Reisgenoot en gids - Augustijnse Beweging
Reisgenoot en gids - Augustijnse Beweging
Reisgenoot en gids - Augustijnse Beweging
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
AUGUSTINUS: REISGENOOT EN GIDS<br />
Gedacht<strong>en</strong> voor jonger<strong>en</strong><br />
Augustinus aan het woord
UITGAVE VAN DE AUGUSTIJNSE BEWEGING<br />
Jacobskerkhof 2<br />
3511 BL Utrecht<br />
tel. 030 231 3065<br />
fax 030 230 2305<br />
www.augustijnsebeweging.nl<br />
De <strong>Augustijnse</strong> <strong>Beweging</strong> wil met de reeks Augustinus aan het woord<br />
ertoe bijdrag<strong>en</strong> om zijn gedacht<strong>en</strong> toegankelijker te mak<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> breed<br />
publiek. Deze aflevering bevat e<strong>en</strong> aantal tekst<strong>en</strong> van Augustinus in het<br />
bijzonder afgestemd op jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> zoekers naar zin.<br />
© <strong>Augustijnse</strong> <strong>Beweging</strong> Utrecht<br />
ISBN 9789081242127<br />
De sam<strong>en</strong>stelling van deze brochure is verzorgd door Joost Koopmans,<br />
Annemieke Pacilly <strong>en</strong> Nico Vreeswijk, in sam<strong>en</strong>werking met jonger<strong>en</strong><br />
van het Augustijns C<strong>en</strong>trum de Boskapel in Nijmeg<strong>en</strong>.
INHOUD<br />
1. Inleiding<br />
2. Profiel van Augustinus<br />
3. Nog ev<strong>en</strong> niet<br />
4. Verder trekk<strong>en</strong><br />
5. Verlang<strong>en</strong> bidt altijd<br />
6. Wat moeilijk?<br />
7. Bemin <strong>en</strong> doe dan wat je wilt<br />
8. E<strong>en</strong> vri<strong>en</strong>d(in) die meereist op je weg<br />
9. Waarom zachtmoedig <strong>en</strong> nederig?<br />
10. Onrustig is ons hart<br />
11. Tot slot<br />
12. Verantwoording
1. INLEIDING<br />
Dit boekje is bedoeld voor jonger<strong>en</strong>, die zoek<strong>en</strong> naar zin.<br />
Om het te kunn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> gesprek gevoerd met <strong>en</strong>kele<br />
jonger<strong>en</strong> (twintigers). We vroeg<strong>en</strong> wat gelov<strong>en</strong> voor h<strong>en</strong> betek<strong>en</strong>t.<br />
In dit boekje lat<strong>en</strong> we Augustinus meezoek<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> antwoord. Hij was e<strong>en</strong><br />
groot d<strong>en</strong>ker uit de 4 e eeuw. Zijn antwoord<strong>en</strong> zijn nooit vanzelfsprek<strong>en</strong>d, omdat<br />
hij zichzelf als e<strong>en</strong> zoeker beschouwde.<br />
Daarom grijp<strong>en</strong> veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vandaag de dag opnieuw naar zijn tekst<strong>en</strong>.<br />
Misschi<strong>en</strong> kan hij ook voor jou e<strong>en</strong> reisg<strong>en</strong>oot <strong>en</strong> <strong>gids</strong> zijn op je zoektocht door<br />
het lev<strong>en</strong>.<br />
- 2-
2. PROFIEL VAN AUGUSTINUS<br />
Naam:<br />
Aurelius Augustinus.<br />
Gebor<strong>en</strong>:<br />
13 november 354 in Tagaste<br />
(Noord-Afrika, in het to<strong>en</strong>malige Romeinse Rijk).<br />
Ouders:<br />
vader Patricius (pas gedoopt op zijn sterfbed)<br />
moeder Monica (vurig christ<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> groot voorbeeld voor hem).<br />
Burgerlijke staat:<br />
ongehuwd sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong>d met vri<strong>en</strong>din,<br />
vader van Adeodatus (372).<br />
Beroep:<br />
leraar in welsprek<strong>en</strong>dheid, red<strong>en</strong>aar aan het Romeinse hof.<br />
Lev<strong>en</strong>sbeschouwing:<br />
aanvankelijke afkeer van christ<strong>en</strong>dom,<br />
aanhanger van het manicheïsme (e<strong>en</strong> sekte) <strong>en</strong> later van het<br />
platonisme (e<strong>en</strong> filosofische stroming),<br />
(uiteindelijk) in 387 gedoopt door Ambrosius, bisschop van Milaan,<br />
