />
zucht en overzag de vredige vallei <strong>van</strong> zijn leven. Rust. Kennis. De volle<br />
wetenschap dat uiteindelijk alles relatief is. En hij leefde nog. Dat kon<br />
niet iedereen zeggen.<br />
Hij stopte nog een nieuwe pijp, vastbesloten zijn dagen in gelukzalige<br />
ledigheid te slijten.<br />
Hij was er niet op bedacht.<br />
Nog voor hij het kon tegenhouden diende het zich toch weer aan.<br />
Een nieuw idee.
vrijdag, augustus 27, <strong>2004</strong><br />
Zappend door Holland...<br />
Denk je dat je het meest onsmakelijke vertoon <strong>van</strong> zelf-etalering<br />
op de vaderlandse buis toch wel gezien hebt, schakel je in een<br />
moment <strong>van</strong> onoplettende ledigheid naar de E<strong>van</strong>gelische<br />
Omroep, en wat blijkt: Het Kan Altijd Nog Erger!<br />
Met "Het Huis <strong>van</strong> Hera" hebben de Gooise Christenen "dé<br />
tegenhanger <strong>van</strong> Temptation Island" willen maken. Waar ze bij<br />
SBS6 een zooitje lobotomieslachtoffers op een eiland bij elkaar<br />
drijven in de hoop dat de klieren en hormonen zo snel mogelijk<br />
het signaal "Buiten De Deur Neuken!" zullen blazen, daar pleurt<br />
de EO een echtpaar <strong>van</strong> de Staphorster variant in een villa op<br />
Malta, in de hoop dat hun op de klippen gelopen huwelijk nog te<br />
lijmen valt. Het gezin is per slot <strong>van</strong> rekening de hoeksteen <strong>van</strong><br />
het E<strong>van</strong>gelie en scheiden is vloeken in de kerk.<br />
Gisteravond was het de beurt aan Wim en Hanneke. Wim en<br />
Hanneke waren al 30 jaar getrouwd, maar "de laatste 15 jaar ging<br />
het niet meer." En dat ging presentator Marc Dik, in zijn nobele<br />
taak bijgestaan door twee geitenwollen steunzolen, in een week<br />
wel even oplossen.<br />
Nu weet ik dat we in een tijdperk leven waarin Narcissus en<br />
Egocentrus voortdurend de lengte <strong>van</strong> hun pik met elkaar lopen<br />
te vergelijken. Iedereen wil zijn 5 Minutes of Fame. Nooit op<br />
televisie geweest is eigenlijk niet geleefd.<br />
Maar wat bezielt je in godesnaam om je hele ellendige hebben<br />
en miserabele houwen <strong>van</strong> 15 jaar huwelijksleed op tafel te<br />
gooien zodat de EO er een smeuiïg televisieprogramma <strong>van</strong> kan<br />
breien, met veel shots <strong>van</strong> een Huilende Haar en een<br />
Contactgestoorde Hem.<br />
We hoorden Wim aan het begin <strong>van</strong> het programma nog<br />
optimistisch roepen "dat ie aan het eind <strong>van</strong> de week weer als<br />
een verliefd paartje naar buiten hoopte te komen". Dat lukt niet<br />
in een week als je 15 jaar een kuthuwelijk hebt gehad, dodo!<br />
En Hanneke was voornamelijk de Pineut: alles had ze er aan<br />
gedaan om Wim interesse in haar te laten tonen. Alles, ja.<br />
Behalve interessant zijn! Als het mijn vrouw was geweest, dan<br />
had ik 'r 15 jaar geleden al <strong>van</strong> de Maltezer krijtrotsen geduwd.<br />
Schrale troost: een maand na het programma hebben de twee<br />
toch maar besloten uit elkaar te gaan.<br />
Ik had ze meteen kunnen vertellen dat dat <strong>van</strong> meet af aan de<br />
beste oplossing was geweest. Maar die Christenen moesten er<br />
eerst nog kijkcijfers en een marktaandeel uitpeuren.
zondag, augustus 29, <strong>2004</strong><br />
Gestrikt<br />
Jaren heb ik me ertegen verzet.<br />
Vanaf het allereerste gala dat ik moest bijwonen heb ik geweigerd.<br />
Bij geen enkele premiere hebben ze me zo gek gekregen.<br />
Iedereen was er inmiddels al aan gewend: ik wilde en zou nooit in een<br />
smoking.<br />
En al helemaal niet met een strikje.<br />
Tot ik <strong>van</strong> de week een uitnodiging kreeg voor het bijwonen <strong>van</strong> de<br />
premiere <strong>van</strong> De Dominee.<br />
De premiere <strong>van</strong> De Dominee is in Tusschinski.<br />
En Tusschinski, aldus de producent, voert een streng uitzettingsbeleid<br />
tegen mensen zonder strikje.<br />
Wat te doen?<br />
Niet gaan?<br />
Geen optie, want de producent produceert mijn eerste filmscenario en<br />
adel verplicht en de kachel moet ook branden.<br />
Wel gaan, maar zonder strikje?<br />
Geen fijn vooruitzicht om voor het oog <strong>van</strong> de fotograferende pers<br />
beleefd doch beslist de toegang te worden geweigerd.<br />
Wat dan?<br />
Moesten mijn principes overboord? Mijn idealen? Mijn vrije geest? Neen!<br />
Dat nooit! Dan maar niet! Ik laat me toch verdomme de wet niet<br />
voorschrijven! Laat ze de koelere krijgen! Met hun strikje!<br />
Kortom: om 11 uur gisterochtend stond ik mij in het pashokje bij Tip de<br />
Bruin in de allergoedkoopste smoking te hijsen die ik kon vinden. Geen<br />
cent teveel zou ik er aan uitgeven! Zijn ze nou helemaal besodemieterd?<br />
Er zijn grenzen. 150 euro, en geen stuiver meer!<br />
En dan gebeurt het toch weer: mijn ijdelheid kijkt in mijn portemonnee<br />
en mijn gezonde verstand loopt vloekend de winkel uit. Mijn vrije geest in<br />
zijn kielzog. En waarom?<br />
Zo'n goedkope smoking is Geen Gezicht.<br />
In een goedkope smoking zie ik er uit als een Lulletje Rozenwater.<br />
En om er nou bij te gaan lopen als een penis aquarosa...<br />
Dus nu hangt ie in de kast.<br />
Te wachten op wat komen gaat.<br />
En zo duur was ie nou ook weer niet, toch?<br />
Nou ja, dat hemd tikte nog aardig aan, natuurlijk.<br />
En dat kutstrikje was ook nog 35 uien.<br />
Nee, manchetknopen had ik gelukkig nog.<br />
Made in China.<br />
Ik ga d'r wel lekker recalcitrant mijn puntschoenen bij aantrekken.<br />
Zucht.<br />
Wie geen paria wil worden moet als pinguin door het leven.
