p Open brief aan de minister-president p Twee versies van Karel ...
p Open brief aan de minister-president p Twee versies van Karel ...
p Open brief aan de minister-president p Twee versies van Karel ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
museum dan ook meteen gewekt. De onbetwistbare<br />
zeldzaamheid <strong>van</strong> <strong>de</strong>rgelijk werk <strong>van</strong> Pissarro op <strong>de</strong><br />
openbare kunstmarkt maakte het <strong>aan</strong>bod extra bijzon<strong>de</strong>r:<br />
tussen <strong>de</strong> zomer 1886 en het ein<strong>de</strong> <strong>van</strong> 1887 produceer<strong>de</strong><br />
hij slechts vijftien doeken die qua techniek<br />
vergelijkbaar zijn met Het hooien, Éragny. Acht hier<strong>van</strong><br />
bevin<strong>de</strong>n zich reeds in museale collecties.<br />
Binnen <strong>de</strong> pointillistische fase in Pissarro’s oeuvre<br />
vormt Het hooien, Éragny een <strong>van</strong> <strong>de</strong> hoogtepunten. Het<br />
schil<strong>de</strong>rij laat op overtuigen<strong>de</strong> wijze zien hoe <strong>de</strong> kunstenaar<br />
het systematische pointillisme <strong>van</strong> zijn jonge<br />
collega’s Georges Seurat en Paul Signac vertaal<strong>de</strong> naar<br />
een losse, oorspronkelijke variant, waarbij hij een groot<br />
gevoel voor lichtnuances en kleurcontrasten <strong>de</strong>monstreer<strong>de</strong>.<br />
Door <strong>de</strong> zeer goe<strong>de</strong> staat waarin het doek zich<br />
bevindt, hebben <strong>de</strong> originele kleuren nog niets <strong>aan</strong><br />
kracht ingeboet. Ook heeft het schil<strong>de</strong>rij een bijzon<strong>de</strong>re<br />
link met kunsthan<strong>de</strong>laar Theo <strong>van</strong> Gogh, Vincents<br />
broer, die het werk in 1887 direct <strong>van</strong> Pissarro kocht.<br />
Dankzij <strong>de</strong> vrijgevigheid <strong>van</strong> on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re het Clau<strong>de</strong><br />
Monet Fonds <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging Rembrandt, slaag<strong>de</strong> het<br />
Van Gogh Museum er eind 2010 in Het hooien, Éragny<br />
toe te voegen <strong>aan</strong> <strong>de</strong> collectie. Een kleine m<strong>aan</strong>d eer<strong>de</strong>r<br />
had het museum een zeer fraaie pointillistische gouache<br />
<strong>van</strong> Camille Pissarro weten te verwerven, Koeienhoedster<br />
bij ochtendzon, eveneens uit 1887. Door <strong>de</strong>ze mooie toevalstreffer<br />
ontstond <strong>de</strong> mogelijkheid om bei<strong>de</strong> werken<br />
tegelijkertijd <strong>aan</strong> het publiek te presenteren. Omdat <strong>de</strong><br />
nieuwe <strong>aan</strong>winsten zo goed <strong>aan</strong>sluiten bij <strong>de</strong> pointillistische<br />
werken die zich al in <strong>de</strong> verzameling bevon<strong>de</strong>n<br />
en zij op overtuigen<strong>de</strong> wijze <strong>de</strong> invloed <strong>van</strong> Pissarro’s<br />
pointillisme op Van Gogh weergeven, werd besloten ze<br />
in <strong>de</strong>ze context te tonen. Door <strong>de</strong> twee <strong>aan</strong>winsten te<br />
hangen tussen on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re Van Goghs Montmartre:<br />
achter <strong>de</strong> Moulin <strong>de</strong> la Galette en Georges Seurats pointillistische<br />
studie <strong>van</strong> <strong>de</strong> Seine bij Courbevoie, wordt <strong>de</strong><br />
bezoeker in staat gesteld <strong>de</strong> werken zelf te vergelijken.<br />
Het <strong>aan</strong>kopen <strong>van</strong> Het hooien, Éragny was voor het<br />
Van Gogh Museum een uitgelezen kans. De bijzon<strong>de</strong>re<br />
combinatie <strong>van</strong> factoren – het belang <strong>van</strong> een <strong>de</strong>rgelijk<br />
werk voor ons begrip <strong>van</strong> Van Goghs Parijse experimenten<br />
in kleur en techniek, <strong>de</strong> uiterste zeldzaamheid<br />
