Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
Naar een innoverend participatiebeleid - Thuis in de Stad
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
B. Rollen van actoren<br />
Filip De Rynck | Karolien Dezeure<br />
Er is aandacht nodig voor <strong>de</strong> rol van politici, ambtenaren, experten en<br />
burgers <strong>in</strong> <strong>de</strong>liberatieve processen. Eer<strong>de</strong>r dan dit te zien als iets aparts <strong>in</strong><br />
afzon<strong>de</strong>rlijke registers en werel<strong>de</strong>n hebben we hierboven aangegeven dat<br />
net <strong>de</strong> <strong>in</strong>tegratie en <strong>in</strong>teractie tussen <strong>de</strong>ze rollen <strong>de</strong> sterkte uitmaakt van<br />
kwaliteitsvolle stadsprojecten.<br />
Bij experten <strong>de</strong>nken we aan consultants, studiebureaus en aca<strong>de</strong>mici die<br />
tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>ze processen wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>geschakeld. B<strong>in</strong>nen <strong>de</strong> wereld van <strong>de</strong><br />
ruimtelijke planners is <strong>de</strong> discussie over hun rol <strong>in</strong> <strong>de</strong>rgelijke processen<br />
<strong>een</strong> centraal punt. In <strong>de</strong> Vlaamse stadsprojecten is hun impact op <strong>de</strong>liberatieve<br />
processen niet te on<strong>de</strong>rschatten. Zij beïnvloe<strong>de</strong>n door hun studiewerk<br />
en door hun conceptuele apparaat <strong>in</strong> belangrijke mate <strong>de</strong> perceptie<br />
of het mentale frame waarmee <strong>de</strong> actoren naar <strong>de</strong> ruimte kijken. Daardoor<br />
tekenen zij vaak <strong>de</strong> mentale bedd<strong>in</strong>g uit waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>liberatie zich<br />
vervolgens zal ontwikkelen. Op cruciale momenten ‘reframen’ ze <strong>de</strong> problemen<br />
zodat <strong>de</strong> daarop geënte posities en belangen vanuit <strong>een</strong> an<strong>de</strong>r<br />
perspectief wor<strong>de</strong>n bekeken. Niet zel<strong>de</strong>n maken <strong>de</strong>rgelijke <strong>in</strong>terventies<br />
het mogelijk om <strong>een</strong> doorbraak <strong>in</strong> <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rhan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>gen te realiseren.<br />
Maar evengoed tonen experten zich niet bereid tot refram<strong>in</strong>g en betonneren<br />
ze <strong>de</strong> eertijds ontwikkel<strong>de</strong> visies. Tot slot leert <strong>de</strong> praktijk dat experten<br />
vaak <strong>in</strong>vloed uitoefenen op <strong>de</strong> manier waarop het hele proces wordt georganiseerd<br />
en op <strong>de</strong> professionele on<strong>de</strong>rsteun<strong>in</strong>g daarvan. In al <strong>de</strong>ze betekenissen<br />
is <strong>de</strong> positie van experten nooit neutraal. Dat geldt overigens<br />
ook voor onszelf: <strong>de</strong> visie over participatie die we hier ontwikkelen is<br />
evenm<strong>in</strong> neutraal.<br />
In <strong>de</strong> Vlaamse politieke cultuur lijkt ‘het primaat van <strong>de</strong> politiek’ te dom<strong>in</strong>eren,<br />
ook <strong>in</strong> <strong>de</strong> manier waarop ambtenaren naar zichzelf kijken. De<br />
praktijk van <strong>de</strong> stadsprojecten nuanceert <strong>de</strong>ze klassieke perceptie, zij het<br />
dat ook op dit punt veel variaties te merken zijn tussen <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong><br />
ste<strong>de</strong>n. De i<strong>de</strong>e dat er <strong>een</strong> dui<strong>de</strong>lijke scheid<strong>in</strong>g is tussen <strong>de</strong> taken van<br />
politici en ambtenaren, kan <strong>in</strong> elk geval ten aanzien van stadsprojecten<br />
niet volgehou<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n. Hierboven schetsten we al <strong>de</strong> complexiteit van<br />
beleidsvorm<strong>in</strong>g <strong>in</strong> stadsprojecten. In zo’n perspectief is <strong>de</strong> feitelijke verwevenheid<br />
tussen politici en ambtenaren bijzon<strong>de</strong>r groot en ook noodzakelijk.<br />
Het is <strong>een</strong> al lang verworven <strong>in</strong>zicht dat ambtenaren <strong>in</strong> <strong>de</strong>rgelijke processen<br />
ook hun eigen belangen ver<strong>de</strong>digen (van hun dienst, hun bestuur,<br />
eventueel zelfs hun persoonlijke carrièrebelangen). We zien evenwel<br />
nieuwe ambtelijke profielen ontstaan: mensen voor wie het goe<strong>de</strong> ver-<br />
101