woensdag, september 01, <strong>2004</strong><br />
Jammin' in Joe's Garage<br />
I.<br />
-Oké from the top?<br />
-"Fik mau nolong mba ci enggak? Kirimi uang dong 200 euro<br />
buat biaya operasi amandel adham, please"<br />
-Hè?<br />
-Weet ik veel, krijg ik net op m'n sms.<br />
-Dat is <strong>van</strong> die sms-spam, die krijg ik ook de hele tijd.<br />
-Kut, m'n bas is dood.<br />
-Is 't niet gewoon je batterij?<br />
-Moet je mee oppassen, want uiteindelijk betaal jìj die berichtjes.<br />
-Zou je denken?<br />
-Nee, hij is echt dood.<br />
-Leg 'm effe open,dan.<br />
-Is niet duur, 200 euro om je amandelen d'ruit te laten slopen.<br />
-Of probeert ie ze juist te verkopen?<br />
-Wat zitten d'r nog veel draadjes in zo'n basgitaar, hè?<br />
-Is ook aan z'n amandelen geopereerd.<br />
-Jongens, ik ben effe een nieuwe bas halen.<br />
II.<br />
-Zo.<br />
-Waar heb je die zo snel <strong>van</strong>daan?<br />
-Tja... Beverwijk, hè. Goed geoutilleerd.<br />
-Hebben we eigenlijk een reserve-megafoon?<br />
-Die is in bestelling.<br />
-Waar is Murk?<br />
-Murk is er volgende week pas weer bij.<br />
-Zeker weer met het Metropole eh...<br />
-Oké, from the top.<br />
-Why does it why does it why does it why does it húúúúúúúúúrt<br />
whééééééén IIIIIIIIIIIII -<br />
-Whoa!<br />
-Sodeju!<br />
-Die was echt heel lelijk!<br />
-En ook precies op dat moment!<br />
-Volledige d'rnaast!<br />
-Subsidie! Subsidie!<br />
-Iemand koffie?<br />
III.<br />
-Ja, maar we zitten niet gelíjk daar!<br />
-Vind je 't gek. Hij heeft net een nieuwe bas.<br />
-Ik zit op de syncopen.
-Op de syncopen?<br />
-Een eilandengroep in Griekenland.<br />
-Lawe nog effe dat koortje doen.<br />
-Ja, maar dan met die break d'rvoor.<br />
-Oké.<br />
-........Luhucihihihille -<br />
-Whoa!<br />
-Geil!<br />
-Even in een hoekje met mezelf spelen!<br />
-Jezus, wat zijn we goed!<br />
-Kunnen we trouwens dinsdag om 10 uur beginnen?<br />
-10 uur?! Wel erg vroeg.<br />
-Je bent ook eerder klaar.<br />
-Als je bas heel blijft wel.<br />
-Ik vind die partiële kwinten daar niet mooi.<br />
-Wie z'n moeder?<br />
-Da's rock 'n roll. Daar mag dat.<br />
U begrijpt het: de Zappa-repetities zijn weer begonnen.<br />
Heerlijk!
zaterdag, september 11, <strong>2004</strong><br />
Zappa in Utrecht<br />
De Midlifechrysler arriveert ruimschoots op tijd<br />
en tegen het verkeer in op een<br />
industrieterreintje. Tivoli de Helling, waar ons<br />
eerste optreden plaatsvindt, ligt ingeklemd<br />
tussen een brandweerkazerne en het<br />
politiebureau, waar beginnende agenten fietsles<br />
lijken te krijgen. "Politie junior" staat er op hun<br />
rug te lezen. Van de beveiliging hoeven we het<br />
<strong>van</strong>avond niet te hebben.<br />
De zaal gooit me terug in de tijd: zo zag een<br />
klein poppodium eruit, da's waar ook. Een bedompte doos waar<br />
de temperatuur nu al richting sauna loopt. De gastvrouw, aan wie<br />
nog niemand heeft uitgelegd dat Nina Hagen toch echt heel erg<br />
passé is, rinkelt haar veiligheidsspelden voor ons uit en wijst ons<br />
de kleedkamer.<br />
De ijskast is goed gevuld. Dat klopt in elk geval. Nemen we al<br />
een biertje? Of houden we het rustig? Koffie dan maar.<br />
Mijn agent belt. Of ik auditie wil doen voor Rembrandt, de<br />
musical , geproduceerd door Henk <strong>van</strong> der Meyden. Twee<br />
nummers en een monoloog voorbereiden, ben ik daartoe bereid?<br />
Nee, natuurlijk niet! Rembrandt, de musical zal de rest <strong>van</strong> de<br />
middag een bron <strong>van</strong> plezier blijven. Jeroen roept tegen iedereen<br />
dat ik twee nummers en een aquarel moet voorbereiden. Mocht<br />
meneer <strong>van</strong> der Meyden teksten nodig hebben: wij hebben de<br />
hele musical al geschreven. Misschien niet helemaal geschikt<br />
voor het grote publiek, maar wel grappig.<br />
Technicus Edwin komt melden dat we nog wel even wat voor<br />
onszelf kunnen gaan doen: de P.A. blijkt <strong>van</strong> vóór de oorlog. Als<br />
je een microfoon aanraakt ontploft je monitor, zoiets. Toch maar<br />
een biertje dan?<br />
Veel later dan gepland kunnen we soundchecken. Tussen al het<br />
gekraak en de gratis huisreutel door weten we toch nog iets <strong>van</strong><br />
een sound op het podium te krijgen. Laat de mensen maar<br />
komen. Wij zijn er klaar voor.<br />
Tijdens de chinees bedenken we nog een openingsscene voor<br />
Rembrandt : het doek gaat open; tableaux vi<strong>van</strong>t <strong>van</strong> de<br />
Nachtwacht; een gestoorde gek komt op en snijdt met een<br />
Stanleymes de voorste rij acteurs aan stukken. Spannend, maar<br />
duur, want je bent binnen twee weken door je acteurs heen.<br />
Misschien moesten we maar eens gaan spelen?<br />
De zaaltemperatuur is nu echt Turks Bad. 200 man publiek, schat<br />
ik. Niet slecht. We beginnen nog een beetje stroef. Na vijf<br />
minuten vliegen de zweetspetters in het rond, na tien minuten
zijn we op stoom. Na een kwartier geeft de zaal zich over.<br />
We kunnen het nog!
