Crisis? Voorkomen is beter! / door Maaike Jacobs en Annette ... - Edux
Crisis? Voorkomen is beter! / door Maaike Jacobs en Annette ... - Edux
Crisis? Voorkomen is beter! / door Maaike Jacobs en Annette ... - Edux
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
14 Redax Magazine<br />
<strong>Cr<strong>is</strong><strong>is</strong></strong>? <strong>Voorkom<strong>en</strong></strong> <strong>is</strong> <strong>beter</strong>!<br />
Coaching- <strong>en</strong> mediationvaardighed<strong>en</strong> voor managers <strong>en</strong> bestuurders<br />
<strong>Maaike</strong> <strong>Jacobs</strong> <strong>en</strong> <strong>Annette</strong> de Koning-Meeus
Uit de praktijk:<br />
E<strong>en</strong> bestuurder belt met de vraag: ‘Kunn<strong>en</strong> jullie ons help<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> conflict<br />
tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> leerkracht <strong>en</strong> e<strong>en</strong> directeur van e<strong>en</strong> bas<strong>is</strong>school? We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
mediator nodig.’ De <strong>Edux</strong> adv<strong>is</strong>eur <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s mediator gaat op pad <strong>en</strong> heeft<br />
e<strong>en</strong> gesprek met de bestuurder <strong>en</strong> de directeur. Uiteindelijk blijkt dat het<br />
probleem veel groter <strong>is</strong>. Ouders hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> meer in de leerkracht<br />
<strong>en</strong> ook niet meer in de directeur. Hier<strong>door</strong> <strong>is</strong> er sprake van e<strong>en</strong> conflictsituatie.<br />
In dit geval heeft <strong>Edux</strong> verschill<strong>en</strong>de acties uitgevoerd;<br />
• mediation tuss<strong>en</strong> directeur <strong>en</strong> leerkracht:<br />
• gesprekk<strong>en</strong> met ouders waarin zij hun v<strong>is</strong>ie op de situatie in de klas kunn<strong>en</strong><br />
weergev<strong>en</strong>;<br />
• verslag op bas<strong>is</strong> van de oudergesprekk<strong>en</strong> met daarin aanbeveling<strong>en</strong> voor<br />
ver<strong>beter</strong>ing;<br />
• leid<strong>en</strong> van teambije<strong>en</strong>komst over de cr<strong>is</strong><strong>is</strong>situatie;<br />
• ondersteuning van de directeur;<br />
• ondersteuning bij het opstell<strong>en</strong> van het plan van aanpak;<br />
• ondersteuning bij de informatiebije<strong>en</strong>komst voor ouders;<br />
• mediation tuss<strong>en</strong> directeur <strong>en</strong> ouder.<br />
Wij wet<strong>en</strong> hoe het moet.<br />
Wij wet<strong>en</strong> wat goed <strong>is</strong> voor uw kind.<br />
De verschill<strong>en</strong>de acties van de betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de ondersteuning van <strong>Edux</strong> hebb<strong>en</strong> ertoe<br />
geleid dat de rust <strong>is</strong> weergekeerd <strong>en</strong> de school<br />
zich weer kan richt<strong>en</strong> op haar kerntaak. Maar<br />
daar moest heel wat voor gebeur<strong>en</strong>.<br />
Doordat het vertrouw<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de<br />
partij<strong>en</strong> was geschaad, kwam<strong>en</strong> zij niet meer<br />
echt met elkaar in gesprek. Hier<strong>door</strong> was er<br />
sprake van e<strong>en</strong> verstoorde relatie, waar zij zelf<br />
niet meer uitkwam<strong>en</strong>. Ouders voeld<strong>en</strong> zich niet<br />
serieus g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>door</strong> de school. De school<br />
was de m<strong>en</strong>ing toegedaan dat ouders de<br />
problem<strong>en</strong> uitvergroot hadd<strong>en</strong>. Ook de directeur<br />
<strong>en</strong> de leerkracht zat<strong>en</strong> niet op dezelfde golfl<strong>en</strong>gte,<br />
waar<strong>door</strong> zij niet meer verder kwam<strong>en</strong>.<br />
Had dit voorkom<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>?<br />
Mogelijk wel als het managem<strong>en</strong>t in voldo<strong>en</strong>de<br />
mate was toegerust met coachings- <strong>en</strong> mediationvaardighed<strong>en</strong>.<br />
Iedere situatie <strong>is</strong> natuurlijk weer<br />
net iets anders, maar hieronder gaan we in op<br />
e<strong>en</strong> aantal in de praktijk vaak terug kom<strong>en</strong>de<br />
situaties.<br />
Redax Magazine<br />
15
16 Redax Magazine<br />
Conflict tuss<strong>en</strong> ouders <strong>en</strong> school<br />
In to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de mate br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> ouders hun ong<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong> over het functioner<strong>en</strong> van de school (directie,<br />
leraar, bestuur) tot uiting. Zij zijn het niet e<strong>en</strong>s met de school; de school lu<strong>is</strong>tert niet goed naar de<br />
vraag van de ouders; zij voel<strong>en</strong> zich vervolg<strong>en</strong>s niet gehoord. De school antwoordt met “Het <strong>is</strong> nu<br />
e<strong>en</strong>maal zo.” of “Wij wet<strong>en</strong> hoe het moet, wij wet<strong>en</strong> wat goed <strong>is</strong> voor uw kind”. Hieruit kunn<strong>en</strong><br />
communicatie problem<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of conflict<strong>en</strong> voortkom<strong>en</strong>. Wanneer we dit sam<strong>en</strong> met de directie,<br />
