Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Cognitieve kaarten<br />
Cognitieve kaarten is <strong>een</strong> methodiek die ervan uitgaat dat <strong>de</strong> i<strong>de</strong>ntiteit van<br />
<strong>een</strong> plaats g<strong>een</strong> vaststaand gegeven is. Een i<strong>de</strong>ntiteit wordt aan <strong>een</strong> specifieke<br />
plek verl<strong>een</strong>d, ze wordt niet uitgevon<strong>de</strong>n maar <strong>in</strong> het dagelijkse leven<br />
gecreëerd. ‘Mental mapp<strong>in</strong>g’ achterhaalt hoe mensen <strong>in</strong>formatie over<br />
<strong>een</strong> omgev<strong>in</strong>g verzamelen, organiseren, oproepen en manipuleren. Een<br />
mentale kaart is <strong>een</strong> door <strong>een</strong> persoon vervaardig<strong>de</strong> representatie van <strong>een</strong><br />
<strong>de</strong>el van die omgev<strong>in</strong>g. Een <strong>de</strong>rgelijke kaart correspon<strong>de</strong>ert niet met <strong>de</strong><br />
officiële plattegrond. Het is <strong>een</strong> representatie van <strong>een</strong> mentaal beeld. Cognitieve<br />
kaarten vertellen ons hoe mensen <strong>de</strong> weg v<strong>in</strong><strong>de</strong>n <strong>in</strong> hun buurt,<br />
wijk of stad. Deze cognitieve kaart is <strong>een</strong> persoonlijk iets en komt niet<br />
noodzakelijk over<strong>een</strong> met het patroon van leven en gebruik dat beleidsmakers<br />
over <strong>een</strong> bepaald gebied <strong>in</strong> hun hoofd hebben. De laatste jaren is<br />
er <strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rland <strong>een</strong> toename te zien van <strong>de</strong> toepass<strong>in</strong>g van mentale kaarten<br />
b<strong>in</strong>nen <strong>een</strong> omgev<strong>in</strong>g. Zo wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> woonmilieutypologieën aangevuld<br />
met belev<strong>in</strong>gsfactoren. Er wordt meer gepleit voor <strong>de</strong> toepass<strong>in</strong>g van<br />
subjectieve kaarten. Deze bevatten <strong>in</strong>formatie over factoren die lastig te<br />
vangen zijn <strong>in</strong> tabellen en statistieken zoals status, sfeer en karakter. De<br />
optell<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>ze subjectieve kaarten, <strong>in</strong>gevuld door bewoners, zou lei<strong>de</strong>n<br />
tot <strong>een</strong> <strong>in</strong>tersubjectieve kaart.<br />
Betekenisprofielen<br />
Het betekenisprofiel is <strong>een</strong> <strong>in</strong>strument voor het <strong>in</strong> beeld brengen van <strong>de</strong><br />
belev<strong>in</strong>g van sociale verban<strong>de</strong>n b<strong>in</strong>nen <strong>een</strong> bepaal<strong>de</strong> locatie. Het is ‘<strong>een</strong><br />
beschrijv<strong>in</strong>g van betekenissen die verschillen<strong>de</strong> sociale groepen toekennen<br />
aan <strong>een</strong> bepaal<strong>de</strong> plek of gebied’. 57 Centraal staat <strong>de</strong> i<strong>de</strong>e dat mensen<br />
<strong>een</strong> bepaal<strong>de</strong> plek verschillend zien, gebruiken en van betekenis voorzien.<br />
De uite<strong>in</strong><strong>de</strong>lijke bedoel<strong>in</strong>g is <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> profielen met elkaar<br />
te contrasteren om <strong>de</strong> ‘symbolische aspecten’ van <strong>een</strong> plek ver<strong>de</strong>r te ontwikkelen<br />
en te versterken. In Ne<strong>de</strong>rland wordt <strong>de</strong>ze metho<strong>de</strong> reeds frequent<br />
toegepast. Ook <strong>in</strong> Vlaan<strong>de</strong>ren wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> eerste stappen daar<strong>in</strong> gezet.<br />
We verwijzen naar het on<strong>de</strong>rzoek van Sven De Visscher. 58 Hij<br />
on<strong>de</strong>rzocht <strong>de</strong> betekenisprofielen van k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren over hun woonomgev<strong>in</strong>g<br />
<strong>in</strong> drie wijken <strong>in</strong> Gent (Miljoenenkwartier, St<strong>een</strong>akker en Nieuw Gent).<br />
Aan <strong>de</strong> hand van heel wat verzameld empirisch materiaal (foto’s, <strong>in</strong>terviews<br />
met k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren, <strong>in</strong>terviews met volwassenen, bronnenmateriaal en<br />
historische cijfers) gaat hij <strong>de</strong> ‘maps’ van <strong>de</strong> k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren opstellen. Heel kort<br />
57<br />
58<br />
Filip De Rynck | Karolien Dezeure<br />
Re<strong>in</strong><strong>de</strong>rs, L. (2004). Ibid.<br />
De Visscher, S. (2008). De sociaal-pedagogische betekenis van <strong>de</strong> woonomgev<strong>in</strong>g<br />
voor k<strong>in</strong><strong>de</strong>ren. Gent: Aca<strong>de</strong>mia Press.<br />
121