*Tonrnalisi
*Tonrnalisi
*Tonrnalisi
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
•jgr -JT 3e JAARC JAARGANG - MAANDBLAD 7<br />
De l^tliolieke <br />
RUARI 1949<br />
* T onrnalisi<br />
INZENDINGEN AAN HET SECRETARIAAT:<br />
KONINGSSTRAAT22B.TEL.6529<br />
HILVERSUM<br />
R E D A C T ! El<br />
J. W. L. VAN MASTR1GT<br />
A. L. G. M. VAN OORSCHOT<br />
S. H. A. M. ZOETMULDER<br />
ORGAAN VAN DE KATHOLIEKE<br />
NEDERLANDSE JOURNALISTENKRING<br />
EEN JAAR VAN UITBOUW<br />
/ N het ernstige streven naar ontwikkeling en verbreding van de pers in<br />
Nederland heeft de K.N.J.K. in 19^8 belangrijk deelgenomen. Samen met<br />
de N.J.K., in de overkoepeling van de Federatie van Nederlandse journalisten,<br />
hebben wij na de opbouw in 19Jt7 een jaar van uitbouw kunnen afsluiten.<br />
Maar ook in eigen kring konden wij er in slagen, resultaten te bereiken, die<br />
belangrijke steun kunnen bieden bij de verdere ontwikkeling van onze katholieke<br />
organisatie. Ook nu heeft het hoofdbestuur niet stil gezeten; men heeft<br />
het werk niet afgewacht, maar het opgezocht. En daarbij heeft het Hoogwaardig<br />