zondag, september 12, <strong>2004</strong><br />
Zappa in Haarlem<br />
Als je het in je bolle kop gehaald hebt het werk<br />
<strong>van</strong> wijlen Frank Zappa live on stage te brengen,<br />
krijg je onvermijdelijk te maken met een<br />
bijzonder fenomeen: de Zappa-fan.<br />
De Zappa-fan is onder te verdelen in grofweg<br />
vier categorieën.<br />
1. De Zappa-purist.<br />
Staat vaak voor aan het podium met de armen<br />
weerbarstig over elkaar en een bij voorbaat<br />
kritische blik in de ogen. Kent elke noot <strong>van</strong> de Meester uit het<br />
hoofd en eist ook dat elke noot daadwerkelijk zo gespeeld wordt.<br />
Vergeet daarbij, dat een band dan uit minstens 36 man en 1<br />
katholiek meisje met een snor moet bestaan, en zie dat maar<br />
eens op een podium <strong>van</strong> 3 bij 6 te krijgen. Heeft vaak een vriend<br />
bij zich die hij voortdurend kan wijzen op welke noot er níet<br />
gespeeld wordt. Is die vriend halverwege het optreden vaak<br />
ineens kwijt.<br />
2. De Zappa-freak.<br />
Meestens opvallende verschijning. Lijkt vaak enigszins in de<br />
Zestiger Jaren te zijn blijven hangen maar daar zelf geen enkel<br />
probleem mee te hebben. Houdt wel <strong>van</strong> een goeie blow. Kent<br />
alle teksten <strong>van</strong> de Meester uit het hoofd en mag die ook graag<br />
citeren. Liefst als je daar niet om vraagt en het citaat in kwestie<br />
absoluut niet op de situatie <strong>van</strong> toepassing is. Wordt soms<br />
worshippend op de knieën voor een podium aangetroffen. Heeft<br />
ook vaak een Baghwanbaard of felrood haar.<br />
3. De Vrouwelijke Zappa-fan.<br />
Sterk in de minderheid.<br />
4. De Zappa-muzikant.<br />
Sluit zichzelf een aantal malen per jaar op in een veel te warme<br />
repetitieruimte om het werk <strong>van</strong> de Meester uiteindelijk live on<br />
stage te kunnen spelen voor categorie 1, 2 en 3. Legt daarbij een<br />
haast manisch enthousiasme aan de dag. Praat vaak in<br />
geheimtaal ( Reeen-too-gagagi-koeng-da ) en kent woorden als<br />
"fantoomspanning".<br />
Gisteravond in Het Patronaat in Haarlem waren ze er allemaal.<br />
Het dak zit er nog op, maar het moet wel gestut.
dinsdag, september 14, <strong>2004</strong><br />
Zappa in Enschede<br />
Ik ben net wakker.<br />
Mijn stembanden liggen nog in het bakje water<br />
op het nachtkastje.<br />
Morgen mogen ze wel weer een dagje op <strong>van</strong> de<br />
dokter.<br />
De Midlifechrysler bracht ons gisteren naar<br />
Enschede.<br />
Best ver weg.<br />
In Enschede was een muziekfestival aan de<br />
gang.<br />
Daar stel ik me dan een bruisend stadscentrum bij voor, waar op<br />
diverse podia gemusiceerd wordt dat het een aard heeft.<br />
Een inspirerende uitwisseling <strong>van</strong> stijlen en genres, en alles<br />
overgoten met een stevige plens spiritualia.<br />
Creatieve krachtsexplosies die de Twentse bevolking een week<br />
uit haar voegen <strong>van</strong> genot doen barsten.<br />
De Realiteit is vaak anders.<br />
Op het centrale plein staat één groot podium, waar 10 man en<br />
een paardenkop staan te luisteren naar een soort jonge versie<br />
<strong>van</strong> Elly en Rikkert. Een EO-blij blond meisje zingt iets <strong>van</strong> "Jij<br />
ziet me staan in mijn hulploosheid". Een even zo blije blonde<br />
knul begeleidt haar weeïg op een acoustische gitaar.<br />
In de verte doorzoeken vijf politieagenten de fietstassen <strong>van</strong> een<br />
Allochtone Medemens op vermeende terroristische<br />
aanslagsmaterialen.<br />
Enschede heeft het. Wáár weet niemand.<br />
Wij spelen in de kleine zaal <strong>van</strong> de schouwburg.<br />
Voor 150 toch wat stugge Tukkers werken we twee vlekkeloze<br />
sets af.<br />
Wij hebben er lol in, maar het publiek voelt braaf.<br />
Joe hoort niet in een theater.<br />
Joe moet in de open lucht, op een groot podium.<br />
Joe is een festivalganger.<br />
Zet Elly en Rikkert maar binnen. Desnoods bij een kampvuurtje.<br />
Kunnen ze meteen die gitaar opstoken.<br />
Joe gaat weer even de kast in.<br />
We zien Joe in februari terug.<br />
Dag Joe.<br />
Ik ben even een weekje in de revisie.
