Download PDF - Limburgse Natuurgidsen
Download PDF - Limburgse Natuurgidsen
Download PDF - Limburgse Natuurgidsen
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
DHR. $CI{OEBBEN ROTiHR<br />
DORPSTRAA 62<br />
3743 EIGËNBTLZI|:N<br />
OLL/ ¿
€rica<br />
14de Jaargang nr. I<br />
van de<br />
TERKGROEP LIMBURGSE<br />
NANNNGIDSBN<br />
LLd van:<br />
Natuurbeschermlngsactle<br />
Limburg (NAt)<br />
Natlonaal Verbond<br />
van Natuurbeecherolng<br />
Redactle:<br />
Céctle Ulenaers<br />
Steenweg op Linde 66<br />
3570 Llnde Peer<br />
Tel 011-735279<br />
Annemie Verheyden<br />
Naamse Steenveg 245<br />
3800 St. Truiden<br />
Tel 011-684060<br />
Mlml Modelaerg<br />
Leeuwerlkstraat 3<br />
369O Bree<br />
Tel 011-462575<br />
Theo Dreesen<br />
Neeroeterenstrsst 53<br />
3671 Opoeteren<br />
TeI 0ll-864354<br />
Abonnementen:<br />
f50 F te storten oP<br />
235-0010248-75<br />
v/d LfqUurgse <strong>Natuurgidsen</strong><br />
Aan dit numner werkten mee:<br />
Llliane Dedroog, Ludo Vandewal,<br />
Annemle Verheyden'<br />
Céctle Ulenaers'<br />
Frans Ketjers, Jos Jacobs,<br />
Theo Dreesen, Edgard Stevene<br />
Ieder auteur Ls verantrroordellJk<br />
voor zJ.Jn elgen<br />
art,Lkel.<br />
VerantwoordeliJke uitgever :<br />
Theo Dreesen<br />
NeeroeÈerenstraal 53<br />
3671 Opoeteren<br />
INHOT'D<br />
2 Inhoud<br />
2 Mug<br />
3 l{oord vooraf<br />
3 Redactioneel<br />
4 Jaarvergadering<br />
5 Dag, lieve nensen<br />
6 VorrningsactlvfteLten<br />
9 Onder de loep<br />
ll Llchttng 85<br />
15 Elgen uitgaven<br />
16 Krulsende woorden<br />
Ç<br />
Mug<br />
Er zit een mug op de deur van het toiLet.<br />
De deur van het tollet ls wlt. En de nug ls<br />
zttati'. l,ll.ttewrongel zou het kunnen bewaren<br />
voor alt{d, de tfJdeltJke vereniglng van de<br />
zwarte mug en de wlt,Èe deur en de zwarùe<br />
schaduw van de znarte mug op de wltte deur.<br />
fk kan alleen maar klJken.<br />
Je klJkt 1n de winter anders naar nuggen dan<br />
ln de zomer. Vlnd lk. Of liever, ln de winter<br />
kfJk Je ernaar, in de zomer zoek'Je een krant,.<br />
Zorn dlkke zaterdagedltle. Met die gebundeJ.de<br />
openstaande betrekkingen kan Je leliJk<br />
hulshouden.<br />
Maar goed, we dwalen af.<br />
De vraag 1s: is dit nog een nug ?<br />
0f ls dit å1 een mug ?<br />
Houden muggen erS,ena een wfnterslaap ? Of fs<br />
een mug, een beest van vier seízoenen en van<br />
de eeuwlge elaap in de gonzende muntvelden ?<br />
l,leet U, het 1s zo lekker géén bloloog te<br />
zlJn. Dan bllJven er nog vragen over.<br />
Ik wed, een bloloog op hetzelfde tollet denkE:<br />
ttAch, een cu¿,Ðc. ttilti¿tt¿.tr En daarmee Ls de<br />
kous af.<br />
Blologen trekken rapper door dan schrlJvers.<br />
Henri van Daele<br />
uiE I'Boerenjongenstt<br />
2
Woord Voorafr<br />
Beste,<br />
BiJ ontvangst van Erica zul Je wel even verwonderd opgekeken hebben.<br />
ErÍca ln een nieúw kleedJe met een nieuue vlsie !<br />
Eerst en vooral wil 1k Ewee van onze bestuursleden in de bloemetJes<br />
zetten. Een ruiker nåartse vioolt,Jes voor Jef dle gedurende zoveLe jaren de<br />
bezlelende motor en het duiveltJe-doe-aL was voor Erica en zovele andere<br />
karweltJes. HarteliJk dank Jef !<br />
Een tweede ruiker voor Theo, die nu deze verantwoordelijkhefd op<br />
neemL. HU kent echter de zaak Èen gronde, vermtts hij samen met Jef<br />
sinds geruime tiJd Ínstond voor deze flJne verzorSde uÍtgave.<br />
zich<br />
reeds<br />
Voor wau de nieuwe visie betreft is de samenwerking binnen de Llmburgse<br />
Natuurbescherming één van onze hoofdbekon¡¡ernlssen. Graag willen wiJ op dlt<br />
vlak toonaangeueñd zlJn door alle a!.gemene natuurartÍkelen over te hevelen<br />
naar het ¡¡¡Ipakket. Erlca zelf w1lÍen wiJ beperken tot informat,le en klefn<br />
en groot nleuws, vreugde en leed blnnen onãe groep. lJlJ hopen zô een kleln<br />
steõnt3e blJ te drageñ om eens te komen tot één Limburgs natuurt'iidschrift.<br />
0mwt11e van de r,rlnterse onstandlgheden met een geringere belangstelLlng<br />
voor onze Jaarvergadering waarmee wij in januarl geconfronteerd werden,<br />
verplaatsen wij deze bfJeenkomst dit iaar naar de lente.<br />