Episcopaat, gesteund met zekere financiële armslag, opdat wij konden<br />
doorzetten, waar de geldelijke bijdragen van onze leden ontoereikend<br />
mochten zijn.<br />
NS* initiatief tot vestiging van<br />
O een katholieke journalistieke<br />
vakopleiding heeft na een vruchtdragende<br />
voorbereiding de stichting<br />
bereikt van een Journalistenschool<br />
aan de R.K. Universiteit van Nijmegen,<br />
de eerste in ons land. Het curatorium<br />
van deze school, waarin ons<br />
hoofdbestuur twee plaatsen bezet,<br />
heeft met gerechte vreugde uit de<br />
mond van vele der uitgenodigde<br />
autoriteiten vernomen, hoezeer men<br />
ons deze instelling benijdt. Nu reeds<br />
25 studenten volgen deze Nijmeegse<br />
cursus. Dankbaar wordt herinnerd<br />
aan het belangrijke aandeel, dat de<br />
vorige rector-magnificus, Mgr. prof.<br />
dr. R. P. Post,, in de voorbereidingen<br />
had. En wij kunnen ons gelukkig prijzen,<br />
dat twee van onze oud-leden, die<br />
journalistieke naam verwierven, de<br />
leiding van het onderwijs hebben,<br />
Hans Hermans als lector in de dagbladwetenschap<br />
en Jan Nieuwenhuis<br />
als leider van het Instituut.<br />
Evenzeer onze sympathie heeft de<br />
journalistieke cursus vanwege het<br />
Ned. schriftelijk studiecentrum van<br />
de paters Augustijnen te Culemborg.<br />
Ook hier is de vakopleiding gegeven<br />
in handen van een bonafide journalist,<br />
met als gevolg de inschrijving<br />
van een groot aantal cursisten.<br />
E samenwerking, waarvan reeds<br />
in het vorige jaarverslag sprake<br />
was, heeft zich in 1948 uitgebreid tot<br />
het buitenland, waar wij contacten<br />
konden leggen met groepen van<br />
katholieke publicisten. Het begon in<br />
Duitsland, waar een commissie uit<br />
het hoofdbestuur, bestaande uit de<br />
collegae L. Frequin, W. Goldschmitz<br />
en A. van Oorschot enkele dagen een<br />
congres van katholieke publicisten<br />
uit alle Westerse landen heeft bijgewoond.<br />
Daarna zocht schrijver van<br />
dit verslag contact met Vlaamse<br />
journalisten, met wie hij besprekingen<br />
had, eerst in Brussel, verder<br />
in Antwerpen. Daaruit is gevolgd<br />
een uitnodiging tot bijwoning van<br />
het gouden bestaansfeest van de<br />
Bond van katholieke dagbladschrijvers<br />
in België. De collegae Hanekroot<br />
en Van Oorschot hebben daar onze<br />
organisatie vertegenwoordigd. Intussen<br />
.had het dagelijks bestuur van de<br />
K.N.J.K. overleg gepleegd met het<br />
bestuur van de K.N.D.P. om terzake<br />
van de katholieke internationale<br />
samenwerking met publicisten (journalisten,<br />
schrijvers en uitgevers) een<br />
houding te bepalen. In 1949 hopen<br />
wij tot eerste resultaten te komen en<br />
dan tevens gevolg te geven aam een<br />
uitnodiging die ons reeds uit Parijs<br />
was gedaan.<br />
NS hoofdbestuur, dat verleden<br />
O jaar zes -maal in vergadering<br />
bijeen kwam, had aanvankelijk<br />
twee ivacatures, die echter spoedig<br />
werden opgelost door de<br />
benoeming van de collegae Paul<br />
Kuypers (Noord-Brabant) en W. Pedroli<br />
(Zuid-Holland). Helaas moesten<br />
wij afscheid nemen van onze geestelijk<br />
raadsman, prof, dr. L. J. W.<br />
Smit, omdat het Hoogwaardig Episcopaat<br />
een algemeen: aalmoezenier<br />
van de pers had benoemd. In de persoon<br />
van dr. P. Heymeijer S.J. kunnen<br />
wij thans onze nieuwe geestelijk<br />
raadsman begroeten. In de afdelingsbesturen<br />
kwamen enkele mutaties<br />
voor.<br />
Op verzoek van de zuidelijke afdelingen<br />
werd de jaarvergadering<br />
van 6 Maart gehouden te 's Hertogenbosch.<br />
Nochtans viel over de<br />
opkomst, zelfs uit Limburg en Noord-<br />
Brabant, niet te juichen. Deze vergadering<br />
leverde een nieuwe contributieregeling<br />
op, waardoor vooral de<br />
leden met gezinnen financieel werden<br />
verlicht.<br />
Door het in werking treden van<br />
de CA.O. steeg het ledental van 315<br />
tot 360. Het lid Harry Bronk<br />
(K.R.0.) te Amsterdam ontviel ons<br />
door een plotselinge dood. De katholieke<br />
journalistiek verloor verder<br />
twee bekende figuren, namelijk<br />
Max van Poll en Albert Kaller, die<br />
onderscheidenlijk te Eindhoven en<br />
Vaals overleden.<br />
Gelukkig nog slechts weinig collegae<br />
bleven buiten het verband van<br />
de organisatie. Wij betreuren dat het<br />
meest voor hen zelf, want zij missen<br />
daardoor verschillende voordelen,<br />
o.a. ons maandblad, dat verleden<br />
jaar in totaal 168 pagina's voor journalisten<br />
waarlijk voorlichtende kopij<br />
heeft gebracht. (De plaats van Ad<br />
Bevers fa de redactiecommissie werd<br />
bezet door collega J. W. L. van<br />
Mastrigt).<br />
Wij mogen niet verzuimen, te herinneren<br />
aan de samenwerking in Federatie<br />
en met de N.J.K., hetgeen tot<br />
zoveel voldoening heeft geleid en tot<br />
succes naar buiten. Met name Mr.<br />
M. Rooy en Mr. A. E. van Rantwijk,<br />
voorzitter en. secretaris van de Federatie,<br />
moeten wij danken voor hun<br />
bereidheid en collegiale houding.<br />
Helaas konden wij ook in 1948 nog<br />
niet komen tot rechtsherstel inzake<br />
de geldelijke bezittingen van de Ned.<br />
R.K. Journalistenvereniging, namelijk<br />
een som van ongeveer ƒ 2.600<br />
staatsschuld ten behoeve van het<br />
Steunfonds en ƒ 1.600 kasgeld. Hierbij<br />
kan worden aangevuld, dat uit het<br />
vroegere Steunfonds nu nog voorschotten<br />
in omloop zijn tot een be-<br />
1
Onze financiën<br />
Een blik op de hier afgedrukte<br />
rekening en concept-begroting toont<br />
aan, dat wij in 1948 financieel konden'<br />
uitkomen, mede dank zij het<br />
subsidie-overschot van het Hoogwaardig<br />
Episcopaat. De contributies<br />
kwamen bijna ƒ 850.— boven de raming;<br />
en dan hebben wij niet eens<br />
bijgerekend de nog te vorderen contributie-bedragen.<br />
Dat de totaal-uitgaven zijn opgelopen<br />
tot 'f 19.657.32, of wel ƒ 4.157.37<br />
boven de begroting, komt door de<br />
verhoogde uitkering aan de Federatie,<br />
waartoe door de Fed. raad was<br />
besloten. En ook voor 1949 zullen wij<br />
Ontvangsten:<br />
In kas 1 Januari 1948 ƒ<br />
Amsterdamse Bank (inbegrepen restant<br />
subsidie Episcopaat ƒ 1.670.96)<br />
Amsterdamse Bank, rente >><br />
Saldo postrekening<br />
Contributies: kas ƒ 37.52<br />
giro Breda „ 727.40<br />
giro (v. O.) „ 692.38<br />
Bank t/m Mei ... „ 2.444.74<br />
Federatie (na Mei) „ 5.941.06<br />
„ nog te vorderen p.m.<br />
(geraamd ƒ 9.000) • „<br />
Maandblad: abonnementen ...... ƒ 23.90<br />
advertenties , 226.20<br />
Inkomsten<br />
op ongeveer eenzelfde uitgave aan de<br />
Federatie moeten rekenen. Een gelukkige<br />
omstandigheid is, dat —<br />
naarmate de Federatie meer werk<br />
van ons overneemt — sommige eigen<br />
uitgaven kunnen dalen. Om die reden<br />
is de raming van die eigen uitgaven<br />
over 1949 lager dan over het afgelopen<br />
jaar.<br />
Ofschoon wij dit jaar konden beginnen<br />
met een batig saldo van<br />
f 1.520.30 en wij de contributie-opbrengst<br />
veilig konden schatten op<br />
ƒ 15.000.—, is dit totaal lang niet<br />
toereikend, om de geschatte uitgaven<br />
te kunnen dekken. Vandaar het geraamde<br />
tekort van rond ƒ 3.100.—.<br />
Nu heeft het hoofdbestuur in zijn<br />
jongste vergadering (waar de reke<br />
REKENING K.N.J.K. OVEK 1948<br />
92.91<br />
10.232.80<br />
7.06<br />
751.65<br />
9.843.10<br />
250.10<br />
ƒ 21.177.62<br />
Batig Saldo 1948 f 1.520.30<br />
Contributies .. 15.000 —<br />
„ (achterstallig)<br />
p.m.<br />
Abonnementen en advertenties<br />
179.70<br />
drag van ƒ 1.325. Nochtans is de<br />
vrees groot, • dat wij wel niet tot<br />
rechtsherstel zullen geraken.<br />
Ook in het afgelopen jaar heeft de<br />
K.N.J.K. deel genomen aan nog<br />
andere arbeid, die rechtstreeks of<br />
zijdelings de katholieke journalistiek<br />
raakte. Wij nemen deel in de Commissie<br />
van samenwerking voor het<br />
katholieke perswezen en met het<br />
bestuur van de K.N.D.P. werkten wij<br />
vruchtbaar samen.<br />
Met name de leden van het dagelijks<br />
bestuur hebben herhaaldelijk<br />
plichten van representatieve aard<br />
imoeten vervullen. Naarmate de Federatie<br />
groeit, zal de representatie<br />
voor ons ongetwijfeld vereenvoudigen.<br />
2<br />
Uitgaven<br />
BEGROTING 1949<br />
ƒ 16.700.-<br />
ning voorlopig werd goedgekeurd)<br />
besloten, ernstig na te gaan, op welke<br />
wijze de begroting-1949 kan worden<br />
sluitend gemaakt.<br />
Wij hebben gemeend, onze leden in<br />
het afgelopen jaar niet te moeten belasten<br />
met de verplichte individuele<br />
bijdrage van ƒ 5.—• voor de Weerstandskas.<br />
Maar nu over de grote linie<br />
salarisverbetering is bereikt,<br />
moet deze bijdrage dit jaar natuurlijk<br />
wèl worden voldaan. Door storting<br />
uit de verenigingskas is de Weerstandskas<br />
intussen verstevigd tot een<br />
bedrag van ƒ 3.700.—, waarbij straks<br />
komt ƒ 1.800.—, als statutaire bijdrage<br />
van 10 procent van het budget.<br />
Verder wordt verwezen naar de<br />
hier volgende financiële overzichten:<br />
Federatie f 8.333.18<br />
(kas K.N.J.K.) „ 144.84<br />
Dag. bestuurskosten ,, 948.87<br />
Hoofdbestuurskosten „ 1.159.55<br />
Maandblad „ 4.015.64<br />
Vergaderingen: bestuur 552.80<br />
leden „ 221.05<br />
„ kringraad „ 96.20<br />
Subsidies: afdelingen , 529.—<br />
„ algemeen „ 1.328.—<br />
Commissies , 344.49<br />
Onvoorzien 315.66<br />
Weerstandskas „ 1.668.—<br />
ƒ 19.657.32<br />
Batig saldo 1948 , 1.520.30<br />
Uitgaven<br />
Bezit Weerstandskas: ƒ 3.700.-<br />
TJjET hoofdbestuur is zijn streven<br />
* •* naar geregelder contact zo goed<br />
mogelijk nagekomen. Als het niet<br />
steeds en overal tot resultaat kon<br />
leiden, lag de oorzaak ten dele in<br />
minder actieve belangstelling, ook<br />
van de kant van sommige afdelingen<br />
en leden. Dat zal ons nochtans niet<br />
remmen in de veelomvattende arbeid,<br />
nodig fa een dynamische onderneming<br />
als de organisatie van katholieke<br />
journalisten, in het nieuwe<br />
(het 47ste) jaar van haar bestaan.<br />
Gods zegen blijve ons bij!<br />
Voor het Hoofdbestuur:<br />
VAN OORSCHOT<br />
(Het jaarverslag van de Federatie wordt<br />
afgedrukt in het Maart-nummer van ons<br />
maandblad).<br />
ƒ 21.177.62<br />
Begroting 1949<br />
Uitgaven<br />
ƒ 8.200 —<br />
„ 1.700.—<br />
3.900.—<br />
>' 500.—<br />
M 500 —<br />
ir<br />
J»<br />
900.—<br />
1.400 —<br />
400.—<br />
500 —<br />
1.800 —<br />
ƒ 19.800 —<br />
(Zie totaalstaat) ƒ 19.800.—<br />
(Geraamd tekort 1949:<br />
ƒ 19.800.— minus ƒ 16.700.— is ƒ 3.100.—)<br />
Groot R.K. Dagblad vraagt voor<br />
spoedige indiensttreding<br />
GEROUTINEERDE<br />
MEDEWERKER OP<br />
FINANCIëXE AFDELING.<br />
Zij, die bekend zijn met verslaggeving,<br />
vergaderingen en algemene<br />
ervaring hebben opgedaan<br />
op het gebied van dagelijkse redactie-bezigheden,<br />
genieten
Honderd jaar Gelderlander<br />
BET stralend, oprecht feestbetoori<br />
is 2 Jan. j.1. het eeuwfeest van<br />
de Gelderlander-pers gevierd. Niet<br />
slechts uit kringen van de [Nederlandse<br />
pers, maar uit alle maatschappelijke<br />
en religieuze groepen,<br />
was de belangstelling zeer groot. De<br />
K.N.J.K. was vertegenwoordigd door<br />
de collegae L. Hanekroot en A. van<br />
Oorschot.<br />
De Bisschop van 's Bosch, mgr.<br />
Mutsaerts, droeg in de kapel van het<br />
St. Canisiuscollege een pontificale H.<br />
Mis op. Na de kerkelijke viering<br />
verenigden de genodigden zich met de<br />
Gelderlander-gemeenschap aan een<br />
gemeenschappelijke lunch, waarbij<br />
coll. Wehberg uit naam van het personeel<br />
aan de N.V. «en marmeren<br />
klok en een smeedijzeren lamp aanbood.<br />
In de „Vereniging" werd een feestelijke<br />
samenkomst gehouden, waarop<br />
talrijke genodigden blijk, van meeleven<br />
gaven. De president-commissaris,<br />
Mr. J. Wierdels, sprak het openingswoord.<br />
Dr. J. Brinkhoff hield de<br />
feestrede, welsprekend door inhoud<br />
en vorm, waarin hij schetste de eigenlijke<br />
betekenis, het wezenlijike karakter<br />
van het katholieke dagblad. Hopelijk<br />
zal het woord van dr. Brinkhoff<br />
doorklinken in het komende gedenkboek.<br />
Mgr. Mutsaerts belichtte de grote<br />
betekenis van de gewestelijke katholieke<br />
pers (70 % van de katholieken<br />
lezen een gewestelijk katholiek dagblad)<br />
en deelde mede dat het Z. H.<br />
de Paus had behaagd de hoofdredacteur,<br />
collega Louis Frequin te benoemen<br />
tot ridder in de St. Gregoriusorde.<br />
Proficiat!<br />
Mgr. Huurdeman, vicaris-generaal<br />
van het Aartsbisdom, bracht de gelukwensen<br />
over van de Kardinaal, en<br />
Wees eveneens op de waarde, die de<br />
gewestelijke pers bezit voor de gezinnen.<br />
Nadat ook minister Kutten, de burgemeester<br />
van Nijmegen en anderen<br />
het woord hadden gevoerd, sprak<br />
directeur Bodewes een slotwoord.<br />
Honderden en honderden zijn toen<br />
ter receptie gekomen. Vrijwel een<br />
ieder, die relatie heeft met de Gelderlander-pers,<br />
was aanwezig.<br />
Tot slot van de middag werd een<br />
gemeenschappelijke maaltijd aangericht,<br />
waaraan vele autoriteiten aanzaten,<br />
onder wie dr. Beekenkamp als<br />
Vertegenwoordiger van de minister<br />
v an Onderwijs. Hier spraken de heer<br />
J - v. d. Kjieft, voorz. van de N.D.P.<br />
Joh, Kuypers, vice-voorzitter van de<br />
K.N.D.P., C. Dosker uit naam van de<br />
Zuid-Oostpers, L. Hanekroot voor de<br />
K.N.J.K. en de Federatie van Nederlandse<br />
journalisten.<br />
Het aantal bloemstukken, telegrafische<br />
en schriftelijke gelukwensen,<br />
^at op het eeuwgetij binnenkwam,<br />
w as zeer groot.<br />
COLLEGA LOUIS FREQUIN,<br />
benoemd tot Ridder in de Orde van de H. Gregorius<br />
Onze journalisten-opleiding<br />
De katholieken in ons land gaan<br />
voorop met een wetenschappelijke<br />
opleiding van journalisten. Colleges<br />
aan de Nijmeegse Universiteit gecombineerd<br />
met een practische opleiding<br />
aan een Instituut voor<br />
Katholieke Journalistiek konden de<br />
liefhebber voor dit beroep een diploma<br />
bezorgen. Een diploma, dat<br />
echter geen academische graad bezorgde.<br />
Dat gaat nu anders worden.<br />
Nijmegen heeft sinds kort een<br />
politiek-sociale faculteit (voorlopig<br />
nog ressorterend onder de juridische).<br />
De bedoeling is nu, dat de adspirantjournalist<br />
eerst een volledig candidaats<br />
Politiek-ïSociaal doet, om daarna<br />
vrij doctoraal te maken, (te vergelijken<br />
met het vrije doctoraal bij de<br />
juridische faculteit). Tegelijk heeft<br />
dan de splitsing in de verschillende<br />
richtingen van de journalistiek zelf<br />
plaats. Naast de academische opleiding<br />
blijft men het instituut voor<br />
practische opleiding volgen.<br />
Zo wordt aan de journalistiek een<br />
academische graad verbonden. Zodra<br />
de politiek-sociale faculteit wettelijk<br />
zal zijn erkend, zal dit een officiële<br />
titel zijn.<br />
„UITSTEKEND<br />
VAK-JOURNALIST"<br />
noemt vooraanstaand dagbladdirecteur<br />
mij. Om privé-redenen<br />
wil ik van werkkring verwisselen.<br />
Heb ervaring op buitenland (als<br />
rubriekschef), reportage, opmaak.<br />
28 jaar. Alleen leidinggevende<br />
post. Directe indiensttreding.<br />
Brieven onder No. 81/48 aan „De<br />
Katholieke Journalist", Koningsstraat<br />
22 B, Hilversum.
Nieuws uit de K.N.J.K.<br />
VERGADERING HOOFDBESTUUR<br />
In zijn vergadering van 14 Januari<br />
heeft tiet hoofdbestuur de aalmoezenier,<br />
dr. P. Heymeijer S. J., kunnen<br />
begroeten. Collega L. Frequin werd<br />
gecomplimenteerd wegens de ondersciheiding<br />
die hij verwierf. Besloten<br />
werd een gelukwens te sturen aan<br />
oud-coll. C. Dosker wegens zijn benoeming<br />
tot voorzitter van de<br />