leraar of bestuurder herformuler<strong>en</strong> komt m<strong>en</strong> ook zelf al tot de conclusie dat m<strong>en</strong> – wel<strong>is</strong>waar goed-<br />
bedoeld - zelf min of meer de hakk<strong>en</strong> in het zand heeft gezet. Het gaat vaak om gelijk hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> gelijk<br />
krijg<strong>en</strong>. Dit gaat t<strong>en</strong> koste van de relatie, wat niet in het belang van het kind <strong>is</strong>.<br />
Het <strong>is</strong> noodzaak de ouders serieus te nem<strong>en</strong>, zelfs als je het inhoudelijk niet met h<strong>en</strong> e<strong>en</strong>s b<strong>en</strong>t.<br />
Enkele tips:<br />
• Neem de tijd om met elkaar in gesprek te gaan<br />
(maak e<strong>en</strong> afspraak, zoek e<strong>en</strong> rustige ruimte op)<br />
• Lu<strong>is</strong>ter eerst echt goed naar de ouder<br />
- Vraag <strong>door</strong><br />
- Vat sam<strong>en</strong> zowel op inhoud als gevoel<br />
- Stel eig<strong>en</strong> oordeel uit<br />
- vraag naar de situatie waarin de ouder wel tevred<strong>en</strong> zou zijn<br />
• Geef eig<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ing weer, zonder daarbij in de verdediging te gaan; b<strong>en</strong>adruk hierbij het gezam<strong>en</strong>lijke<br />
belang.<br />
Conflict binn<strong>en</strong> de school<br />
Ook binn<strong>en</strong> de school kunn<strong>en</strong> situaties escaler<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld in het geval van e<strong>en</strong> slecht functione-<br />
r<strong>en</strong>de collega. Veel collega’s prat<strong>en</strong> er onderling al jar<strong>en</strong> over, maar de persoon in kwestie <strong>is</strong> hier nog<br />
nooit direct aangesprok<strong>en</strong>.<br />
Of beide betrokk<strong>en</strong><strong>en</strong> d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> na e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>ingsverschil e<strong>en</strong> duidelijke afspraak gemaakt te hebb<strong>en</strong>,<br />
maar zij blijk<strong>en</strong> dit toch ieder heel verschill<strong>en</strong>d geïnterpreteerd te hebb<strong>en</strong>. Ook in deze gevall<strong>en</strong> gaat<br />
het niet alle<strong>en</strong> om de inhoud, maar zeker ook over het gevoel. E<strong>en</strong> andere valkuil <strong>is</strong> dat er alle<strong>en</strong> maar<br />
gesprok<strong>en</strong> wordt over zak<strong>en</strong> die niet goed gaan. Dit terwijl e<strong>en</strong> ieder zich het best ontwikkelt <strong>door</strong><br />
middel van positieve feedback.<br />
Als bestuurder of manager kun je bijvoorbeeld het volg<strong>en</strong>de do<strong>en</strong>:<br />
• Maak wrijving<strong>en</strong>/irritaties bespreekbaar;<br />
• Check of de afspraak die je maakt helder g<strong>en</strong>oeg <strong>is</strong> (smart geformuleerd);<br />
• Geef vooral positieve feedback <strong>en</strong> doe dit op e<strong>en</strong> opbouw<strong>en</strong>de manier.<br />
De manager heeft in dit soort situaties vaak e<strong>en</strong> bemiddel<strong>en</strong>de <strong>en</strong>/of coach<strong>en</strong>de rol. Indi<strong>en</strong> de manager<br />
zelf partij <strong>is</strong> in e<strong>en</strong> conflictueuze situatie kan hij zelf nog moeilijk coach<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of bemiddel<strong>en</strong>. Dan zal<br />
bijvoorbeeld e<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>schools manager deze rol kunn<strong>en</strong> vervull<strong>en</strong>, mits deze <strong>door</strong> de betrokk<strong>en</strong><br />
partij<strong>en</strong> als onafhankelijk wordt gezi<strong>en</strong>.
<strong>Voorkom<strong>en</strong></strong> <strong>is</strong> <strong>beter</strong><br />
In de meeste gevall<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> problem<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>door</strong>dat de manager op e<strong>en</strong> goede manier zijn of haar coachings- <strong>en</strong><br />
mediationvaardighed<strong>en</strong> inzet. Vaak weet de manager of bestuurder wel hoe het eig<strong>en</strong>lijk zou moet<strong>en</strong>. Die k<strong>en</strong>n<strong>is</strong> <strong>is</strong> er wel. Echter, de stress-<br />
factor<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> het lastig de k<strong>en</strong>n<strong>is</strong> in die situatie op e<strong>en</strong> professionele manier in de praktijk te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Redax Magazine<br />
Ervaring helpt, dus ga de gesprekk<strong>en</strong> zeker niet uit de weg. Zelfreflectie speelt hierbij e<strong>en</strong> grote rol. Bijvoorbeeld: hoe reageer ik <strong>en</strong> wat <strong>is</strong> het<br />
effect van mijn reactie op de ander? Conflict<strong>en</strong> zijn nog ge<strong>en</strong> cr<strong>is</strong><strong>is</strong>. Conflict<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> kans<strong>en</strong> om jezelf <strong>en</strong> de organ<strong>is</strong>atie verder te ontwikkel<strong>en</strong>.<br />
<strong>Annette</strong> de Koning <strong>en</strong> <strong>Maaike</strong> <strong>Jacobs</strong> zijn werkzaam als onderwijsadv<strong>is</strong>eur Managem<strong>en</strong>t & Consultancy. Ze werk<strong>en</strong> beid<strong>en</strong> bij <strong>Edux</strong><br />
Onderwijsadvies.<br />
In het voorjaar 2009 start: Coachings- <strong>en</strong> mediationvaardighed<strong>en</strong> voor managers <strong>en</strong> bestuurders.<br />
17