<strong>van</strong> Pissarro’s pointillistische werken, <strong>de</strong> afniteit die<br />
het verbeel<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rwerp heeft met Van Goghs werk, <strong>de</strong><br />
esthetische <strong>aan</strong>trekkingskracht, <strong>de</strong> uitsteken<strong>de</strong> conditie<br />
<strong>van</strong> het doek en <strong>de</strong> historische band met Theo <strong>van</strong> Gogh<br />
– maakt dat het schil<strong>de</strong>rij i<strong>de</strong>aal binnen <strong>de</strong> collectie<br />
past. Het hooien, Éragny zal nog tot 1 september zijn te<br />
zien in <strong>de</strong> hierboven beschreven context. Hierna zal<br />
het schil<strong>de</strong>rij een an<strong>de</strong>re prominente plaats binnen<br />
<strong>de</strong> vaste opstelling krijgens<br />
Suzanne Veldink<br />
Assistent-conservator<br />
Een uitgebreid artikel over <strong>de</strong> <strong>aan</strong>koop <strong>van</strong> Het hooien, Éragny<br />
is te vin<strong>de</strong>n op www.verenigingrembrandt.nl<br />
33 VERENIGING REMBRANDT ZOMER 2011<br />
Oprichters Clau<strong>de</strong> Monet Fonds:<br />
‘Nieuwe <strong>de</strong>elnemers <strong>van</strong> harte welkom’<br />
Foto: Co <strong>de</strong> Kruijf<br />
De <strong>aan</strong>koop <strong>van</strong> Het hooien, Éragny door Camille Pissarro<br />
voor het Van Gogh Museum is gesteund <strong>van</strong>uit het Clau<strong>de</strong><br />
Monet Fonds <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging Rembrandt. Dit Fonds op<br />
Naam, bedoeld voor <strong>de</strong> verwerving <strong>van</strong> impressionistische<br />
schil<strong>de</strong>rkunst, werd eind 2009 ingesteld door een echtpaar<br />
in Haarlem. De initiatiefnemers willen anoniem blijven, maar<br />
vertellen graag over hun passie.<br />
Dit schil<strong>de</strong>rij door Pissarro is<br />
<strong>de</strong> eerste <strong>aan</strong>koop <strong>van</strong>uit het<br />
Clau<strong>de</strong> Monet Fonds. Hoe<br />
voelt dat? ‘Voorafg<strong>aan</strong>d <strong>aan</strong><br />
<strong>de</strong> <strong>aan</strong>koop wer<strong>de</strong>n wij op<br />
een voorbeeldige wijze voorzien<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>sbetreffen<strong>de</strong><br />
documentatie en argumen-<br />
tatie. Daardoor voel<strong>de</strong>n we<br />
ons betrokken bij het <strong>aan</strong>koopproces.<br />
De <strong>aan</strong>koop paste<br />
naadloos in <strong>de</strong> doelstelling<br />
<strong>van</strong> het fonds. De presentatie<br />
in het Van Gogh Museum<br />
gaf ons een gevoel <strong>van</strong> grote<br />
voldoening. Het is een unieke<br />
ervaring om een opgetogen<br />
museumdirecteur een prachtig<br />
schil<strong>de</strong>rij te zien presenteren<br />
waar<strong>aan</strong> ons fonds een bijdrage<br />
heeft kunnen leveren,<br />
hoe relatief beschei<strong>de</strong>n ook.’<br />
Waar komt die lief<strong>de</strong> voor het<br />
impressionisme <strong>van</strong>d<strong>aan</strong>?<br />
‘De sfeer die het spel <strong>van</strong> licht<br />
en kleur weet op te roepen<br />
heeft ons bij <strong>de</strong> impressionistische<br />
schil<strong>de</strong>rs altijd geboeid.<br />
Van Monet hebben wij veel<br />
gezien. Zijn Waterlelies, zoals<br />
die on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re te bewon<strong>de</strong>ren<br />
zijn in musea te Parijs,<br />
Zürich en Basel (Fondation<br />
Beyeler) hebben grote indruk<br />
gemaakt. Hier beleef<strong>de</strong>n wij<br />
<strong>de</strong> natuur in optima forma. Het<br />
fonds mag <strong>van</strong> ons <strong>de</strong> naam<br />
<strong>van</strong> Monet met ere dragen.’<br />
Wat beoogt u met dit Fonds<br />
op Naam? ‘De Vereniging<br />
Rembrandt heeft ons altijd<br />
rijkelijk beloond met haar<br />
prachtige Bulletins, haar ont-<br />
<strong>van</strong>gsten en met <strong>de</strong> Rembrandt-<br />
kaart die ons zon<strong>de</strong>r omhaal<br />