woensdag, september 22, <strong>2004</strong><br />
Open brief 2<br />
Beste Hare Majesteit,<br />
(Of mag ik Mevrouw zeggen?)<br />
Mede namens de gehele leden <strong>van</strong> de Oranjevereniging te<br />
Zwaagreelde (we bestaan al 33 jaar!) wil ik U <strong>van</strong> harte feleciteren<br />
met U optreden <strong>van</strong> gisteren de Prinsjesdag.<br />
Wat zat U hoed weer goed! Telkens als wij weten <strong>van</strong> dat U in het<br />
openbaar gaat verschijnen, is het voor ons altijd weer spannend<br />
wat U aan de uiterlijke verzorging heb besteed en ook deze keer<br />
was het weer een zucht <strong>van</strong> bewondering die door ons heen<br />
slaakte. Wij in Zwaagreelde zeggen U: chapoo!<br />
Want het kan voor Uwe Hare Majesteit ook niet makkelijk zijn in<br />
deze tijden <strong>van</strong> bezuiniging en inleveren geblazen. Tot ons grote<br />
leedwezen moesten wij gisteren constationeren dat ook het<br />
Oranjehuishouden flink op de kleintjes moet gaan letten. En dat<br />
terwijl U de AOW al aan een goed doel geeft! Wij <strong>van</strong> de<br />
Oranjevereniging Zwaagreelde vinden, dat juist in een periode<br />
waarin ons Koninklijk Huis voortdurend met uitbreiding bedreigd<br />
wordt (hoe gaat het met de Kleinkinderen?) er niet beknibbeld<br />
mag worden op de goed kunnen uitoefenen <strong>van</strong> U ambt.<br />
Natuurlijk, wij hebben het ook niet breed. En zeker met al die<br />
ziektenkosten, want míjn voeten doen het ook niet meer zo goed<br />
en die <strong>van</strong> onze Minister President worden meteen geholpen<br />
maar daar gaat het nu niet om.<br />
De mensen zouden wel eens moeten beseffen wat dat allemaal<br />
niet kost, die paleizen en die vliegtuig en al die klerenkasten die<br />
U moeten bewaken <strong>van</strong>wege alsdat tegenwoordig iedereen maar<br />
terroriseert. Dan is 85 miljoen echt niet teveel en dat weten wij in<br />
Zwaagreelde maar al te goed!<br />
Dat u deze bezuinigingen op U leven met opgeheven hoofd (en<br />
wat zat de hoed goed!) tegenoverstaat, dat siert U alleen nog<br />
maar meer. En als ik Uwe Hare Majesteit een tip mag geven: als U<br />
de boodschappen voortaan bij de C1000 laat doen (of bij de Aldi,<br />
maar dan moet u níet de melk daar nemen want die velt nogal<br />
gauw), dan scheelt dat enorm in de Koninklijke<br />
Huishoudportemonnee en is het leed alweer wat zachter.<br />
Namens de Oranjevereniging te Zwaagreelde roep ik:<br />
Leve de Koningin! Hoera! Hoera! Hoera!
vrijdag, september 24, <strong>2004</strong><br />
Berlijns dagboek<br />
Waarom zien hotels en hotelkamers er op internet toch altijd<br />
zoveel aantrekkelijker, gerieflijker en ruimer uit dan ze in het<br />
echt zijn?<br />
De bedden ogen groter, het uitzicht reikt verder, de hotelbar<br />
toont uitnodigender en op de foto hoef je je in de badkamer<br />
nooit in bochten te wringen als je je tussen je tenen wil drogen<br />
zonder de deurklink in je rug te krijgen. Lang leve de<br />
groothoeklens en Photoshop.<br />
Ik ben in Berlijn. Voor Die Fledermaus, de productie die ik in<br />
oktober ga doen bij de Nationale Reisopera, moet met de duitse<br />
regisseur aan de rol gesleuteld. En aangezien ik graag het<br />
nuttige met het aangename verenig en ik het culturele Mekka <strong>van</strong><br />
Duitsland nog nooit <strong>van</strong> nabij heb meegemaakt, dacht ik: we<br />
plakken er maar een paar daagjes sightseeing aan vast. Ticket<br />
geboekt, hotelletje op internet gezocht, en daar zit ik dan. In een<br />
soort zakelijk zeventigerjarenrelikwie. Saai en kleurloos, in een<br />
straat die doet denken aan Amsterdam West. Ik hou niet <strong>van</strong><br />
West. En achter de hotelbar staat een chagrijnig lelijk duits<br />
overjarig stuk menopauze. Ik wil wel een biertje op mijn kamer<br />
drinken maar als ik het deurtje <strong>van</strong> de minibar opendoe sluit ik<br />
mezelf in tussen het multifunctionele kantoormeubel en het bed.<br />
Dus eten met de regisseur, die ik na binnenkomst in het door<br />
hem aanbevolen restaurant meteen tien minuten kwijt ben omdat<br />
er een stukje <strong>van</strong> hemzelve in de Berliner Zeitung staat. Die heeft<br />
ie thuis kennelijk niet dus checkt ie hem hier aan de leestafel en<br />
dat duurt even. Niet te snel oordelen, houd ik mezelf voor.<br />
Ik begin maar vast aan de menukaart, die lijkt samengesteld door<br />
een culinare schizofreen. Fusion is leuk, maar dit slaat nergens<br />
op. Ik kies iets waar ik mijn vingers niet al te erg aan denk te<br />
branden en waar het zorgvuldig afgeslankte lichaam niet al te<br />
zeer onder lijdt. Gegrillde maiskippenborst, wat kun je daar nu<br />
aan verpesten?<br />
Heel veel. Als je er tenminste aardbeien uit blik (?!) en een fles<br />
chilisaus over uitgiet. In stilte hoop ik dat de regisseur in zijn<br />
werk meer smaak aan de dag zal leggen dan in zijn<br />
restaurantkeuze.<br />
Morgen soll da gearbeitet werden, dus ik kruip er maar eens<br />
vroeg in. Ik heb een opgeblazen pens <strong>van</strong> de Maisbrusten mit<br />
Erdbeeren. En die kamer was al zo klein.<br />
Even het deurtje <strong>van</strong> de minibar dichtdoen.
