Wetenschappelijke ondersteuning bij de implementatie van een ...
Wetenschappelijke ondersteuning bij de implementatie van een ...
Wetenschappelijke ondersteuning bij de implementatie van een ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
12 Eindrapport <strong>implementatie</strong> gezinsdiagnostiek CIG<br />
De basisdoelstelling <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze ‘Tehuizen voor moe<strong>de</strong>rs’ was hulp bie<strong>de</strong>n aan zwangere vrouwen en<br />
all<strong>een</strong>staan<strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rs in probleemsituaties, zodat <strong>een</strong> zo optimaal mogelijk leefklimaat voor hun<br />
kind(eren) kon gecreëerd of gehandhaafd wor<strong>de</strong>n. An<strong>de</strong>rs dan <strong>bij</strong>voorbeeld in <strong>de</strong><br />
vrouwenop<strong>van</strong>gcentra en <strong>de</strong> vluchthuizen, waar <strong>de</strong> positie <strong>van</strong> <strong>de</strong> vrouw zelf <strong>een</strong> centrale plaats<br />
inneemt, ston<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> ‘Tehuizen voor moe<strong>de</strong>rs’ <strong>van</strong> begin af aan zowel <strong>de</strong> begeleiding <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
vrouw als (toekomstige) moe<strong>de</strong>r, als het perspectief <strong>van</strong> het (ongeboren) kind centraal. Toen in 1997<br />
<strong>de</strong> Centra Integrale Gezinszorg <strong>een</strong> erkenning kregen, werd <strong>de</strong>ze missie nog ver<strong>de</strong>r gespecifieerd: <strong>de</strong><br />
CIG stellen zich <strong>de</strong> doelstelling <strong>de</strong> begeleiding te richten op <strong>de</strong> zorg voor <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs in functie <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
zorg voor <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> generatie. Dit impliceert dat <strong>de</strong> focus niet uitsluitend gericht is op moe<strong>de</strong>rs,<br />
maar dat ook va<strong>de</strong>rs <strong>bij</strong> <strong>de</strong> begeleiding betrokken kunnen wor<strong>de</strong>n of zelfs mee opgenomen wor<strong>de</strong>n.<br />
Een nieuw accent<br />
Doordat <strong>de</strong> CIG intergenerationele zorg aan gezinnen centraal stellen in hun werking, nemen ze ook<br />
<strong>een</strong> unieke positie in in het hulpverleningslandschap: <strong>de</strong> CIG werken meer dan om het even welke<br />
hulpverleningsorganisatie met het gezinssysteem als ‘cliënt’. Deze zorg is evenwel niet voor <strong>de</strong> hand<br />
liggend: gezinnen die in begeleiding zijn in <strong>de</strong> CIG hebben meestal af te rekenen met problemen op<br />
veel verschillen<strong>de</strong> levensgebie<strong>de</strong>n, waar<strong>bij</strong> <strong>de</strong> problemen elkaar kunnen versterken (Van <strong>de</strong>r Steege,<br />
2010). On<strong>de</strong>rsteuning is daarom doorgaans nodig voor meer<strong>de</strong>re gezinstaken zoals bvb. <strong>de</strong><br />
opvoeding <strong>van</strong> <strong>de</strong> kin<strong>de</strong>ren, het individuele welzijn <strong>van</strong> <strong>de</strong> gezinsle<strong>de</strong>n, het vormgeven <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />
partnerrelatie, het verwerven en on<strong>de</strong>rhou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>een</strong> maatschappelijke positie, financiële zaken<br />
en het voeren <strong>van</strong> <strong>de</strong> huishouding. De CIG beogen daarom integrale zorg aan te bie<strong>de</strong>n op <strong>de</strong>ze<br />
verschillen<strong>de</strong> domeinen. Deze zorg kan vorm krijgen in verschillen<strong>de</strong> modules IJH: naast <strong>een</strong><br />
‘crisismodule’, wordt het aanbod opgesplitst in <strong>een</strong> module ‘begeleiding’ of ‘behan<strong>de</strong>ling’. Gezinnen<br />
kunnen, indien nodig, naadloos overschakelen <strong>van</strong> <strong>de</strong> ene module naar <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re.<br />
De CIG nemen niet all<strong>een</strong> <strong>een</strong> unieke plaats in in het hulpverleningslandschap in het algem<strong>een</strong>. Ook<br />
specifiek binnen <strong>de</strong> IJH zijn ze als organisatie in zekere zin <strong>bij</strong>zon<strong>de</strong>r: immers, niet <strong>de</strong> volledige<br />
doelgroep <strong>van</strong> <strong>een</strong> CIG kan on<strong>de</strong>r IJH on<strong>de</strong>r gebracht wor<strong>de</strong>n, aangezien er ook regelmatig<br />
begeleiding gebo<strong>de</strong>n wordt aan zwangere meer<strong>de</strong>rjarige moe<strong>de</strong>rs. Noch <strong>de</strong> meer<strong>de</strong>rjarige moe<strong>de</strong>r<br />
noch het ongeboren kind is in dit geval cliënt binnen Integrale Jeugdhulp op het ogenblik dat <strong>de</strong><br />
hulpverlening <strong>van</strong> start gaat. Dit impliceert dat <strong>een</strong> <strong>de</strong>el <strong>van</strong> <strong>de</strong> begeleidingen minstens tij<strong>de</strong>lijk niet<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> wetgeving <strong>van</strong> IJH valt, wat uiteraard ook (praktische) implicaties heeft voor <strong>de</strong> organisatie<br />
als geheel.<br />
Het is me<strong>de</strong> <strong>van</strong>uit <strong>de</strong>ze <strong>bij</strong>zon<strong>de</strong>re positie <strong>van</strong> <strong>de</strong> CIG dat het kabinet voor Welzijn, Volksgezondheid<br />
en Gezin in <strong>de</strong>cember 2006 <strong>de</strong> opdracht gaf <strong>een</strong> conceptnota ‘gezinsdiagnostiek’ uit te werken. Vijf<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> zes CIG stapten mee in het project. Het was <strong>de</strong> bedoeling om, naast <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> modules,<br />
op termijn <strong>een</strong> <strong>bij</strong>komen<strong>de</strong> (type)module gezinsdiagnostiek te ontwikkelen en te implementeren in<br />
<strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> CIG. Deze module zou <strong>de</strong> centra <strong>de</strong> mogelijkheid moeten bie<strong>de</strong>n om diagnostiek<br />
met betrekking tot het gezinsfunctioneren aan te leveren. Op 24 april 2007 werd <strong>een</strong> eerste versie<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> conceptnota aan het kabinet overhandigd (Centra Integrale Gezinszorg, 2007). Enkele<br />
maan<strong>de</strong>n later wer<strong>de</strong>n twee halftijds CIG-me<strong>de</strong>werkers vrijgesteld om <strong>de</strong> module inhou<strong>de</strong>lijk vorm<br />
te geven. Aansluitend hier<strong>bij</strong> kreeg <strong>de</strong> vakgroep Orthopedagogiek <strong>van</strong> <strong>de</strong> Universiteit Gent – in<br />
samenwerking met het Testpracticum <strong>van</strong> <strong>de</strong> Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen