De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
a) “Tuss<strong>en</strong> de LVS midd<strong>en</strong>afname <strong>en</strong> de eindafname in groep 4 is de<br />
vaardigheidsgroei <strong>van</strong> mijn A-leerling<strong>en</strong> 9 punt<strong>en</strong>, <strong>van</strong> de B-leerling<strong>en</strong> 9<br />
punt<strong>en</strong>, <strong>van</strong> de C-leerling<strong>en</strong> 12 punt<strong>en</strong>, de D-leerling<strong>en</strong> 8 punt<strong>en</strong>, <strong>en</strong> <strong>van</strong> de<br />
E-leerling<strong>en</strong> 10 punt<strong>en</strong>.”<br />
b) “Op de methodegebond<strong>en</strong> toets mak<strong>en</strong> A leerling<strong>en</strong> 95% <strong>van</strong> de opgav<strong>en</strong><br />
goed, B leerling<strong>en</strong> 90% goed <strong>en</strong> C, D <strong>en</strong> E leerling<strong>en</strong> 80% goed.”<br />
‐ Leerstofgerichte doel<strong>en</strong>:“<strong>De</strong> leerling<strong>en</strong> uit de instructieonafhankelijke groep<br />
hebb<strong>en</strong> aan het eind <strong>van</strong> het schooljaar het optell<strong>en</strong> <strong>en</strong> aftrekk<strong>en</strong> tot 20<br />
geautomatiseerd” (groep 3).<br />
“<strong>De</strong> leerling<strong>en</strong> uit de instructiegevoelige <strong>en</strong> de instructieafhankelijke groep<br />
hebb<strong>en</strong> aan het eind <strong>van</strong> het schooljaar het optell<strong>en</strong> <strong>en</strong> aftrekk<strong>en</strong> tot 10<br />
gememoriseerd” (groep 3).<br />
3.3 Op onderwijsbehoeft<strong>en</strong> afgestemd onderwijs<br />
Idealiter leidt de opbr<strong>en</strong>gstgerichte aanpak niet alle<strong>en</strong> tot beter inzicht in de<br />
beheersingsniveaus <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> tot daarop afgestemde doel<strong>en</strong>, maar ook tot<br />
onderwijs dat naadloos aansluit bij de startsituatie <strong>en</strong> doel<strong>en</strong>. Op die manier resulteert<br />
OGW in beter, d.w.z. beter afgestemd onderwijs, <strong>en</strong> langs die weg hopelijk ook tot<br />
hogere opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong>.<br />
Dit nauwkeurig afstemm<strong>en</strong> <strong>van</strong> onderwijsstrategieën op het niveau <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> is<br />
de meest complexe stap binn<strong>en</strong> OGW; het gaat om de vraag wat de beste<br />
instructieb<strong>en</strong>adering is als bepaalde inhoud<strong>en</strong> door bepaalde leerling<strong>en</strong> niet beheerst<br />
word<strong>en</strong>. Veel leerkracht<strong>en</strong> beantwoord<strong>en</strong> deze vraag normaliter niet altijd expliciet.<br />
<strong>De</strong> vraag beantwoord<strong>en</strong> vereist inzicht in de leerlijn<strong>en</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> vak, in de wijze<br />
waarop de gebruikte methode is opgebouwd <strong>en</strong> spoort met de leerlijn, <strong>en</strong> het vereist<br />
bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> didactische vaardighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> m.b.t. klass<strong>en</strong>managem<strong>en</strong>t.<br />
Hoewel de mom<strong>en</strong>teel in zwang zijnde groepsplann<strong>en</strong> (de 1-zorg route) hierbij wel<br />
<strong>en</strong>ig houvast bied<strong>en</strong> loss<strong>en</strong> ze de kernvraag wat in e<strong>en</strong> bepaalde situatie de beste<br />
instructieb<strong>en</strong>adering is niet op. Lerar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> erg veel behoefte aan didactische<br />
scholing, handreiking<strong>en</strong>, tips: ‘’hoe kan ik het onderwijs het beste vormgev<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bepaalde beginsituatie <strong>en</strong> gew<strong>en</strong>ste eindsituatie?’’.<br />
Onderzoek toont aan dat leerkracht<strong>en</strong> met het oog op prestatieverbetering vooral<br />
g<strong>en</strong>eigd zijn om overzichtelijke <strong>en</strong> relatief geïsoleerde aspect<strong>en</strong> <strong>van</strong> het onderwijs aan<br />
te pass<strong>en</strong>, zoals het gebruik <strong>van</strong> instructiematerial<strong>en</strong> (de methode) <strong>en</strong> de wijze <strong>van</strong><br />
groeper<strong>en</strong> <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> (Spillane <strong>en</strong> Zeuli, 1999). Om de resultat<strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong><br />
kiest m<strong>en</strong> ook voor aanpassing<strong>en</strong> <strong>van</strong> de roostertijd, of voor het start<strong>en</strong> <strong>van</strong> elke<br />
rek<strong>en</strong>les met 10 minut<strong>en</strong> automatiser<strong>en</strong>.. <strong>De</strong>ze aanpassing<strong>en</strong> verg<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> ’deliberate<br />
practice’, ge<strong>en</strong> tijdrov<strong>en</strong>de <strong>en</strong> lastige didactische analyses <strong>en</strong> keuzes.<br />
Leerkracht<strong>en</strong> blijk<strong>en</strong> beperkte k<strong>en</strong>nis <strong>van</strong> de leerlijn<strong>en</strong> <strong>van</strong> de kernvakk<strong>en</strong> te hebb<strong>en</strong><br />
waardoor zij moeilijk in staat zijn om g<strong>en</strong>oemde didactische analyses <strong>en</strong> keuzes te<br />
mak<strong>en</strong>. <strong>De</strong> expertgroep ‘Doorgaande Leerlijn<strong>en</strong> Taal <strong>en</strong> Rek<strong>en</strong><strong>en</strong>’ stelt dat de<br />
vakinhoudelijke k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong> <strong>van</strong> beginn<strong>en</strong>de lerar<strong>en</strong> basisonderwijs vaak<br />
onder de maat is. <strong>De</strong> hoge MBO-instroom in de PABO <strong>en</strong> het afschaff<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
wiskunde als verplicht vak in de bov<strong>en</strong>bouw <strong>van</strong> het HAVO, zorg<strong>en</strong> ervoor dat veel<br />
PABO-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> lang ge<strong>en</strong> onderwijs in rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> wiskunde hebb<strong>en</strong> gehad.<br />
<strong>De</strong> beperkte rek<strong>en</strong>didactische k<strong>en</strong>nis hangt waarschijnlijk ook sam<strong>en</strong> met de beperkte<br />
didactische scholing op de PABO. In het advies <strong>van</strong> de KNAW (KNAW, 2009) wordt<br />
erop gewez<strong>en</strong> dat basisschoollerar<strong>en</strong> na gemiddeld 50 contactur<strong>en</strong> (variër<strong>en</strong>d <strong>van</strong> 5 tot<br />
120 uur tuss<strong>en</strong> PABO’s !) voor rek<strong>en</strong><strong>en</strong>/wiskunde op de PABO geacht word<strong>en</strong> klaar<br />
te zijn om het rek<strong>en</strong>onderwijs in alle groep<strong>en</strong> <strong>van</strong> het primair onderwijs te verzorg<strong>en</strong>!<br />
24