klik hier voor de bijlage bij dit bericht ... - de Aardespiegel
klik hier voor de bijlage bij dit bericht ... - de Aardespiegel
klik hier voor de bijlage bij dit bericht ... - de Aardespiegel
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
gorasdriehoek, teruggevon<strong>de</strong>n werd.”<br />
Vanaf <strong>de</strong> Barok en zeker in stijlen van <strong>de</strong> Rococo raken <strong>de</strong> architectonische verhoudingen on<strong>de</strong>rge-<br />
sneeuwd in een veelheid aan versieringen. Tegelijkertijd wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> gil<strong>de</strong>n steeds min<strong>de</strong>r actief. Daarmee ver-<br />
dwijnt het ambacht waarin <strong>de</strong> alou<strong>de</strong> wetten van <strong>de</strong> bouwkunst en het toepassen van <strong>de</strong> verhoudingsstelsels hun<br />
gelding <strong>de</strong><strong>de</strong>n. Deze ou<strong>de</strong> kennis werd wel opgetekend in zogenaam<strong>de</strong> or<strong>de</strong>nboeken welke nageleefd dien<strong>de</strong>n te<br />
wor<strong>de</strong>n zodat een echo van <strong>de</strong> gil<strong>de</strong>n zichtbaar bleef in <strong>de</strong> bouwkunst van <strong>de</strong> eerste helft van <strong>de</strong> negentien<strong>de</strong><br />
eeuw.<br />
Aan het begin van <strong>de</strong> twintigste eeuw begint een nieuw zoeken naar hel<strong>de</strong>re, esthetische vormen. In<br />
<strong>de</strong> beeldhouwkunst is het werk van Constantin Brancusi in <strong>de</strong>ze welhaast onovertroffen. Zijn beel<strong>de</strong>n waren vaak<br />
zo eenvoudig van vorm dat <strong>de</strong> Amerikaanse douane in het jaar 1926 zijn werk L'oiseau d'or niet als kunstwerk<br />
beschouw<strong>de</strong> en hem beschuldig<strong>de</strong> van metaalsmokkel. De Britse anarchist, poëet en kunsthistoricus Herbart Read<br />
karakteriseer<strong>de</strong> Brancusi als volgt:<br />
“Sinds <strong>de</strong> Gotiek is <strong>de</strong> Europese beeldhouwkunst en architectuur door mos en onkruid overwoekerd<br />
geraakt – door allerlei aan <strong>de</strong> oppervlakte liggen<strong>de</strong> troep die <strong>de</strong> vorm volledig verborg. Het was <strong>de</strong> <strong>bij</strong>zon<strong>de</strong>re<br />
opdracht van Brancusi om al <strong>de</strong>ze overwoekeringen ter zij<strong>de</strong> te schuiven en ons we<strong>de</strong>rom vormbewust te maken.<br />
Om <strong>dit</strong> te bereiken moest hij zich beperken tot zeer eenvoudige en hel<strong>de</strong>re vormen, moest hij zijn beeldwerk juist<br />
rechtlijnig hou<strong>de</strong>n, moest hij een eenvoudige vorm tot een wel haast pedante graad van volkomenheid verfijnen<br />
en ver<strong>de</strong>r uitwerken.”<br />
Dat Brancusi werd geïnspireerd door <strong>de</strong> gul<strong>de</strong>n sne<strong>de</strong>, blijkt uit een grote mathematische constructie die opgete-<br />
kend stond op <strong>de</strong> wand van zijn atelier. Hierin vindt een synthese plaats tussen <strong>de</strong> constructie van een vijfhoek en<br />
het gebruik van <strong>de</strong> Pythagoras driehoek. De Duitse kunsthistorica Ina Klein geeft in haar werk ‘Natur Struktur<br />
Skulptur Architectur’ een uitvoerige beschrijving van het gebruik van <strong>de</strong>ze constructie in het werk van <strong>de</strong> Roe-<br />
meense meester.<br />
Wat een opleving had moeten wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> architectuur, werd overschaduwd door <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> wereld-<br />
oorlog waarin met het werk van Albert Speer, door een eenzijdig teruggrijpen op <strong>de</strong> klassieken, een megalomaan<br />
tegenbeeld van <strong>de</strong>ze vernieuwing werd gecreëerd. Tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> oorlogsjaren was het echter <strong>de</strong> Franse architect Le<br />
Corbusier die in het bezette Parijs een nieuwe mathematische zoektocht ging om na <strong>de</strong> oorlog te verschijnen met<br />
zijn ‘modulor’ waarin een synthese plaats vindt tussen <strong>de</strong> gul<strong>de</strong>n sne<strong>de</strong> als architectonische maatvoering en het<br />
natuurlijke <strong>voor</strong>komen van <strong>de</strong> gul<strong>de</strong>n sne<strong>de</strong> in <strong>de</strong> mens. Zoals in <strong>de</strong> natuur <strong>de</strong> gul<strong>de</strong>n sne<strong>de</strong> zijn vanzelfspreken<strong>de</strong><br />
en vormgeven<strong>de</strong> plaats heeft zal het <strong>voor</strong> <strong>de</strong> toekomst een opgave wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze maatvoering, die in het verle<strong>de</strong>n<br />
toevertrouwd was aan ingewij<strong>de</strong>n, in toenemen<strong>de</strong> mate met bewustzijn te hanteren. Vele groten zijn ons <strong>hier</strong>in<br />
<strong>voor</strong>gegaan.<br />
www.aar<strong>de</strong>spiegel.nu - don<strong>de</strong>rdag 12 januari 2012 - twee<strong>de</strong> jaargang Nr. 11<br />
De volgen<strong>de</strong> oefening wil <strong>de</strong> lezer in beweging brengen om vanuit <strong>de</strong> Japanse vouwkunst origami <strong>de</strong><br />
gul<strong>de</strong>n sne<strong>de</strong> op te zoeken en uit te werken tot <strong>de</strong> constructie van een vijfhoek. De vijfhoek, met daarin opgeslo-<br />
ten <strong>de</strong> vijfster, werd door Rudolf Steiner omschreven als het teken waarin <strong>de</strong> mens <strong>de</strong> vorm betreedt door het<br />
toetre<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> logos of Heilige Geest in <strong>de</strong> nog <strong>voor</strong> ons liggen<strong>de</strong> ontwikkelingsfasen.<br />
6 terug naar boven