ging met vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>won<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> religieuze commune,<br />
in 391 priester gewijd in Hippo Regius,<br />
in 395 bisschop gewijd,<br />
heeft grote invloed gehad als geestelijk leider <strong>en</strong> veel geschrev<strong>en</strong>.<br />
Publicaties:<br />
Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> (e<strong>en</strong> soort autobiografie, e<strong>en</strong> geestelijk testam<strong>en</strong>t),<br />
De stad van God,<br />
De Drie-e<strong>en</strong>heid,<br />
Prek<strong>en</strong> <strong>en</strong> briev<strong>en</strong>,<br />
Bijbelcomm<strong>en</strong>tar<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere geschrift<strong>en</strong>.<br />
- 3-
3. NOG EVEN NIET<br />
Augustinus wil zich beker<strong>en</strong> tot het éne, de <strong>en</strong>e God. Maar hij wordt nog teveel<br />
getrokk<strong>en</strong> door het vele, de vele aardse god<strong>en</strong>. Hij voelt dat hij het vele moet<br />
loslat<strong>en</strong>, om het ware lev<strong>en</strong> te omhelz<strong>en</strong>. Maar hij vindt nog niet de kracht. Hij<br />
beschrijft deze toestand in zijn Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> aldus:<br />
'Vroeger had ik gedacht e<strong>en</strong> excuus te hebb<strong>en</strong> in het feit dat ik me<strong>en</strong>de de<br />
waarheid toch nooit te kunn<strong>en</strong> bereik<strong>en</strong>. Maar dat gold voor mij nu niet<br />
meer. Als ik nog aarzelde om in uw di<strong>en</strong>st te tred<strong>en</strong>, dan kwam dat gewoon<br />
omdat ik nog gebond<strong>en</strong> was aan de aarde. En ik was bang om van al die<br />
band<strong>en</strong> bevrijd te word<strong>en</strong>, terwijl je juist bang moet zijn om erin terecht te<br />
kom<strong>en</strong>. En zo liet ik me dus met welbehag<strong>en</strong> neerdrukk<strong>en</strong> door deze aardse<br />
last, zoals je je ook met welbehag<strong>en</strong> kunt lat<strong>en</strong> overvall<strong>en</strong> door de slaap. Als<br />
ik mijn gedacht<strong>en</strong> op u probeerde te richt<strong>en</strong> dan deed ik dat op de manier<br />
waarop m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> prober<strong>en</strong> wakker te word<strong>en</strong> <strong>en</strong> dan zich toch weer door de<br />
slaap te lat<strong>en</strong> overheers<strong>en</strong> <strong>en</strong> er opnieuw in wegzink<strong>en</strong>. Niemand zou altijd<br />
will<strong>en</strong> slap<strong>en</strong> <strong>en</strong> het is veel beter om wakker te zijn. Maar de loomheid van<br />
je lichaam houdt je soms toch teg<strong>en</strong> om de slaap van je af te schudd<strong>en</strong>. En<br />
terwijl je eig<strong>en</strong>lijk niet meer wilt slap<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>iet je er dan juist nog meer van<br />
omdat je eig<strong>en</strong>lijk zou moet<strong>en</strong> opstaan.<br />
Zo was het met mij gesteld. Ik vond het beter om me over te gev<strong>en</strong> aan uw<br />
liefde dan te blijv<strong>en</strong> lev<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s mijn eig<strong>en</strong> begeerte. En toch: het eerste<br />
leek me beter <strong>en</strong> overwon mij, <strong>en</strong> het tweede leek me prettig <strong>en</strong> bond mij.<br />
Als u teg<strong>en</strong> mij zei: "Ontwaak, slaper, sta op uit de dod<strong>en</strong> <strong>en</strong> Christus zal<br />
over u stral<strong>en</strong>" (Ef. 5,14), dan wist ik ge<strong>en</strong> antwoord meer, want dát woord<br />
was waar. Maar mijn antwoord was traag <strong>en</strong> slaperig: "Zo mete<strong>en</strong>. Nog<br />
ev<strong>en</strong>, nog heel ev<strong>en</strong>!" Maar aan dat 'ev<strong>en</strong>' kwam ge<strong>en</strong> eind, het werd lang.'<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 8,5)<br />