Op 12 april spreken wij af Le Tongeren.<br />
Re dacti oneel<br />
Een nieuwe lence' een nLeuwe ErÍca. Afgeslankt...<br />
Roger<br />
Schoebben<br />
v<br />
oorzitter :) I<br />
t'- ti-c'W¿'l-<br />
\ - l,*ûprl '<br />
l. '::- .)<br />
l- ¿*7'<br />
Nu een verandering in de redacti€: van Erica zich opdrong,, opÈeerde heU<br />
bestuur van de werkgroép om terug de draad van een oude droom op te nemen:<br />
in Limburg t,racht,en--te l,omen tot-één voLwaardig milieutijdschrif t ' met voor de<br />
plaatselfjke "ereniging een aanvullÍng, specifiek voor die verenigÍng'<br />
Op het ogenblÍk is de situatie ln Limburg zo dat 19 milieugroeperlngen<br />
r"t ""n eigen-pLaatselljk tijdschrift de NAl-krant bij hun ultgave bijvoegen.<br />
In het eigãn biaadje veischlJnen naasÈ vereniging- gebonden artikels, ook<br />
vaak publikaties dle gans Llmburg zouden kun¡len lnteresseren.<br />
Als <strong>Limburgse</strong> natuurgldsen, die fn elke mflfeuvereniging van Limburg vertegenÌroordigd<br />
zfJn, ,{aren'rij misschfen het best geplaatst om een fnitiatlef<br />
te nemen om tot' meer eenheld t,e komen;<br />
Wat gaan we doen ? Erlca blijft bestaan als contactblad tussen de naÈuurgidsen'<br />
maar-zaL enkel nog t,ypisch-veienigingsgebonden artikels bevatten: vormingsactiviteiten,<br />
eígen gidsenwerking, verslagen van activiteften' enz.<br />
Arttkels van-algõmenõ aard, die lnteressañc zi¡n voor een ruimer publiek'<br />
verhuizen naar ãe NAl-krant, die samen met Erica bezôrgd wordt. Ook onze<br />
(publieke) wandelkalender vindt een plaats in de NAl-krant., om aldus een SroLer<br />
püUttet te bereiken: (4000 exemplaren tegenouer 500 voor Erica.)<br />
3
Het fs dus niet. de bedoeling dat het efgen ledenblad verdwiJnt, maar wel<br />
dat het elgen gedeelte voorbehouðen bllJft aán de verenigfng, teiwiJl de<br />
NAl-krant zou moeten uitgebouwd worden tot een vo.Lwaardig contactorgaan voor<br />
alle milieuorganlsat.ies in Limburg.<br />
De NAl-redactie werd ultgebreid en de natuurgÍdsen hebben er zich toe<br />
verbonden het, educatieve gedeèlte ervan te verzorgen. Dus wau dat betreft, fs<br />
er nieLs veranderd: uw art,ikels worden nog, steeds met open armen ontvangen<br />
op onze redactie. fndien ze betrekking hebben op natuurgidsen-actÍviÈeit<br />
verschijnen ze in het Erica gedeelte, in heÈ andere geval verblijden we er<br />
gans Llmburg mee.<br />
q<br />
g'<br />
a¡<br />
I<br />
(,<br />
ù<br />
I ù,<br />
.S<br />
$<br />
o<br />
$<br />
q¡<br />
a?<br />
I<br />
r¿ UU\ù)<br />
'{ e<br />
Ëo<br />
\<br />
ò<br />
';,1<br />
't<br />
I<br />
T üIç,<br />
.$<br />
s<br />
ò<br />
¡ cj<br />
..¡<br />
¡<br />
aJ<br />
I<br />
U\s,<br />
Ë<br />
o<br />
\<br />
De adressen van de redactieleden vindt je op de bfnnenbladzijde.<br />
æ<br />
Uorminquactiuiteit en<br />
€.en ue¿.e:¿tging dia zich nzapecte.uzl houdt<br />
ezn jaa'zuetgadeu¿ng. Dan ¿,nnd,l ett uøzalag<br />
opgenaa*i. oue-rz læt uoo,zß"ije jtun¡ ¿,nnd"esz e-¡t<br />
þneaklz. opt)z..t uooa h¿.t n¿bur,e jaon ge.tteld.¡<br />
d
Daq, Lieve fnenuen<br />
In het vorÍge nummer hebben we hettrallerlaatste woordtt van Jef gelezen,<br />
zijn afscheid van Erica en van U allen. Hij vond dat, het tijd was om te gaan,<br />
en alhoewel iemand op de bestuursvergadering, waar dat vrerd aangekondigd,<br />
reageerCe net "Dat is een ramp !", respecleren we zijn besLissing.<br />
De rrwat nu ?tt-stemming die daarop volgde, deed me terugdenken aan de<br />
moellijke periode begin L977, toen ons tijdschrift dreigde de mist in te gaan,<br />
na een Jaar fusie met de Koerier van de Sticht,ing Llmburgs Landschap.<br />
Jef Leyssen, toen keravers lid van heÈ besLuur, bood zich aan om Erica te doen<br />
herrlJzen onder de vroegere naam. (Naam die ook de eerste Jaargangen '74 en r75<br />
hadden gedragen.)<br />
Het begon als een beschelden bloempJe, voorJaar 1977, maar groeide door<br />
de verrassende creativiteit van Jef stil.aan uit Eot een hele ruiker met een<br />
voor natuurt.lJdschriften ongewone divereiviteit. Zijn ruime interesse en<br />
diep doorzicht gooiden heelwat venstertJes open en brachten dieperLiggende<br />