K.NJD.'P. en een brief van afscheid te<br />
richten aan pater H. Gall van de<br />
Bisschoppelijke Commissie.<br />
Verschillende nieuwe leden werden<br />
aangenomen, jaarverslagen van secretaris-penningmeester<br />
werden uitgebracht<br />
(men zie elders in dit nummer).<br />
Met het Kath. Genootschap<br />
voor geestelijke vernieuwing zal worden<br />
overlegd omtrent de mogelijkheid<br />
van samenspreking met Duitse publicisten.<br />
Verschillende ingekomen voorstellen<br />
van coll. F. Kampmeijer werden<br />
doorgezonden aan de afd. Noord-<br />
Holland. Besloten werd, de subsidieverlening<br />
aan de afdelingen aldus te<br />
bezien, dat het grootste bedrag toevalt<br />
aan de actiefste afdelingen. Af 1 -<br />
delingen kunnen over dit jaar hun<br />
begroting indienen, binnen de perken<br />
van ƒ 2.50 vergoeding per lid. Het<br />
hoofdbestuur bleef nog lang in vergadering<br />
voor het behandelen van<br />
veel zakelijke agenda-punten.<br />
ND3UWE LEDEN<br />
Met ingang van 1 Januari 1949 zijn<br />
aangenomen als gewone leden:<br />
L, H. Altema, Beneden Knijpe 90.<br />
Laeuwarden. (Nieuwsblad voor<br />
Friesland).<br />
G. J. van Griensven, Floralaan 126,<br />
Eindhoven. (Sportwereld).<br />
J. D. A. van Mierlo, Villa Tivoli,<br />
Hulst (De Stem).<br />
J. M. M. v. d. Pluytn, Speelhuislaan<br />
86, Breda. (Dagblad „De Stem").<br />
H. C. van Soelen, Jacob Obrechtstraat<br />
14II, Amsterdam (Volkskrant)<br />
.<br />
W. J. v. d. Voort, Witte de Withstraat<br />
34, Den Haag. (De Tijd).<br />
Als adspirant-leden:<br />
Mej. A. M. L. B. Arts, Keizersgracht<br />
395, Amsterdam. (N.V. De Tijd).<br />
C. A. A. Jongeling, Engel de Ruyterstraat<br />
6, Breukelen. (Utr. Kath.<br />
Dagblad).<br />
Met ingang van 1 Febr. 1949, zijn<br />
aangenomen als gewone leden:<br />
C. G. H. M. Cosijn, Tramsingel 75,<br />
Breda (Nieuwsblad voor het Kanton<br />
Oosterhoiut).<br />
C. H. Enkelaar, Middenweg 193,<br />
Amsterdam-O. (De Volkskrant).<br />
J. G. M. Hulsman, Melis Stokelaan<br />
102, Den Haag (Alg. Ned. Persbureau).<br />
Mej. P. C. M. Kortekaas, „De Spoel",<br />
van Lenneplaan 113, Amersfoort<br />
(Drukkerij „De Spaarnestad").<br />
L. Leijendekker, Steijnlaan 41, Den<br />
Haag (Alg. Ned. Persbureau).<br />
4<br />
H. W. M. van Run, Linnaeuslaan 16,<br />
Haarlem (De Nieuwe Haarlemse<br />
Courant).<br />
W. M. v. d. Velden, Zandbergplein 10,<br />
Breda (Dagblad „De Stem").<br />
Mej. E. J. F. Zoetmulder, Van der<br />
Aastraat 132, Den Haag (Alg.<br />
Ned. Persbureau).<br />
Als adspirant-lid:<br />
J. N. Andriesseu, Frans van Mierisstraat<br />
43 hs, Amsterdam-Z. (Alg.<br />
Handelsblad).<br />
AFDELING<br />
MIDDEN-NEDERLAND<br />
OPGERICHT.<br />
Op Driekoningendag is te Utrecht<br />
in een gecombineerde vergadering<br />
van de afdelingen Utrecht en Het<br />
Gooi, na fusie van deze beide, opgericht<br />
de afdeling Middein-Nederland<br />
van onze K.N.J.K. Met dit besluit is<br />
uitvoering gegeven aan een streven,<br />
dat reeds lang in Utrecht en in Het<br />
Gooi heeft geleefd.<br />
Onmiddellijk na de opening stelde<br />
de voorzitter, coll. J. Wilbrink, /de<br />
samenstelling van het nieuwe bestuur<br />
aan de orde. Hij deelde mee, dat de<br />
besturen van beide afdelingen na<br />
overleg tot de conclusie waren gekomen,<br />
dat de nieuw op te richten<br />
afdeling Midden-Nederland evenals<br />
die, waaruit zij was voortgekomen,<br />
een bestuur van vijf leden zou krijgen.<br />
De aftredende bestuursleden stelden<br />
zich herkiesbaar, met uitzondering<br />
vam de heer A. O de Graaf,<br />
secretaris van de afdeling Utrecht,<br />
d'Je erop aandrong, dat de vergadering<br />
zich door middel van een vrije,<br />
schriftelijke stemming over de samenstelling<br />
van het nieuwe bestuur<br />
zou uitspreken. Dit voorstel nam de<br />
vergadering met algemeen goedvinden<br />
aan.<br />
Als voorzitter van de afdeling<br />
Midden-Nederland werd daarna met<br />
9 van de 17 stemmen coll. J. Wilbrink<br />
gekozen; als overige bestuursleden<br />
de collegae A. Gieskens, C. Sikking,<br />
O Huygens en A. C. de Graaf.<br />
De verkiezing van. afgevaardigden<br />
en hun plaatsvervangers voor de<br />
Kringraad leverde een procedurekwestie<br />
op. Ten slotte werden als<br />
afgevaardigde en plaatsvervanger<br />
voor het bestuur aangewezen de collegae<br />
Gieskens en Sikking, voor de<br />
leden de collegae G. Hol en I. Agasi.<br />
Bij de rondvraag kwam de reductiekaart<br />
der N.'S. ter sprake, waarvan<br />
men het wenselijk achtte, dat deze<br />
in het vervolg op naam van de redactie,<br />
in plaats van op naam van<br />
de drager wordt gesteld. Naar aanleiding<br />
hiervan merkte coll. A. v.<br />
Oorschot op, dat de reductiekaarten<br />
steeds aan de hoofdredacties ter verdeling<br />
naar eigen iniziciht worden<br />
toegezonden. Het gebruik eist nu<br />
eenmaal, dat de kaarten op naam<br />
worden gesteld.<br />
Op de vraag of het nieuwe bestuur<br />
nu reeds kon besluiten, het reisgeld<br />
der leden voor vergaderingbezoek te<br />
vergoeden, ontspon zich enige discussie,<br />
waarbij coll. De Graaf opmerkte,<br />
dat deze kwestie aan het<br />
hoofdbestuur moet worden voorgelegd.<br />
Coll. v. Oorschot maakte er op attent,<br />
dat vergoeding van reiskosten<br />
voor de afdelingsvergaderingen een<br />
zaak is van de afdeling. Men zou<br />
kunnen putten uit het subsidie van<br />
ƒ 2.50 per lid, dat jaarlijks wordt<br />
uitgekeerd.<br />
Nadat de vergadering was gesloten,<br />
werden de bestuursfuncties verdeeld<br />
aldus: J. Wilbrink (Utrecht)<br />
voorzitter, A. Gieskens (Bussum)<br />
vice-voorzitter, C. Sikkink (Hilversum)<br />
seer., A. de Graaf (Utrecht)<br />
tweede secr. en O Huygens (Utrecht)<br />
penningmeester.<br />
VERGADERING B.Z.K.-PEKS<br />
Wanneer de secretaris van de Brabants-Zeeuwse<br />
afdeling van de KNJK<br />
leest, dat zijn collega van de Amsterdamse<br />
Pers tevreden is, als hij<br />
van de circa tweehonderd, bijna allen<br />
in de hoofdstad residerende leden er<br />
25 ter vergadering ziet verschijnen,<br />
dan mag hij bij een comparitie van<br />
bijna hetzelfde aantal op een totaal<br />
van zeventig van de B.Z.K.-Pers niet<br />
klagen.<br />
Dit karige kwarthonderd was in<br />
„Modern" in Tilburg samengerot onder<br />
praesidium van collega J. Bruna,<br />
die na zijn herdenken van twee oudjournalisten<br />
— Jan Bakker en Max<br />
van Poll — wier werkzaamheid voor<br />
een groot deel in Brabant had gelegen,<br />
de enquête naar het kindertal,<br />
welke voor het voorstel-Verkade<br />
voor de contributieregeling nodig<br />
was, een slepende geschiedenis noemde.<br />
Na een overzicht van de bestuursrepresentatie<br />
in dit jaar, de totstandkoming<br />
van de CAO en wat daarmede<br />
verband houdt, verzekerde sprdat<br />
de Belgische collegae zulk een<br />
overeenkomst als een onbereikbaarheid<br />
in hun land beschouwen en ze<br />
ons dan ook benijden.<br />
Het jaarverslag, dat een vorig e<br />
vergadering niet uitgebracht kon<br />
worden en toen in afschrift gecirculeerd<br />
heeft, werd na enige discussie<br />
mede over de wijze, waarop de secretaris<br />
zijn inzichten in het bemiddelend<br />
werk van de KNJK voor enkele<br />
collegae had weergegeven, door<br />
de vergadering bij stemming aanvaard.<br />
Zij stelde verder alsnog het<br />
afdelingsreglement conform het ontwerp<br />
van de federatie vast. Het bestuur<br />
werd bij acclamatie aangevuld<br />
met de collegae Nic. de Rooy (Het<br />
Huisgezin, Den Bosch) en H. H. van<br />
Rijthoven (Nieuwsblad van het Zuiden,<br />
Tilburg), die ook als plaatsvervangers<br />
naar de Kringraad zullen<br />
optreden, voor welk college de vergadering<br />
eveneens bij acclamatie<br />
coll. J. Wasser (Oost-Brabant, Eindhoven)<br />
als metgezel van coll. Verkade<br />
benoemde.<br />
(Vervolg hiernaast)
Men wake voor eigen recht!<br />
BOLDERS in dit nummer wordt ge-<br />
*-* publiceer! het reglement, dat de<br />
Raad van Uitvoering voor de C.A.O.<br />
voor dagbladjournalisten heeft vastgesteld<br />
voor de behandeling van „geschillen"<br />
en „aangelegenheden", welke<br />
uit hoofde van de toe-passing van<br />
deze overeenkomst rijzen; dit reglement<br />
treedt op 1, Februari a.s. in<br />
werking. Wie de moeite neemt dit<br />
reglement door te lezen, zal ervaren,<br />
dat de Raad er naar heeft gestreefd,<br />
de uitvoering van de hem opgedragen<br />
taak te stellen onder de gelding van<br />
gezonde rechtsbeginselen. Met name<br />
het beginsel van hoor en wederhoor<br />
is in deze regeling neergelegd. Zij,<br />
die een geschil of een aangelegenheid<br />
betreffende de C.A.O. bij de Raad<br />
aanhangig willen rnaken, moeten<br />
zich voortaan onderwerpen aan de<br />
voorschriften van dit reglement. Zij,<br />
die deze voorschriften veronachtzamen,<br />
hebben het aan zich zelf te wijten,<br />
indien dit tot vertraging van hun<br />
zaken leidt. Mocht dit geldelijk nadeel<br />
ten gevolge hebben, dan is zulks<br />
hun eigen schuld. De Raad streeft<br />
naar spoedige afdoening van de bij<br />
hem aanhangig gemaakte zaken; hij<br />
komt daartoe elke veertien dagen bijeen.<br />
IDe leden van de Raad verrichten<br />
de uit hun functie voortvloeiende<br />
arbeid belangeloos en stellen hun<br />
meestal kostbare tijd hiervoor beschikbaar.<br />
Teneinde nodeloos werk<br />
voor de Raad en zijn secretariaat te<br />
voorkomen, moet elke collega, die<br />
zich tot dit college wendt, dit doen<br />
overeenkomstig het vorenbedoelde<br />
reglement; laat hij vooral zijn schriftelijke<br />
stukken indienen in het voorgeschreven<br />
aantal exemplaren!<br />
Collega Wolters drong er op aan,<br />
dat de jaarvergadering van de<br />
Kring liefst deze zomer in Oss<br />
zal worden gehouden in verband met<br />
het eeuwfeest van deze stad, die vroeger<br />
wel eens de onvriendelijke belangstelling<br />
van de pers heeft getrokken,<br />
hetgeen het gemeentebestuur<br />
in geval van een congres evenwel<br />
sans rancune met een ontvangst<br />
ten stadhuize zal reciproceren. De<br />
Voorzitter vreesde, dat de gewoonte<br />
v an in het voorjaar te congresseren<br />
de uitvoering van dit aantrekkelijke<br />
Pian in de weg staat, maar wilde<br />
gaarne overwegen of niet de afde-<br />
'ingsvergadering op de aangeboden<br />
"Jd en plaats zal kunnen belegd worden.<br />
Tot besluit hield de nieuw benoemde<br />
hoogleeraar in de geschiedenis van<br />
de i9
WIST U DAT H.N.Pen<br />
M • • •<br />
z= het een eeuw geleden is dat Reuter<br />
door freiherr von Reuter werd<br />
gesticht ?<br />
= in de vergadering van aandeelhouders<br />
van de N.V. Deli Courant te<br />
Amsterdam de jaarstukken over de<br />
boekjaren 1946 en '47 zijn goedgekeurd<br />
en het voorstel van de directie<br />
is aanvaard, om over 1946 geen dividend<br />
uit te keren, doch de behaalde<br />
winst af te schrijven op het oorlogsverlies<br />
en over 1947 een dividend van<br />
10 % uit te keren, zodra de hiervoor<br />
benodigde transfer zal zijn verkregen?<br />
= vijf redacteuren van het onder<br />
Russisch toezicht verschijnende Berlijnse<br />
blad „Taegliche Rundschau"<br />
met hun gezinnen naar West-Duitsland<br />
uitgeweken zijn?<br />
= Collega Wagener ons de volgende<br />
brief schreef:<br />
Wist V dat<br />
Collega Wagenaar, die volgens uw<br />
inlichtingen 25 jaren kunstredacteur<br />
van het Rotterdamsch Nieuwsblad<br />
was, sinds 47 jaar Wagener heet en<br />
dat wijlen Henri Dekking ruim de<br />
helft van die 25 jaren het kunstredacteurschap<br />
voor collega Wagener<br />
waarnam, totdat hij de pensioengerechtigde<br />
leeftijd bereikte?<br />
Zo ja, wat is het dan jammer, dat<br />
U bewust zondigdet tegen de beginselen,<br />
die collega Rooy in „Facts are<br />
Sacred" ook te uwer opvoeding heeft<br />
ontvouwd. ><br />
Zo neen, neemt U het dan maar gerust<br />
aan! Ik put het uit doorgaans<br />
welingelichte bron.<br />
= wij nooit Wisten dat collega Wagener<br />
zo geestig was?<br />
= wij evenmin wisten dat wij bewust<br />
gezondigd hadden?<br />
= wij ons (onder ons gezegd) op<br />
onze leeftijd niet meer laten opvoeden<br />
(zelfs door onze goede kringvoorzitter<br />
niet) ?<br />
= wij collega Wagener onze diepgevoelde<br />
verontschuldigingen aanbieden<br />
voor een onbewuste zonde (ontleend<br />
aan een domweg, opgeplakt<br />
knipsel) ?<br />
= wij collega Wagener nóg 47 jaar<br />
Wagener toewensen ?<br />
= H. Keizer onlangs een kwart-eeuw<br />
werkzaam was in de biljart-journalistiek?<br />
= Johan Winkler het Parool verlaten<br />
heeft en bij Vrij Nederland is gekomen<br />
?<br />
= Hans Gompertz geen Parijs' correspondent<br />
van het Parool meer is?<br />
== Het Parool een aanklacht tegen<br />
Lunshof en de uitgever van diens<br />
brochure „Dieven in de Nacht" heeft<br />
ingediend ?<br />
=r De rechter-comrnissaris in Den<br />
Haag opdracht gegeven heeft tot<br />
strafrechtelijke vervolging tegen de<br />
algemeen hoofdredacteur van de<br />
vakpers van de uitgeversmaatschappij<br />
„De Gelderlander", de heer W. H.<br />
6<br />
Kruiderink, en de redacteur van de<br />
„Kruidenier", de heer P. Corstiaensen,<br />
omdat deze weigeren de bron te<br />
noemen van een reeks artikelen over<br />
de z.g. margarine-conventie?<br />
= Genoemde journalisten enige tijd<br />
gegijzeld geweest zijn, waarna een<br />
verhoor werd afgenomen?<br />
= de heer Hans Hermans naar Curacao<br />
is gegaan om te onderzoeken<br />
hoe het daar staat met de voorlichting<br />
?<br />
== er A.N.P.-kantoren in Curagao en<br />
Suriname zullen komen?<br />
= Aneta zich derhalve zal terugtrekken<br />
uit deze delen des Rijks ?<br />
= Indonesische Journalisten te Soerabaja<br />
een culturele vereniging hebben<br />
opgericht die zich ook zal bewegen<br />
op sociaal gebied?<br />
=: Met ingang van 1 Januari jhr J.<br />
W. J. Witsen Elias, lid van de redactieraad<br />
van de Leeuwarder Courant,<br />
benoemd is tot directeur van de N.V.<br />
Erven Koumans—Smeding in de<br />
plaats van mr J. Sprenger. En dat,<br />
al zal de heer Witsen Elias nog wel<br />
journalistieke bijdragen aan de<br />
Leeuwarder Courant blijven leveren,<br />
aan zijn eigenlijke journalistieke<br />
loopbaan hiermede een eind gekomen<br />
is?<br />
= in de'Persraad benoemd zijn tot<br />
leden in de vacature-pater H. Gall,<br />
de heer J. G. J. Nieuwenhuis, perschef<br />
der gemeente Rotterdam en in de<br />
vacature ds G. van Veldhuizen, jkvr.<br />
mr C. W. I. Wttewaal van Stoetwegen,<br />
lid der Tweede Kamer?<br />
= de schrijver van ons 1 Journalistiek<br />
Journaal' zich in 't vorige nummer<br />
afschuwelijk vergistte? Omdat<br />
= hij Mr. E., C. A. Kuyper (N.R.C.'s<br />
voortreffelijke correspondent te Brussel)<br />
doodverfde als de schrijver van<br />
de Ouracaose en Surinaamse brieven<br />
in die Courant, maar dat hij N.R.C.'s<br />
bekwame reiscorrespondent drs. Korteweg<br />
bedoelde ?<br />
= niet alleen Hans Hermans doch<br />
ook mr. W. van der Kallen naar de<br />
West gaat om de voorlichting te<br />
„onderzoeken". De eerste voor de<br />
regering, de tweede voor het A.N.P. ?<br />
= Th. de Vlieger uit Utrecht, chefredacteur<br />
van de Biltse- en Bilthovense<br />
Courant is geworden?<br />
= collega ter Woort (cd. Telegraaf,<br />
Parool, Lichtspoor) belast is met de<br />
redactionele leiding van De Hervormde<br />
Kerk?<br />
= dr. E. van Raalte geestdriftig<br />
over Amerika is geworden op zijn<br />
Amerikaanse reis, doch niet over de<br />
Amerikaanse pers?<br />
= het Curatorium van het Instituut<br />
voor perswetenscihap aan de Gemeentelijke<br />
Universiteit te Amsterdam als<br />
volgt is samengesteld: A. J. Boskamp<br />
(voorzitter), prof. dr. H. J. Pos (vicevoorzitter),<br />
mr. P. J. Mijksenaar<br />
(secr.), 'R. W. Peereboom (penningmeester),<br />
prof. dr. N. W, Posthumus,<br />