Augustinus’ woord<strong>en</strong> klink<strong>en</strong> vandaag de dag nog steeds als lieder<strong>en</strong> van<br />
verlang<strong>en</strong>, diep in ons. Neem bijvoorbeeld het lied van Robbie Williams:<br />
Oh Lord, make me pure, but not yet!<br />
Zou hij wet<strong>en</strong> dat hij de woord<strong>en</strong> van Augustinus aanhaalt?<br />
'Geef mij kuisheid <strong>en</strong> zelfbeheersing, maar niet mete<strong>en</strong>.'<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 8,17)<br />
- 4-
Make me pure<br />
Some will sing a song<br />
To reel ‘em in<br />
It’s a song I sung before<br />
And a song I’m gonna sing again<br />
I mean every word<br />
I don’t mean a single one of them<br />
Oh Lord, make me pure<br />
- but not yet<br />
Tell a joke<br />
Tell it twice<br />
If no one else is laughing th<strong>en</strong> why am I<br />
I split myself both times and laugh till I cry<br />
Oh Lord, please make me pure<br />
- but not yet<br />
I don’t have to try<br />
I just dial it in<br />
I’ve never found a job that for me was worth bothering<br />
I got a ton of selfish g<strong>en</strong>es and lazy bones<br />
B<strong>en</strong>eath this skin<br />
Oh Lord, make me pure<br />
- but not yet<br />
Smoking kills<br />
Sex sells<br />
I’ve got one hand in my pocket<br />
but the other one looks cool as hell<br />
I know I’m gonna die so my rev<strong>en</strong>ge is living well<br />
Oh Lord, make me pure<br />
- but not yet<br />
I stopped praying<br />
So I hope this song will do<br />
I wrote it all for you<br />
I’m not perfect but you don’t mind that, do you?<br />
I know you’re there to pull me through, ar<strong>en</strong>’t you?<br />
So I look for love<br />
I like the search<br />
And I’ll be standing for election all across the known universe<br />
- 5-
Let every presid<strong>en</strong>t get the country she deserves<br />
Oh Lord, make me pure<br />
- but not yet<br />
And I’ve be<strong>en</strong> seeing<br />
Somebody’s wife<br />
She said she’d leave him for me and I said that wasn’t wise<br />
You can’t lie to a liar because of all lies<br />
Oh Lord, please make me pure<br />
- not yet<br />
Robbie Williams<br />
4. VERDER TREKKEN<br />
Ook al is Augustinus uiteindelijk gedoopt, priester <strong>en</strong> bisschop gewijd,<br />
hij is nooit zelfg<strong>en</strong>oegzaam<br />
<strong>en</strong> roept ook ander<strong>en</strong> op steeds verder te trekk<strong>en</strong>:<br />
'Wij zijn volmaakte reizigers,<br />
maar nog ge<strong>en</strong> volmaakte bezitters. ...<br />
Als reizigers zijn wij onderweg.<br />
Jij vraagt:<br />
"Verder trekk<strong>en</strong>, wat betek<strong>en</strong>t dat?"<br />
Om het kort te zegg<strong>en</strong>: dat betek<strong>en</strong>t vooruitgaan.<br />
Anders begrijp je het misschi<strong>en</strong> verkeerd<br />
<strong>en</strong> ga je steeds langzamer lop<strong>en</strong>.<br />
Onderzoek jezelf.<br />
Wil je bereik<strong>en</strong> wat je nog niet b<strong>en</strong>t,<br />
wees dan ontevred<strong>en</strong> met wat je nu b<strong>en</strong>t.<br />
Want zodra je zelfg<strong>en</strong>oegzaam wordt, blijf je stilstaan.<br />
Zodra je zegt: "Het is g<strong>en</strong>oeg," ga je t<strong>en</strong> onder.<br />
Doe er dus steeds iets bij,<br />
trek steeds verder,<br />
maak steeds vooruitgang.'<br />
(Preek 169,18)<br />
- 6-
5. VERLANGEN BIDT ALTIJD<br />
Augustinus wordt vaak afgebeeld met het brand<strong>en</strong>de hart.<br />
Het is bij hem e<strong>en</strong> symbool van de liefde voor God <strong>en</strong> voor de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />
In elk ander m<strong>en</strong>s ziet Augustinus de liefde van God.<br />
In zijn Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> verwoordt hij het aldus:<br />
'U had mijn hart doorboord met de pijl<strong>en</strong> van uw liefde<br />
<strong>en</strong> de woord<strong>en</strong> waarmee u mijn binn<strong>en</strong>ste had doorstok<strong>en</strong><br />
droeg ik met mij mee.'<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 9,3)<br />
Verlang<strong>en</strong> <strong>en</strong> bidd<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> dicht bij elkaar.<br />
Voor bidd<strong>en</strong> heb je niet veel woord<strong>en</strong> nodig.<br />
Bidd<strong>en</strong> is in de sfeer will<strong>en</strong> verblijv<strong>en</strong> van wie mij te bov<strong>en</strong> gaat,<br />
naar wie mijn diepste verlang<strong>en</strong> uitgaat <strong>en</strong> die mij leidt.<br />
Bidd<strong>en</strong> is ruimte mak<strong>en</strong> voor dat verlang<strong>en</strong>.<br />
Augustinus licht dit als volgt toe:<br />
'Er zijn twee soort<strong>en</strong> weldad<strong>en</strong>: tijdelijke <strong>en</strong> eeuwige.<br />
Tijdelijke weldad<strong>en</strong> zijn:<br />
gezondheid, lev<strong>en</strong>sonderhoud, eer, vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> huis,<br />
kinder<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> vrouw <strong>en</strong> de overige ding<strong>en</strong> van dit lev<strong>en</strong>,<br />
waar wij als pelgrims doorhe<strong>en</strong> trekk<strong>en</strong>. …<br />
Eeuwige weldad<strong>en</strong> zijn: het eeuwige lev<strong>en</strong>, de onbederfelijkheid <strong>en</strong><br />
onsterfelijkheid van lichaam <strong>en</strong> ziel,<br />
het gezelschap van <strong>en</strong>gel<strong>en</strong>, de hemelse stad, blijv<strong>en</strong>de waardigheid,<br />
de Vader <strong>en</strong> het vaderland. ...<br />
Naar deze weldad<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> we vurig verlang<strong>en</strong>, er volhard<strong>en</strong>d om vrag<strong>en</strong>,<br />
niet met veel woord<strong>en</strong>, maar met e<strong>en</strong> hart vol verlang<strong>en</strong>.<br />
Het verlang<strong>en</strong> bidt altijd, ook al zwijgt de tong.<br />
Als je altijd verlangt, bid je altijd.<br />
Wanneer slaapt ons gebed?<br />
Slechts dan, als het verlang<strong>en</strong> verkoelt.'<br />
(Preek 80,7)<br />
- 7-
6. WAT MOEILIJK?<br />
Het verlang<strong>en</strong> lijkt bij vel<strong>en</strong> soms uitgeblust,<br />
omdat we in e<strong>en</strong> moeilijke tijd lev<strong>en</strong>. Maar Augustinus zegt:<br />
'Het zijn slechte tijd<strong>en</strong>! Het zijn moeilijke tijd<strong>en</strong>!<br />
Dat zegg<strong>en</strong> de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> t<strong>en</strong>minste.<br />
Lat<strong>en</strong> we liever goed lev<strong>en</strong>, dan word<strong>en</strong> de tijd<strong>en</strong> vanzelf goed.<br />
Wij zijn de tijd<strong>en</strong>.<br />
Zoals wij zijn, zijn de tijd<strong>en</strong>….<br />
Waarom teleurgesteld zijn, waarom mopper<strong>en</strong> op God?<br />
De wereld is slecht, jazeker, slecht. ...<br />
Wat is er dan zo slecht aan de wereld?<br />
Want de hemel, de aarde <strong>en</strong> het water zijn niet slecht,<br />
<strong>en</strong> alles wat daarin is, viss<strong>en</strong>, vogels <strong>en</strong> bom<strong>en</strong> ook niet.<br />
Al die ding<strong>en</strong> zijn goed.<br />
Nee, het zijn de slechte m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die de wereld slecht mak<strong>en</strong>!'<br />
(Preek 80,8)<br />
7. BEMIN EN DOE DAN WAT JE WILT<br />
Zonder liefde ge<strong>en</strong> goede wereld.<br />
'Wees dus gewaarschuwd:<br />
alle<strong>en</strong> op grond van de liefde<br />
zijn de dad<strong>en</strong> van de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te onderscheid<strong>en</strong>.<br />
Er gebeur<strong>en</strong> veel ding<strong>en</strong> die og<strong>en</strong>schijnlijk goed lijk<strong>en</strong><br />
maar niet voortkom<strong>en</strong> uit de wortel van de liefde.<br />