draden en facet.ten van het natuurbehoud onder de aandacht van de lezers. (Af<br />
en toe waren dat zeLfs erg gevoellge draden...)<br />
Ja, rtveel" sprankels van zijn geesttt heefc Jef ln Erica gestrooid, zoaLs<br />
K. Gibran zegt, in het gedicht dat, hij aanhaalde, het was zijn geesteskind aI<br />
die jaren. Het vrij plouse overlijden van onze vertrouwde drukker luidde het<br />
einde 1n van een periode, gekenmerkt door een haast woordeloze verstandhouding<br />
en vriendschappelijke samenwerking met de famille Van Houtt,e te Genk, lraar<br />
onze Erica sinds 1977 1n de watten werd gelegd.<br />
Maar het Leven gaat verd€r... en net lijk in 1977 bood iemand zfch aan<br />
om van Brlca zÍjn zorgenkind te maken: Theo Dreesen, onze ondervoorzitter,<br />
die met de brochures Zeeland en Hoge Venen al bewees dat zolets hem weL ls<br />
toevertrouwd.<br />
Dank, Jef, voor dfe Lange rlJ rutkers Erica !<br />
Dank, Theo, dle de vlag wil overnemen! Het ga Erlca goed.<br />
Meestal vlnd je in hec decembernummer een stortfngsformulier voor de vol.gende<br />
jaargang. Daar hebben we bewusÈ nee gewacht, zodat je meteen kon ervaren<br />
hoe Erica er nu uit,ziet. lrle st,uren dit nummer ruim naar iedereen die de laatste<br />
Jaren op onze adressenlijst stond, voor sommigen als een.hernieuwde kennlsmaking<br />
en gelegenheid om rreer met de activiteiten van de l.lerkgroep aan te<br />
sluit,en. llll. Je het volgende numner ook in je bus, dan storten abonnees<br />
150 frank op onze rekenfng. (Ja, ook de prijs is afgeslankt!)<br />
Van natuurgldsen verwachten vre een vriJe gift, minimum 50 frank, voor verzendingskosten<br />
en als teken van werkelijke lnteresse. ALs milieubewuste groep<br />
wÍllen we geen geld en papler investeren in tfjdschrifuen die recht,streeks in<br />
de papiermand bel.anden. Dank aan hen die reeds een storting deden, dat was<br />
enorm synpathlek t<br />
De cursus natuurglds 1986 starÈte op 8 februarl te Hasse1t, met een 70-taL<br />
kandidaten. WaarschÍjnlijk groeit de groep nog, aan, want de krokusvakantle rdas<br />
net begonnen en de roep van de sneeuw was voor sommlgen onweerstaanbaar.<br />
Veel moed aan de deelnemers. 1986 wordt besllst een verrijkend Jaar !<br />
Intussen kÍjken we uit naar enkele belangrijke samenkomsten, g,el.egenheden<br />
om andere nat,uurgidsen Ee ontmoeten in een gezellige sfeer:<br />
12 april : jaarvergadering te Tongeren<br />
25 mei : Contaccdag met. de Nederlandse <strong>Natuurgidsen</strong> te RoLduc.<br />
Spreek af meÈ enkele vrienden-naEuurgidsen en riJ er samen heen.<br />
Mogen we zeggen tot ziens ?<br />
Tenslotte wiL fk namens het ganse best,uur onze oprechte deelneming<br />
betulgen aan onze voorzftter en zijn familie bij het overlijden van zljn<br />
schoonmoeder, einde Januarl.<br />
4þ=<br />
Cécile Ulenaers.<br />
5
V o r mínqo,act iu it eilen<br />
€,n Ae¿taat een 0euen¿gnool ni¿ue-z¿tond.<br />
orcle.z de n¿n¿ent aok Aij uelz nalutuzgid.aen:<br />
ncn noent ¿teeua¿t allc.¿ ¿rnt ziclt ten zuid¿.r¿<br />
uon d,¿ taalgaet>s uiL¿laeÅ
Sind¿ n¿.ut dnn l0 janøz unnd,l ent aþi'o¿et¿tzd.<br />
in ileden(arul ctt ct¡t¡¿ deze lc¡tnt u
?¡ëì<br />
o<br />
ìt<br />
I<br />
ù)<br />
$<br />
N<br />
o<br />
\<br />
$<br />
! q¡<br />
â<br />
!<br />
oùIù)<br />
.s<br />
$<br />
o<br />
\<br />
s st ã<br />
T g\ù)<br />
C<br />
$<br />
s<br />
ò<br />
.\ a,l<br />
t â<br />
.+J<br />
(J<br />
IJ<br />
$ ù)<br />
.-l Àt<br />
a<br />
o<br />
\<br />
fr<br />
Zijn apìnnen g4ote gaizzelb ol zijn lel<br />
on0,egnzpen l)z.ue nutLige Lze.atjea, di¿. atl¿.en<br />
hun uil-e-,¿lijk tegen 4¿eLßcn ? J.od þcoL,s unet<br />
e¿z all¿.¿ Dan ett uil on¿ dat gncng d)zL¿ nol@r¿<br />
ot2 fu Teu.t-. Aj Achf euen eer¿ lipje uan dz<br />
à&L¡2A:<br />
Over spinnen valt er heel wat te zeggen, dat kunnen dlegenen dÍe op de<br />
vroegere spinnenwandelingen aanwezig naren, zeker bevestigen. Zelfs de<br />
vrouweliJke aanweztgheid viel op, hetgeen toch naar weer eens bewijst. dat de<br />
natuur altijd wat verrassends te bieden heeft.<br />
Spinnen, wgt valt hlerover nu zoal te zeggen ? Genoeg om uren over te<br />