Nederlandse Nieuwsblad Pers,<br />
het orgaan van de Vereniging<br />
van in Nederland verschijnende<br />
nieuwsbladen, heeft in een jaaroverzicht<br />
ook enkele opmerkingen gemaakt<br />
over de positie van de nieuwsblad-journalisten.<br />
Het blad memoreert<br />
dat 't in de bedoeling van de<br />
N.N.P. ligt die positie met de Federatie<br />
te regelen, maar dat men het<br />
voorlopig nog te druk heeft gehad<br />
met andere dingen. „Intussen is de<br />
ter bestudering van dit onderwerp<br />
door de N.N.P. benoemde commissie<br />
met haar werkzaamheden aangevangen<br />
en zal zij zo spoedig mogelijk<br />
contact met de journalisten-,<br />
federatie opnemen. Dat dit contact<br />
ook van nieuwbladstandpunt bezien<br />
geen overbodige weelde is blijkt b.v.<br />
wel uit de verwijzing naar de journalistenorganisatie<br />
welke de N.N.Pvan<br />
overheidswege ontving toen zij<br />
de kwestie van door de overheid<br />
gewaarmerkte legitimatiebewijzen<br />
voor nieuwsbladuitgevers-redacteuren<br />
en nieuwsbladjournalisten bij<br />
het ministerie van Justitie en de<br />
Regeringsvoorlichtingsdienst aan de<br />
orde stelde. Ook het feit dat een lid<br />
van het dagelijks bestuur der journalistenfederatie<br />
tijdens een een<br />
dezer dagen gehouden vergadering<br />
de daarbij aanwezige vertegenwoordigers<br />
der N.N.P. voor kampioenen<br />
van de gratis-advertentiebladen aanzagen,<br />
toont wel aan, dat nadere<br />
kennismaking geen overbodige weelde<br />
is."<br />
In aansluiting op het bovenstaande<br />
kunnen wij nog mededelen, dat<br />
zeer binnenkort een bespreking tussen<br />
de door de N.N.P. ingestelde<br />
studiecommisise en een delegatie der<br />
Federatie zal worden gehouden.<br />
mr. A. E. van Rantwijk en mr. A. de<br />
Roos. Directeur is prof. dr. K. Baschwitz,<br />
adjunct-directrice mej. dr. Jde<br />
Boer, en dat in het Curatorium<br />
zijn vertegenwoordigd: de gemeente<br />
Amsterdam, de gemeente-universiteit,<br />
dagbladuitgevers en journalisten?<br />
= het hoofdbestuur der Christelijk-<br />
Historische Unie in zijn dezer dagen<br />
gehouden vergadering langdurig stu<br />
gestaan heeft bij de positie van het<br />
dagblad De Nederlander, en dat off<br />
het voortbestaan van het blad mogelijk<br />
te maken, werd besloten tot instelling<br />
van een persfonds ? Dat voorts<br />
werd overgegaan tot instelling van<br />
een commissie van advies, die « e<br />
hoofdredacteur van De Nederlander,<br />
de beer H. A. Lunshof, van raad z aI '<br />
dienen en in deze commissie zijn benoemd<br />
de heren Tilanus, Van Bruggen,<br />
Van Niftrik, Scihmal en D e<br />
Zwaan ? ,<br />
En is het niet verrukkelijk, dat<br />
dit nu allemaal weet?
BOEKEN ^ JOURNALISTEN<br />
VOOR<br />
Ik was achter het ijzeren<br />
Gordijn, door Harold French.<br />
Uitgave Nederlands Beekhuis,<br />
Tilburg; 224 blz. Geb.<br />
ƒ 5.90.<br />
Deze studie over Oost-Duitsland in<br />
de greep van het sovjetisnie is van<br />
omze collega L. J. 'M. van den Berk<br />
uit Eindhoven, wiens pseudoniem<br />
reeds stond boven een vroegere uitgave<br />
„Bloed over Europa". In concrete<br />
vorm heeft de schrijver een interessant<br />
beeld opgehangen van de<br />
ellende, die de politieke onderwereld<br />
van Berlijn te zien geeft en waarover<br />
de kranten steeds weer hun lezers op<br />
de hoogte houden. Henri de Greeve<br />
noemt in zijn voorwoord lectuur als<br />
dit boek „eigenlijk triest en weerzinwekkend,<br />
maar noodzakelijk om te<br />
ontwaken tot een almachtig verzet op<br />
de eerste plaats door inkeer tot een<br />
diep gefundeerd christelijk leven". Zo<br />
is het inderdaad. En dan te weten,<br />
dat de slavernij, de honger en terreur,<br />
waarover dit boek gaat, zich voltrekt<br />
op een afstand, die niet veel verder<br />
af ligt dan Bergen-op-Zoom van Groningen.<br />
Deze uitgave bevat ook veel<br />
bruikbaar documentatie-materiaal<br />
voor de journalist.<br />
De Grauwe Wacht, door J.<br />
W. Hofwijk. Uitgave Nijgh<br />
& Van Ditmar, Rotterdam;<br />
403 blz. Geb. ƒ 9.50.<br />
De schrijver van de geprezen Msb.reportages<br />
over „onze jongens" in<br />
Indonesië is niet alleen journalist,<br />
maar ook romanschrijver. Geboren in<br />
het Zeeuwsen-Vlaamse dorp Ossenisse,<br />
heeft hij de aard van zijn volk<br />
nooit verloochend. Ginds kent men<br />
hem beter bij zijn ware naam, die<br />
van A. Kindt; hier kennen wij slechts<br />
het pseudoniem J. W. Hofwijk, de<br />
journalist, die als war-correspondent<br />
in Duitsland was geweest, daarna bij<br />
Radio „Herrijzend Nederland" de<br />
capitulatie van Wageningen en de bevrijding<br />
van het Westen versloeg en<br />
vervolgens meewerkte in het soldatenblad<br />
„Pen Gun". Nu ligt zijn<br />
tweede roman op onze schrijftafel,<br />
veelbelovend werk van een slechts 23<br />
jaren tellend collega. Met suggestieve<br />
Pen heeft hij het schippers-milieu op<br />
de Zeeuwse wateren beschreven; hij<br />
heeft sfeer geschapen, zoals bijvoorbeeld<br />
an de passages over de moord<br />
op de Tholenaar. Nochtans is zijn<br />
talent niet voldoende gegroeid; diepe<br />
karaktertekening, scherpe analyse<br />
ontbreken nogal eens. En wat ons het<br />
minst voldoet, is de vaak pessimistische<br />
toon, die een lichtend einde van<br />
deze roman stellig tegenhield.<br />
Het witte huis in *t Groen,<br />
door ds. A. Li. Boer en anderen.<br />
Uitgave A. G. Schoonderbeek,<br />
Laren; 52 blz.<br />
In deze rubriek hebben wij verschillende<br />
nieuwe uitgaven besproken,<br />
die verband hielden met de nationale<br />
gebeurtenissen in 1948. Dit kostbaar<br />
uitgegeven boek is weliswaar niet<br />
een uitgesproken gelegenheidsuitgave,<br />
maar het schenkt toch bevrediging<br />
aan veler verlangen, om de omgeving<br />
van onze Koninklijke familie te<br />
kennen en een blijvende' herinnering<br />
te bezitten aan een tocht naar die<br />
omgeving. Zowel de samensteller, als<br />
de historicus J. K. van Loon en de<br />
burgemeester van Baarn hebben het<br />
duidelijk gemaakt, dat Soestdijk voor<br />
ons volk een begrip werd. De inhoud<br />
is uitstekend en de fotoreeks van<br />
Jaap Doeser prachtig. Ook uit het<br />
oogpunt van historie, folklore en toerisme<br />
is deze uitgave haar verschijning<br />
alleszins waard.<br />
Keesings historisch archief;<br />
uitgave Ruysdaelstraat 71,<br />
Amsterdam; ƒ 30 en ƒ 15 per<br />
jaargang.<br />
Geen dagblad-redactie, of zij zal in<br />
het bezit zijn van dit onmisbaar naslawerk.<br />
De gegevens die het bevat<br />
zijn concreet en overzichtelijk en<br />
snel; men kan spreken van een dagelijks<br />
gebruiksvoorwerp aan de krant.<br />
Wij zouden deze informatiebron bovendien<br />
in handen wensen van iedere<br />
individuele journalist, omdat ze een<br />
basis vormt voor zijn dagelijks vakwerk.<br />
Ook journalisten, die opleiding<br />
genieten, zullen van deze documentatie<br />
veel gemak ondervinden. Keesing<br />
heeft verder in, de handel gebracht<br />
een vernuftig ingericht plakboek, dat<br />
niet slechts knipsels kan bevatten,<br />
maar gehele kranten-pagina's, zodanig,<br />
dat toch niet veel ruimte wordt<br />
in beslag genomen. Collegae, met zin<br />
tot verzamelen, kunnen van één<br />
exemplaar jarenlang genoegen beleven.<br />
Diverse uitgaven<br />
De Ned. Spoorwegen gaven ook<br />
voor 1949 een op het bedrijf afgestemde<br />
maandkialender uit. — Rijk<br />
geïllustreerd is het herinneringstooek<br />
van de feesten, die de Avro heeft gehouden<br />
bij gelegenheid van het zilveren<br />
jubileum. — Een herdenkingsnummer,<br />
royaal van omvang en kostbaar<br />
van inhoud, verscheen bij gelegenheid<br />
van het eeuwfeest der Gelderlander-pers.<br />
Terecht heeft men<br />
gebroken met de gewoonte, allerlei<br />
gelegenheidsstukken af te drukken.<br />
Deze uitgave heeft inderdaad iets te<br />
zeggen.<br />
JONG JOURNALIST<br />
met ruime ervaring op het gebied<br />
van de economische journalistiek,<br />
wenst van betrekking te veranderen.<br />
Op de hoogte van opmaak.<br />
Brieven onder No. 76/48, „De Katholieke<br />
Journalist", Koningsstr.<br />
22b, Hilversum.<br />
Citaat van de maand<br />
Mr. M. J. C. M. Kolkman was<br />
een zeer bekend katholiek politicus,<br />
groot vriend van Dr. Schoepman,<br />
en «at in het ministerie-<br />
Heemskerk, van 1908—1913, als<br />
minister van Financiën.<br />
Hij heeft hét zelf, een 30 jaar<br />
geleden ongeveer, in een lezing<br />
verteld: hoe hij, als propagandist<br />
van ons blad (De Gelderlander)<br />
speciaal de pastorieën afging om<br />
de pastoors voor de katholieke<br />
kranlt te interesseren en hoe hij<br />
toen nogal eens op merkwaardige<br />
tegenstand stuitte.<br />
Zo kwam hij eens bij een dorpspastoor,<br />
die van de krant niets<br />
wilde weten.<br />
Onze mensen hier, aldus zijn<br />
Eerw., weten genoeg. En wat ze<br />
nog niet weten dat zal Heeroom<br />
hun zelf wel vertéllen.... Daar<br />
hebben we geen kramt voor nodig<br />
.... (Gelderlander-pers)<br />
C. Dosker voorzitter<br />
Kath. Ned. Dagbladpers<br />
In de te Utrecht gehouden vergadering<br />
van de Katholieke Nederlandse<br />
Dagbladpers is tot voorzitter<br />
gekozen de heer C. M. 'Dosker, directtour<br />
van de Maas- en Roerbode, zulks<br />
om te voorzien in de vacature, ontstaan<br />
doordat de heer G. Bodewes,<br />
directeur van „De Gelderlander", niet<br />
meer voor een benoeming in aanmerking<br />
wenste te komen.<br />
Het bestuur is thans als volgt<br />
samengesteld:<br />
C. M. Dosker, voorzitter; Joh.<br />
Kuypers, directeur van, De Maasbode,<br />
vice-voorzitter; C. Drabbe, directeur<br />
van Het Binnenhof; Dr. H. v. d.<br />
Grinten, directeur van de Helmondse<br />
Courant en F. J. M. Oremus, directeur<br />
van het Utrechts Katholiek<br />
Dagblad, leden.<br />
Radio-toesteilen voor journalisten<br />
Het Philips Persbureau deelt mede,<br />
dat het aantal typen radio-toestellen,<br />
welke ingevolge de getroffen regeling<br />
voor journalisten beschikbaar zijn, is<br />
uitgebreid. Thans kunnen toestellen<br />
worden aangevraagd in de prijsklassen<br />
van ƒ 135.—, ƒ 195.—, ƒ 260.—,<br />
ƒ 395.— en ƒ 580.—.<br />
Het toestel van ƒ 105.— wordt<br />
voor een journalist liever niet aanbevolen,<br />
aangezien dit niet van een<br />
ultrakorte golf is voorzien.<br />
Dit ter aanvulling van de uitvoerige<br />
mededeling over dit onderwerp<br />
in het Januari-nummer van het<br />
orgaan.<br />
7
ebruik makende van de hem<br />
G door de C.A.O. toegekende bevoegdheid<br />
heeft de Raad van Uitvoering<br />
thans een reglement vastgesteld,<br />
waarin voorschriften worden gegeven<br />
voor de procedure bij behandeling<br />
van geschillen of aangelegenheden,<br />
welke zich bij de uitvoering<br />
van de C.A.O. kunnen voordoen. Dit<br />
reglement voorziet in een lacune,<br />
daar de Raad bij de behandeling<br />
van het vrij grote aantal tot dusver<br />
reeds aan hem voorgelegde gevallen,<br />
ten aanzien van de procedure<br />
heeft moeten „improviseren",<br />
waarbij uiteraard de billijkheid en<br />
redelijkheid steeds werden nagestreefd.<br />
Hoewel een dergelijk reglement<br />
niet bepaald boeiende lectuur<br />
is, menen wij de kennisneming daarvan<br />
aan onze leden toch zeer te<br />
moeten aanbevelen, opdat zij weten<br />
wat in voorkomende gevallen hun<br />
rechten en verplichtingen te dezen<br />
zijn. En in ieder geval verzoeken wij<br />
hen dit reglement zorgvuldig te bewaren;<br />
het kan misschien eens te<br />
pas komen.<br />
Daar wij hierboven spraken van<br />
het vrij grote aantal tot dusver reeds<br />
behandelde gevallen willen wij nog<br />
even de aandacht er op vestigen, dat<br />
de meeste uitspraken van de Raad<br />
niet worden gepubliceerd. Publicatie<br />
geschiedt in den regel alleen in die<br />
gevallen, waarin er omtrent de<br />
interpretatie van een bepaling van<br />
de C.A.O. twijfel kan ontstaan.<br />
DE RAAD VAN UITVOERING,<br />
Gezien de aan de Raad in art. 40,<br />
lid 2, van na te melden C.A.O. verleende<br />
bevoegdheid, om met inachtneming<br />
van de bepalingen van de<br />
Collectieve Arbeidsovereenkomst voor<br />
Dagbladjournalisten bij reglement<br />
nadere regelen vast te stellen met<br />
betrekking tot de behandeling van<br />
aangelegenheden en geschillen, welke<br />
zich naar aanleiding' van de uitvoering<br />
van voormelde C.A.O. voordoen;<br />
In acht nemende, de desbetreffende<br />
Wetsartikelen, alsmede de bepalingen<br />
van vorenbedoelde C.A.O., met<br />
name van de artt. 35 t.m. 40 van<br />
deze C.A.O.;<br />
heeft vastgesteld, gelijk de Raad bij<br />
deze vaststelt, het navolgend<br />
REGLEMENT<br />
Artikel 1.<br />
Definities.<br />
In dit reglement wordt verstaan<br />
onder:<br />
C.A.O.:<br />
de Collectieve Arbeidsovereenkomst<br />
voor Dagbladjournalisten;<br />
journalist<br />
journalistieke arbeid,<br />
dagbladonderneming,<br />
directie,<br />
hetgeen daaronder wordt verstaan<br />
in art. 3, lid 1, van de C.A.O.;<br />
de Raad:<br />
de Raad van Uitvoering, als bedoeld<br />
in art. 35 e.v. van de C.A.O.;<br />
8<br />
Reglement Raad v<br />
Redactiecommissie:<br />
de in art. 34 van de C.A.O. bedoelde<br />
Commissie;<br />
het Secretariaat:<br />
het Secretariaat van de Raad;<br />
rechtstreeks betrokkene:<br />
de directie of de journalist, rechtstreeks<br />
betrokken bij een aan de<br />
de Raad voorgelegde aangelegenheid<br />
uit hoofde van de uitlegging<br />
en/of toepassing der C.A.O.<br />
Artikel 2.<br />
Geschillen.<br />
1. Een geschil wordt geacht zich<br />
voor te doen:<br />
a. wat betreft een geschil, als bedoeld<br />
in art. 36, lid 1, van de<br />
C.A.O., op het ogenblik, waarop<br />
een der betrokken partijen, waaronder<br />
mede te begrijpen een tot<br />
de C.A.O. toegetreden organisatie,<br />
hetzelve acht aanwezig te zijn;<br />
b. wat betreft een geschil, als bedoeld<br />
in art. 38, lid 1, van de<br />
C.A.O., op het ogenblik, waarop<br />
twee betrokken partijen, hetzelve<br />
achten tussen haar aanwezig te<br />
zijn;<br />
2. Indien tussen hen, die als rechtstreeks<br />
betrokkene dan wel als<br />
partij bij een bij de Raad aanhangig<br />
gemaakt onderwerp betrokken<br />
zijn, verschil van inzicht<br />
bestaat, of sprake is van een<br />
aangelegenheid — als bedoeld in<br />
art. 16 — dan wel van een geschil,<br />
zal het onderwerp geacht<br />
worden bij wijze van geschil aanhangig<br />
te zijn gemaakt.<br />
Artikel 3.<br />
Aanhangig maken.<br />
1. Een geschil wordt aanhangig gegemaakt<br />
door de indiening van<br />
een schriftelijke, duidelijk gemotiveerde<br />
uiteenzetting van het geschil,<br />
waaraan verbonden wordt een aanduiding<br />
van de beslissing, welke men<br />
wenst uit te lokken. De uiteenzetting<br />
dient vergezeld te gaan van een opgave<br />
van namen en woonplaatsen<br />
van de partijen.<br />
2. De indiening geschiedt:<br />
a. ingeval van een geschil, als bedoeld<br />
in art. 2, lid 1, sub a, door<br />
de meest gerede partij, waaronder<br />
mede te begrijpen een tot de<br />
C.A.O. toegetreden organisatie;<br />
b. ingeval van een geschil, als bedoeld<br />
in art. 2, lid 1, sub b, door<br />
de betrokken partijen.<br />
3. De indiening dient te geschieden<br />
uiterlijk vier weken nadat het geschil<br />
zich heeft voorgedaan; de Raad<br />
voor Dag<br />
is bevoegd, om — indien te zijnen<br />
genoege wordt aangetoond, dat het<br />
inachtnemen van deze termijn voor<br />
de betrokkene(n) ernstige bezwaren<br />
oplevert of heeft opgeleverd — in<br />
voorkomende gevallen een langere<br />
termijn vast te stellen; de Raad kan<br />
deze bevoegdheid delegeren aan de<br />
Voorzitter en/of het Secretariaat.<br />
4. De indiening dient te geschieden<br />
in tienvoud bij aangetekend schrijven,<br />
gericht aan het Secretariaat.<br />
Artikel 4.<br />
Horen Wederpartij.<br />
