januari / februari / maart - Partena
januari / februari / maart - Partena
januari / februari / maart - Partena
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
De huisarts en het internet:<br />
twee handen op één buik?<br />
PROFIEL 108 / 12<br />
Het internet is een onuitputtelijke bron aan informatie.<br />
Steeds meer mensen graven dan ook gretig in de virtuele<br />
schatten aan weetjes en tips. Ook patiënten vertoeven steeds<br />
vaker in cyberspace om zich te informeren over hun ziekte.<br />
Vormt deze virtuele revolutie een bedreiging<br />
voor de positie van de huisarts of is het internet net<br />
een relevante aanvulling op de diagnose van de dokter?<br />
Profiel zocht het uit!<br />
© PHOVOIR<br />
Wil je niet bedrogen worden waar je bij<br />
staat? Dankzij volgende tips kan je vele<br />
twijfels over de betrouwbaarheid van een<br />
site in de lucht laten oplossen:<br />
• Neem een gezonde kritische houding aan en<br />
wees aandachtig voor teksten met simplismen<br />
en veralgemeningen. opletten is de boodschap!<br />
• Ga na of de referenties en het bronmateriaal<br />
vermeld staan.<br />
• De naam en het contactadres van de auteur<br />
zijn ook noodzakelijk.<br />
• Kijk de publicatiedatum na. Is het artikel in<br />
kwestie nog wel up-to-date?<br />
• Vertrouw geen websites die de rol van de arts<br />
willen overnemen. Een degelijke site over<br />
gezondheid verwijst jou door naar een huisarts.<br />
• De geneeskunde is geen exacte wetenschap.<br />
Wanneer je ongenuanceerde zaken leest, ben<br />
je beter extra voorzichtig. Teksten die<br />
bijvoorbeeld goochelen met woorden als ‘nooit’<br />
of ‘altijd’ neem je best met een korrel zout.<br />
De virtuele wachtkamer van ‘Dokter Google’<br />
zit altijd stampvol. De traditionele relatie tussen<br />
de naïeve patiënt en de alwetende arts lijkt<br />
dan ook dood en begraven. Valt deze ontwikkeling<br />
toe te juichen of legt ze een bom onder<br />
het werk van de dokters? Profiel zocht huisarts<br />
Luc Bonami op om te vragen hoe hij het stijgende<br />
internetgebruik van z’n patiënten ervaart.<br />
De surfende patiënt<br />
Onlangs wees een studie van Insites uit dat<br />
73% van de surfende bevolking medische<br />
portaalsites bezoekt. ‘Patiënten zoeken inderdaad<br />
steeds meer informatie over hun ziekte<br />
op het internet’, beaamt Bonami. ‘Veel mensen<br />
die bij me langskomen, hebben hun klachten<br />
al eens ingetikt in een zoekrobot. Op die<br />
manier hebben ze al een goed beeld van hun<br />
kwaal. Ze stellen specifiekere vragen en kunnen<br />
al een aardig mondje meepraten over medische<br />
problemen. Ik merk de laatste jaren meer en<br />
meer dat de kennis van patiënten over hun<br />
ziekte stijgt. Het lijkt me een trend die onomkeerbaar<br />
is.’<br />
Kritisch en mondig<br />
Bonami ervaart deze virtuele revolutie grotendeels<br />
als positief. ‘Mijn patiënten zijn mondiger<br />
geworden en ik beschouw die opzoekingen op<br />
internet als een blijk van interesse. Vroeger<br />
waren de patiënten veel passiever en ze<br />
hadden een blind vertrouwen in de huisarts.<br />
Nu staan de mensen meer open voor een<br />
dialoog en de gemiddelde patiënt is kritischer<br />
over de diagnose die ik stel. Daardoor ben ik<br />
als huisarts ook verplicht om goed bij de les te<br />
blijven. Hun interesse stimuleert me om als<br />
dokter ook vooruitgang te blijven boeken en<br />
me constant bij te scholen. In dat opzicht zorgt<br />
het internet voor een meerwaarde, zowel voor<br />