Ook dor<strong>en</strong>s bloei<strong>en</strong>.<br />
Sommige ding<strong>en</strong> lijk<strong>en</strong> hard of onvri<strong>en</strong>delijk,<br />
maar zij gebeur<strong>en</strong> om op te voed<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn door de liefde ingegev<strong>en</strong>.<br />
Voor e<strong>en</strong>s <strong>en</strong> altijd wordt je e<strong>en</strong> kort bevel gegev<strong>en</strong>:<br />
bemin <strong>en</strong> doe dan wat je wilt. Zwijg je, zwijg dan uit liefde.<br />
Spreek je, spreek dan uit liefde. Wijs je iemand op fout<strong>en</strong>, doe het uit liefde.<br />
Ontzie je iemand, doe het uit liefde.<br />
Alle<strong>en</strong> vanuit de liefde wordt alles waardevol <strong>en</strong> zinvol.<br />
Draag daarom de bron van de liefde in je hart,<br />
want uit de liefde kan niets anders dan goeds voortkom<strong>en</strong>.'<br />
(Prek<strong>en</strong> over de eerste brief van Johannes 7,8)<br />
- 8-
8. EEN VRIEND(IN) DIE MEEREIST OP JE WEG<br />
E<strong>en</strong> trouwe vri<strong>en</strong>d laat voor Augustinus de liefde van God zi<strong>en</strong>:<br />
'Ik bek<strong>en</strong> het:<br />
Gemakkelijk werp ik mij helemaal in de liefde<br />
van mijn meest vertrouwde vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> zonder zorg<strong>en</strong> rust ik in hun liefde,<br />
vooral wanneer ik moe b<strong>en</strong> van de ergernis van deze wereld.<br />
Want ik voel dat God daar is,<br />
<strong>en</strong> in Hem werp ik mij veilig <strong>en</strong> rust ik veilig.<br />
In die zekerheid van de liefde<br />
vrees ik ook niet het onzekere van morg<strong>en</strong>,<br />
het onzekere van de m<strong>en</strong>selijke broosheid,<br />
waarover ik vroeger veel geklaagd heb.<br />
Wanneer ik ervaar dat iemand bezield is<br />
met e<strong>en</strong> echt christelijke liefde,<br />
<strong>en</strong> daardoor voor mij e<strong>en</strong> trouwe vri<strong>en</strong>d geword<strong>en</strong> is,<br />
dan vertrouw ik mijn gevoel<strong>en</strong>s <strong>en</strong> gedacht<strong>en</strong><br />
niet toe aan e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s, maar aan God.<br />
Want zo’n m<strong>en</strong>s verblijft in God <strong>en</strong> is trouw door God.<br />
God is immers liefde, <strong>en</strong> wie in de liefde verblijft,<br />
blijft in God, <strong>en</strong> God blijft in hem.'<br />
(Brief 73,10)<br />
Vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> onderweg ook elkaars last<strong>en</strong> drag<strong>en</strong>,<br />
net als hert<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> rivier overstek<strong>en</strong>.<br />
'Er is nog iets dat opvalt bij hert<strong>en</strong>.<br />
M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> dat waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> als je het niet met eig<strong>en</strong> og<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> had,<br />
zou je zoiets ook niet kunn<strong>en</strong> opschrijv<strong>en</strong>.<br />
Van hert<strong>en</strong> zegt m<strong>en</strong> dat ze zowel bij het in colonne optrekk<strong>en</strong><br />
als bij het zwemm<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> ander stuk land<br />
hun kop met het zware gewei op elkaars rug legg<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> gaat er dus voorop <strong>en</strong> achter hem kom<strong>en</strong> dan de hert<strong>en</strong> die,<br />
de e<strong>en</strong> na de ander, hun kop op het hert vóór h<strong>en</strong> legg<strong>en</strong>.<br />
En dat do<strong>en</strong> ook weer die daarop volg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> dan weer andere die volg<strong>en</strong>,<br />
- 9-
tot aan het eind van de colonne.<br />
Als het hert dat voorop loopt <strong>en</strong><br />
het gewicht van zijn eig<strong>en</strong> kop moet drag<strong>en</strong><br />