1. Het Secretariaat zendt onverwijld<br />
een afschrift van een overeenkomstig<br />
art. 3 ingediend geschrift<br />
aan de andere partij (en)<br />
bij het geschil, tenzij het een geschil<br />
betreft als bedoeld in art. 2,<br />
lid 1, sub b.<br />
2.' Indien de Voorzitter zulks nodig<br />
oordeelt, zendt het Secretariaat<br />
mede een afschrift aan de redactiecommissie<br />
van de betrokken<br />
onderneming (en).<br />
3. De personen en/of instanties, aan<br />
welke op grond van het in dit<br />
artikel bepaalde een afschrift van<br />
een ingediend geschrift is toegezonden,<br />
zijn bevoegd binnen twee<br />
weken na ontvangst daarvan hun<br />
zienswijze aan de Raad kenbaar te<br />
maken, door indiening in tienvoud<br />
van een desbetreffende memorie van<br />
antwoord bij het Secretariaat; het<br />
Secretariaat kan —> indien het daartoe<br />
termen aanwezig acht — in overleg<br />
met de Voorzitter vorenbedoelde<br />
termijn met maximaal vier weken<br />
verlengen.<br />
4. De verzending van de in dit artikel<br />
bedoelde stukken dient aangetekend<br />
te geschieden.<br />
Artikel 5.<br />
Toezending aan de Raad.<br />
Het Secretariaat draagt zorg, dat<br />
een afschrift van een ingediend geschrift,<br />
alsmede van een eventueel<br />
daarop ontvangen memorie van antwoord<br />
binnen een week na ontvangst<br />
wordt toegezonden aan ieder van de<br />
(plaatsvervangende) leden van d e<br />
Raad, die deel uitmaken van het college,<br />
aan hetwelk de behandeling<br />
en/of de beslissing der onderwerpelijke<br />
kwestie zijn opgedragen.<br />
Artikel 6.<br />
Bijeenkomst Raad.<br />
De Raad komt zo spoedig<br />
mogelijk bijeen, teneinde de onder-<br />
Uitvoerin<br />
ournalisten<br />
werpelijke kwestie in behandeling te<br />
nemen; (plaatsvervangende) leden<br />
van de Raad, welke bij deze kwestie<br />
direct of zijdelings zijn betrokken,<br />
zullen aan deze behandeling niet<br />
kunnen deelnemen, noch in enigerlei<br />
vorm tot de beslissing kunnen<br />
bijdragen.<br />
Beslissing Raad.<br />
Artikel 7.<br />
1. De Raad neemt als uitgangspunt<br />
van behandeling en als grondslag<br />
van zijn beraadslagingen, de uiteenzetting<br />
als neergelegd in het in art.<br />
3, lid 1, bedoeld geschrift (en), en in<br />
fle in art. 4, lid 3, bedoelde memorie(s).<br />
2. De leden van de Raad oordelen<br />
als goede mannen naar billijkheid;<br />
iedere beslissing wordt genomen<br />
bij meerderheid vanstemmen,<br />
zonder dat uit de beslissing van het<br />
gevoelen der leden afzonderlijk<br />
blijkt; de Raad zal zich niet van het<br />
geven ener beslissing kunnen onthouden.<br />
3. De Raad slaat op de beslissingen,<br />
welke hetzij ten aanzien van de<br />
onderwerpelijke kwestie, hetzij ten<br />
aanzien van de interpretatie van<br />
daarbij in het geding' zijnde artikelen<br />
van de C.A.O. reeds eerder zijn<br />
genomen, acht in zodanige mate, als<br />
de Raad in iedere afzonderlijke<br />
kwestie zal vermenen te behoren.<br />
Artikel 8.<br />
Bijstand en vertegenwoordiging.<br />
Elke partij kam — behalve in het<br />
geval voorzien in art. 11, lid 2, sub<br />
c — bij een van behoorlijke volmacht<br />
voorziene gemachtigde verschijnen,<br />
of — in alle gevallen —<br />
zich door een juridisch raadsman<br />
doen bijstaan.<br />
Artikel 9.<br />
Minnelijke oplossing geschil.<br />
De Raad zal de behandeling van elk<br />
aan de Raad voorgelegd geschil<br />
— indien de Raad daartoe termen<br />
aanwezig acht — een aanvang kunnen<br />
doen nemen met een persoonlijke<br />
comparitie van partijen, teneinde<br />
te beproeven partijen langs minnelijke<br />
weg op grondslag van de<br />
C.A.O. tot elkander te brengen.<br />
Indien bijzondere omstandigheden<br />
de Raad daartoe aanleiding geven,<br />
kan een zodanige comparitie ook<br />
floor de Raad worden bevolen<br />
tijdens de voortgezette behandeling,<br />
y CA.O.<br />
als bedoeld in art. 11. Nadat door de<br />
Raad uitspraak is gedaan kan een<br />
comparitie — als hierboven bedoeld<br />
— echter niet meer plaats<br />
vinden.<br />
Artikel 10.<br />
Verloop na comparitie.<br />
1. Indien een persoonlijke comparitie,<br />
als bedoeld in art. 9, leidt<br />
tot overeenstemming tussen partijen,<br />
zal de Raad deze overeenstemming<br />
doen vastleggen in een van de comparitie<br />
door het Secretariaat op te<br />
maken proces-verbaal.<br />
2. Dit proces-verbaal zal de uitdrukkelijke<br />
— ten overstaan<br />
van de Raad af te leggen — verklaring<br />
van partijen behelzen, dat zij<br />
zich door het ter comparitie getroffen<br />
vergelijk evenzeer .gebonden<br />
achten en zullen achten en daaraan<br />
dezelfde kracht zullen toekennen,<br />
als ware een en ander neergelegd in<br />
een door de Raad bij wijze van<br />
bindend advies tussen haar gedane<br />
uitspraak.<br />
3. Het origineel van het procesverbaal<br />
zal door de Voorzitter<br />
en de beide secretarissen, alsmede<br />
door partijen worden ondertekend<br />
en ten kantore van het Secretariaat<br />
worden gedeponeerd; aan partijen<br />
zal door het Secretariaat een gewaarmerkt<br />
afschrift worden verzonden.<br />
4. Indien de Raad daartoe termen<br />
aanwezig acht, kan de Raad in<br />
het tussen partijen getroffen vergelijk<br />
mede een regeling betreffende<br />
de verdeling en het verhaal der<br />
kosten betrekken.<br />
Artikel 11.<br />
Voortgezette behandeling.<br />
IJ Indien aanvankelijk geen persoonlijke<br />
comparitie plaats<br />
vindt, dan wel indien ter gelegenheid<br />
van een persoonlijke comparitie<br />
geen overeenstemming wordt bereikt,<br />
zal de Raad overgaan tot<br />
voortgezette behandeling van het<br />
geschil.<br />
2. De Raad kan bij deze voortgezette<br />
behandeling:<br />
a. schriftelijke re- en dupliek uitlokken;<br />
b^ een mondelinge behandeling gelokken.<br />
e. partijen oproepen, in persoon<br />
voor de Raad te verschijnen, tot<br />
het geven van nadere inlichtingen;<br />
d. zowel ambtshalve als op verzoek<br />
van partijen getuigen en/of deskundigen<br />
horen;<br />
e. van directies en journalisten de<br />
inlichtingen vragen, welke de<br />
Raad nuttig of nodig acht.<br />
3. Indien één der partijen, c.q. een<br />
betrokken redactie-commissie<br />
zulks verlangt, zal de Raad partijen,<br />
c.q. de redactie-commissie, die van<br />
een daartoe strekkend verlangen<br />
heeft doen blijken, in de gelegenheid<br />
stellen, haar standpunten mondeling<br />
nader toe te lichten.<br />
4. In het algemeen zullen kosten,<br />
verbonden aan het oproepen en<br />
horen van getuigen en/of deskundigen<br />
voor rekening van de betrokken<br />
partijen komen, behoudens<br />
eventueel verhaal op de in het<br />
ongelijk gestelde wederpartij; de<br />
Raad kan echter bepalen, dat deze<br />
kosten — behoudens verhaal als<br />
voormeld — voor zijn rekening<br />
komen.<br />
Artikel 12.<br />
Einde voortgezette behandeling.<br />
Indien de Raad zich voldoende voorgelicht<br />
acht, zal de Raad de voortgezette<br />
behandeling — behoudens<br />
het bepaalde in het derde lid van<br />
at. 11 — een einde doen nemen en<br />
de dag bepalen, waarop de Raad<br />
uitspraak zal doen; deze termijn zal<br />
maximaal vier weken bedragen en<br />
ten hoogste met een duur van vier<br />
weken verlengd kunnen worden.<br />
Artikel 13.<br />
Beslissing geschil.<br />
1. De beslissingen van de Raad<br />
inzake een aanhangig gemaakt<br />
geschil zijn met redenen omkleed.<br />
2. Van de beslissingen, als bedoeld<br />
in het vorig lid, wordt aan partijen<br />
binnen twee weken nadat zij<br />
zijn uitgesproken, door het Secretariaat<br />
een gewaarmerkt afschrift bij<br />
aangetekend schrijven toegezonden.<br />
Het origineel blijft berusten ten<br />
kantore van het Secretariaat; het<br />
zal worden ondertekend door de<br />
HIJ HUURDE ZIJN KLEEDING BU:<br />
Gebr.Lokhoff<br />
GERARD DOUSTRAAT 88<br />
AMSTERDAM ZUID<br />
TROUW-, ROUW- EN<br />
AVONDKLEEOING<br />
9
Voorzitter of, in geval van diens<br />
ontstentenis, door een (plaatsvervangend)<br />
lid, dat aan de behandeling<br />
heeft deelgenomen, en door de<br />
beide secretarissen, tenzij één van<br />
hen verhinderd is, in welk geval zal<br />
worden volstaan met de handtekening<br />
van de ander.<br />
3. De Raad zal — behoudens het<br />
bepaalde in het vijfde lid van<br />
art. 18 — zijn beslissingen in dier<br />
voege openbaar maken, als hij in het<br />
belang van de goede betrekkingen<br />
in het dagbladbedrijf wenselijk zal<br />
oordelen.<br />
Artikel Uf.<br />
Kosten-veroordeling.<br />
Behalve een uitspraak ten aanzien<br />
van het punt — c.q. de punten van<br />
geschil, zullen de beslissingen van<br />
de Raad mede kunnen inhouden de<br />
veroordeling van de in het ongelijk<br />
gestelde partij (en) in een zodanig<br />
deel van de. van de zijde van de<br />
wederpartij (en) en/of de Raad op<br />
de behandeling gevallen kosten, als<br />
de Raad redelijk zal oordelen. In<br />
voorkomende gevallen kan de Raad<br />
uit dezen hoofde van partijen van<br />
tevoren storting van een waarborgsom<br />
verlangen.<br />
Artikel 15.<br />
Verdere bevoegdheden.<br />
Uitspraken van de Raad inzake<br />
een geschil, als bedoeld in art. 1, lid<br />
1, sub a, zullen beslissingen kunnen<br />
behelzen, welke door de Raad worden<br />
gegeven op grond van de bevoegdheden,<br />
omschreven in art. 35,<br />
lid 2, sub b, c, d, e en g van de<br />
C.A.O.<br />
Artikel 16.<br />
Aangelegenheden uit hoofde<br />
van de C.A.O.<br />
1. Een aangelegenheid uit hoofde van<br />
de uitlegging en/of toepassing der<br />
C.A.O. — waaronder is te verstaan<br />
ieder onderwerp, de uitlegging en/of<br />
toepassing der C.A.O. betreffende,<br />
voorzover niet aan te merken als een<br />
geschil, als bedoeld in art. 2 —<br />
wordt geacht zich voor te doen op<br />
het ogenblik, waarop één der rechtstreeks,<br />
betrokkenen dan wel een<br />
betrokken redactiecommissie dezelve<br />
ter kennis van de Raad brengt.<br />
2. Op de behandeling door de Raad<br />
van een aangelegenheid, als in het<br />
eerste lid bedoeld, zijn van analoge<br />
toepassing de bepalingen van artikel<br />
2, lid 2, artikel 3, leden 1, 2, sub a,<br />
en 4, artikel 4, 5, 6, 7, 8, 11, leden 2<br />
en 3, artikel 12, 13 en 15, met dien<br />
verstande, dat waar in deze bepalingen<br />
wordt gesproken van partij,<br />
daaronder moet worden verstaan:<br />
rechtstreeks betrokkene.<br />
Artikel 17.<br />
Beslissing aangelegenheid.<br />
1. Indien van de Raad een beslissing<br />
wordt gevraagd inzake een aangelegenheid,<br />
als bedoeld in het vorige<br />
, artikel, geeft de Raad deze beslissing<br />
10<br />
in de vorm van een met redenen omkleed<br />
advies, dat — onverminderd<br />
het bepaalde in art. 15 — echter niet<br />
bindend is voor de rechtstreeks betrokkenen,<br />
dan voorzover deze daarmede<br />
uitdrukkelijk accoord gaan.<br />
De beslissing zal met name het<br />
advies kunnen behelzen, dat het onderhavig<br />
onderwerp bij wijze van geschil<br />
bij de Raad aanhangig worde<br />
gemaakt.<br />
2. Indien de rechtstreeks betrokkenen<br />
daartoe de wens te kennen<br />
geven, zal de Raad het Secretariaat<br />
opdracht geven van het bereikte accoord<br />
een schriftelijke acte op te<br />
maken, welke acte de uitdrukkelijke<br />
verklaring van de rechtstreeks betrokkenen<br />
zal behelzen, dat zij zich<br />
door het advies van de Raad evenzeer<br />
gebonden achten en zullen achten<br />
en daaraan dezelfde kracht zullen<br />
toekennen, als ware een en ander<br />
neergelegd in een door de Raad bij<br />
wijze van bindend advies tussen hen<br />
gedane uitspraak.<br />
3. Het origineel van deze acte zal<br />
door de rechtstreeks betrokkenen<br />
worden ondertekend en ten kantore<br />
van het Secretariaat worden gedeponeerd;<br />
aan de rechtstreeks betrokkenen<br />
zal door het Secretariaat een<br />
gewaarmerkt afschrift worden verzonden.<br />
Artikel 18.<br />
Ontslag-kwesties.<br />
1. Indien de Raad door de bevoegde<br />
overheidsinstanties wordt aangezocht,<br />
advies uit te brengen met betrekking<br />
tot bij deze instanties aanhangig<br />
gemaakte ontslagkwesties,<br />
zal de Raad daartoe zijn medewerking<br />
verlenen.<br />
2. De behandeling van deze zaken is<br />
opgedragen aan de Ontslagkamer<br />
van de Raad, bestaande uit twee leden<br />
— van wie één wordt aangewezen<br />
door de bij de C.A.O. aangesloten<br />
werkgeversorganisatie en de andere<br />
door de bij de C.A.O. aangesloten<br />
werknemersorganisaties uit de leden<br />
en plaatsvervangende leden van de<br />
Raad. Voor ieder wordt op soortgelijke<br />
wijze een plaatsvervangend lid<br />
benoemd.<br />
Het Secretariaat van de Ontslagkamer<br />
wordt waargenomen door één<br />
van de beide secretarissen van de<br />
Raad.<br />
3. Het in het eerste lid bedoelde advies<br />
wordt op zo kort mogelijke<br />
termijn uitgebracht, doch niet dan<br />
nadat de betrokkenen door de Ontslagkamer<br />
zijn gehoord of op andere<br />
wijze in de gelegenheid zijn gesteld<br />
van hun zienswijze te doen blijken.<br />
De Ontslagkamer is voort bevoegd,<br />
het advies te doen voorafgaan door<br />
zodanig onderzoek, als de Kamer in<br />
ieder afzonderlijk geval zal vermenen<br />
te moeten instellen. Het bepaalde in<br />
de artikelen 9, 10 en 11 is op dit<br />
onderzoek van analoge toepassing.<br />
4. Indien de ingewikkeldheid van een<br />
zaak zulks vergt, alsmede indien<br />
tussen de beide leden van de Ontslagkamer<br />
geen overeenstemming kan<br />
worden bereikt ten aanzien van de<br />
inhoud van een uit te brengen advies,<br />
zal de Kamer zich van het doen van<br />
een uitspraak onthouden en de onderwerpelijke<br />
aangelegenheid ter beslissing<br />
aan de Raad voorleggen.<br />
Het bepaalde in het voorgaande lid<br />
is op de behandeling door de Raad<br />
mede van toepassing.<br />
5. In het algemeen zal geen bekendheid<br />
worden gegeven aan uit<br />
hoofde van dit artikel uitgebrachte<br />
adviezen, tenzij bijzondere redenen<br />
daartoe aanleiding geven.<br />
Artikel 19.<br />
Geheimhouding.<br />
De leden, plaatsvervangende leden<br />
en secretarissen van de Raad zijn<br />
tot geheimhouding verplicht terzake<br />
van al datgene, wat hun als zodanig<br />
in verband met aan het oordeel<br />
van de Raad onderworpen aangelegenheden<br />
en geschillen ter kennis<br />
komt, tenzij — en dan nog slechts<br />
voorzover — tot publicatie is besloten<br />
overeenkomstig het bepaalde<br />
in het derde lid van art. 13 of het<br />
vijfde lid van art. 18.<br />
Artikel 20.<br />
Wijzigingen.<br />
De Raad kan op grond van de in<br />
art. 40, lid 2 der C.A.O., aan de<br />
Raad verleende bevoegdheden in dit<br />
reglement die wijzigingen en/of aanvullingen<br />
aanbrengen, die de Raad<br />
nuttig of noodzakelijk voorkomen.<br />
Inwerkingtreding.<br />
Artikel SI.<br />
Dit Reglement treedt in werking<br />
op 1 Februari 1949 en zal ter kennis<br />
van de leden der bij de C.A.O. aangesloten<br />
organisaties worden gebracht<br />
door middel van publicatie<br />
in de desbetreffende verenigingsorganen.<br />
Aldus vastgesteld en goedgekeurd<br />
in de vergadering<br />
van de Raad van Uitvoering<br />
d.d. 17 December 1948.<br />
R.K. JONGEMAN,<br />
25 jaar, leerling-journalist, derde<br />
leerjaar bijna voltooid hebbende,<br />
zoekt plaatsing bij R.K. Dagblad,<br />
waar promotiekansen aanwezig<br />
zijn.<br />
Brieven onder No. 79/48 „De Katholieke<br />
Journalist", Koningsstraat<br />
22 b, Hilversum.<br />
BEERLING-JOUBNALIST<br />
Wie heeft plaats voor een leerling-journalist<br />
? Candidaat heeft<br />
6 jaar Gymnasium en aanleg voor<br />
Klass. en Lit. wetenschap. Uitstekende<br />
referenties.<br />
Brieven onder No. 81/48 „De Katholieke<br />
Journalist", Koningsstraat<br />
22 b, Hilversum.
