POLAIRE EN APOLAIRE STOFFEN
POLAIRE EN APOLAIRE STOFFEN
POLAIRE EN APOLAIRE STOFFEN
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Lesverloop<br />
Fase 1 Hypothese opstellen<br />
4<br />
zwemmen in de olie • lesopzet<br />
Introduceer het onderwerp door de leerlingen de tekst over de milieugevolgen van<br />
een olieramp op werkblad 1 te laten lezen. Laat ze in groepjes nadenken over hoe<br />
komt het dat de olie op het water drijft en het verenkleed van watervogels kapot<br />
maakt. Verzamel eerst de ideeën over het drijven van de olie. Bespreek de<br />
verschillende hypotheses en ga dan verder in op het idee dat olie drijft omdat het<br />
lichter is dan water.<br />
Alternatief: Laat de leerlingen een televisiereportage over de gevolgen van een<br />
olieramp zien. Voorbeelden daarvan zijn via het trefwoord ‘olieramp’ te vinden op de<br />
website van de VRT Nieuwsdienst http://www.vrtnieuws.net.<br />
Fase 2 Hypothese verifiëren<br />
Beredeneer samen met de leerlingen dat als deze hypothese klopt, ze moet opgaan<br />
voor alle vloeistoffen die lichter zijn dan water. Bedenk via sturende hints samen met<br />
en leerlingen hoe je kunt checken of die hypothese opgaat: via een proef met een<br />
andere stof die ook lichter is dan water.<br />
Laat in groepjes van twee of vier een proef uitvoeren waarbij een paar druppels<br />
gekleurde alcohol worden toegevoegd aan water. Bespreek de resultaten en werk<br />
toe naar het besluit dat de hypothese niet afdoende is. Alcohol is lichter dan water<br />
maar het lost volledig op.<br />
Herhaal de proef met slaolie. Laat de leerlingen goed roeren en vaststellen dat de<br />
olie niet volledig vermengd raakt in het water. Denk samen met hen na over wat<br />
oplossen eigenlijk precies betekent. Werk naar het besluit toe dat het drijven van de<br />
olie op het water al minstens door twee fenomenen kan worden verklaard: olie is<br />
lichter dan water en olie lost niet op in water.<br />
Stel vervolgens de vraag of olie dan wel oplosbaar is in een andere stof. Hebben ze<br />
wel eens en vetvlek in hun kleren gekregen? Kunnen ze die met water eruit krijgen?<br />
Stel voor de oplosbaarheid van stoffen uit te zoeken aan de hand van een<br />
vlekkentest. Geef de leerlingen werkblad 2 en een lap stof, voorzie in diverse<br />
ingrediënten om vlekken te maken en traditionele middeltjes (water, zeep,<br />
wasbenzine) om vlekken te verwijderen.<br />
Laat de leerlingen eerst een voorspelling doen over de uitkomst van de vlekkentest<br />
en pas daarna de test uitvoeren. Nadat ze de test hebben uitgevoerd, moeten ze<br />
proberen een lijn in de resultaten van hun onderzoek te ontdekken en trachten het<br />
(slechte) effect van zeep in combinatie met koud water te verklaren.