praten. Op I m' leven t 30 - 7O spinnen. Vañ-een wielwelãpin berekende men de<br />
insektenvangst per ha en per jaar. Als resultaat bekwan men heÈ gewicht van<br />
twee volwassen personen of een 180 kg insekten per ha per jaar. Resistentie<br />
aan dÍt lnsekticide ie nlet te vrezen.<br />
.Natuurlfjk leven die spinnen niet op één mt in uw woning, neen dan zou<br />
mentg gezfn op sEelten Btaan.<br />
Vandaar dat we er op ulttrekken ln een voor splnnen zeer aantrekkeliJk<br />
biotoop: het heidegebied ttDe Teuctt te Zonhoven.<br />
Heidegebieden zlJn voor ons splnnenliefhebbers zeer belangrijk omwllle van<br />
de grote soortenrljkdon die men er kan aantreffen. Van de t650 soorten in<br />
Belgiö zlJn er toch zeker een 250 tal soorten terug te vinden in onze heidegebieden.<br />
Ook de perlode van Juni is met opzet g,ekozen. BiJ de meeste families<br />
van spinnen 1s mei-juni zowat de actieve perÍode. Het is natuurlijk zo dat<br />
ín eerder welke periode een welbepaalde soort actief of volwassen is, maar<br />
mei-Juni en augustus-september ziJn toch enigszins afgebakende perioden biJ de<br />
meeste famllies.<br />
Het natuurgebied ttDe Teutt' heeft verschillerde ingangen en parkings,<br />
vandaar het hierna afgedrukte pLannetje met aandulding van de pLaats van de<br />
afspraak. Atlen harteJ.iJk welkom !<br />
Jos Jacobs<br />
P.S.: Opgelec I VorÍg Jaar was heu een andere park t'n8!<br />
t t<br />
h,<br />
UF-ì g a<br />
d<br />
lãdarrd. lt<br />
r<br />
I<br />
,<br />
r<br />
q<br />
?<br />
Æ Z<br />
Itar,tutfal., vl- 0 G<br />
sPlilileil<br />
u o o nmi.dda g excutt t iz.<br />
Panlcing d¿ TeuL<br />
I j&¿ î986<br />
9wn<br />
4¿ eAt<br />
^&<br />
?oQo<br />
B ¿<br />
-?fr<br />
o<br />
/<br />
d !<br />
\<br />
8<br />
/ ¿ \\<br />
,I g-<br />
A<br />
$
Onder de Loep<br />
l,tatuoægìda zijn ì-t eon ue¿AontrulÍ.end¿. o¡zdttaeÁt: d¿. en¿. ¿üdL uwtdnLìngent<br />
cI¿ a¡tdnttz ,;rrt t ìn'd.¿untt¿e mil)zugnoêpen¡ nog and.otzn geL^uiJzn fun ruhunottutut-ing<br />
in hun ondetutija- joL,<br />
ûle zu(l)n I'zae:\tcn ¿n ¿edõrz €n ica dz. ge*etLÍ.ä.erldz uonm DCtn natuu'zgì.d..t-ziin<br />
utctt ¡ud¿'t toe l¿ l-ieÁLen.<br />
Dez¿ lce*tz ¿t¿lL zich e¿n uxtkgaoep &U hzL ondøuiia ziet\ uoon,<br />
NABOL : Natuurwerkgroep Basisonderwijs Limburg.<br />
De NABOL bestaat uit een aantal vrijwillige medewerkers uit he¿ onderwijs'<br />
dÍe in de dagdagelijkse taak de zorg voor ons mflieu in het algemeen en voor<br />
de ons omringende nãtuur in het bijzonder, een beetje meer aandacht wflLen<br />
zlen krfjgen.<br />
De Natuurwerkgroep vergadert eens per maand, uitgezonderd de zomermaanden.<br />
De vergaderfngen hebben plaats fen huiåe van Mien VerdÍngh'<br />
Vossenbergstraat te Hasselt, behoudens andere afspraken.<br />
De voorlopige algemene doeLstel.Iing wordt geconcretiseerd via het uitwerken<br />
van werkbladen, die de leerkracht voor de klas, leek of specialist' in<br />
staat moet stellen om op een boelende, pedagoglsch-didact,Ísch verantwoorde<br />
wijze, lessen in de naLuuroriëntaÈie aan de leerlingen over te brengen. Wgar<br />
mogelijk kriJgt deze werkwiJze eveneens ziJn insrap binnen de ÍnstrumenteelcuÍturãle<br />
vaãiaigneden, de ãxpressievakken en het ruime gebied van de wereldoriëntatie.<br />
De leidraden voor het uerk zijn terug te vinden in de leerplannen werkelijkheidsonderricht-natuurkennls,<br />
de opdrachten voor een eigentijdse katholféke<br />
baslsschool en het werkplan wereldoriöntatie van de C.R.K.L.O., uiEgave '85.<br />
In de bijgevoegde Lijsr vindt U een opsomming van de onderwerpen die tot<br />
hiertoe reeds uitgewerkt werden. Een aantal van deze onderwerpen ziJn eveneens<br />
reeds gebruiksklaãr. Momenteel wordt er gewerkt om een werkgeheel rond de<br />
biotoop ttDe l,leÍde[ gebruiksklaar te krlJgen. In haar experimenteeL stadium<br />
kan dit, vervolgens in een aantal scholen uitgeprobeerd worden.<br />
Voor verdere informatie rond NABOL en haar werking bent U sLeeds welkom<br />
op het secretariaaÈ of biJ een van de leden.<br />
Lijst van de bewerkte onderwerpen NABOL:<br />
Voor de werkgroep<br />
Ludo Vander.ral<br />
Membruggenst,raat, 43<br />