HET PUBLIEK KIEST DE KRANT,<br />
omdat men er door wordt ingelicht<br />
N het herdenkingsnumimer van De<br />
Ï Gelderlanderpers verscheen een<br />
Gallup-enquête over de Nederlandse<br />
kranten, bekeken van de 1 journalistieke<br />
kanten. Wij ontlenen er het belangrijkste<br />
aan. Intussen bevatten de<br />
„Mededelingen" van de Ned. Dagbladpers<br />
een dergelijke enquête<br />
(J.v.V.) voor wat betreft de dagbladadvertenties.<br />
ORT geleden stelde het Neder-<br />
K derlands Instituut voor de Publieke<br />
Opinie twee interessante vragen<br />
aan een heel groot aantal mannen<br />
en vrouwen, die tezamen het Nederlands<br />
publiek in al zijn geledingen<br />
weerspiegelen.<br />
De eerste luidde: „Kunt U uit<br />
kranten, tijdschriften, radio, film e.d.<br />
voldoende inlichtingen krijgen over<br />
wat er in de wereld gebeurt, of niet?<br />
68 % antwoordt: Voldoende inlichtingen<br />
over het wereldgebeuren. 24 %<br />
Niet voldoende'. 8 % Geen mening.<br />
Vrouwen spreken meer hun tevredenheid<br />
uit (72 %) dan mannen<br />
(65 %) maar de verschillen, ook naar<br />
leeftijd en welstand onderscheiden,<br />
blijven gering.<br />
De volgende Gallup-vraag verschaft<br />
een belangwekkend inzicht in<br />
de bronnen waaruit het publiek zijn<br />
inlichtingen put.<br />
„Welke nieuws- en inlichtingenbronnen<br />
verschaffen U de meeste<br />
inlichtingen over wat er in de wereld<br />
gebeurt?" vroegen de N.I.P.O.-interviewers<br />
namelijk en het publiek antwoordt:<br />
70 % de krant, 38 % de radio,<br />
13 % tijdschriften, 3 % film, 2 %<br />
andere bronnen. (Verschillende noemen<br />
meer dan één nieuwsbron).<br />
Een onderverdeling naar welstand<br />
brengt interessante verschillen aan<br />
het licht:<br />
De krant<br />
Radio<br />
Tijdschriften<br />
Film<br />
Andere<br />
W R<br />
S? 5<br />
%<br />
78<br />
27<br />
4<br />
6<br />
4<br />
c<br />
CU CU<br />
23<br />
S3<br />
%<br />
69<br />
40<br />
11<br />
1<br />
1<br />
1 c<br />
%<br />
66<br />
46<br />
17<br />
2<br />
2<br />
Ü5<br />
c<br />
tu<br />
CU §<br />
MM<br />
ra C<br />
%<br />
62<br />
43<br />
38<br />
3<br />
1<br />
Tijdschriften zijn dus voor de beter<br />
gesitueerden een veel belangrijker<br />
inlichtingenbron dan voor de grote<br />
massa, doch bij alle groepen blijven<br />
dagblad en radio nummer één en<br />
twee. *<br />
Als U hoofdredacteur was?<br />
ANNEER U de directeur of de<br />
Whoofdredacteur was van uw<br />
krant, wanneer U het dus voor het<br />
zeggen had wat er in uw krant moet<br />
komen, zou U dan veranderingen in<br />
uw krant aanbrengen, of niet? vroegen<br />
de enquêteurs van het Nederlands<br />
Instituut voor de Publieke Opinie aan<br />
abonné's op alle mogelijke Nederlandse<br />
dagbladen. En hoewel uit een<br />
andere enquête is gebleken dat 7 van<br />
de 10 krantenlezers tevreden zijn over<br />
de voorlichting in ons land, zou toch<br />
meer dan een derde zijn dagblad willen<br />
veranderen.<br />
De antwoorden op deze vraag luiden<br />
rul.: 35 % wil veranderingen in<br />
de krant aanbrengen, 34 % vindt<br />
haar zo goed, 31 % geen mening.<br />
De mannelijke lezers zijn veel critischer<br />
dan de vrouwen. Van de -mannen<br />
wil 41 % de krant veranderd<br />
zien, van de vrouwen 28 %. Ook<br />
scheelt het nogal welke krant men<br />
leest. Er is een dagblad waarvan<br />
56 % der ondervraagde lezers veranderingen<br />
zou willen aanbrengen, een<br />
ander dagblad heeft slechts 21 %<br />
van zulke lezers met critiek.<br />
De geregelde krantenlezers<br />
N de opiniepeiling van October 1948<br />
S stelde het Nederlands Instituut<br />
voor de Publike Opinie de volgende<br />
vraag.<br />
„Leest U geregeld uw- krant voor<br />
het grootste deel, maar ten dele of<br />
slechts kleine stukken er uit?"<br />
Mijnheer de<br />
„WEEKLACHT UIT DE WEST".<br />
Het spijt mij, dat ik al weer verplicht<br />
ben een kanttekening te maken,<br />
nu door de door U opgestelde en van<br />
een onderschrift voorziene „Weeklacht<br />
uit de West".<br />
Ik weet niet, waarover ik mij meer<br />
verwonderen moet, over de „weeklacht"<br />
van de „Amigoe di Curagao"<br />
of over het redactionele onderschrift.<br />
Het mag toch zo langzamerhand wel<br />
algemeen bekend zijn, dat Suriname<br />
en de Antillen, wat de nieuwsvoorziening<br />
betreft, buiten het arbeidsterrein<br />
van het A.N.P. vallen. Contractueel<br />
zijn deze gebieden aan Aneta<br />
toebedeeld. De hoeveelheid nieuws die<br />
A.N.P. naar de West seint, is afhankelijk<br />
van hetgeen Aneta bestelt. Ik<br />
neem aan, dat Aneta daarbij te<br />
werk gaat volgens de aanwijzingen<br />
of verlangens van de in de West gevestigde<br />
dagbladen, of misschien in<br />
overeenstemming met de betalingen<br />
van de Curacaose pers.<br />
Ik meen geen geheim te verklappen,<br />
indien ik -mededeel, dat A.N.P.<br />
reeds bij Aneta heeft aangedrongen<br />
op wijziging van de contractuele<br />
De resultaten zijn: Leest grootste<br />
deel 45 %, leest ten dele 28 %, leest<br />
klein stuk 24 %, leest geen krant<br />
3 %.<br />
Vijf en veertig procent van de<br />
ondervraagden lezen het grootste deel<br />
van hun krant. Dat is echter niet<br />
voor alle groepen hetzelfde. Hier is<br />
b.v. een verdeling van de antwoorden<br />
naar welstand:<br />
Laagste inkomens, grootste deel<br />
35 %, ten dele 29 %, klein stuk<br />
30 %, geen krant 6 %.<br />
Lage inkomens: grootste deel 47 %,<br />
ten dele 28 %, klein stuk 22 %, geen<br />
krant 3 %.'<br />
Middenklasse: grootste deel 51 %,<br />
ten dele 28 %, klein stuk 20 %, geen<br />
krant 1 %.<br />
Weigestelden: grootste deel 64 %,<br />
ten dele 24 %, klein stuk 10 %,<br />
geen krant 2 %.<br />
Naar mate de welstand toeneemt<br />
wordt de krant beter gelezen. Bij de<br />
laagste inkomens leest 35 % grootste<br />
deel. Bij de weigestelden 64 %!<br />
Ook naar ontwikkeling komen dergelijke<br />
grote verschillen voor.<br />
Een tweede vraag door het N.I.P.O.<br />
gesteld luidde: „Hoe lang leest U zo<br />
's avonds in uw krant?"<br />
En de resultaten zijn: minder dan<br />
5 minuten 5 %, 5—10 minuten 12 %,<br />
10—15 minuten 23 %, 30 min.—1<br />
uur 43 %, langer dan 1 uur 13 %,<br />
weet het niet 4 %.<br />
Redacteur.*..<br />
verhoudingen en dat een aanzienlijke<br />
uitbreiding van de dienst van Nederland<br />
naar de West tegemoet kan<br />
worden gezien, indien daartoe de medewerking<br />
kan worden verkregen<br />
van de in de West gevestigde bladen.<br />
Het gering aantal woorden, dat<br />
A.NP. in opdracht van Aneta naar<br />
' Curagao seint, laat niet toe, dat de<br />
Troonrede in volle omvang daarin<br />
wordt opgenomen.<br />
Met de meeste hoogachting,<br />
gaarne Uw dw.,<br />
D. J. LAMBOOY<br />
Algemeen Hoofdredacteur.<br />
<<br />
Voor studie-doeleinden zou ik<br />
gaarne een exemplaar van het bij<br />
de boekhandel uitverkochte<br />
STUDIES EN LEZINGEN<br />
(L. Simons, Wereldbibliotheek)<br />
bezitten. Welke collega kan mij<br />
hieraan helpen?<br />
J. Thomas, Adrichemstraat 24,<br />
Beverwijk.<br />
11
DE PERS IN „TIEN JAREN".<br />
Dr Maarten Schneider schrijft ons:<br />
Mag ik even reageren op het onvermeld<br />
laten van de journalistieke<br />
vakopleiding te Nijmegen in mijn<br />
artikel over de pers in „Tien Jaren" ?<br />
(blz. 8 van het jongste nummer van<br />
„De Katholieke Journalist").<br />
Deze critiek is begrijpelijk, omdat<br />
het boek volgens de titel handelt over<br />
de jaren 1938 tot '48. Dit boek is<br />
evenwel ongeveer een half jaar eerder<br />
onder de titel Supplement op de<br />
5de druk van de Winkler Prins ter<br />
beschikking gesteld van de intekenaren<br />
op bedoelde druk. In de heruitgave<br />
onder de nieuwe titel zijn<br />
slechts enkele artikelen tot 1948 bijgewerkt,<br />
daaronder was niet mijn<br />
artikel.<br />
„Ik moest de kopij voor mijn artikel<br />
afsluiten in het vroege vqorjaar<br />
van 1947. Het was dus onmogelijk,<br />
om Nijmegen te vermelden. Evenmin<br />
kon ik vermelden, dat de Gem. Universiteit<br />
van Amsterdam een buitengewoon<br />
hoogleraar pers, openbare<br />
mening en propaganda gekregen had.<br />
Wel heb ik de omzetting van het privaat<br />
docentschap in een lectoraat<br />
aldaar vermeld, omdat deze inderdaad<br />
had plaats gehad.<br />
-Dit wetend, zult U het met mij<br />
eens kunnen zijn, dat van een „verwaarlozing"<br />
van Nijmegen door rnij<br />
geen sprake kan zijn.<br />
Het leek mij goed, U te wijzen op<br />
een, achteraf bezien, chronologisch<br />
onmogelijke eis, die U steldet.<br />
(Tout savoir est tout pardonner.<br />
— Red. K. J.).<br />
WAT IS MOREEL-ONGEZONDE<br />
JOURNALISTIEK ?<br />
Mijn grote naamgenoot schrijft in<br />
het laatste nummer van „De Katholieke<br />
Journalist", dat hij het A.N.P.verslag<br />
inzake het geval-Enkhuizen<br />
journalistiek uitmuntend acht en<br />
moraliter alleszins oirbaar.<br />
In hetzelfde nummer worden resp.<br />
op pag. 13 en pag. 11 Mr. Rooy en de<br />
„Twentse Courant" geciteerd, die<br />
spreken over sensatie-journalistiek<br />
en bedreiging van de geestelijke<br />
volksgezondheid naar aanleiding van<br />
de publicaties over dezelfde zaak.<br />
De -meningen hieromtrent blijken<br />
dus nogal uiteen te lopen. Ik vind het<br />
niet erg, dat zulks uit de inhoud van<br />
een en dezelfde aflevering van ons<br />
blad blijkt, maar zou de redacties van<br />
„De Journalist" en „De Katholieke<br />
Journalist" de vraag willen voorleggen,<br />
of zij er niet voor voelen de<br />
kwestie „ongezonde journalistiek"<br />
eens volledig te behandelen, waarbij<br />
de zaak-Enkhuizen, en in concreto<br />
het gewraakte en bewonderde A.N.P.verslag,<br />
als uitgangspunt zou kunnen<br />
dienen.<br />
De lezer zou bijvoorbeeld graag<br />
van Mr. Elias horen, op welke gronden<br />
hij het A.N.P.-verslag de qualificatie<br />
„zakelijk stuk proza" meegeeft.<br />
Ik heb het bedoelde verslag<br />
hier niet bij de hand, doch meen me<br />
te herinneren, dat er schilderachtige<br />
détails over de maan bij te pas kwamen,<br />
die wel zeer ver-af stonden van<br />
12<br />
de gebruikelijke „droge noteerlust<br />
der enz.", waarmee het overigens,<br />
naar de mening van anderen, nog wel<br />
mee valt.<br />
Van de andere kant zou het mij<br />
interesseren, van Mr. Rooy te vernemen,<br />
waar hij meent, dat de grens<br />
getrokken moet worden. Ik kan mij<br />
namelijk voorstellen, dat niet alle<br />
kranten de N.R.C, in degelijkheid op<br />
dit stuk willen volgen.<br />
Er zitten natuurlijk nog vele<br />
andere aspecten aan deze kwestie,<br />
zoals b.v. wat een persbureau wel en<br />
niet moet of mag doorgeven; waar<br />
ik voornamelijk naar uitzie, is een<br />
enigszins volledige behandeling van<br />
de vraag ..Wat is moreel ongezonde<br />
journalistiek?"<br />
Ik meen, dat dit de lezers'van onze<br />
vakbladen zeker zal interesseren. In<br />
de kring — met kleine k — der<br />
Haagse journalisten is over de publiciteit<br />
bij de moordzaak-Enkhuizen<br />
vrij veel geboomd.<br />
Met belangstelling zie ik uit naar<br />
een beschouwing.<br />
TON ELIAS.<br />
(Wij zijn er zeker van, dat een<br />
confrontatie Elias-Elias niet lang op<br />
zich zal laten wachten. Deze keer is<br />
onze ruimte gerantsoeneerd. Red.).<br />
„THERE 'S MUCH IN A NAME!"<br />
Collega J. F. toonde zich in het<br />
Januari-nummer eens. geestes met de<br />
grote William, al zal die wel nooit<br />
aan een belangrijke begrafenis op<br />
een regenachtige herfstmorgen hebben<br />
gedacht, toen hij zijn beroemd<br />
geworden Verzuchting slaakte —<br />
althans op papier zette. Collega P.<br />
heeft zich namelijk ook afgevraagd<br />
wat er in een naam schuilt, maar<br />
waar Shakespeare het „en detail"<br />
deed, handelt hij „en gros": hij haalt<br />
zijn schouders op over de waslijsten<br />
van namen, die voor de oorlog vaak<br />
een verslag onleesbaar maakten en<br />
nu hardnekkig pogen dat weer te<br />
doen.<br />
Met de strekking van het betoog<br />
van collega F. kan ik het in beginsel<br />
eens zijn, maar het komt -mij<br />
voor, dat hij de kwestie niet al te<br />
gedegen doordacht heeft. Zijn artikeltje<br />
„Namen nemen" geeft een<br />
heel eenvoudige oplossing: noem die<br />
en die en laat de rest waaien.<br />
Ik zou van*, harte wensen, dat die<br />
knoop zo simpel door te hakken viel.<br />
Het zou iedere collega, die nog niet<br />
aan het schrijven van hoofdartikelen<br />
toe is, veel narigheid besparen. Maar<br />
de zaak ligt nu eenmaal niet precies<br />
als collega F. haar stelt. Hij<br />
vergeet iets heel belangrijks, en wel<br />
dit.<br />
Namen noemen doet de journalist<br />
niet om vriendjes te maken of die<br />
f.e houden, om de ijdelheid der genoemden<br />
te strelen. Een bepaalde<br />
naam, in een rij andere gememoreerd,<br />
kan aan een bepaalde gebeurtenis<br />
een zeer bijzonder karakter<br />
geven. Het gaat dan niet om de man,<br />
maar om wie en wat hij vertegenwoordigt.<br />
Iedere collega zal beseffen,<br />
hoe belangrijk zo'n naam is. Zo al<br />
niet voor de ene, dan toch voor de<br />
andere verslaggever, al naar de<br />
richting van het blad dat elk hunner<br />
vertegenwoordigt.<br />
Collega F. zal mij tegenwerpen:<br />
Goed, neem die naam dan. Ik heb<br />
immers geschreven, dat een volkomen<br />
boycot van officiële personen<br />
onmogelijk is — de belangrijkste<br />
dienen genoemd te worden.<br />
Juist, en daar zit nu de grote<br />
moeilijkheid. Want ik zou verschillende<br />
gevallen kunnen noemen, waarin<br />
een bepaalde naam juist belangrijk<br />
werd in verband met andere<br />
namen, welke, weggelaten zijnde, de<br />
aanwezigheid van mijnheer A. in een<br />
ander daglicht zouden stellen dan het<br />
juiste. En, als de naam van mijnheer<br />
A. pas belangrijk wordt, wanneer<br />
die van de heren B. en C. hem<br />
volgen, dan zitten de verslaggevers<br />
weer met de waslijst.<br />
Voor het overige ga ik graag met<br />
collega F. accoord: het klakkeloos<br />
noemen van namen — met de nadruk<br />
op klakkeloos — dient zo spoedig<br />
mogelijk te verdwijnen. Het zal de<br />
verslagen van recepties zo goed als<br />
van begrafenissen leesbaarder maken.<br />
Utrecht. EIBERT H. BUNTE<br />
Enigssina bekort. — Red.<br />
Technische outillage dagbladbedrijf<br />
Het bestuur van de Nederlandse<br />
Dagbladpers 1945 heeft onlangs een<br />
onderzoek ingesteld naar dé noodzakelijke<br />
behoeften der dagbladondernemingen<br />
in Nederland op het gebied<br />
van zet- en drukcapaciteit. De uitkomst<br />
van dit onderzoek is geweest,<br />
dat men de noodzaak aanwezig acht<br />
om gedurende de eerste jaren voor de<br />
navolgende bedragen aan nieuwe machines<br />
aan te schaffen: zetmachines<br />
en matrijzen ƒ3.020.000, rotatiepersen<br />
ƒ 6.120.000, overig materiaal<br />
ƒ 1.500.000. Hierbij zijn dan nog<br />
buiten beschouwing gelaten de bedragen,<br />
welke de thans nog niet over<br />
eigen drukkerijen beschikkende dagbladen<br />
nodig zullen hebben om zich<br />
van de nodige eigen zet- en drukcapaciteit<br />
te voorzien en welke op<br />
rond ƒ 6.500.000 worden geraamd.<br />
Eerste redacteur-buitenland van<br />
groot dagblad zoekt functie van<br />
BUITENLANDS<br />
CORRESPONDENT.<br />
28 jaar, gehuwd. Snel, accuraat,<br />
betrouwbaar nieuwsman. Vlot, ervaren<br />
stylist. Eventueel combinatie<br />
(ook met Vlaamse bladen).<br />
Brieven onder No. 80/48 aan „De<br />
Katholieike Journalist", Koningsstraat<br />
22 B, Hilversum.<br />
Aan een Katholiek Dagblad in<br />
grote provinciestad kan op korte<br />
termijn geplaats worden een jong,<br />
Katholiek, zeer goed ontwikkeld,<br />
ALL-*ROUND JOURNALIST<br />
voor bureauwerk en reportage.<br />
Uitvoerige sollicitaties worden<br />
ingewacht onder No. 78/48, „De<br />
Katholieke Journalist", Koningsstraat<br />
22 b, Hilversum.
