Untitled - The Cloud Collective
Untitled - The Cloud Collective
Untitled - The Cloud Collective
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Essay<br />
DEEL 1: Deleuze’s filosofie<br />
Micropolitiek<br />
Concepten veronderstellen een vraag<br />
zonder welke ze geen zin zouden<br />
hebben; ze komen met andere woorden<br />
voort uit een noodzaak. Maar wat is<br />
nu die noodzaak? In het boek Dialoge<br />
stelt Deleuze voortdurend de vraag:<br />
‘Hoe te ontkomen, eruit te komen?<br />
Dit lijkt een persoonlijke kwestie<br />
en volgens sommige critici is<br />
Deleuze’s theorie dan ook gericht op<br />
individuele verlangens zonder enige<br />
maatschappelijke binding.(38) Ik heb<br />
echter duidelijk proberen te maken<br />
dat Deleuze het onderscheid tussen<br />
cel, individu, groep en omgeving<br />
juist tracht te vervagen. Deleuze doet<br />
beroep op een nieuwe aarde en op een<br />
volk dat nog niet bestaat.(39) Het<br />
gaat niet langer om de mogelijkheid<br />
van een revolutie door het volk, maar<br />
om de creatie van het volk dat nog<br />
ontbreekt. Om dit te verduidelijken<br />
maakt Deleuze onderscheid tussen<br />
micro en macropolitiek. Deze termen<br />
komen niet overeen met het private<br />
en collectieve politieke domein maar<br />
geven verschillende politieke lijnen<br />
aan. Elke individu of groep kan zich<br />
bewegen tussen deze lijnen. Zo is de<br />
molaire lijn een lijn op macroniveau.<br />
De molaire lijn bestaat uit binaire<br />
lijnen (man-vrouw), circulaire lijnen<br />
(huis, straat, stad) en lineaire lijnen<br />
(opleiding, baan, pensioen) die het<br />
volk verdelen in minderheden. Deleuze<br />
probeert deze minderheden niet te<br />
verenigen onder een representatieve<br />
partij of beweging maar wijst op de<br />
moleculaire microlijn die onder het<br />
molaire schuilt. De moleculaire lijn<br />
is (naar Kafka): ‘Een pervertering van<br />
de bureaucratie, een vindingrijkheid<br />
en permanente creativiteit die<br />
tegen de administratieve regels<br />
ingaat.’(40) Deze microlijnen kunnen<br />
aanzwellen tot vluchtlijnen. Dat is<br />
de derde politieke lijn die Deleuze<br />
en Guattari onderscheiden. Het is<br />
een soort extreme intensiteit van<br />
de moleculaire lijn die de molaire<br />
lijn doorbreekt of muteert, maar die<br />
ook de molaire lijn nodig heeft om<br />
op terug te vallen of te veranderen;<br />
beide lijnen veronderstellen elkaar en<br />
zijn geen binaire tegenstellingen.‘We<br />
kunnen niet zeggen dat een van<br />
deze drie lijnen van nature of<br />
noodzakelijkerwijs slecht is en de<br />
andere goed.’(41) De vraag ‘hoe te<br />
ontkomen, eruit te komen?’ is dan<br />
ook geen categorisch imperatief (‘je<br />
moet ontsnappen’) maar een poging het<br />
geloof in de wereld te herstellen;<br />
een ‘vertrouwen stellen in.’ Deleuze<br />
stelt dat de shock van de Tweede<br />
Wereldoorlog mensen van het geloof<br />
in de wereld heeft beroofd. Dit is<br />
volgens Deleuze het (ondraaglijke)<br />
P 24<br />
moderne feit. ‘Het moderne feit is<br />
dat wij niet meer geloven in deze<br />
wereld. Wij geloven zelfs niet<br />
meer in de gebeurtenissen die ons<br />
overkomen, de liefde, de dood, alsof<br />
ze ons maar half aangingen.’(42) Dit<br />
‘ondraaglijke feit’ moeten we zien<br />
te ontkomen, door het geloof in de<br />
wereld weer te herstellen. Geloof<br />
is daarbij niet iets wat zich richt<br />
op een andere wereld, maar op deze<br />
wereld, op de band van de mens met<br />
de wereld en het heeft ook niets te<br />
maken met het romantiseren van de<br />
zwerver, de migrant zonder papieren<br />
of de jongere uit de voorstad maar met<br />
een vertrouwen stellen in de kracht<br />
van de immanentie, de kracht van het<br />
lichaam, een affirmatief leven.<br />
De vraag ‘hoe te<br />
ontkomen, eruit te<br />
komen?’ is dan ook geen<br />
categorisch imperatief (‘je<br />
moet ontsnappen’) maar<br />
een poging het geloof in de<br />
wereld te herstellen; een<br />
‘vertrouwen stellen in.’<br />
38: zoals Luuk van Middelaar in politicide. De moord<br />
op de politiek in de franse filosofie. Hier in<br />
Deleuze compendium. P. 224<br />
39: Deleuze, Gilles, Guattari, Felix, qu’ est-ce<br />
que la philosophie p.103-104 hier in Scheepers,<br />
Monique, Differentie en politiek. p.96<br />
40 : Deleuze, Gilles en Guattari, Felix, Thousand<br />
plateaus. p. 214<br />
41 : Deleuze, Gilles en Guattari, Felix, Thousand<br />
plateaus. p. 227<br />
42 : Deleuze, Gilles cinema 2: l’image temps p.<br />
223 in Scheepers, Monique, Differentie en politiek.<br />
p.93