3711 Tongeren<br />
Afgewerkc: Planten l, planten 2 (algemene lnleiding op de bestudering van<br />
een plant ), madeliefje, speenkruid l, speenkruid 2<br />
Bewerkt: De g,rove den, de berk, dotterbloem, wilgachtlgen, pinksrerbloem'<br />
zo groen als gras, de merel,<br />
Opgesteld: De koe, de mol, de paardebloem, de boterbloem, de gewone erepriJs'<br />
de brem, klein krulskruid, tamne kastanje, rveide grenzen, heÈ logboek.<br />
Zij llebben Gezegd:<br />
'De oonl.og ia ¿a.tterl¿¿jk een L¿.e¿tig ge&euætz. flenluctanùig genoe.g .i.¿ het uooaal<br />
d.e nut¿ di¿. e-,2 geLrzuik Dan mectkj.,' (Thomas More + f535)<br />
'Bed.enk hoe ¿,seinig Durr.lz en nodig i¿ on een gnoot Ao¿ in Lnand te .llel
Ííchtinq 85<br />
0p 7 d¿c¿n!,¿¿t uendzn in Aldø!)zzen 66 l
Daenen Lil,Íane Ambiorixstraat 41 3700 Tongeren OL2/233471<br />
* Dijkenwandeling te Diepenbeek / Excursiegids<br />
Debaye Marleen Grootloonstraat 155 3840 Borgloon- OI2/74t393<br />
* Driedorpenwandeling : Gotem- Hendrieken- Voort / Beheerswerken<br />
De Clercq Lieve SteenbergsÈraat 728 3500 SÈ.Lanbr.Herk 011/3ff634<br />
*Domein Klewit Hasselt (3de g,raad tO) / De biJenstaat<br />
Dirckx Joseph Eisdenweg 179 3640 ll,aasmechelen<br />
* Domein Alicebourg Lanaken /"Eiptotttietocht : het bos / Verspreiding zaden<br />
Dupae Eddy BoudewlJnlaan 80 3800 Tongelel<br />
' - -<br />
* Waidelgids Gelmen / BeschriJvlng beenden Overbroek Gellnden'<br />
DfHuys Alaln Gaarve}dstraa1 24 3500 Hasselt, OILI?ThOZL<br />
*Herfstwandeling Jekeroever en Grootmeers te Mal / Bto-tndicâtor€fi.<br />
Fuchs Chrig OnderwiJslaan 85 3610 Diepenbeek 0II/335226<br />
* DiJkenwandeling te Diepenbeek / Excursiegids.<br />
Geuten Marielle Putst,raau 15 3700 Tongeren<br />
* Lanaye lussen Maas en Kanaal / Beheerswerken.<br />
Goedeme Guido Kerkhenisstraat 7 3700 Tongeren 012 /230903<br />
* Van Henls naar ts Herenelderen en terug / Kruiden in miJn tuin.<br />
Hermans Francy Kabricht 18 3758 Vliitingen 0121452491<br />
*Riemsterbeemden / Diareeks<br />
Jacobs Huberte Ottenburgstrsa¡ 39 3780 Nerem OL2123699L<br />
* Herfstwandellng ln oostelrJË Tongeren: Nerem / Krulden in tufn en keuken'<br />
Jacobs Tony Rozenstra 8E 2 3830 t'lellen<br />
* Sreãnbroek en Schabos te St. Huibrechts-Hern / NestkasÈen zelf naken.<br />
Jans Jos Hoogveldstraat 30 3740 Beverst OIIl4l47O8<br />
* tlandeling in Schoonbeek / Groen en milieu op een vrije zender<br />
Jeurissen Godelieve Generaal Lemanstr 41 3500 Hasselt<br />
* Domein Borggrave Bokrijk / Kruidengids<br />
Jorlssen Hendrlk Kapelstraat 8 3740 Bilzen<br />
* Kattenberg te Bllzen / Beheerswerken<br />
Jorissen EdÍrh Qudsuri¡dersstraat 2.3760 Lanaken<br />
* l,landeLing in Pletershelmboð / Basiscursus voor tulnlerders<br />
Kekus Danina l{iemesmeerstr 72 3600 Genk<br />
* De vqvers van Hengelhoef / Eetbare bessen<br />
Kerkhoven Guido Paalsteenlaan 51 3761 l¿naken<br />
* Herbricht ulterwaarden van de Maas / Beheerswerken<br />
Konings Jan Kastanjewal 54 3700 Tongeren-<br />
* ViSvers Hengelhoef / Documentatiemappen / Beheerswerken<br />
Lambrechts Hllde Nerenweg 22 3740 Bilzen<br />
* De Kattenberg Bilzen / Beheerswerken<br />
Lormans Stephan Meershovenstraau 26 3740 Bilzen<br />
* Groenendaal Bilzen / Talud albertkanaal Eigenbilzen - Gellik<br />
orl1272060<br />
0u/4rs348<br />
011/713356<br />
oLL/38s225<br />
0rr/71s089<br />
otzl2307L5<br />
011/411708<br />
ort/413272<br />
tl
Maes Greet St. Jobstraat 133 3540 Herlsden<br />
* Natuurhistorische wandelgids / t¿ndschapsbeschrijving<br />
l'lanteleers Renilde Sfmon Stevinlaan 38 3500 Hassel-t<br />
* Kinder-en gezinsboerderij Kiewit Hasselt / Grassen<br />
orl/250774<br />
orl/2ro849<br />
Mercken Maurlts Pauwengraaf 91 3640 l,laasmechelen 0LI/764944<br />
* Wandelzone Dllserboe / Vruchten en zaden<br />
Moermans Stephane Hundelingenst,r. 48 3890 Gingelom 011/483753<br />
* I'landellng ln Jeuk / Inventarisatie<br />
Moons alfons Reitje 12 3610 Diepenbeek 011/321668<br />
* Het Kwalakerbroek te HouthaLen / Van eÍ tot biJ.<br />
Neven Guido Grensweg 10 3601 Zutendaal 0f1/713555<br />
* Langs de Roelerbeek te Zutendaal / Geneeskracht pLanten en vruchten<br />