JOURNALISTIEK JOURNAAL<br />
• Een gedeelte van de Europese<br />
pers schijnt zich nog steeds te verlustigen<br />
in het denkbeeld, dat<br />
de (Noord) Amerikaanse pers<br />
minderwaardig, sensationeel en alle<br />
ellendigs wat ge maar meer<br />
bedenken kunt, zou zijn. Deze generalisering<br />
is onbillijk en belachelijk.<br />
Men behoeft alleen maar de New<br />
York Herald Tribune en de New<br />
York Times te lezen om zulk een<br />
waanwijs oordeel glimlachend op zij<br />
te schuiven. Misschien zijn die twee<br />
de beste bladen van de wereld. In<br />
ieder geval behoren zij tot de beste<br />
van de wereld.<br />
• De New York Herald Tribune<br />
heeft nu een E.CA. crediet. van<br />
100.000 dollar gekregen om haar<br />
Europese (Parijse) editie in 40.000<br />
exemplaren in de Britse en Amerikaanse<br />
Zones van Duitsland te verspreiden.<br />
En sedert ruim een maand<br />
kunnen wij in Europa de luchtpostuitgave<br />
van de New York Times (ad<br />
30 cent per nummer van 12 pagina's,<br />
vrijwel zonder advertenties) kopen,<br />
op z'n hoogst één dag na verschijning<br />
in New York. Wij hebben geen idee<br />
hoeveel Herald en Times per dag in<br />
Nederland verkocht worden. Het zullen<br />
er bepaald niet veel zijn. Maar<br />
wie ze lezen, geraken er spoedig aan<br />
verknocht. Het zijn prachtige kranten.<br />
Méér zeg ik hier maar liever niet<br />
van, al brandt het mij op de tong om<br />
iets te zeggen van „voorbeeldige"<br />
kranten.<br />
9 De heer Hans Hermans is nu<br />
op Curagao om de nieuwsvoorziening<br />
Europees Nederland—Amerikaans<br />
Nederland te bezien. Met alle problemen<br />
van dien. Rijkelijk laat! De boei'<br />
is al aardig in de Caraïbische soep<br />
gereden. Aneta heeft zich daar niet<br />
van zijn flinkste zijde doen kennen.<br />
Maar: het is hollen of stilstaan. Nu<br />
zijn er ineens drie instanties die zich<br />
met Curagao gaan bemoeien wat de<br />
berichtgeving en wat daarmee samenhangt<br />
betreft: 1) de regering; 2)<br />
A.N.P.; 3) de Culturele Commissie<br />
Nederland, Indonesië, Suriname, Curagao.<br />
Alle drie instanties willen er<br />
een ibureau met één of meer kereltjes<br />
vestigen. Dat wordt een hele warboel.<br />
En heel veel weggesmeten guldens,<br />
wanneer het inderdaad zó zou<br />
gaan. Het is goed dat de heer Hermans<br />
er poolshoogte gaat nemen.<br />
Want er bestaan over deze materie<br />
de grootste (en duurste) waandenkbeelden.<br />
En van het-zelfde laken een<br />
pak wat Suriname betreft, waar men<br />
precies het zelfde moet gaan doen<br />
als in Curagao. Wanneer men het mij<br />
zou vragen, zou ik voorspellen dat —<br />
wanneer men niet terdege oppast —<br />
Suriname en Curagao een Voorlichtings-operette<br />
van je-welste te zien<br />
zullen krijgen. Veel te duur gemonteerd<br />
en buitengewoon overdreven.<br />
Wanneer men niet oppast<br />
• De .regeringsvoorlichting in<br />
haar geheel genomen zal in 1949 een<br />
bedrag van ruim 7.500.000 gulden opeisen.<br />
Eerlijk gezegd komt het mij<br />
nogal geflatteerd laag voor. Ik denk<br />
dat het werkelijke •bedrag boven dit<br />
„begroting-kundige" uit zal komen.<br />
Er is, dezerzijds, geen enkel bezwaar<br />
(wanneer de heer Lieftinok het goed<br />
vindt) dit bedrag goed te vinden. Ik<br />
zou zelfs zeggen: hoe meer, hoe liever,<br />
mits het geld goed besteed wordt<br />
door de bekwaamst-beschikbaren. Ik<br />
maak deze restrictie, omdat ik nog<br />
altijd het collegiale vertrouwen heb<br />
dat werkelijk bekwame journalisten,<br />
die de vrijheid per se en ex perfesso<br />
liefhebben, er niet over zullen peinzen<br />
journalistiek ambtenaar te worden.<br />
Dat zou, geloof ik, niet denkbaar zijn.<br />
Maar ik wilde zeggen dat wanneer 1 '<br />
de officiële voorlichting in handen<br />
is van de bekwaamste-beschikbaren,<br />
zelfs een bedrag van 7% mil-lioen<br />
voor de gehele overheidsvoorlichting<br />
ook aan het buitenland bescheiden<br />
lijkt.<br />
0, ja?<br />
Anne Hallema in Het Gemeenebest:<br />
De meest toekende persbureaux zijn<br />
thans behalve Reuter te Londen en<br />
Havas te Parijs de in ons land ook<br />
welbekende Belga, de Russische Tass,<br />
de Zweedse T.T., de Deense Ritzau,<br />
en niet te vergeten de Amerikaanse<br />
A.P. (Associated Press) en U.P.<br />
(United Press), door Nederlandse<br />
persmensen in hun vakjargon vaak<br />
aangeduid met „Epie" en „Joejoe".<br />
D. J. L.<br />
Op 1 Februari 1948 kwam, zo<br />
schrijft de Nieuwe Courant, de heer<br />
D. J. Lambooy als algemeen hoofdredacteur<br />
bij het A.N.P. Voordien<br />
had hij reeds méér dan 30 jaar contact<br />
gehad met het persbureau, want<br />
sedert, alweer 1 Fetor., 1917 is hij<br />
journalist. Dertien jaar zat hij op de<br />
perstribune van de Tweede Kamer<br />
en van '34 tot '41 was hij werkzaam<br />
o(p het departement van Buitenlandse<br />
Zaken als sous-chef van de Reg.<br />
Persdienst, de voorloper van de Reg.<br />
Voorlichtingsdienst. Als zodanig was<br />
het contact met het A.N.P. zeer<br />
nauw.<br />
„Het streven van het A.N.P., zowel<br />
op morele als practische gronden,<br />
moet zijn strikt objectief nieuws te<br />
geven", aldus de heer Lambooy, wanneer<br />
hij spreekt over het werk dat<br />
hem lief is.<br />
Het A.N.P., een stichting van alle<br />
Nederlandse dagbladen, werd in 1935<br />
opgericht.<br />
• Maar geloof mij, wanneer ik<br />
zeg dat er ook nog aardig wat geliefhebberd<br />
wordt op dit gebied. Er<br />
zijn wel wat voze plekken, vooral in<br />
het buitenland. Anderzijds zijn er Nederlandse<br />
voorlichtingsposten buitenslands<br />
die uitstekend werk verrichten.<br />
Veel meer goede dan kwade<br />
posten, geloof ik. Na de oorlog is'<br />
er veel ten goede veranderd. Wie herinnert<br />
zich nog onze eerste Regeringsvoorlichtinigsdiiiensit<br />
onder leiding<br />
van wijlen Plemp? Een klein<br />
kantoortje met een paar mensen. (Nü<br />
alleen bij Landbouw, Voedselvoorziening,<br />
Visserij al: meer dan 1200<br />
voorlichters!) Er is wal veel veranderd.<br />
En dat in zo korte tijd.<br />
@ Op de opmerking in dit Journaal<br />
van vorige maand over de uitbuiting<br />
der free-lances heb ik zeven'<br />
brieven gekregen van zeven mensen<br />
die mij gelijk geven. Een aardig<br />
staaltje horen? Een combinatie van<br />
grote plaatselijke dagbladen heeft<br />
een bod gedaan op een dag-feuilleton,<br />
geschreven door een niet-onbekende<br />
Nederlandse scribent. Men wil ƒ 300<br />
betalen. Dat wil zeggen ƒ 30 per'<br />
krant per feuilleton. Ongeveer zestig<br />
plaatsingen. Dat is twee kwartjes<br />
per dagelijks hoofdstuk per krant.<br />
Ik noem geen namen. Samenvattende<br />
zou „kleine kruideniertjes" passend<br />
zijn voor deze magnaten.<br />
Dank zij een uitgebreide telexapparatuur<br />
bezit het verbindingen<br />
over het gehele land. Bladen in Groningen<br />
en bladen in Maastricht, zij<br />
krijgen op hetzelfde moment het<br />
nieuws in huis. „Snel er in en snel<br />
er uit", dat is het devies van ons<br />
nationale persbureau.<br />
Directe telexlijnen met Reuter in<br />
Londen zorgen voor de aanvoer van de<br />
laatste berichten van dit persbureau;<br />
daarnaast heeft men 'telexverbindingen<br />
met Parijs, Brussel, Frankfort. Bovendien<br />
nog vele niet-constante telexverbindingen<br />
met andere hoofdsteden.<br />
En niet te vergeten de communicaties<br />
van elke dag per Morse en per<br />
lange en korte golf in de z.g. Hellapparatuur.<br />
„Zegt u vooral dat de directeur, de<br />
heer H. H. J. v. d. Pol, de stuwende<br />
kracht hier is", zegt collega Lambooy<br />
bij het afscheid bescheiden, die vergat<br />
te spreken over de Haagse Journalisten<br />
Vereniging, waarvan hij, als<br />
voorzitter, de stuwende kracht is.<br />
Nieuw Katholiek tijdschrift<br />
in Hongarije<br />
Onlangs is de eerste aflevering<br />
verschenen van de „Werkblatter für<br />
Laienarbeit in Gottesreich" (Gids<br />
voor lekenarbeid in het Rijk Gods).<br />
Deze uitgave is de voortzetting van<br />
twee tijdschriften, die in 1938 werden<br />
geschorst: „In heiliger Sendung" en<br />
„Der Sakristan". De hoofdredactie<br />
van het nieuwe orgaan werd toevertrouwd<br />
aan Kanunnik Dr Karl<br />
Rudolf.<br />
13
DE PERS UIT EEN ANDERE WERELD<br />
mmgz lyeker vertelt van zijn stydierais<br />
TTJET is welbekend, dat ongeveer<br />
* •*• honderd jaar geleden zes concurrerende<br />
New Yorkse bladen een<br />
coöperatief telegraaf-syisteem begonnen,<br />
dat is uitgegroeid tot dat<br />
enorme nieuwsgaar-apparaat de<br />
Associated Press. Dit wereld-agentschap<br />
zetelt op vier verdiepingen<br />
van een vijftien etages hoge wolkenkrabber<br />
van Rockefeller's Radiostad.<br />
De nieuwszaal van de redactie heeft<br />
een oppervlakte van ongeveer 12.000<br />
vierkante meter, binnen welke alle<br />
fases van dit apparaat gebonden<br />
zijn: de sport-redactie, de Europakabel,<br />
het Zuid-Amerlka-net, de<br />
draadloze foto-transmissie en de telefoto<br />
zenders, de hoofdredactie en de<br />
archieven. De zaal wordt door elk<br />
van de vijf electrische centrales van<br />
de wereldstad bediend, zodat, als er<br />
ongelukken gebeuren, altijd wel één<br />
van de vijf de AP zal bedienen. Een<br />
paar honderd telex-machines (teleprinters)<br />
_ doen er dag en nacht<br />
dienst: één alleen voor de radiozenders,<br />
één voor Sport, een draadloze<br />
verbinding met Fleet-street, een telex<br />
met Londen, en honderden lijnen<br />
naar alle grote bladen op het continent.<br />
AP bezit 3300 telexapparaten<br />
in de Verenigde Staten, en heeft zijn<br />
eigen telex herstelplaats. De telefoon<br />
is er absoluut verdrongen door de<br />
telex — ik kan me niet herinneren<br />
er een gezien te hebben. — De kapitein<br />
op die dagelijkse zee van nieuws,<br />
een millioen woorden per dag, de beroemde<br />
Gould, maakte in de verkiezingsnaeht<br />
meer de indruk van een<br />
onderwijzer die liep te ijsberen terwijl<br />
de kinderen schriftelijk werk<br />
doen, dan van een prins-consort van<br />
de Koningin der Aarde. Enkele blokken<br />
verder, in de redactiezalen van<br />
de Herald Tribune, kon de bezoeker<br />
waden door het papier, en brak hij<br />
zijn nek over honderden mensen die<br />
allemaal een kleinigheidje peuterden<br />
in die enorme kranten en met 'n lust<br />
en een leven alsof ze in de Olympische<br />
Spelen uit moesten komen.<br />
Een archief van micro-films<br />
TVENK niet dat de archief-afdeling<br />
*-* van Associated Press een grote<br />
zaal is, het was maar een klein<br />
hoekje met een paar stalen kasten en<br />
een vreemd apparaat dat er uitzag<br />
als een televisie-toestel, maar een<br />
hele verdieping' krantenleggers in<br />
zich bleek te huizen. Het archiefsysteem<br />
is namelijk ontzaglijk vereenvoudigd<br />
door het gebruik van<br />
micro-films. Elke dag wordt de New<br />
York Times van de eerste pagina<br />
links boven in tot de laatste pagina<br />
rechts onder in (en er zijn wel Zondagen<br />
van 140 pagina's) gefilmd.<br />
Elkeen kan die films kopen voor het<br />
belachelijk lage bedrag van 140 dollars<br />
per jaargang (daar moet natuurlijk<br />
geld bij.'), en dat, terwijl een<br />
14<br />
gebonden jaargang van de New York<br />
Times, die men dan wel met een<br />
twee-tons truck mag laten afhalen,<br />
drie honderd dollar kost en dure<br />
ruimte in beslag zou nemen.<br />
Deze films zijn te gebruiken op<br />
een soort projectie-machine, die er<br />
uit ziet als een zeer omvangrijk<br />
café-radiotoestel, en welke 300 dollar<br />
kost. Men zet de film er in,<br />
draait de gewenste datum en bladzijde<br />
en de kwart pagina van de<br />
krant wordt geprojecteerd op een<br />
matglazen scherm van een kwart<br />
vierkante meter. Een handle stelt de<br />
gebruiker in staat de gehele pagina<br />
af te tasten al zoekend naar het bericht<br />
dat hij nodig heeft.<br />
Een eenvoudig kaartsysteem levert<br />
onmiddellijk datum en codenummer.<br />
We zochten bijvoorbeeld<br />
onder Churchill diens redevoering<br />
„Blood, sweat and tears" op, het codenummer<br />
was binnen enkele minuten<br />
door de machine verwerkt. Pen<br />
en inkt op een lessenaar vlak voor<br />
het scherm stellen degenen die de<br />
informatie zoekt in staat, aantekeningen<br />
te maken. De Times heeft in<br />
de leeszaal voor de bediening van<br />
haar abonné's een batterij van twaalf<br />
stuks in gebruik, plus nog twee machines<br />
op het archief. De AP heeft<br />
er maar één en wat stalen klappers<br />
waar het nieuws van de laatste drie<br />
jaar, waarvan nog heel wat weg<br />
kan, wordt opgeborgen. Door deze<br />
films zo goedkoop' te maken heeft<br />
de Times het klaar gekregen, dat alle<br />
grote -bibliotheken ter wereld de<br />
New York Times al jaren op microfilm<br />
hebben, zodat dus de concurrerende<br />
bladen (zoals de Herald) voor<br />
lang tijd zijn uitgeschakeld.<br />
Efficiënte journalistiek<br />
|_ÏET gevoel van een „andere we-<br />
*• •* reld" ontstaat voornamelijk uit<br />
het eigenaardig perspectief dat de<br />
Amerikaanse journafetiek heeft gekregen<br />
door de efficiënte toepassing<br />
van journalistieke inventies. Men<br />
heeft soms het gevoel alsof men als<br />
negentiende-eeuwer in de een-entwintigste<br />
eeuw stapt. Dat is nergens<br />
zo sterk als bij die drieling van Luce:<br />
Time, Life en Foi\
VAN ALLERLEI KANTEN:::EN^RANTEN<br />
GABRIëL SMIT EN DE LINIE<br />
Het weekblad „De Linie" dartelt<br />
vaak als een wild en onbezonnen<br />
veulen in de wei van de<br />
katholieke journalistiek en dit gebrek<br />
aan ervaring is voor dit<br />
weekblad dan ook nog geen bezwaar<br />
om eerbiedwaardige grijsaards<br />
op dit terrein vaak op hoge<br />
toon de les te lezen.<br />
Op het terrein van de katholieke<br />
voorlichting, vooral in film-,<br />
boek- en toneelrecensies, schijnt<br />
het blad iets van het oude en beruchte<br />
integralisme er op na te<br />
houden, dat in ons katholieke<br />
volksleven in de jaren, welke onmiddellijk<br />
aan de eerste wereldoorlog<br />
voorafgingen, zoveel<br />
kwaad gedaan heeft. We denken<br />
hier aan het verketteren van mede-katholieken,<br />
die het met ,,onze<br />
integrale opvattingen" in deze<br />
niet eens zijn.<br />
Deze houding heeft er dan ook<br />
reeds toe geleid, dat de katholieke<br />
dichter Gabriël Smit in De Volkskrant<br />
een artikel publiceerde,<br />
waarin hij voorstelde een speldje<br />
te gaan dragen onder de katholieken,<br />
die daardoor openlijk te<br />
kennen geven, het niet eens te zijn<br />
met ,,De Linie" met haar vaak<br />
extra-vagante opvattingen, niet<br />
de mening weergeeft van ,,De Katholieken"<br />
aldus Gabriël Smit.<br />
Het bovenstaande is ontleend<br />
aan „Ons Noorden". Intussen is<br />
Gabriël Smit in De Volkskrant<br />
op deze zaak teruggekomen met<br />
een verduidelijking. Het volgende<br />
is er aan ontleend:<br />
Het gaat er (dus) niet om, of<br />
Blunders bij de verkiezingen<br />
PR is al meer dan genoeg geschre-<br />
*-* ven over de blunders van de<br />
Amerikaanse pers voor, tijdens en na<br />
de verkiezingen, maar het was allemaal<br />
negatief. Nergens zag ik iets<br />