gratis toegang verleent tot<br />
vele musea. Wij stellen hier<br />
graag iets tegenover. Nu wij<br />
op leeftijd zijn gekomen willen<br />
wij uit dankbaarheid een langdurige<br />
bijdrage leveren voor <strong>de</strong><br />
verwerving <strong>van</strong> schil<strong>de</strong>rkunst<br />
voor Ne<strong>de</strong>rlandse musea. Het<br />
allermooiste zou voor ons zijn<br />
wanneer ook an<strong>de</strong>re liefhebbers<br />
dit i<strong>de</strong>e zou<strong>de</strong>n omarmen,<br />
zodat het fonds zich kan ontwikkelen<br />
tot een echt themafonds<br />
met een om<strong>van</strong>g die er<br />
werkelijk toe doet wanneer<br />
zich een interessant <strong>aan</strong>koopmoment<br />
voordoet.’<br />
Zijn <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len <strong>van</strong> het<br />
Clau<strong>de</strong> Monet Fonds<br />
toereikend om goe<strong>de</strong> impressionistische<br />
kunst te kopen?<br />
‘Impressionistische schil<strong>de</strong>rkunst<br />
vormt een uiterst kostbare<br />
categorie <strong>van</strong> kunst. Het fonds<br />
in zijn huidige om<strong>van</strong>g kan bij<br />
<strong>aan</strong>kopen slechts zeer beschei<strong>de</strong>n<br />
bijdragen leveren. Daarbij<br />
komt dat <strong>de</strong> overheid zich<br />
noodgedwongen steeds ver<strong>de</strong>r<br />
terugtrekt uit <strong>de</strong> kunst- en<br />
cultuursector. Daarom is het<br />
noodzakelijk dat wij als kunstliefhebbers<br />
naar vermogen <strong>de</strong><br />
ontstane lacunes gezamenlijk<br />
opvullen. Het is dan ook <strong>van</strong><br />
groot belang <strong>de</strong> om<strong>van</strong>g <strong>van</strong><br />
het fonds te vergroten. Graag<br />
bevelen wij gelijkgestem<strong>de</strong>n<br />
<strong>van</strong> harte <strong>aan</strong> om zich bij ons<br />
fonds <strong>aan</strong> te sluiten.’<br />
Wat zou u willen zeggen<br />
tegen mensen die overwegen<br />
bij te dragen <strong>aan</strong> het Clau<strong>de</strong><br />
Monet Fonds? ‘Ons besluit<br />
om dit fonds te stichten kwam<br />
voort uit <strong>de</strong> wens om nog bij<br />
leven iets <strong>van</strong> onze welvaart<br />
met an<strong>de</strong>ren te <strong>de</strong>len en iets<br />
duurzaams achter te laten<br />
voor <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> generaties.<br />
Zoals wij al <strong>aan</strong>gaven heeft dit<br />
al snel iets heel moois opgeleverd<br />
waar<strong>aan</strong> wij veel voldoening<br />
ontlenen. Deze ervaring<br />
gunnen wij alle vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> Vereniging Rembrandt en<br />
wij hopen dat wij velen hiermee<br />
een ‘kleurrijk’ perspectief<br />
hebben gebo<strong>de</strong>n.’<br />
De oprichters <strong>van</strong> het<br />
Clau<strong>de</strong> Monet Fonds over<br />
<strong>de</strong> Vereniging Rembrandt<br />
‘Directie, Bestuur en <strong>de</strong> vele<br />
adviseurs verdienen groot respect<br />
voor hun onvermoeibare<br />
inspanningen. Dankbaarheid<br />
past bij <strong>de</strong> prachtige <strong>aan</strong>winsten<br />
die zij in een niet aflaten<strong>de</strong><br />
stroom tot stand helpen<br />
brengen. Een recente veelbeloven<strong>de</strong><br />
ontwikkeling vormt<br />
<strong>de</strong> goed bezochte bijeenkomst<br />
voor le<strong>de</strong>n waar museum-<br />
directeuren hun gedroom<strong>de</strong><br />
<strong>aan</strong>kopen mochten toelichten<br />
en <strong>aan</strong>prijzen. Deze formule<br />
draagt zeker bij <strong>aan</strong> een<br />
grotere betrokkenheid <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
le<strong>de</strong>n. Op onverwachte wijze<br />
kunnen hiermee successen<br />
wor<strong>de</strong>n geboekt. Het Bestuur<br />
zou er goed <strong>aan</strong> doen <strong>de</strong><br />
formule tot een traditie te<br />
verheffen.’<br />
Directeur Axel Rüger in gesprek met een<br />
journaliste over <strong>de</strong> nieuwe <strong>aan</strong>winst