zaterdag, september 25, <strong>2004</strong><br />
Berlijns dagboek<br />
Ik voel me hier zoals ik dacht dat ik me hier zou voelen dus dat<br />
zal wel een self-fullfilling prophecy zijn.<br />
De regen loopt in straaltjes langs de dubbele beglazing <strong>van</strong> mijn<br />
zelfmoordkamertje.<br />
Anderhalve dag in Berlijn en ik schrijf al als een mislukte<br />
zeventigerjarenexistentialist.<br />
Toen ik 17 en het 1979 was stond De Muur er nog en had ik een<br />
bizar romantisch ideaal: in de herfst een hotelkamertje huren<br />
met uitzicht op die ongetwijfeld deprimerende scheidslijn tussen<br />
Oost en West en dan Hele Mooie Dingen schrijven.<br />
Zo had Bowie het ook gedaan toen hij Heroes en Low maakte.<br />
Gorbatsjov knakte die steel <strong>van</strong> artistiek verlangen vóórdat ik het<br />
geld bij elkaar had.<br />
Van De Muur is niet veel meer over dan een stoeptegelvariatie in<br />
het Berlijnse trottoir om aan te geven waar het kreng ooit<br />
gelopen heeft. Maar ik moet zeggen: je hebt ‘m niet echt nodig<br />
voor het gewenste effect; Berlijn probeert zich nog steeds,<br />
schijnbaar tevergeefs, uit te worstelen onder het financiële juk<br />
<strong>van</strong> de hereniging, en als je gevoelig bent voor sferen betrap je<br />
jezelf er op, dat je die Muur helemaal niet nodig hebt voor Tot<br />
Mooie Zinnen Leidende Contemplatie. Over elke regel die je aan<br />
het beeldscherm <strong>van</strong> je laptop toevertrouwt denk je langer na<br />
dan normaal. En het kan de Eenzaamheid zijn, maar<br />
in Berlijn denk ik meer na.<br />
En in het Filmmuseum, op het hypermoderne-door-Sonygesponsorde<br />
Potzdammerplatz valt mij ineens op dat ik mijzelve<br />
in den beginne (wisten mijn lieve ouders veel?) cultureel<br />
voornamelijk heb opgevoed met de Duitse Cultuur. Elke naam en<br />
elke filmtitel die in de met smaak ingerichte expositie mijn revue<br />
passeert rings a bell , en meer dan dat. Lang, Murnau, Calligari,<br />
Lubitsch, Fassbinder, Remarque, Jannings. Ik zag de films, ik las<br />
de boeken, ik herkende- wat? Theatraliteit? Romantiek?<br />
Boeiende Thema’s? Een Voorkeur voor Overgacteerd Zwart-wit?<br />
Mijn Smaak?<br />
Ik weet niet precies wat het is. Maar ik heb nog twee dagen om<br />
het uit te vinden.<br />
Uiterlijk stelt Berlijn wat mij betreft niet veel voor.<br />
Maar innerlijk brengt het wel iets teweeg.
zondag, september 26, <strong>2004</strong><br />
Berlijns dagboek<br />
Reizen is vaak niet meer dan in het echt herkennen wat je uit<br />
boeken of <strong>van</strong> foto’s kent en negen <strong>van</strong> de tien keer eindigt dat<br />
in een desillusie. Je verwachtingen vertroebelen de ervaring nog<br />
vóór hij heeft plaatsgevonden.<br />
Aldus lijkt Berlijn aan mij voorbij te trekken. Het plaatje in mijn<br />
hoofd heeft weinig met de realiteit <strong>van</strong> doen. Zelfs een wandeling<br />
over Unter den Linden blijkt daar geen verandering in te kunnen<br />
brengen; de Schönste Strasse in Europa is <strong>van</strong>daag volledig<br />
Abgesetzt mit Hecke <strong>van</strong>wege de jaarlijkse marathon. Timing,<br />
<strong>van</strong> <strong>Deursen</strong>! Al dat waggelende vlees in leggings en thermisch<br />
ondergoed, daar kan geen neo-klassisistisch bouwwerk tegenop.<br />
Berlijn is kennelijk niet voor mij.<br />
Maar:<br />
Al mijn vooringenomenheid en bijpassende teleurstelling<br />
verdwijnt op het moment dat ik aan de andere oever <strong>van</strong> de<br />
Spree het Theater am Schiffbauerdamm zie liggen. Het theater<br />
waar Bertolt Brecht, in de laatste jaren <strong>van</strong> zijn leven, zijn<br />
stukken regisseerde. Op het dak preikt het embleem <strong>van</strong> het<br />
roemruchte Berliner Ensemble. Dat plaatje ken ik. Heel goed<br />
zelfs. En het valt niet tegen. Integendeel. Eindelijk zie ik in Berlijn<br />
iets wat me wezenlijk raakt.<br />
Ik weet niet meer wat het eerste stuk was<br />
wat ik <strong>van</strong> Brecht las, maar ik weet wel dat ik<br />
17 was en dat het insloeg als een bom. Al<br />
snel had ik bijna al zijn stukken gelezen, de<br />
Dreigroschenoper gezien, zijn gedichten<br />
uitgeplozen en zijn liederen beluisterd.<br />
Brecht was dan misschien niet de enige,<br />