dan moe wordt, sluit het achteraan<br />
<strong>en</strong> lost e<strong>en</strong> ander het af <strong>en</strong> neemt zijn last over.<br />
Dan kan dit hert, net als de andere, zijn kop neerlegg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bijkom<strong>en</strong> van zijn vermoeidheid.<br />
Zo nem<strong>en</strong> ze dus afwissel<strong>en</strong>d de zware last op zich<br />
<strong>en</strong> gaan ze hun weg tot aan het eind<br />
<strong>en</strong> ze lat<strong>en</strong> elkaar niet in de steek.<br />
Er is ge<strong>en</strong> beter bewijs van vri<strong>en</strong>dschap dan het feit<br />
dat m<strong>en</strong> elkaars last<strong>en</strong> draagt.'<br />
(Preek over Psalm 41 (42),4)<br />
9. WAAROM ZACHTMOEDIG EN NEDERIG?<br />
Het is Augustinus niet om zichzelf te do<strong>en</strong>; hij wijst door naar de Ander:<br />
'Dat U zachtmoedig <strong>en</strong> nederig van hart b<strong>en</strong>t,<br />
is dit het waardevolle dat wij van U moet<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>?<br />
Is klein-zijn zo iets groots<br />
dat wij dit alle<strong>en</strong> maar van U kunn<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>,<br />
die in uw grootheid klein geword<strong>en</strong> b<strong>en</strong>t?<br />
Ja, zo is het.<br />
Want m<strong>en</strong> vindt op ge<strong>en</strong> andere manier<br />
rust voor de ziel<br />
dan door het wegnem<strong>en</strong><br />
van dat verontrust<strong>en</strong>de gezwel van de hoogmoed,<br />
die de m<strong>en</strong>s in eig<strong>en</strong> og<strong>en</strong> groot doet lijk<strong>en</strong>,<br />
maar hem in uw og<strong>en</strong> ziek maakt.'<br />
(De gewijde maagdelijkheid 35, 35-36)<br />
Nederigheid is voor Augustinus besef hebb<strong>en</strong> van de plaats<br />
die je als m<strong>en</strong>s inneemt in e<strong>en</strong> imm<strong>en</strong>s groot geheel.<br />
'Heer onze God, onder de schutse<br />
van uw vleugels hop<strong>en</strong> wij.<br />
Bescherm ons <strong>en</strong> draag ons.<br />
- 10-
U zult ons van kleins af aan drag<strong>en</strong>;<br />
totdat onze har<strong>en</strong> vergrijsd zijn<br />
zult U ons drag<strong>en</strong>.<br />
Want als U onze kracht zijt,<br />
dan zijn wij sterk,<br />
terwijl onze sterkte <strong>en</strong>kel zwakheid is.<br />
Bij U leeft al wat goed is voor ons,<br />
voor altijd.<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 4,16)<br />
10. ONRUSTIG IS ONS HART<br />
Verlang<strong>en</strong> maakt onrustig, soms zelfs moedeloos.<br />
Je hart reikt steeds naar meer.<br />
Het <strong>en</strong>e verlang<strong>en</strong> is bevredigd <strong>en</strong> het andere dringt zich al op.<br />
Waar <strong>en</strong> wanneer zal ik ooit rust vind<strong>en</strong>?<br />
'Groot b<strong>en</strong>t U, Heer,<br />
U komt alle lof toe!<br />
Groot is uw kracht,<br />
uw inzicht is niet te met<strong>en</strong>.<br />
Nu wil e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s U prijz<strong>en</strong>,<br />
e<strong>en</strong> deeltje van uw schepping,<br />
ja, e<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s die zijn sterfelijkheid<br />
met zich meedraagt,<br />
het bewijs van zijn zonde,<br />
het bewijs dat U zich teg<strong>en</strong> de hoogmoedig<strong>en</strong> keert.<br />
Toch wil hij U prijz<strong>en</strong>,<br />
deze m<strong>en</strong>s, dit deeltje van uw schepping,<br />
<strong>en</strong> U zet hem aan daar vreugde in te vind<strong>en</strong>.<br />
Want zo hebt U ons geschap<strong>en</strong>, gericht op U,<br />
<strong>en</strong> ons hart k<strong>en</strong>t ge<strong>en</strong> rust tot het rust vindt in U.'<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 1,1)<br />
- 11-
De langste reis is de reis naar binn<strong>en</strong>.<br />
Dát was Augustinus’ ontdekking,<br />
