Moge de beste overtuigen, een onderzoek naar de klassieke ...
Moge de beste overtuigen, een onderzoek naar de klassieke ...
Moge de beste overtuigen, een onderzoek naar de klassieke ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
doel van rhetores. Zij werkten met metra en cadansen, maar op <strong>een</strong> an<strong>de</strong>re manier dan <strong>de</strong><br />
dichters. De toespraak moest natuurlijk ook g<strong>een</strong> gedicht wor<strong>de</strong>n, maar het doel bleef toch om<br />
<strong>een</strong> zeker ritme en harmonie te bereiken. Obama gebruikt ook gebaren om zijn standpunt<br />
dui<strong>de</strong>lijk te maken. Over lichaamshouding is in <strong>de</strong> <strong>klassieke</strong> retorica veel geschreven, maar<br />
dat wordt nu allemaal niet meer toegepast. Waarom zou<strong>de</strong>n wij ons nog druk maken over <strong>de</strong><br />
positie van <strong>de</strong> wenkbrauwen of <strong>de</strong> vingerkootjes? Dat on<strong>de</strong>r<strong>de</strong>el van <strong>de</strong> <strong>klassieke</strong> retorica is<br />
behoorlijk gedateerd. Het feit dát Obama gebaren gebruikt, is <strong>naar</strong> <strong>klassieke</strong> maatstaven<br />
geoorloofd en zelfs aanbevolen. Hierin volgt hij <strong>de</strong> <strong>klassieke</strong> theorie toch <strong>een</strong> beetje.<br />
Kortom: zowel Cicero als Obama maakt gebruik van <strong>de</strong> <strong>klassieke</strong> retorica, maar volgt <strong>de</strong>ze<br />
niet blin<strong>de</strong>lings. De heren hebben hun eigen stijl ontwikkeld. Bei<strong>de</strong>n hou<strong>de</strong>n zich re<strong>de</strong>lijk aan<br />
<strong>de</strong> <strong>klassieke</strong> theorie omtrent <strong>de</strong> elocutio, maar bij <strong>de</strong> dispositio maken ze dui<strong>de</strong>lijk hun eigen<br />
keuzes. Dit zijn re<strong>de</strong><strong>naar</strong>s die vin<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> stijl <strong>de</strong> inhoud van het betoog moet volgen. Zij<br />
klampen zich niet vast aan één juiste leer, maar zoeken zelf het evenwicht in hun<br />
re<strong>de</strong>voeringen. Hun stijlen komen – logischerwijze – niet exact over<strong>een</strong>, maar dat zou ook<br />
g<strong>een</strong> goed teken zijn. Toch <strong>de</strong>nk ik dat ik mag conclu<strong>de</strong>ren dat bei<strong>de</strong> re<strong>de</strong><strong>naar</strong>s hun eigen<br />
afwegingen hebben gemaakt tij<strong>de</strong>ns het schrijven van hun re<strong>de</strong>voeringen (met <strong>de</strong> <strong>klassieke</strong><br />
theorie misschien in het achterhoofd) en dat ze in hun behan<strong>de</strong>ling van <strong>de</strong> erfenis van <strong>de</strong><br />
<strong>klassieke</strong> retorica behoorlijk wat over<strong>een</strong>komsten hebben.<br />
39