maar wel één <strong>van</strong> de belangrijkste redenen<br />
waarom ik in dit vak terecht gekomen ben.<br />
Een jaar of 5 later schreef ik samen met een<br />
vriendin mijn eerste echte toneelstuk: De Zaak B. . Over Brecht.<br />
Als een echte dramaturg beet ik me vast in ’s mans leven. Ik las<br />
alles wat los en vast zat en ook maar enigszins met hem te<br />
maken had. Mijn fascinatie voor zijn werk steeg, en als ik wat<br />
voor ons stuk kon gebruiken, deed ik dat schaamteloos. Geheel<br />
in zijn stijl. Eén <strong>van</strong> zijn meest gevleugelde uitspraken was
immers: “goed jatwerk is ook een kunstwerk”.<br />
Dus toen ik <strong>van</strong>daag werd rondgeleid door de woning aan de<br />
Chausseestrasse waar hij en actrice Helene Weigel<br />
samenwoonden, zag ik alleen maar plaatjes die ik al kende. Zijn<br />
werkkamer. Het Japanse No-masker aan de muur. De afdruk <strong>van</strong><br />
zijn eigen gezicht. Zijn typemachine. De afbeelding <strong>van</strong><br />
Confucius.<br />
Allemaal plaatjes uit boeken, maar in het echt allemaal veel<br />
mooier.<br />
In zijn slaapkamer, waar hij in 1956 overleed, hangt een Japanse<br />
prent: De Twijfelaar . Heb ik een hele scene omheen geschreven.<br />
Mijn lievelingsscene. Als de gründliche gids niet zo gründlich<br />
gewesen war, had ik hem met liefde meegejat.<br />
Honderd meter verderop, op het Dorotheeënfriedhof ligt hij<br />
begraven. Naast Weigel, in een graf zonder opsmuk. Dat plaatje<br />
<strong>van</strong> die kale, zakelijke steen ken ik ook uit de boeken.<br />
Ik heb in lange tijd niet zo lang bij een graf gestaan.
maandag, september 27, <strong>2004</strong><br />
Berlijns dagboek<br />
Al die zware gezichten, waar lopen ze naartoe?<br />
Er wordt hier nauwelijks gelachen. In Amsterdam rollen we ook<br />
niet de ganse dag gierend <strong>van</strong> de pret over straat, maar de<br />
inwoners <strong>van</strong> Berlijn kijken allemaal alsof ze net iemand<br />
begraven hebben of onderweg zijn om dat te gaan doen.<br />
De metro zit vol zorgelijke ogen.<br />
Zorgelijke ogen in een veelal bleek gelaat.<br />
En waarom kleedt iedereen zich hier zo belazerd? De mannen<br />
lopen er bij als kantoorklerken met een abonnement op de Wibra,<br />
de meeste vrouwen moet het begrip elegantie nog worden<br />
uitgelegd. In de Friedrichstrasse kun je de nieuwste ontwerpen<br />
<strong>van</strong> de bekendste couturiers kopen, maar daar moet je wel het<br />
geld voor hebben, en dat hebben maar weinigen.<br />
Berlijn ademt economische crisis.<br />
En geschiedenis, dat spreekt.<br />
Duitsland is erg bezig met wat er is aangericht in de Tweede<br />
Wereldoorlog. Overal liggen gedenkstenen en worden<br />
monumenten ter nagedachtenis aan de Holocaust uit de grond<br />
gestampt. Kun je nog lachen, met zo’n onmetelijk schuldgevoel?<br />
In het Jüdische Museum breng ik een paar uur zoet tussen de<br />
relikwieën <strong>van</strong> het Duitse jodendom. Het meeste weet ik al.<br />
Meest indrukwekkend aan het museum is het gebouw zelf.<br />
Architect Daniel Liebeskind<br />
heeft er een statement mee<br />
afgeleverd waar geen<br />
expositie tegenop kan.<br />
Nergens zit een normaal<br />
raam; je hebt alleen contact<br />
met de buitenwereld door<br />
kleine spleten, die op<br />
verschillende hoogtes in de<br />
muur zijn aangebracht. Als<br />
in een houten barak of<br />
treinwagon. Twee minuten<br />
in zijn Holocaust Turm , een<br />
metershoge, donkere, lege, kaalbetonnen ruimte waaruit geen<br />
ontsnappen mogelijk is wanneer de deur met een galmende klap<br />
achter je is dichtgevallen, maakt meer indruk dan alle foto’s bij<br />
elkaar.
Net als ik denk dat ik begrijp waarom de lach hier ontbreekt,<br />
loop ik langs Checkpoint Charley , het laatste overblijfsel <strong>van</strong> wat<br />
ooit de Muur was. Natuurlijk staat er een kudde Japanners voor te<br />
poseren. Overal zijn Mauersouvenirshops, die anno <strong>2004</strong> nog<br />
altijd goede zaken doen. Ze verkopen Oost-Duitse legerpetten,<br />
Russische bontmutsen en Restjes Muur. Voor € 29,50 krijg je een<br />
in plastic gegoten en <strong>van</strong> een echtheidscertificaat voorzien Stukje<br />
Symbool Van Onderdrukking mee naar huis. Met Gratis Graffiti.<br />
Daar moet ik dan toch wel weer heel erg om lachen.