Neven Guy Nieuwe Wínningstraat 3500 Hasselt<br />
* Sterrebeekwandellng te Hasselt / Beheerswerken<br />
Noben Marl.e- Jeanne JonckhoLustraat - 3746 HoeLbeek<br />
* Herfstwandellng te Jonckholr / Bo¡¡en onze vrienden I<br />
Noben Peter Jonckholtstraat - 3746 Hoelbeek<br />
* Herfstwandeling te JonckholE / Krulden en hun gebruik<br />
Noelmans Hllde Leopoldwal 36 3700 Tongeren<br />
HerfsÈwandelÍng Souwbroek rijkhoven / Leerwandeling 3de graad<br />
Ombelets Hilde Riensterweg 17 3740 Bilzen<br />
De Kattenberg te Bilzen / Beheerswerken.<br />
Oosterbosch Truda Dennebosstraat | 3740 Bilzen<br />
* De vallei van de Zlepbeek Rekem / Bomen onze vrienden.<br />
Opsteyn Peter Groenstraat 30 3620 Lanaken<br />
* lJandelen door het Colmontveld te Rekem / Beheerswerken.<br />
OLT/4LL67O<br />
01r/41r670<br />
or2/232133<br />
olt/416484<br />
olrl7L7356<br />
Paul,ussen Jos Jagerstraal 28 3610 Diepenbeek OLI/336962<br />
* Heu LutseJ.uspad te Diepenbeek / Docunentatlemap<br />
Poelmans Helena Gaarvelds:.;raat.24 350O Hasselt OLI/274O2L<br />
* llerfstwandeling Jekeroever en Grootmeers te Mal / Bio-indicatoren.<br />
Poesen Rudl Lochsrraau l0 3745 Bi.genbilzen<br />
* Groenendaal Bllzen / Lessenreeks 1.v.m. planten<br />
PrentÍs Josepha Hoekstraau 3 3520 Zonhoven<br />
* Daalheide Zonhoven / Amfibieäoverzetactie 1985<br />
Reynkens Koen lrlilgenstraat 84 3530 HouthaLen<br />
* Domeln KeLchterhoef Houthalen / Kerkullenproject<br />
Smeets *<br />
Smeets *<br />
Smeets *<br />
01r/81814s<br />
01r/380536<br />
Godelieve lankgracht 152 3703 Pirfngen OL11237362<br />
Langs de dorpen Plringen en llidooie / Beheerswerken<br />
Lene Zflverdennenlaan 53 3762 Gell1k OtliltstzO<br />
l,landelfng in de MaasvaL!.el te Lanaken / Zure reg,en / Beheerswerken<br />
Louls Zilverdennenlaan 53 3762 Gell1k OLI/7L5L76<br />
Wandtling in de Maasvallei te lanaken / Zure regen / beheerswerken<br />
l2
Smer Jutien Zavelvennestraat 129 3500 Hasselt 01f/211331<br />
* Sterrebeekwandeling te Hasselt / Beheerswerken t<br />
Snellings Jul.es Langenakkerstr 43 3830 t'lelLen<br />
* Steenbroek-Schabos te 5T. Huibrechts-Hern / Domein Allcebourg te lanaken.<br />
:t Verslag symposium: frultvariäteiten van verleden tot heden<br />
Thoonen Gll.bert Koekoekstraat 5 3751 Hunsterbilzen OLI/4L4829<br />
. * St. Anorpad 1n de Keha te Munsterbilzen / Beheerswerken.<br />
Vandegoor Jan HeseputterstraaÈ 5 3745 Efggnbllzen<br />
I De talud v/h ALbertkanaàl EigenbiLzen-GeL1fk / Inventarfsatle<br />
Vandenholt Chrlstlne VlsserlJstraat 35 3610 Diepenbeek 0tf/339666<br />
* VisseriJ -DautenvfJvers te Dlepenbeek / Bomen en strulken ln de herfst.<br />
Vandenholt Margaretha VlsseriJstraat, 35 3610 Diepenbeek OLL/339666<br />
* Vissertj -DautenvlJvers te Diepenbeek / Bomengids<br />
Vanderbemden Karien Steenweg 22 3240 Gingelom<br />
* tlandel.route Goreem Duras / Beheerswerken<br />
Vandore.n Erna Elk 7 3740 Bilzen<br />
* 2 wandelingen door Bllzen / Mitieu-zoek-fietstocht door Bil.zen.<br />
Vanseer Jean-Louis Beukenbergweg 61 3700 Tongeren OL21236846<br />
* Rond "EtkeLenberg " te Tongeren / Domein Alicebourg lanaken<br />
Vandormael Jos HouterslraaB 77 3762 Gell'lk<br />
* St¡ Amorpad 1n de Keha te MunsterblLzen / Beheerswerken.<br />
l{lJnen Valentin Gansterenstraat 11 3730 Hoeselt<br />
- * rrDe Hoalstoat tt te Hoeself (Inventarisatie ) / Diareeks<br />
011/715034<br />
0l I /4r4193<br />
Bouetul¡tand¿, gegenu1,l wnd.e¡¿ z6 in dz conputp¿z geatopl en uoo4 h'e). nage-<br />
¿ktcttt &e,,x¿¿¿ad, ll unn¡tl don ook un izndol,ijk nctn,z toch zeøz d',t ingend.<br />
geunaagd, a!-¿e. (rdnz,r- en t¿-l¿../,oonueturzd.u-ingen onuetuiild l¿. ne-ld¿n, 7,Ð,<br />
KERSVERSE NATUURGIDSEN OPGBLEf, ! l'lie het enige echte onvervalste natuurgidsen-<br />
badge wil, kan dit bekomen op de Jaarvergaderlng<br />
)a<br />
I<br />
a<br />
€4ÐÐ<br />
ÞÉ--<br />
van 12 aprll te Tongeren.<br />
EP<br />
r3
Kont<br />
*** De milieuraad van Heusden-Zolder richc een cursus NATWRINZICHT ln te<br />
Viversel Zolder, in het Jeugdhuis JOVITA Gildestraat 2 3540 Heusden Zolder.<br />
De cursus beginÈ op zaterdag L2 april en eindigt op 7 juni.<br />
