VKW Monografie Ondernemer, onderneming en ... - Kauri
VKW Monografie Ondernemer, onderneming en ... - Kauri
VKW Monografie Ondernemer, onderneming en ... - Kauri
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
zou moet<strong>en</strong> zijn dat er <strong>en</strong>kel maar positieve kant<strong>en</strong> aanzitt<strong>en</strong>. Omdat de m<strong>en</strong>s nu e<strong>en</strong>maal<br />
de m<strong>en</strong>s is <strong>en</strong> omdat de gegev<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> van de omgeving nu e<strong>en</strong>maal zijn wat ze<br />
zijn, behoort e<strong>en</strong> dergelijke zi<strong>en</strong>swijze tot de volstrekte utopie (waarmede overig<strong>en</strong>s<br />
helemaal niet gezegd is dat er niet gestreefd di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> naar continue verbetering<br />
van het bestaande systeem). We conc<strong>en</strong>trer<strong>en</strong> ons voor deze argum<strong>en</strong>tatie op het<br />
sociale <strong>en</strong> het ecologische. Ook in e<strong>en</strong> maatschappij die er als geheel sterk op vooruit<br />
gaat, zull<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d <strong>onderneming</strong><strong>en</strong> failliet gaan <strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hun job verliez<strong>en</strong>.<br />
Zelfs in e<strong>en</strong> dynamische omgeving met vele jobopportuniteit<strong>en</strong> kan dit e<strong>en</strong> pijnlijke<br />
zaak zijn daar het opnem<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> nieuwe job soms niet anders kan dan via e<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>sinlevering.<br />
De maatschappij, waar dus ondernemer <strong>en</strong> <strong>onderneming</strong> integraal<br />
toe behor<strong>en</strong>, moet tracht<strong>en</strong> die individuele pechposities te verzacht<strong>en</strong> maar het feit dat<br />
die onfortuinlijke omstandighed<strong>en</strong> zich regelmatig manifester<strong>en</strong>, doet niets af aan de<br />
maatschappelijke verdi<strong>en</strong>ste van het vrije marktsysteem.<br />
E<strong>en</strong> economisch systeem dat volstrekt niet vervuilt, is ond<strong>en</strong>kbaar t<strong>en</strong>zij m<strong>en</strong> inkom<strong>en</strong>sverliez<strong>en</strong><br />
van e<strong>en</strong> zeer hoge orde als weinig significant beschouwt. In het verled<strong>en</strong><br />
bleek trouw<strong>en</strong>s telk<strong>en</strong>s opnieuw hoe economische ord<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> die zich teg<strong>en</strong> de<br />
vrije markt afzett<strong>en</strong>, systematisch méér vervuil<strong>en</strong> dan door het systeem van de vrije<br />
markteconomie gebeurt. Het komt er echter op aan om, primo, vervuiling die onherstelbare<br />
schade toebr<strong>en</strong>gt te bann<strong>en</strong> <strong>en</strong>, secundo, de meer “verteerbare” vorm<strong>en</strong> van<br />
vervuiling zodanig toe te wijz<strong>en</strong> dat er het kleinst mogelijke inkom<strong>en</strong>sverlies voor het<br />
geheel van de maatschappij mee sam<strong>en</strong>hangt. Dit laatste argum<strong>en</strong>t anders uitgedrukt<br />
luidt dat m<strong>en</strong> vervuiling moet tracht<strong>en</strong> te eliminer<strong>en</strong>, niet met blinde verbods- <strong>en</strong> gebodsbepaling<strong>en</strong><br />
maar met e<strong>en</strong> selectiviteit die de economisch het goedkoopst te eliminer<strong>en</strong><br />
vervuiling eerst aanpakt.<br />
Joseph Schumpeter schreef in 1942: “De grote realisatie van het kapitalisme bestaat<br />
er niet zozeer in dat er meer zijd<strong>en</strong> kous<strong>en</strong> ter beschikking kwam<strong>en</strong> van de koninginn<strong>en</strong><br />
maar dat de aanschaf van die zijd<strong>en</strong> sokk<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> het bereik van steeds meer<br />
fabrieksmeisjes kwam<strong>en</strong> ondanks het feit dat die steeds minder ur<strong>en</strong> di<strong>en</strong>d<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong>”<br />
84 . Méér <strong>en</strong> beter producer<strong>en</strong> niet <strong>en</strong>kel voor de elite maar ook voor e<strong>en</strong> steeds hoger<br />
perc<strong>en</strong>tage van de globale bevolking: daar is de door ondernemers <strong>en</strong> <strong>onderneming</strong><strong>en</strong><br />
gedrag<strong>en</strong> vrije markteconomie zeer sterk in. In deze startjar<strong>en</strong> van de 21 ste eeuw kan<br />
deze vaststelling echter niet langer volstaan. Deirdre McCloskey vat het als volgt sam<strong>en</strong>:<br />
“Als we e<strong>en</strong> betere materiële welvaart verwierv<strong>en</strong> met twee auto’s in de garage <strong>en</strong> lekkere,<br />
met spinazie gevulde deep-dish pizza op tafel maar tegelijk onze ziel verlor<strong>en</strong>,<br />
84 Schumpeter, 1994, p. 67.