De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>De</strong> inspectie pres<strong>en</strong>teert in het Onderwijsverslag 2008/2009 e<strong>en</strong> mooie strakke<br />
definitie <strong>van</strong> OGW: ’’het systematisch, doelgericht werk<strong>en</strong> aan het maximaliser<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
prestaties’’ (deze definitie zi<strong>en</strong> we terug in het rec<strong>en</strong>te Actieplan ‘Beter Prester<strong>en</strong>’).<br />
In de tekst<strong>en</strong> wordt daarbij vaak b<strong>en</strong>adrukt dat het om hoge opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> voor alle<br />
leerling<strong>en</strong> gaat, dus zowel voor de zwakker<strong>en</strong> als voor de gemiddeld, <strong>en</strong> de hoog<br />
prester<strong>en</strong>de leerling<strong>en</strong>. <strong>De</strong> bestudering <strong>van</strong> het waarderingskader <strong>van</strong> de inspectie<br />
leert dat dit indicator<strong>en</strong> bevat die verwijz<strong>en</strong> naar elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>van</strong> OGW. Sam<strong>en</strong>gevat<br />
gev<strong>en</strong> deze indicator<strong>en</strong> weer in hoeverre schol<strong>en</strong>/lerar<strong>en</strong> jaarlijks systematisch met<br />
behulp <strong>van</strong> e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d instrum<strong>en</strong>tarium de volg<strong>en</strong>de zak<strong>en</strong> evaluer<strong>en</strong>:<br />
leerlingprestaties, het onderwijsproces, <strong>en</strong> de effect<strong>en</strong> <strong>van</strong> de leerling<strong>en</strong>zorg.<br />
Het voorgaande overzi<strong>en</strong>d kan gesteld word<strong>en</strong> dat OGW gericht is op het realiser<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> hoge, zo niet maximale leeropbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> (voor alle leerling<strong>en</strong> ‘eruit hal<strong>en</strong> wat erin<br />
zit’). Daarbij wordt het <strong>van</strong> belang geacht dat m<strong>en</strong> expliciet heldere doel<strong>en</strong> nastreeft,<br />
<strong>en</strong> dat m<strong>en</strong> voor de inrichting <strong>van</strong> het onderwijs gebruik maakt <strong>van</strong> instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
waarmee de vordering<strong>en</strong> <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> nauwkeurig gevolgd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. <strong>De</strong><br />
meetinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> beter inzicht gev<strong>en</strong> in de verschill<strong>en</strong>de onderwijsbehoeft<strong>en</strong><br />
<strong>van</strong> leerling<strong>en</strong>, <strong>en</strong> op basis daar<strong>van</strong> moet het onderwijs vervolg<strong>en</strong>s beter op die<br />
uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de behoeft<strong>en</strong> word<strong>en</strong> afgestemd.<br />
In de definitie <strong>van</strong> de Onderwijsinspectie wordt de systematiek in de<br />
opbr<strong>en</strong>gstgerichte aanpak ook b<strong>en</strong>adrukt, mogelijk om het verschil met de gangbare<br />
situatie te b<strong>en</strong>adrukk<strong>en</strong>. Er zal nu immers los <strong>van</strong> het OGW-beleid ook al wel in meer<br />
of mindere mate sprake zijn <strong>van</strong> het strev<strong>en</strong> naar hoge opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong>, maar e<strong>en</strong><br />
expliciete, voor alle lerar<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> schol<strong>en</strong> geld<strong>en</strong>de systematische aanpak ontbreekt<br />
in de meeste schol<strong>en</strong> nog (Inspectie <strong>van</strong> het Onderwijs, 2009).<br />
Het antwoord op het eerste deel <strong>van</strong> de eerste vraag is voor de hand ligg<strong>en</strong>d: het<br />
overheidsbeleid is erop gericht te bevorder<strong>en</strong> dat zoveel mogelijk schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> lerar<strong>en</strong><br />
systematisch opbr<strong>en</strong>gstgericht gaan werk<strong>en</strong>, <strong>en</strong> langs die weg zo goed mogelijk<br />
onderwijs, <strong>en</strong> zo hoog mogelijke leeropbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> realiser<strong>en</strong>.<br />
overheidsbeleid systematisch OGW<br />
Figuur 1: <strong>De</strong> <strong>e<strong>en</strong>voud</strong> <strong>van</strong> OGW<br />
beter (op behoeft<strong>en</strong><br />
afgestemd) onderwijs<br />
verzorg<strong>en</strong><br />
voor all<strong>en</strong> maximale<br />
opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong><br />
<strong>De</strong> vraag naar de mechanism<strong>en</strong> die tot de beoogde beleidseffect<strong>en</strong> zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />
leid<strong>en</strong> vraagt om de decompositie <strong>van</strong> OGW (het tweede blok in Figuur 1). Op basis<br />
<strong>van</strong> het voorgaande onderscheid<strong>en</strong> we drie kerncompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />
a. Het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> de uitgangssituatie <strong>van</strong> de school <strong>en</strong> <strong>van</strong> de lesgroep<strong>en</strong><br />
daarbinn<strong>en</strong> in term<strong>en</strong> <strong>van</strong> prestati<strong>en</strong>iveaus <strong>en</strong> de mate waarin de leerling<strong>en</strong> de<br />
leerstof wel/niet beheers<strong>en</strong> (meetgestuurd: b<strong>en</strong>utting leerlingvolgsystem<strong>en</strong>),<br />
oftewel het bepal<strong>en</strong> <strong>van</strong> de onderwijsbehoeft<strong>en</strong> <strong>van</strong> individuele <strong>en</strong> groep<strong>en</strong><br />
leerling<strong>en</strong>.<br />
b. Het definiër<strong>en</strong> <strong>van</strong> de gew<strong>en</strong>ste situatie (expliciete, heldere doel<strong>en</strong> die<br />
aangev<strong>en</strong> wat het onderwijs op e<strong>en</strong> bepaald toekomstig mom<strong>en</strong>t moet<br />
oplever<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> doelgericht i.p.v. activiteit<strong>en</strong>gericht gedrag stimuler<strong>en</strong>).<br />
4