Inlichting,en en inschrijving:<br />
Karel õorg" Reeänlaãn 2-3540 Heusden Zolder Tel 011-252897<br />
Eddy Ceysãens Heuvelstraat, 98 3550 Heusden Zolder Tel 0fI-537061<br />
*** De Stichting Llmburgs Landschap ls op zoek naar bekwame gidsen, die<br />
groepen zouden moeLen begeleiden ln haar natuurgebleden:<br />
- het, Stramproyerbroek in Klnrooi<br />
- De Bosbeek ln Maaselk<br />
- De laambroeken en de Gust Claes heÍde te Heusden Zolder<br />
- het RiJsbroek en de Teugelenbeemden 1n Hoeselt<br />
- de oude arm van de Zuid-Willemsvaart in Lanklaar<br />
GeÏnteresseerden kunnen telefonisch ln kontakt treden met:<br />
Paulet,te Dewalheyns TeL 011-225711 toestel 657<br />
*** Voor wie de handen ult de mouwen wil steken.kan terecht voor<br />
BEHBERSI¡BRKEN op 5 april ln de Staatsbosaen van Schoonbeek ofwel ln de<br />
Schoonbeker beenden. Samenkomst 9 uur Kerk Beverst.<br />
*** Een bloemetJe voor Leo Noten dle aL onze adminisrratieve geS,evens ln-zfJn<br />
compuÈer stoptel HIJ zorgt nu voor onze adresvignetten, maar ook voor uitge-<br />
breide lnformatie ouér het potentiaal aan natuurgidsen per Semeente en over<br />
alle blotoopsÈudles of wandólbrochures die er in Limburg bestaan'<br />
tlle bepaatdä tnformatie wil, geeft een selntje aan de redacfie' In de nat'e<br />
van het, nogelijke wordt hlj geholpen.<br />
** Van t-4 aprll richt de Kinderboerderij te Hasselt een cursua in, "Natuur<br />
speels beleveñft bestemd voor JeugdleÍders, leerkrachten en N.G. Inl: 011-210849<br />
atad.genoot<br />
kü¿ ç. tl0¿ng<br />
h¿j ¿-t heL Ucht uengelnn<br />
ut h¿L gtwa uetzgeten<br />
pst cil d¡¿. lcløin¿ t¿ucnd¿ l
NoLuun<br />
VoorJ aarsbloemen<br />
bljtjes zoemen<br />
om Je heen.<br />
NEEN , BLIJF<br />
EEN VASTE BIJDRÀGE VOOR DE .'EUGD<br />
eremho€ g<br />
LENTE MOEl \'E BELEVENI<br />
VOOR .TAARSBLOEMEN<br />
FiJne geuren<br />
bonte kleuren<br />
mooÍ doorheen.<br />
Ik wil Je plukken<br />
en uit,rukken<br />
een voor een.<br />
GROEIEN VERDER BIOETEN HIER ALLEEN.<br />
Wlm Dobbeleers.<br />
SPEENKRUID<br />
SÀIPMSZEGEL<br />
DOTTERBIOEM LELTETJE vAN DÀI,EN<br />
NARCISSE:N<br />
KROKUSSEN<br />
ze vormen de eerste kLeurenpracht. waar komen ze toch vandaan en<br />
waar hal.en ze hun voedsel? wel, de voorJaarsbloemen zoaLs<br />
de<br />
sneeuwklokJes, tuLpen, hyaclnten hebben geen voedsel n<br />
grond. Ze hebben hun ef.gen voorraadschuui, cie pOt . Boll.en<br />
zLJn<br />
precles ufen. Zoek zo een bol. À]s Je deze bo1 ffirlangs<br />
doorsnlJdt, zLe Je mldden daaiin het,'mLnLatuurplantJe<br />
en er omheen AiXfe vlezige rokken die de<br />
voorraad bevatten. De opschfetende pLant gebruikt<br />
dat voedsel. Later neemt de ptant võedsel ult de<br />
grond voor ztJn verdere ontwikkeltng en voor de<br />
opbouw van een nieuwe voorraadschuui voor het,<br />
volgend Jaar.<br />
Er ziJn nog andere vroegbloeLers zoals bosanemoon.<br />
Ze hebben hun voorraden opgespaard i.n vlezlge ondergrondse<br />
Ir¡ORTELSTOKKEN .<br />
BIJ het s<br />
t5<br />
odig ult de<br />
peenkrutd zlt de voedselvoorraad 1n zlJn KNOLLET.I$€ .<br />
ll"t-het opgeslagen reservevoedseL van i¡orrffiffi-ae<br />
knoLretjes, kan het nu zeer vroeg begfnnen-te broeLen.<br />
KTJK JE EVEN MEE NAAR ENKELE<br />
VROEGBLOEIERS:<br />
- HET SPEENKRUID<br />
- DE DOTTERBLOEM
1. H E I SPEENKRUI D<br />
Het speenkruld, een plantJe met stervormJ-ge<br />
goudgele bloemen, bloelt al heel vroeg Ln<br />
het, voorJaar als de bomen en de st'ruíken<br />
nog kaal zlJn. Zoek eens Ín het bos of langs<br />
hei, beekdal'naar speenkruld. zLe Je de drie<br />
groenwltte kelkbladen? Tel eens de gele<br />
kroonbLaadJes,' het, aantal kan varlëren van I<br />
tot 12. Ook zJ.Jn er veel meel-draden en stampers.<br />
Het hartvormtg blad zLt' met een steel-<br />
tje vast op de stengeL. VLnd Je niet, dat het'<br />
speenkruld veel geliJkt op de boterbloem en<br />
de dot,terbloem? Ze behoren lmmers aIIe tot<br />
de ranonkeLachtlgen. Ult, de voorgaande tekst<br />
weet, Je aI dat het speenkruld knolletjes met<br />
een vòedselvoorraad bevat. Als je voorzichtlg de aarde rond de<br />
plant breggraaft, dan zLe j e dat de stengel oPschlet uit, de knoL:'<br />