over de wonderlijke manier waarop<br />
Time a, 1'improviste zijn reputatie<br />
voor nieuws-verslaggeverij heeft weten<br />
te bewaren. Dat grapje heeft<br />
110.000 dollar gekost, maar Time<br />
Was Donderdagsmorgens op tijd,<br />
met de volledige uitslag en met alle<br />
kleine feilen weggewerkt. Dat is, in<br />
"het kort, zo gebeurd: Time heeft 64<br />
uur nodig om te*draaien. Men heeft<br />
die week achtmaal zoveel platen gegoten<br />
en persen ingeschakeld. Daardoor<br />
werd de draaitijd teruggebracht<br />
v an 64 uur tot 8 uur. De 56 uur aldus<br />
gewonnen kreeg de redactie om de<br />
Weuwe tekst te maken voor de betreffende<br />
rubriek en alle foutjes (president-elect<br />
Dewey veranderen in<br />
gouverneur Dewey enz.) weg te<br />
vlooien.<br />
men het met „De Linie" al of niet<br />
eens zou zijn in zake de handhaving<br />
van bepaalde morele normen<br />
in leven en kunst. Het gaat er om<br />
of deze morele normen, overgebracht<br />
op een pasklaar nieetlatje,<br />
zo maar, klakkeloos, naast een<br />
kunstwerk mogen worden gelegd<br />
met voorbijzien van alle waarden,<br />
die er niet héél duidelijk op staan<br />
aangetekend. Alsof iedere ironie<br />
verkrachting van menselijkheid<br />
zou zijn en ieder cynisme een<br />
godslastering. Zó eenvoudig is het<br />
niet. Zeker, de christelijke normen<br />
dienen onverzwakt en melt vurigheid<br />
te worden gehandhaafd,<br />
maar dezelfde liefde, die ons<br />
daartoe dwingt, verplicht ons<br />
evenzeer tot de voorzichtigheid,<br />
de behoedzaamheid en vooral de<br />
diepere aandacht, zonder dewelke<br />
van liefde en vurigheid niet veel<br />
anders overblijft dan fanatisme en<br />
een zekere houwdegen-mentaliteit.<br />
Het is deze laatste mentaliteit,<br />
waarmee „De Linie" de katholieke<br />
zaak in ons land veel schade toebrengt.<br />
Niet met de openlijke<br />
strijd voor de christelijke beginselen,<br />
waarvoor zij ons aller respect<br />
verdient, maar door haar<br />
methode, haar dictatoriale allures,<br />
haar f linke-mannen-gebaar of<br />
— zoals in de bespreking van het<br />
boek van Du Perron — haar domheid.<br />
Want dat wij, die ons christenen<br />
hopen -te mogen noemen,<br />
door anderen en door de wereld<br />
om ons geloof worden bespot of<br />
vervolgd, is een waarheid, die ons<br />
tot eer strekt en die wij met<br />
vreugde willen ervaren, maar dan<br />
Newsweek deed het eenvoudiger.<br />
Dat maakt ee nnormale, neutrale editie<br />
en gooide daar een extra-nummer<br />
over de verkiezingen achteraan.<br />
Netjes, maar net niet geniaal. En later<br />
dan Time. Businessweek verscheen<br />
die week met een kaft-in-kleuren<br />
met Dewey's portret. En de dagbladen?<br />
Daar kan straks een student<br />
in de journalistiek op promoveren.<br />
Twintig jaar geleden is een weekblad,<br />
de Literary Digest, kapot gegaan<br />
aan en na een verkeerde<br />
prognose over de toekomstige president.<br />
Een handig journalist heeft<br />
de laatste hoofdredacteur van dat<br />
blad geïnterviewd. Die zeide dat hij<br />
de dag na de verkiezingen naar het<br />
kerkhof was geweest om do omgekeerde<br />
graven van al zijn vroegere<br />
redacteuren te zien, die zich krom<br />
hadden gelachen over de ochtendbladen<br />
na de verkiezing.<br />
Het was bar... Het heeft de directies<br />
kapitalen gekost. En ze waren<br />
niet verzekerd.<br />
toch alleen cp grond van de werkelijke<br />
principes van dit geloof en<br />
niet op grond van tactloosheid en<br />
onverstand.<br />
VOORLICHTING.<br />
Het Persbureau Reuter heeft de<br />
weg weten te vinden zowel naar<br />
Minister-president Drees als naar<br />
Minster Sassen voor het houden van<br />
een vraaggesprek. Het is van grote<br />
betekenis, dat aldus een uiteenzetting<br />
van het Nederlandse standpunt nu<br />
ook bij de grote bladen van de hele<br />
wereld terecht komt. De wereld moet<br />
weten dat de agressie al maanden<br />
lang van de zijde van de Republiek<br />
kwam en dat diezelfde Republiek ook<br />
thans niet denkt aan het staken van<br />
het vuren. Men heeft niet de indruk,<br />
dat onze Ministers vroeger zo erg<br />
toegankelijk waren voor gezaghebbende<br />
buitenlandse correspondenten.<br />
Minister. Sassen merkte op: „De Nederlanders<br />
zijn er absoluut zeker van,<br />
dat de Verenigde Staten van Amerika,<br />
wanneer de feiten en omstandigheden<br />
beter bekend zijn geworden,<br />
een fair oordeel zullen vellen over de<br />
merites van de zaak en onze houding<br />
op haar juiste waarde zullen schatten".<br />
Het ongeluk is, dat vroeger nooit<br />
de geëigende personen, organen en<br />
middelen zijn gevonden, om onze<br />
voorlichting van Amerika en andere<br />
landen goed te verzorgen. Laat men<br />
toch begrijpen, dat hier op beknibbelen<br />
het snijden in eigen vlees betekent.<br />
(Dagblad De Stem).<br />
ALS DE PERS WEGGAAT.<br />
De heer Maas kon, nadat de vergadering<br />
(van de Zaandamse gemeenteraad)<br />
heropend was, zijn rede<br />
voortzetten, doch begon met de mededeling,<br />
dat het eigenlijk geen zin had<br />
te spreken, nu het publiek verwijderd<br />
was, ook al, omdat de aanwezige<br />
persvertegenwoordigers zijn woorden<br />
toch verdraaid zouden weergeven.<br />
Deze insinuatie was voor de aanwezige<br />
journalisten aanleiding direct<br />
uit protest en bloc te verdwijnen. De<br />
aanwezige verslaggever van „De<br />
Waarheid" was, toen de publieke<br />
tribune werd ontruimd, met zijn<br />
partijgenoten naar beneden gegaan<br />
en uit het gemeentehuis verwijderd,<br />
zodat niet alleen de publieke, maar<br />
ook de perstribune geheel verlaten<br />
was.<br />
Terwijl de verslaggevers naar beneden<br />
liepen, kwamen de niet-communistische<br />
raadsleden hun achter<br />
op. Ook dezen hadden er genoeg van.<br />
Voor de Voorzitter zat er niets<br />
anders op, dan de vergadering op<br />
grond van art. 45 van het Reglement<br />
van Orde te verdagen.<br />
«• (De Zaanlander).<br />
15
CHA<br />
Humiliationele verontschuldiging<br />
Discipulus dacht dat hij grappig<br />
was toen hij de vorige keer een aantal<br />
adjectieven op -oneel verzon.<br />
Maar sindsdien heeft hij in de Volkskrant<br />
de operationele afdeling van<br />
Schiphol ontdekt, en nu beseft hij dat<br />
je opzettelijk nooit zo gek kunt doen<br />
als een ander die het ernstig méént.<br />
Hij trekt zich dan ook discretioneel<br />
terug.<br />
In de schaduwen van vandaag<br />
„Het is ook nu nog een vreugde<br />
dit prachtige en sprankelende journalistieke<br />
proza te lezen", schrijft<br />
Het Vrije Volk over een artikel van<br />
wijlen collega Karl Marx in wijlen<br />
de Rheinische Zeitung. En dan<br />
vertaalt en commentarieert Het Vrije<br />
Volk:<br />
Het wezen van de vrije pers is het karaktervolle<br />
wezen der vrijheid. Het karakter<br />
van de gecensureerde pers is het<br />
karakterloze „onwezen" der onvrijheid.<br />
De tegenwoordige eensuurverhoudingen.<br />
De persvrijheid is een levensnoodzaak<br />
voor de democratie.<br />
Het is goed het nog weer eens vast te<br />
stellen.<br />
Barbarisering noemde Huizinga:<br />
„een cultuurproces, waarbij' een<br />
bereikte geestelijke gesteldheid van<br />
hooge waarde" (bv. prachtig en<br />
sprankelend proza) „verdrongen<br />
wordt door elementen van lager<br />
gehalte" (bv. germanismen).<br />
Transitohandel<br />
Broer Jansz heeft ook reeds vaak aan<br />
het bovennet zien morrelen om die verandering<br />
door te voeren. (Volkskr.).<br />
Moeilijke, zo niet onmogelijke doorvoering<br />
van de Benelux overeenkomst.<br />
(Alg. Hbl.).<br />
Wanneer het er om gaat zijn economisch-sociale<br />
wetgeving door te voeren.<br />
De doorvoering van deze maatregelen.<br />
(Groene).<br />
Knock-out<br />
Men kent de Discipulus-se grapjes<br />
tegen Hitlerse overblijfselen als „het<br />
Woltersomse conglomeraat" (Alg.<br />
Hbl.). Maar „het Kro-se lichtbaken"<br />
(Groene), dat zelfs geen Duits meer<br />
is, slaat hem met stomheid.<br />
Geen onregelmatigheden<br />
Dahran, waar de K. L. M.-vliegtuigen<br />
in de afgelopen week regelmatig landden.<br />
(Tijd).<br />
De middelmatige buitenlanders, die<br />
men regelmatig te horen krijgt. (Parool).<br />
Dat kon alleen doordat een vroegere<br />
loopjongen een maand lang regelmatig<br />
boeken uit de voorraad had gestolen.<br />
(Parool).<br />
Volgens zijn pertinente verklaring zou<br />
hij (een internationale spion) in de jaren<br />
1937 en 1938 regelmatig uiterst belangrijk<br />
geheim materiaal hebben verkregen<br />
van verschillende hoge ambtenaren.<br />
(Vrije Volk).<br />
Sommige mensen schijnen daar<br />
iets op tegen te hebben. Waarom, als<br />
die spion toch blijkbaar niets onregelmatigs<br />
heeft gedaan?<br />
Horizontale afdeling<br />
Intellectuelen, die in de sfeer van de<br />
partij liggen. (Parool).<br />
16<br />
De Staten-Generaal kunnen geen vat<br />
op een situatie krijgen zo lang zij niet<br />
weten hoe die situatie ligt. (Parool).<br />
Of liggen de verhoudingen hier toch<br />
weer anders? (Linie).<br />
Men dient te bedenken, dat de zaken<br />
thans veel ongunstiger liggen. (N. R. C).<br />
Met verontschuldigingen aan collega<br />
Dagboekenier voor het opschrift.<br />
Wetenschappelijke gevolgtrekking<br />
Voorts mag men veilig aannemen dat<br />
de ouders van een hogere stand in doorsnee<br />
intelligenter zijn dan die van een<br />
lagere stand. (Linie).<br />
In perspectief zijn ze daarentegen<br />
iets dommer.<br />
Vriendelijk, vriendelijker,<br />
vriendelijkst en . . .<br />
De Russisch-vriendelijke dominé Hromadka.<br />
(Alg. Hbl.).<br />
Vandaar de zegswijze: zo vriendelijk<br />
als een Rus.<br />
Zijn wij bevrijd?<br />
En nu wordt Discipulus kriebelig<br />
en veegt heel de Middeneuropese<br />
oogst van een paar dagen krantenlezen<br />
op één hoop:<br />
De beschikbare fokzeugen zullen 1.7<br />
millioen biggen ter wereld moeten brengen;<br />
dit is een moeilijke opgave. (Volkskrant).<br />
— Alleen de katoenindustrie zou<br />
zonder het plan-Marshall tot 50 'h van<br />
de huidige bedrijvigheid teruggebracht<br />
zijn. (Alg. Hbl.). — De vraag, met welke<br />
personen van de Republiek contact opgenomen<br />
kan of moet worden. (Alg.<br />
Hbl.). Op Banka zal de C. v. G. D. contact<br />
opnemen met Moh. Hatta. (Parool).<br />
Een uitgesproken gunstige factor. (N.<br />
R<br />
c.). — Een uitgesproken violistisch<br />
talent. (Parool). — De juwelier zette<br />
grote ogen op, toen hij aan het monogram<br />
ontdekte,'dat het zijn bestek was.<br />
(Parool). — Zoals bekend is het beeld<br />
eigendom van de familie Maduro.<br />
(Parool).'—" Zoals bekend, geeft de K.<br />
V. P. een maandblad uit. (Nieuwe<br />
Eeuw). — Wanneer Nederland dan maar<br />
de moed opbrengt om de onaangename<br />
stappen te ondernemen. (Parool). — De<br />
reserveschroef van de ,,Willem Ruys"<br />
zal in bedrijf moéten worden gesteld.<br />
(Tijd). — De betreffende afdeling. (Parool).<br />
De betreffende studie. (N. R. C).<br />
— Een van de doeleinden der actie is de<br />
aantrekking en veiligstelling van de van<br />
nature bezadigde republikeinse leiders.<br />
(N. R. C). — Hij zwakte de ambtelijke<br />
gestrengheid af met een weinig jovialiteit.<br />
(Parool). — Een advertentie die<br />
helaas wordt afgezwakt doordat de<br />
layoutman (iets) niet heeft aangevoeld.<br />
(Ariadne). — Schijnbaar moeiteloze elegance.<br />
(Parool). — Een installatie die<br />
beduidend duurder zal zijn. (Groene).—<br />
De bedoeling zit voor, de ondernemers<br />
zo min mogelijk in de weg te staan.<br />
(Groene). — Na het beëindigen van de<br />
oorlog. (Vrije Volk). — De differentiaal<br />
diagnose. (Alg. Hbl.). — De klasse der<br />
grootwerkgevers. (Kath. Staatk. Maandschr.).<br />
— Zonder adempauze. (Volkskr.).<br />
— Bij nauwkeurige kennisname. (Güoene).<br />
— De toeiname van onproductieve overheidsuitgaven.<br />
(Parool). — Met financiële<br />
deelname van W. H. Muller en Co.<br />
(Parool). — De geheime diplomatie, het<br />
censorschap en de propaganda, die de<br />
behandelde vraagstukken versluierd hebben.<br />
(N. R. C). — Een planmatige conjunctuurpolitiek.<br />
(Groene).<br />
Zijn wij bevrijd? NEE!<br />
Dear, dear<br />
De „Rode Dear van Canterbury".<br />
(Zwingli).<br />
Les malades imaginaires<br />
Van de duizend gezonde mensen hebben<br />
er vier tuberculose.<br />
(Gooische Klanken).<br />
A.N.P. beledigt kunstenaar<br />
„Kunstenaars over hun werk" zette<br />
het A.N.P. boven een bericht<br />
(4452/wk/1521/ve/kgi/2140) waarvan<br />
de laatste zin luidde: j w s de groot<br />
sluit op 13 april de rij met een causerie<br />
over „kitsch".<br />
Voetbalvereniging „Sport en<br />
Stichting"<br />
Menige staking werd in Engeland gevoerd<br />
al voetballende met de politie en<br />
onder gezang van psalmen. (Vrije Volk).<br />
Bijvoorbeeld van Psalm 9 vers 15:<br />
De heidnen zijn, door waan misleid,<br />
Gestort in kuilen mij bereid.<br />
Hun voet verwart zich in de netten.<br />
A hyphenated journalist<br />
Communistische eenheden concentreerden<br />
zich Donderdag in Tsjiengtsjang<br />
Hyphen Ying. (Het Vrije Volk).<br />
Kent u de aardige uitdrukking „a<br />
hyphenated American" voor: een<br />
Amerikaan die nog niet geheel geassimileerd<br />
is?<br />
Chronische hyphenitis<br />
Als de universiteit te Groningen<br />
niet de GronAngen-universiteit is,<br />
de aankomst van de Koningin niet<br />
de Koningin-aankomst, een weg door<br />
het Gooi niet een Gooi-weg en de<br />
rubriek van Discipulus niet de Discipulus-rubriek,<br />
waarom schrijft men<br />
dan wel:<br />
Venlo-incident (Tijd); Prestwick-ramp<br />
(Nieuwe Dag); Nijmegen-ramp (Tijd);<br />
Ajax-ramp (Vrije Volk); Afrika-film<br />
(Parool); Philips-employé's (Parool);<br />
Lenin-litteratuur (Vrij Ned.); Van<br />
Beinum-concerten, Bruckner-concert,<br />
Franck-concert, Badings-concert (Linie);<br />
Calvin-Benson-methode (Groene); Mindszenty-proces,<br />
Mindszenty-affaire (Groene);<br />
Mauritius-route (Groene); Groeneredactie.<br />
Groene-kolom (Linie); Amsterdam-prijsvraag<br />
(Groene); Ruys-schroef<br />
(Tijd); Limburgia-verdediging; Limburgia-defensie<br />
(Volkskr.); Kravchenkoproces<br />
(Linie); Moscou-zenders.<br />
(Vrije Volk)?<br />
Aowoord: waarom zou je je hersens<br />
inspannen om uit een handvol<br />
voorzetsels het juiste te zoeken, ais<br />
je alles met één streepje kunt afdoen<br />
?<br />
Nog meer streepjes<br />
Een „kruistocht van Wall Street" naar<br />
het midden- en verre-Oosten. (Alg. Hbl.).<br />
Drs. Den Uyl was na de bevrijding<br />
enige maanden sociaal-redacteur van<br />
onze krant. (Parool).<br />
In dit deel toont de schrijver aan dat<br />
alleen een totaal-Christen een totaalmens<br />
is. (Volkskr.).<br />
Géén streepjes<br />
Centrale Kader Cursus. (Alg. Hbl.)- '<br />
Bedrijfs Kader Training. (Alg. Hbl.).<br />
Wiardi Beekman Stichting. (Parool).<br />
Landbouw hogeschool. (N. R. C).<br />
Benelux overeenkomst. (Alg. Hbl.).<br />
Daarom niet<br />
De Europese soft currency markt _ of<br />
waarom eigenlijk niet: zacht-geld markt.<br />
(Groene)-<br />
Omdat goed Engels altijd nog t> e "<br />
ter is dan slecht Nederlands.<br />
DISCIPULUS