de patiënt als voor mij’.<br />
De achillespees van cyberspace<br />
Toch loeren er ook gevaren om de hoek op het<br />
internet. Niet alle informatie is immers<br />
betrouwbaar. Wie op het internet surft, kan<br />
dus om de tuin geleid worden.<br />
‘Een kritische blik is erg belangrijk’, benadrukt<br />
Bonami. Vele sites zijn commercieel en tendentieus<br />
van aard en geven geen objectieve<br />
informatie. Verschillende sites spreken elkaar<br />
soms ook tegen. Dan bestaat het gevaar dat<br />
de patiënt verward raakt of zich onnodig<br />
ongerust maakt. Sommigen beginnen zelfs<br />
kwalen te voelen die er helemaal niet zijn. Ik<br />
heb al verschillende patiënten moeten geruststellen<br />
nadat ze te lang hadden rondgestruind<br />
op het internet. Daarom geef ik vaak zelf tips<br />
met goede, betrouwbare sites. Dan ben ik<br />
zeker dat m’n patiënten geen verkeerde informatie<br />
voorgeschoteld krijgen. Op die manier<br />
botsen ze niet op dubieuze stellingen die ze<br />
voor waar aannemen.’<br />
De patiënt, arts en het internet in cijfers<br />
• 40% van de artsen mailt met hun patiënten<br />
• 50% van de Belgische surfers kijkt de<br />
diagnose van de arts na op het internet<br />
• 40% van de Belgische surfers heeft<br />
vertrouwen in de gevonden informatie<br />
• 25% van de artsen beschikt over een eigen site<br />
Bron: Insites en Universiteit Antwerpen<br />
Minder gekrakeel per mail?<br />
Niet alleen het gebruik van het internet als<br />
informatiebron stijgt. Er wordt ook steeds<br />
meer gemaild tussen patiënten en artsen. ‘Ook<br />
deze tendens heeft z’n voordelen’, verklaart<br />
Bonami. ‘Ik stuur bijvoorbeeld vaak bloeduitslagen<br />
en laboratoriumresultaten via mail<br />
naar m’n patiënten. Daarvoor hoeven ze niet<br />
naar de praktijk te komen. Op die manier<br />
sparen zowel de patïent als ik tijd uit’.<br />
Ook hier is het echter noodzakelijk om<br />
bepaalde grenzen af te bakenen. Zo is een<br />
consultatie via mail uitgesloten. ‘De gevaren<br />
zijn veel te groot’, beaamt Bonami. ‘Als je een<br />
verkeerde conclusie trekt uit de mail en het<br />
blijkt om iets ernstigs te gaan, kan je een proces<br />
aan je been hebben. Bij een diagnose is menselijk<br />
contact essentieel. Als ik dergelijke mails<br />
ontvang, raad ik de mensen dus altijd aan om<br />
naar de praktijk te komen.’<br />
Huisarts als steunpilaar<br />
Ondanks de voordelen die het internet kan<br />
hebben, mag de rol van de huisarts zeker niet<br />
verwaarloosd worden. Hij blijft namelijk de<br />
belangrijkste medische raadgever en goede<br />
gezondheidssites vormen vooral een boeiende<br />
aanvulling.<br />
‘Zo zie ik het ook’, knikt Bonami. ‘Het geheel is<br />
meer dan de som der delen. Sommige sites zijn<br />
erg leerrijk, maar de huisarts beschikt over<br />
expertise die het internet nooit zal kunnen<br />
vervangen. Neem bijvoorbeeld een melanoom:<br />
je kunt wel lezen hoe dat eruit ziet, maar de<br />
arts kan zoiets veel beter beoordelen. Als<br />
iemand met een ernstige kwaal het internet<br />
meer vertrouwt dan ons, kunnen de gevolgen<br />
dramatisch zijn.’<br />
De conclusie ligt dus voor de hand: objectieve<br />
informatie op het internet is leerrijk en stimulerend,<br />
maar je legt je gezondheid beter niet in<br />
de handen van websites. De deskundigheid<br />
van de huisarts blijft namelijk de beste garantie<br />
op een spoedig herstel!<br />
Met dank aan huisarts Luc Bonami voor zijn bereidwillige<br />
medewerking!<br />
PROFIEL 108 / 13