Heraut #44 - Ismus
Heraut #44 - Ismus
Heraut #44 - Ismus
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Ai Wei Wei : Never Sorry (2011)<br />
Van het Sundance Festival en aangeprezen als de film die de ‘nieuwe’ Culturele Revolutie<br />
in China vastlegt, laat Alison Klayman in haar eerste documentaire zien hoe de Chinese<br />
dissident en kunstenaar Ai Wei Wei zich door zijn leven beweegt; ‘I am a brand for<br />
liberal thinking and individualism’. Hoewel het grote publiek waarschijnlijk niet bekend<br />
zal zijn met zijn kunst (hij stortte miljoenen handgeschilderde zonnebloempitten in de turbinehal van<br />
Tate Modern in Londen en is de architect van het Olympisch Stadion in Beijing, The Birds Nest), zal<br />
een deel hem wel kennen als gevolg van zijn in de media breed uitgemeten gevangenschap in 2011. Hij<br />
leefde drie maanden op droog brood, in ‘onmenselijke omstandigheden en onder permanente bewaking’<br />
en op het internet wordt hij heilig, of God genoemd. De grens tussen kunst en activisme wordt<br />
persoonlijk door hem weggevaagd; wanneer hij in elkaar wordt gerost door de lokale politie en daaraan<br />
een hersenbloeding overhoudt, blogt hij foto’s vanuit zijn ziekenhuisbed. ‘If you don’t act, the dangers<br />
become stronger.’’<br />
Ai Wei Wei wordt ook wel de Chinese Damien Hirst of Andy Warhol genoemd; een kunstsuperster –<br />
met bolle buik en lange baard heeft hij meer weg van een mediterende monnik, maar niets is minder<br />
waar. Ai Wei Wei schopt tegen zijn moederland en zegt dat hij de enige is die echt om haar geeft. Hij<br />
roept te pas en te onpas fuck in een samenleving die getemd en gekooid is en ziet zijn leven en zijn activisme<br />
als een grote performance. Twitter is voor hem onmisbaar en hij legt op bijna neurotische wijze<br />
elke beweging in zijn omgeving vast – alsof hij de staat op een fout wil kunnen betrappen en haar daarmee<br />
ontmaskeren. ‘’You can’t just say that the system is flawed, you have to work through the system<br />
and show it in all of its detail and that’s the only way you can ultimately make a critique.’’ De documentaire<br />
vertelt zijn verhaal niet uit een bijzonder oogpunt, is artistiek gezien ook niet speciaal, maar het<br />
geeft de essentie weer van een man die wellicht de Chinese burgers uit haar slaap kan schudden en aan<br />
kan zetten tot een echte (culturele) revolutie. Wei Wei belichaamt de anti-beweging en het moge duidelijk<br />
zijn dat deze film niet om zijn kunst draait, maar om zijn rebellie en hooliganisme.<br />
5 Broken Cameras (2011)<br />
Anders dan andere films maar ook van het Sundance, laat 5 Broken Camera’s het Israël/Palestina<br />
conflict in een intiem, pijnlijk licht zien en wekt ze de nieuwsgierigheid van de kijker. Emad Burnat<br />
(wiens beheerste stem de film omfloerst) en Guy Davidi filmen hoe hun hechte gemeenschap, een dorp<br />
genaamd Bil’in, niet ver van de bezette westelijke Jordaanoever, reageert op de toename van de Joodse<br />
nederzettingen en de houding van het Palestijnse leger. De gezinnen proberen zich staande houden<br />
terwijl hen de grond onder de voeten letterlijk ontnomen wordt; verzet ontstaat en de gewone man probeert<br />
zijn eigen contrarevolutie te ontketenen. De film raakt een gevoelige snaar, want te midden van<br />
het voortslepend conflict laten de beelden de gevolgen zien voor de gezinnen die er eigenlijk niets mee<br />
te maken hebben maar er onvermijdelijk in worden meegesleept. Je kan niet anders dan meegesleept<br />
worden door de sympathieke bewoners en de jonge kinderen, wiens ouders ervan overtuigd zijn dat ze<br />
hun kinderen sterk moeten maken door ze mee te laten lopen in hun wekelijkse protesten.<br />
Emad stelt simpele vragen en legt met zijn camera’s alles vast; boosheid, woede, angst, tranen en een<br />
geluksmoment dat bijna verdwaald oogt. Dat de beelden amateuristisch zijn, dat de techniek niet is om<br />
over naar huis te schrijven; dat doet er allemaal niet toe. De beelden zijn recht toe, recht aan en laten<br />
niets aan de kijker voorbij gaan. Het droge stof van het dorre landschap lijkt zich tastbaar te nestelen<br />
in je keel en wanneer Phil, een dorpsgenoot, dodelijk gewond raakt bij ‘het hek’, voel je hoe de grond<br />
na trilt van het schot en zijn lichaam dat de helling af dendert. 5 Broken Camera’s is een film die het<br />
conflict terug bij de mens brengt. Misschien wel te dichtbij.<br />
Meer zien? 1/2 Revolution over de chaos op het Tahrir-plein vorig jaar, geschetst met ruwe beelden en<br />
daadkrachtige woorden. In Fishing without Nets doen de Somalische piraten het woord terwijl ze op<br />
de strakblauwe zee dobberen en semi-automatische geweren vasthouden. In The Invisble War wordt de<br />
positie van vrouwen in het Amerikaanse leger op penetrante wijze belicht, een kant die normaal gesproken<br />
verborgen blijft.