donderdag, oktober 28, <strong>2004</strong><br />
Beun de Haas<br />
-Goedemorgen, verkoper.<br />
-Goedemorgen, klant.<br />
-Ik heb een iBook en ik wil graag draadloos internetten.<br />
-Dat is geen probleem. Hoeft u alleen maar deze Card te kopen.<br />
-Is dat alles?<br />
-Dat is alles.<br />
-Geen extra apparaten? Geen modems? Geen Airport basisstations á 249<br />
uien het stuk? Niet toch nog 24 meter kabel met een heel duur plugje?<br />
-Nee hoor. Met deze Card is uw iBook zelf het basisstation en kunt u<br />
overal het internet op.<br />
-Overal? Ook in hotels?<br />
-Overal. Ook in hotels.<br />
-Nou, geweldig. Doet u mij dan maar zo'n Card.<br />
-Goedemiddag, verkoper.<br />
-Goedemiddag, klant.<br />
-Deze Card past niet in mijn iBook.<br />
-Echt niet? Hoe is dat nu mogelijk?<br />
-Deze Card is voor de Powerbook.<br />
-Niet voor de iBook?<br />
-Ja, voor de nieuwste generatie. Maar daar zit ie al standaard ingebouwd.<br />
Dus daar hoef je hem dan weer niet voor te kopen.<br />
-Hé, dat is vreemd. Mag ik vragen hoe u dat weet?<br />
-Staat op het internet.<br />
-Is het heus?<br />
-Wie is hier nou de expert?<br />
-Dus... Wat u nodig heeft is déze Card. Da's de oude. Die past wel.<br />
-En die doet hetzelfde als die nieuwe?<br />
-Ja hoor.<br />
-Draadloos internetten? Waar ik maar wil? Zonder kabels en een koffer vol<br />
randapparatuur?<br />
-In principe wel, ja.<br />
-Nou, doet u mij die dan dan maar.<br />
-Goedemorgen, verkoper.<br />
-Goedemorgen, klant. Wat kan ik voor u doen?<br />
-Ik kom mijn iBook rectaal bij u inbrengen.<br />
-Probleempjes met de Card?<br />
-Deze oude Card doet helemaal niet hetzelfde als de nieuwe.<br />
-Hé, dat is vreemd.<br />
-Deze oude Card werkt alleen met het basisstation.<br />
-O, maar dat hebben we ook. Kost-<br />
-249 euro, dat weet ik, ja. En dat moet je dan weer meeslepen. En<br />
aansluiten. Met kabels. Als er überhaupt een netwerk in de buurt is.<br />
-Ja, dat blijft natuurlijk altijd een beetje gokken...<br />
-U is een beunhaas, verkoper.<br />
-Nou ja, je verwacht <strong>van</strong> de klant natuurlijk wél enige basisk- ik bedoel,
wij gaan er altijd <strong>van</strong> uit dat u zich eerst heeft georiënt- Ik- U- zal ik de<br />
broek maar vast laten zakken?
maandag, december 06, <strong>2004</strong><br />
Hoe bestijg ik een vleermuis?<br />
De Wereld <strong>van</strong> de Operette is een Wondere Wereld, en aangezien mijn<br />
artistieke leven broodnodig aan avontuur toe was, toog ik vol goede moed<br />
op ontdekkingsreis in, jawel, Enschede. Met de bergschoenen in de<br />
weekendtas, dat spreekt, want wie Operette zegt, zegt Oostenrijk, dus er<br />
zou best wel eens een alpje <strong>van</strong> de derde categorie genomen moeten<br />
worden.<br />
Nu zijn er mensen die zeggen, dat je nooit het achterste <strong>van</strong> je tong<br />
moet laten zien en dat je niet altijd moet zeggen wat je denkt en voelt,<br />
want dat keert zich uiteindelijk tegen je. Quod Theo Demonstrandum.<br />
Voorzichtigheid siert de mens, and all that crap. Ik ben helaas behept met<br />
een welhaast grenzenloze uitgesprokenheid. Dansen doe ik niet graag, en<br />
al helemaal niet om een pot hete brij, dus ik zeg het gewoon zoals het is:<br />
dankzij de krakkemikkige samenwerking met de Duitse Kunstregisseur werd<br />
het alpje voor mij uiteindelijk de Himalaya.<br />
En zette ik de eerste twee weken de pikhouweel nog manmoedig in de<br />
bergvoet, de derde week gleden mijn klimijzers al uit op gladde helling<br />
(een zeker iemand had daar zijn dramaturgie laten slingeren), in week 4<br />
werden mijn zekeringstouwen doorgesneden door gebrek aan visie, en de<br />
laatste twee weken valt het best te omschrijven als 'een langzaam<br />
neerstorten'. Wat overigens een prachtige titel zou zijn voor een roman<br />
<strong>van</strong> Maarten 't Hart, maar dit terzijde.<br />
Dat ik bij mijn val niets gebroken heb is te danken aan mijn medebergbeklimmers;<br />
of ze nu in het koor of in de orkestbak zitten, de<br />
productie regelen of hun aria's door de ruimte laten knetteren dat het<br />
een aard heeft, mijn collega's bij de Nationale Reisopera zijn godzijdank<br />
oké. En dat scheelt een slok op de borrel die je toch al dronk.<br />
As we speak speel ik nog maar 10 voorstellingen <strong>van</strong> Die Fledermaus. De<br />
recensies waren overwegend slecht, het publiek kijkt ernaar als kippen<br />
naar een Fillipijnse typhoon, en ik dwing mijzelf elke speelbeurt er het<br />
beste <strong>van</strong> te maken. Wat nog helemaal niet meevalt in een gifgroen<br />
kikkerpak en een kartonnen doos.<br />
Kikkerpak? Doos? Ik zei toch al dat het hier om een Duitse Kunstregie<br />
ging?!<br />
Morgen, bij voldoende animo (so let me know): een foto <strong>van</strong> Kikkertje<br />
Kwak, in vol ornaat. Inclusief doos!!
