Valeria Reutava, Minsk - DOEN
Valeria Reutava, Minsk - DOEN
Valeria Reutava, Minsk - DOEN
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Het zuiden. Divergentie.<br />
De geschiedenis van de Nederlandse<br />
taal ver toont ons een bizar en cr uciaal<br />
verloop. De baker mat van de Nederlandse<br />
taal was in het Zuiden. Wij kennen een<br />
rijke en standvastige SCHRIFTELIJ K E<br />
traditie in Vlaanderen (van west naar<br />
oost), die sinds de XII eeuw bestond.<br />
Later, in de tweede helft van de XIV eeuw<br />
zette provincie Brabant deze traditie<br />
voor t. In de tijd van de grote economische<br />
en politieke neergang van de Zuidelijke<br />
ter ritoria kwamen de Noordelijke<br />
provincies (voor namelijk Holland) aan<br />
het hoofd van o.a. de taalontwikkeling<br />
staan.<br />
“De Gouden Eeuw” was de bloeitijd<br />
voor het noorden in alle opzichten.<br />
Economisch, geestelijk, cult ureel... Het<br />
Hollands (let op!) werd een betrouwbare<br />
basis voor de verdere ontwikkeling van<br />
een taal die wij later het Nederlands<br />
zullen gaan noemen. De taal die zich<br />
boven alle zusterdialecten als bindmiddel<br />
verheft.<br />
De (Vlaamse) zuidelijke provincies<br />
bleven tot het begin van de XIX eeuw<br />
af han kelijk eerst van Spanje, later<br />
bijna 100 jaar lang van Oosten rijk,<br />
vanaf het einde van de XVIII eeuw van<br />
Fran k rijk. De plaatselijke taal (laten we<br />
die gemakshalve Vlaams noemen) stond<br />
in die tijd onder buitengewone dr uk van<br />
die taalkolossen. Pas aan het eind van de<br />
XVIII eeuw (!) verschijnen publicaties<br />
van zeer lage kwaliteit, ter wijl het<br />
noorden al lang voor die tijd aan de<br />
wereldcult uur de namen van de cor yfeeёn<br />
Vondel, Hooft, Bredero, Kats e.a. had<br />
geschon ken. Het noorden ontwik kelde<br />
zich gelijk matig. De Gouden Eeuw in het<br />
noorden is de begintijd geworden van<br />
het splitsen, divergeren, UIT ELK A AR<br />
GA AN van wat ooit een eenheidstaal<br />
was. En dat is logisch. Het Nederlands<br />
(de noordelijke variant) in Belgiё was<br />
toen (na 1830 en later) niet erg geliefd.<br />
Het tot het einde van de XVIII eeuw<br />
Nederlands sprekende Br ussel was<br />
Franssprekend geworden – een voorbeeld<br />
van onvoorspelbare ontwikkelingen. Wie<br />
n u i n B r u s s el ko m t k a n d a a r n ie t m a k kel ij k<br />
met zijn kennis van de Nederlandse taal<br />
pronken. Frans, quasi-Frans, quasi-<br />
Nederlands, Brussels.<br />
Er heerste in Rusland vroeger in<br />
de X X eeuw een echt ter minoligisch<br />
gewir war omtrent de toen bestaande<br />
termen Nederlands – Hollands – Vlaams.<br />
Zelfs onder de taalgeleerden vor mde het<br />
probleem van een niet zekere kennis. De<br />
doorsnee lezer moest zich toen verheugen<br />
met een evidente en alledaagse oplossing:<br />
boeken uit Belgiё werden uit het “Vlaams”<br />
ver taald, boeken uit Nederland ver taalde<br />
men uit het “Hollands”. Soms werden<br />
boeken “overgezet” uit het Nederlands.<br />
Me n w i ld e d a a r bij n ie t s t i l s t a a n bij h e t fe it<br />
dat er eigenlijk geen “Vlaams” bestond en<br />
dat het “Hollands” iets anders betekende<br />
dan wat men daarmee bedoelde. De grote<br />
A.A.Refor matski gebr uikte voor 1965<br />
ook consequent “Hollands”.<br />
Het zuiden was bezig na de<br />
Revolutie van 1830 de positie van de<br />
tweede staatstaal te bepalen. Willems,<br />
de geestelijke vader van de Vlaamse<br />
Beweging in Belgiё, vocht voor een<br />
eigen taal met “de haegemonie van het<br />
Hollands”, wat in zijn voorstelling toen<br />
gelijk stond met Noord-Nederlands. De<br />
geniale dichter, Westvlaamse priester<br />
G.Gezelle, maakte een ijdele poging die<br />
traditie voor t te zetten, maar met weinig<br />
vr ucht.<br />
Naar mijn mening moet een taal in de<br />
vergelijkbare sit uatie een taalbasis UIT<br />
ZICHZELF en ZONDER een inmenging<br />
van buitenaf ontwik kelen. Het Nederlands<br />
in het noorden volgde de weg van een<br />
nat uurlijke en consequente ontwik keling,<br />
ter wijl het bestaan van het Nederlands in<br />
Belgiё min of meer kunstmatig tot stand<br />
kwam. De status van het ABN (oude<br />
naam) in Belgiё is wan kel: Antwer pse<br />
en Gentse professoren spreken onder<br />
13<br />
Nieuwsbrief 2011 (1)