De ijlbode van Rechteren - Atlantis
De ijlbode van Rechteren - Atlantis
De ijlbode van Rechteren - Atlantis
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>De</strong> <strong>ijlbode</strong> <strong>van</strong> <strong>Rechteren</strong><br />
C. <strong>van</strong> Welzen-Sipkes<br />
Vanaf ± 1875 was in de<br />
Vechtstraat een café gevestigd<br />
(nummer K 905 volgens de<br />
Kadastrale atlas <strong>van</strong> 1832).<br />
<strong>De</strong> kastelein was A.L.Scheen,<br />
een markante Dalfsenaar.<br />
Arnoldus Lambertus Scheen was op<br />
10 januari 1839 geboren als zoon <strong>van</strong><br />
H.Scheen en A.S.<strong>van</strong> der Schaft. Op<br />
5 september 1868 trouwde hij met<br />
Berendina Brogt en zij kregen twee<br />
kinderen, Hermina en Hendrik.<br />
Berendina overleed reeds op 18 september<br />
1874, 29 jaar oud.<br />
Op 25 november 1875 hertrouwde<br />
Arnoldus Scheen op 36-jarige leeftijd<br />
met Jennigje <strong>van</strong> der Kamp, die toen<br />
25 jaar was. Zij kregen maar liefst<br />
zestien kinderen, waar<strong>van</strong> er drie<br />
jong gestorven zijn. Zij huurden het<br />
huis annex café in de Vechtstraat.<br />
Arnoldus had verlof tot de verkoop<br />
<strong>van</strong> alcoholhoudende dranken. <strong>De</strong><br />
kamer op het zuidoosten <strong>van</strong> het huis<br />
was ingericht als café.<br />
Van beroep was hij eigenlijk besteller.<br />
Elke dag ging hij met de hondenkar<br />
op en neer naar Zwolle om pakjes en<br />
boodschappen weg te brengen en op<br />
te halen. Af en toe moesten er ook<br />
vertrouwelijke brieven <strong>van</strong> Adolph<br />
Zeyger, graaf <strong>van</strong> <strong>Rechteren</strong>, weggebracht<br />
worden, veelal naar Huize<br />
Almelo, waar een andere tak <strong>van</strong> de<br />
familie Van <strong>Rechteren</strong> woonde. Dat<br />
bezorgen <strong>van</strong> brieven moest natuurlijk<br />
in een ijltempo gebeuren; de graaf<br />
ontbood Scheen dan op het kasteel.<br />
Scheen voer met zijn boot eerst een<br />
eind de Vecht op, om vervolgens te<br />
voet verder te gaan. Hij nam de kortste<br />
weg door de weilanden en had<br />
dan ook altijd een polsstok bij zich om<br />
over de sloten te kunnen springen.<br />
Naast kastelein en besteller<br />
was hij ook nog visser en poelier.<br />
Achter het huis was een<br />
kleine deel, waar hij de netten<br />
kon boeten. In de Vecht werden<br />
fuiken uitgezet, waartussen de<br />
visnetten werden gespannen.<br />
<strong>De</strong>ze netten konden als fuiken<br />
ingehaald worden. Als er een<br />
net achter een obstakel op de<br />
bodem <strong>van</strong> de Vecht bleef haken,<br />
schroomde hij niet om, al<br />
was het nog zo koud, het water<br />
in te gaan om het net los te maken.<br />
Ook is <strong>van</strong> hem bekend, dat hij<br />
eens een enorme zalm in de<br />
Vecht heeft ge<strong>van</strong>gen.<br />
Scheen was iemand die voor niets en<br />
niemand bang was. Als de bezoekers<br />
<strong>van</strong> het café vervelend werden,<br />
gooide hij ze zonder pardon de straat<br />
op.<br />
Dat hij niet bang uitgevallen was,<br />
blijkt uit een proces-verbaal <strong>van</strong> veldwachter<br />
Tempelman. Het zoontje <strong>van</strong><br />
de buren was huilend naar huis gekomen,<br />
omdat “kastelein Scheen hem<br />
een schop had gegeven”. Uit de verklaring<br />
<strong>van</strong> Scheen bleek, dat de<br />
buurjongen bezig was geweest om de<br />
eikels kapot te trappen en ook dat hij<br />
al diverse malen gewaarschuwd was.<br />
Scheen wilde de jongen een klap<br />
geven, maar deze wist hem te ontwijken,<br />
liep toen tegen de halve hectolitermaat<br />
aan en “ging daarna schreiend<br />
naar huis”. <strong>De</strong> buurman kwam<br />
daarop het café binnen met een koperen<br />
tabaksdoos in zijn hand om<br />
Scheen een klap te verkopen, maar<br />
Scheen greep de vijfkopsmaat en<br />
dreigde daarmee terug te slaan. <strong>De</strong><br />
buurman stak de tabaksdoos wijselijk<br />
weer in zijn zak. Daarna ontstond een<br />
hevige woordenwisseling, waarbij<br />
over en weer allerlei beschuldigingen<br />
werden geuit.<br />
▼<br />
A.L. Scheen (geboren 1839)<br />
Foto: coll. Historische Kring<br />
Van dit voorval is proces-verbaal opgemaakt.<br />
<strong>De</strong> buurman vond namelijk<br />
dat “zijn vrouw in haar eer en goede<br />
naam was aangerand”.<br />
Op 26 juli 1905 kon Scheen zijn huurhuis<br />
voor ƒ 1.000,- kopen <strong>van</strong> de<br />
familie Wolters uit Amsterdam. In<br />
1922 verkocht Scheen het huis aan<br />
het bestuur <strong>van</strong> de In- en Aankoop<br />
Vereniging te Dalfsen. Hij behield wel<br />
het recht <strong>van</strong> bewoning <strong>van</strong> een<br />
gedeelte <strong>van</strong> het huis gedurende zijn<br />
leven.<br />
Op 24 januari 1927 overleed Arnoldus<br />
Lambertus Scheen in Dalfsen. Zijn<br />
vrouw Jennigje <strong>van</strong> der Kamp was al<br />
op 28 mei 1911 overleden.<br />
Met dank aan:<br />
<strong>De</strong> heer Klaas Ruiters,<br />
die op 30-8-1998 is overleden<br />
Mevrouw Kamphuis-<strong>van</strong> Beinum<br />
<strong>De</strong> heer J. <strong>van</strong> der Kamp<br />
RONDOM DALFSEN 42 877