maandag, december 13, <strong>2004</strong><br />
Kerstwens<br />
Geachte Hare Majesteit,<br />
(Of mag ik Beste zeggen?)<br />
Nou nou nou het is me de afgelopen twee jaar wel geweest!<br />
Wij <strong>van</strong> de Oranjevereniging Zwaagreelde zitten nog na te schudden op<br />
onze grondvesten. Eerst Uw geliefde echtgemaal, toen Uw oude moeder<br />
(en wat was ze nog pienter <strong>van</strong> geest!) en nu dan weer Uw vader na een<br />
moedig ziekbed in het graf gedragen. Een gewoon mens zoals ik hier zou<br />
er de moed lelijk bij laten hangen, dus voor U zal het wel helemaal geen<br />
pretje. Weet U gesterkt door alsdat het voltallige ledenbestand <strong>van</strong> onze<br />
Vereniging U door dikke en dunne tijden steunt. Want ook door<br />
Zwaagreelde heeft Magere Hein dit jaar zijn bezem gehaald, dus wij<br />
weten waar we het over hebben.<br />
Brengt mij op de reden <strong>van</strong> dit schrijven: Van ganser harte hopen wij<br />
natuurlijk dat Uw overige familie (en wat zagen U er allemaal mooi uit in<br />
de uniformen) nog vele jaren <strong>van</strong> het leven mogen omarmen, maar toch,<br />
een ongeluk zit in een klein hoekje dat zagen we vorige week nog aan<br />
slager Hoeksema op nummer 23 dus halen wij ons vlees nu<br />
noodgedwongen op het Netelplein. Maar: is er nog wel genoeg plaats in<br />
de tombe mocht U of de Uwen zich toch onverhoopt aandienen? Via de<br />
media hoorden wij namelijk berichten alsdat de prinsgemaal de druppel in<br />
de emmer was, dus heeft onze Voorzitter onmiddelijk na de bijzetting de<br />
vergadering voor geopend verklaard om deze moeilijke kwestie een<br />
steentje bij te dragen.<br />
Ik kan U wel vertellen, er is menig uurtje op gekauwd hier in Zwaagreelde,<br />
maar uiteindelijk kunnen we U dan toch een licht aanbieden in deze voor<br />
Uw zo donkere tijden. Met unanieme stemmen (en iedereen was het er<br />
mee eens) stelt de weduwe Hoeksema geheel belangenloos de koelcellen<br />
<strong>van</strong> wijlen haar bedrijf aan U en de Uwen beschikbaar mocht het zover<br />
komen dat het noodlot belt.<br />
Wel vragen wij U zelf voor de overige kosten zorg te dragen, want ook in<br />
onze kleine gemeenschap is het hand op de knip geblazen en Uw knip is<br />
toch iets groter niet dat we klagen.<br />
Namens de gehele Oranjevereniging alhier beloof ik Uw plechtig U en de<br />
Uwen de uitvaart <strong>van</strong> U leven te geven.<br />
Dat wij nog maar lang <strong>van</strong> U mogen genieten! Hoera! Hoera! Hoera!
woensdag, december 15, <strong>2004</strong><br />
Uit de school<br />
Uwe Hare Majesteit,<br />
Zwaagreelde is in last!<br />
Via de media bereiken ons allerhande roddel en achterklap waar<strong>van</strong>wege<br />
onze Oranjevereniging het binnen onze gemeenschap stevig te verduren<br />
heeft! Konden wij Uwe Hare Majesteit begin deze week nog verblijden<br />
met het bericht alsdat de resten <strong>van</strong> de Koninklijke Familie voortaan alhier<br />
kunnen worden ingebracht, <strong>van</strong>daag hangt Uw vlag er binnen het<br />
Gemeentebestuur geheel en anders bij.<br />
De reden voor deze ommezwaai hoef ik U vast niet uit te leggen Uw bent<br />
een intelligente vrouw. Maar de vrijheid <strong>van</strong> meningsuiting die wijlen Uw<br />
overleden vader zich getroost heeft speelt er zeker een hoofdpersoon in.<br />
Wij <strong>van</strong> de Oranjevereniging Zwaagreelde kijken natuurlijk nergens meer<br />
<strong>van</strong> op of om want wat hebben we toch altijd in liefhebbende deemoed<br />
het hoofd geschud wanneer wijlen Uw overleden vader het weer eens te<br />
bont. Heerlijk waren de verenigingsdbijeenkomsten waar weer in geur en<br />
kleur over de prinsgemaal kon worden geglimlacht. En wat zag hij er toch<br />
altijd goed uit in de uniform!<br />
Maar staat Uw mij toe Uw te waarschuwen: niet iedereen in dit mooie<br />
vaderland waardeert een dergelijkheid en daarom kan de eventuele rest<br />
beter binnenskamers zijn beslag krijgen. Onze zorg is dan ook groot.<br />
Maar is de zorg groot, dan past het het hoofd koel te houden. Laat Uw<br />
niet gek maken met meer bewegingsvrijheid! Onze premier moet juist nu<br />
met zijn mini-steriele verantwoordelijkheid zwaaien want het hek is maar<br />
al te snel <strong>van</strong> de dam en zo veel doet hij nou ook weer niet als Uw mij<br />
vergeeft dat ik een kritische noot laat vallen.<br />
Wij in Zwaagreelde wensen Uw alle wijsheid!<br />
Hoera! Hoera! Hoera!<br />
NB: Ook vernamen wij dat de koninklijke huishoudportemonnee flink te<br />
lijden heeft gehad. Weet dan, dat wanneer U behoefte heeft aan<br />
bijstand, de Oranjevereniging Zwaagreelde altijd voor U klaarstaat.<br />
Hoewel 50.000 Euro voor een bestekcassette wellicht iets te begrotelijk<br />
voor ons is, honger hoeft u niet te lijden. Daar staan wij voor.