De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
De eenvoud en complexiteit van Opbrengstgericht Werken (PDF ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
onderzoek in de V.S.) minder aandacht hebb<strong>en</strong> voor leerlingopbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> in andere<br />
vakk<strong>en</strong>, <strong>en</strong> deze vakk<strong>en</strong> ook minder aandacht gev<strong>en</strong> in het curriculum. Ook zull<strong>en</strong> zij<br />
prober<strong>en</strong> de geaggregeerde score op de toets te verhog<strong>en</strong> door bijvoorbeeld zwak<br />
prester<strong>en</strong>de leerling<strong>en</strong> uit te sluit<strong>en</strong> <strong>van</strong> de toets, of door aan de poort te selecter<strong>en</strong>.<br />
<strong>De</strong> wijze waarop toetsscores word<strong>en</strong> geaggregeerd om e<strong>en</strong> uitspraak te do<strong>en</strong> over de<br />
kwaliteit <strong>van</strong> e<strong>en</strong> school is hierbij <strong>van</strong> belang. <strong>De</strong> nauwkeurigheid <strong>van</strong> de<br />
opbr<strong>en</strong>gstindicator wordt bijvoorbeeld sterk bepaald door het aantal leerling<strong>en</strong> waarop<br />
de indicator is gebaseerd. Ook de wijze waarop de gegev<strong>en</strong>s <strong>van</strong> individuele<br />
leerling<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geaggregeerd is <strong>van</strong> invloed op de nauwkeurigheid <strong>van</strong> de<br />
opbr<strong>en</strong>gstindicator. Hierbij kan e<strong>en</strong> onderscheid word<strong>en</strong> gemaakt tuss<strong>en</strong> het<br />
sam<strong>en</strong>voeg<strong>en</strong> <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> met <strong>en</strong> zonder comp<strong>en</strong>satie. Wanneer bijvoorbeeld wordt<br />
uitgegaan <strong>van</strong> de gemiddelde score, comp<strong>en</strong>seert e<strong>en</strong> lagere prestatie <strong>van</strong> de <strong>en</strong>e<br />
leerling e<strong>en</strong> hogere prestatie <strong>van</strong> de andere. Wanneer wordt gekek<strong>en</strong> naar het<br />
perc<strong>en</strong>tage leerling<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> bepaalde standaard of refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveau haalt, dan wordt<br />
niet (of in ieder geval minder) gecomp<strong>en</strong>seerd tuss<strong>en</strong> de resultat<strong>en</strong> <strong>van</strong> de leerling<strong>en</strong>.<br />
Andere factor<strong>en</strong> die de nauwkeurigheid <strong>van</strong> de opbr<strong>en</strong>gstindicator kunn<strong>en</strong><br />
beïnvloed<strong>en</strong> zijn sterke verandering<strong>en</strong> in de kwaliteit <strong>van</strong> de school (bijvoorbeeld het<br />
personeelsverloop), of in de leerlingpopulatie (hoge leerlingmobiliteit) vooral<br />
wanneer individuele toetsscores <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong> over meerdere jar<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
geaggregeerd om e<strong>en</strong> uitspraak te do<strong>en</strong> over de kwaliteit <strong>van</strong> de school.<br />
<strong>De</strong>ze meetfout<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ertoe leid<strong>en</strong> dat schol<strong>en</strong> onterecht als ‘sterk’ of ‘zwak’<br />
word<strong>en</strong> geclassificeerd <strong>en</strong> niet over de juiste informatie <strong>en</strong> opbr<strong>en</strong>gstgegev<strong>en</strong>s<br />
beschikk<strong>en</strong> om het onderwijs te verbeter<strong>en</strong>. <strong>De</strong> wijze waarop gegev<strong>en</strong>s word<strong>en</strong><br />
geaggregeerd bepal<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> welke informatie rele<strong>van</strong>t is voor opbr<strong>en</strong>gstgericht<br />
werk<strong>en</strong> op schoolniveau. E<strong>en</strong> gemiddelde score voor de hele school geeft e<strong>en</strong> zeer<br />
globale indicatie <strong>van</strong> waar verbetering<strong>en</strong> mogelijk zijn. E<strong>en</strong> score per vak, onderwerp<br />
of vaardigheid binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vak uitgesplitst voor verschill<strong>en</strong>de leerlinggroep<strong>en</strong> geeft<br />
e<strong>en</strong> gedetailleerder beeld geeft <strong>van</strong> waar verbetering<strong>en</strong> w<strong>en</strong>selijk zijn.<br />
Als reactie op deze meetfout<strong>en</strong> <strong>en</strong> op ambigue <strong>en</strong> negatieve vorm<strong>en</strong> <strong>van</strong><br />
opbr<strong>en</strong>gstgericht werk<strong>en</strong> pleit<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de auteurs (Koretz, 2003; Ladd, 2007;<br />
Mintrop <strong>en</strong> Sunderman, 2009) voor het gebruik <strong>van</strong> meerdere meetinstrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
indicator<strong>en</strong> voor de beoordeling <strong>van</strong> schol<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> grotere diversiteit aan instrum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> indicator<strong>en</strong> (bijvoorbeeld verschill<strong>en</strong>de toets<strong>en</strong> voor opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong> voor<br />
verschill<strong>en</strong>de vakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong>, maar ook het met<strong>en</strong> <strong>van</strong> niet-cognitieve<br />
opbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong>, zoals de uitval <strong>van</strong> leerling<strong>en</strong>, <strong>en</strong> het met<strong>en</strong> <strong>van</strong> onderwijsprocess<strong>en</strong>)<br />
motiveert schol<strong>en</strong> naar verwachting om verschill<strong>en</strong>de soort<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s te gebruik<strong>en</strong><br />
voor de verbetering <strong>van</strong> e<strong>en</strong> brede range aan leerlingopbr<strong>en</strong>gst<strong>en</strong>.<br />
b. targets<br />
Behalve de kwaliteit <strong>van</strong> de toets <strong>en</strong> de wijze waarop deze wordt gebruikt om schol<strong>en</strong><br />
te beoordel<strong>en</strong> zijn de targets waar schol<strong>en</strong> aan moet<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> ook <strong>van</strong> belang.<br />
Targets hebb<strong>en</strong> betrekking op de b<strong>en</strong>chmarks <strong>en</strong> gr<strong>en</strong>sscores die gebruikt word<strong>en</strong> om<br />
te beoordel<strong>en</strong> of schol<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de of onvoldo<strong>en</strong>de prester<strong>en</strong>.<br />
Hamilton <strong>en</strong> Koretz (2002) <strong>en</strong> Goertz <strong>en</strong> Duffy (2001) beschrijv<strong>en</strong> twee typ<strong>en</strong><br />
opbr<strong>en</strong>gsttargets: absolute of relatieve prestatietargets waarbij schol<strong>en</strong> respectievelijk<br />
e<strong>en</strong> minimumscore moet<strong>en</strong> hal<strong>en</strong>, dan wel waarbij wordt gekek<strong>en</strong> naar de positie <strong>van</strong><br />
de school binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> distributie <strong>van</strong> vergelijkbare schol<strong>en</strong>, <strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> groeitarget,<br />
waarbij verwacht wordt dat schol<strong>en</strong> hun scores verbeter<strong>en</strong> t<strong>en</strong> opzichte <strong>van</strong> eerdere<br />
prestaties. Targets kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geformuleerd voor de school als geheel, voor<br />
18