tJes. Vlnd Je dat de wortelknolletjes oP sPeentj es geltjkeni vandaan<br />
de naa¡n IspeenkruLdr'. Tijdens de groel vers chrompelen de<br />
knolletJes en dan verdwlJnen ze vo1ledig. Als je goed kiJkt, zLe<br />
Je tussen de bladsteel en de stengeI klelne okse lknolIetJes. Na<br />
de bloeitljd vallen de okselknolJ-etJ es met reservevoedsel oP de<br />
rJaar opnieuw een PlantJe te<br />
grond en hLerult kan het volgend voo<br />
voorschiJn komen. WO¡üDERLrJK I{E ?<br />
2. D E D O T T E RBTOEM!<br />
Je treft dotterbloemen aan 1n zonníge weJ.landen en aan de wat'erkant.<br />
Bev¡onder de dool-ergele bloemen<br />
met de honderd meeldraden- Je zLetgeen<br />
verschÍI tussen de kroon- en de<br />
kelkblaadJes omdat, belde even groot<br />
en geel gókleurd zLJn. De dotterbloém<br />
geIfJXt veel op de boterbloemen<br />
en behõort, ook tot dezeLfde soort:<br />
de ranonkelfamllie. De bloemen zfJn<br />
nlet bang voor de regen, hun dooÍergele<br />
blaadjes blljven open en vangen<br />
16<br />
ñet water óp als ñet regent. V{eet Je<br />
dat bv. een made1J.efJe zLin blaadJes<br />
sLutt. De vorm van het blLnkend donkergroene<br />
bLad Ls nLer- tot hartvormto]<br />
En de bladrand ls die gezaagd of<br />
gãi,anaa De dotterbloem trekt veel Lnõekten<br />
aan, omdat ze vroeg bloeft en<br />
haar nectar niet diep ligt. De honing<br />
wordt door klleren aan de basis van<br />
de stamper afgescheiden. A1le delen<br />
van de ãotterbLoem bevat een bijtend<br />
scherpe smaak waardoor het vee de dotterblóem<br />
niet lust. V'leI werd uit de<br />
bloemen geperst sap vroeger soms gebruikt<br />
voor het kleuren van boter.<br />
Nadat de bi.oem bevrucht 1s, groelen<br />
Ln een krans enkele kokervruchten<br />
dle bij vochtlg weer oPengaan.<br />
I¡IIMI MO}üDEIÀERS BREE
Qiqen lú'itqaven<br />
DE HOGE VENBN door Rlk Schult'en 50 frank<br />
Ontstaan en ultzlcht, fauna en flora van ons grooEste natuurgebied'<br />
BeschrlJvlng van de mooiste bezienswaardlghedãn en 7 uitgestlppelde wandellngen'<br />
GEOLOGIE VAN BELCIË gH LIPßURC door Frans KelJers ^ 50 frank<br />
Geologle op een boetende en begriJpel'ijke manier geschreven. Qnmisbaar voor<br />
elke natuurgids.<br />
ZEELAND ' door Theo Dreesen 50 frank<br />
t{ordfngsgeschledenis van het Zeeuwse landschap, geboetseerd door nens' t{8ter<br />
en wlnã, net beschrljving van de lnÈeressantste excursiepunLen'<br />
HOB DOEN l.lB HEr ? door Lillane Dedroog 30 frank<br />
il; ñk;"pi"--ããiiru"t,ruetãã-r¡ãnãrer¿ing vooi het, determlneren van planten'<br />
Een onnlsùaar-hulpje biJ het gebrulk van een fLora'<br />
MEf KAART EN KOI'ÍPAS door Theo Dreesen 20 frank<br />
Beknopte handleidlng voor het werken met stafkaart of kompas.<br />
Alle uitgaven kunnen besteLd worden blJ Theo-Dreesen NeeroeterenstraaÈ 53<br />
3671 Opoãteren.- i¿l Ott-gO¿¡S¿. Na bãsteLling ontvangt men een rekening'<br />
Knuisende Woonden<br />
0plosslng decembernumer 4/85<br />
I<br />
2<br />
3<br />
4<br />
5<br />
6<br />
7<br />
8<br />
9<br />
10<br />
L23456789þ<br />
TJ T N T rr P R F, n<br />
N^ T<br />
t)<br />
o<br />
R<br />
F'-<br />
R<br />
ï<br />
A<br />
A<br />
c<br />
L<br />
A<br />
N<br />
R<br />
fi<br />
I'l<br />
F<br />
R<br />
A s<br />
p<br />
I<br />
S c H R E E U tl E N<br />
H o c E S T 1<br />
R Â F' A B t. N<br />
E I n A n F f c<br />
T E D E R E E N ll<br />
T T z L N 0 0 T<br />
H<br />
Opgave maartnurilner l/86<br />
r2345678910<br />
I<br />
2<br />
Horlzontaal I l. SLeutelbloem<br />
2. Riviervls - biJwoord<br />
3. Griffel - Zangvogel<br />
4. Zeezualuw - Verenlgde Staten (afk.)<br />
5. FraaÍe wlt.Be bloem - Beweldde<br />
6. RattenkruiT - Edel<br />
7. Luitenant (afk.) - Plantengeslacht<br />
8. Avena - Achtervoegsel<br />
9. Gekweekt plantengeslacht (Lat.) - vogelproduct<br />
10. Bevreesd<br />
Vertlkaal : 1. Vloerlng van rlJshout - vader<br />
2. Ultheems roofdler - llaals dorp, bekend om zlJn groÈten<br />
3. Gevreesd krulpdier<br />
4. fngenieur (afic.) - Afrlkaanse roofvls (ook ln aquarlum)<br />
5. Motorschip (afk.) - Ontkennlng - Egt (Invullen)<br />
6. GewestellJke naam voor warkruld<br />
7. Sta