verwoord in het volg<strong>en</strong>de lied naar zijn Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>.<br />
Veel te laat heb ik jou liefgekreg<strong>en</strong>, schoonheid,<br />
wat b<strong>en</strong> je oud, wat b<strong>en</strong> je nieuw.<br />
Veel te laat heb ik jou liefgekreg<strong>en</strong>.<br />
Binn<strong>en</strong> in mij was je, ik was buit<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> ik zocht jou als e<strong>en</strong> zi<strong>en</strong>de blinde buit<strong>en</strong> mij,<br />
<strong>en</strong> uitgestort als water liep ik van jou weg<br />
<strong>en</strong> liep verlor<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> zoveel schoonheid die niet jij is.<br />
To<strong>en</strong> heb jij geroep<strong>en</strong> <strong>en</strong> geschreeuwd,<br />
door mijn doofheid b<strong>en</strong> jij he<strong>en</strong>gebrok<strong>en</strong>.<br />
Oogverblind<strong>en</strong>d b<strong>en</strong> jij opgedaagd<br />
om mijn blindheid op de vlucht te jag<strong>en</strong>.<br />
Geur<strong>en</strong> deed jij <strong>en</strong> ik haalde adem,<br />
nog snak ik naar adem <strong>en</strong> naar jou,<br />
proev<strong>en</strong> deed ik jou <strong>en</strong> sindsdi<strong>en</strong> dorst ik,<br />
honger ik naar jou.<br />
Mij, lichtgeraakte, heb jij do<strong>en</strong> ontbrand<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> nu brand ik lichterlaaie naar jou toe, om vrede.<br />
(Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 10,38)<br />
11. TOT SLOT<br />
We hebb<strong>en</strong> Augustinus aan het woord gelat<strong>en</strong> rondom onderwerp<strong>en</strong> als<br />
verlang<strong>en</strong>, beminn<strong>en</strong>, zoek<strong>en</strong>, verder trekk<strong>en</strong>. Zak<strong>en</strong> zó alledaags, dat<br />
vel<strong>en</strong> zich daarin zull<strong>en</strong> herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.<br />
Gev<strong>en</strong> zijn tekst<strong>en</strong> ook richting aan jouw zoektocht door het lev<strong>en</strong>?<br />
- 12-
12. VERANTWOORDING<br />
- Afbeelding op de voorpagina: Bekering van Augustinus van Fra Angelico,<br />
15 de eeuw, Musée Thomas H<strong>en</strong>ry Cherbourg<br />
- Afbeelding op pagina 3: Extase van FranÇois Demassieux, 20 ste eeuw,<br />
G<strong>en</strong>eralaat OSA, Vaticaanstad<br />
- Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 10,38 uit: Huub Oosterhuis / Antoine Oom<strong>en</strong>, Ik zal niet rust<strong>en</strong>,<br />
Hilversum 1979.<br />
- Fragm<strong>en</strong>t uit Preek 80,7 <strong>en</strong> 80,8 in: Aurelius Augustinus, Van aangezicht tot<br />
aangezicht: prek<strong>en</strong> over tekst<strong>en</strong> uit het evangelie volg<strong>en</strong>s Matteüs, vertaald,<br />
toegelicht <strong>en</strong> van aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> door Joost van Neer, Martijn<br />
Schrama o.s.a. <strong>en</strong> Anke Tigchelaar, Amsterdam 2004.<br />
- Fragm<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> 1,1, 4,16, 8,5 <strong>en</strong> 9,3 naar: Aurelius Augustinus,<br />
Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>, vertaald, toegelicht <strong>en</strong> van aantek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> door Gerard<br />
Wijdeveld, Baarn 2007 (achtste druk) <strong>en</strong> naar Carolline White (ed),<br />
Augustinus' Belijd<strong>en</strong>iss<strong>en</strong>, Kamp<strong>en</strong> 2001.<br />
- Fragm<strong>en</strong>t uit Prek<strong>en</strong> over de eerste brief van Johannes 7,8 in: Tarsicius Jan<br />
van Bavel o.s.a., Augustinus van Hippo: Prek<strong>en</strong> over de eerste brief van<br />
Johannes, Leuv<strong>en</strong> 1992.<br />
- Fragm<strong>en</strong>t uit De gewijde maagdelijkheid 35, 35-36 in: Tarsicius Jan van<br />
Bavel o.s.a., Verlang<strong>en</strong> bidt altijd, Heverlee 1988.<br />
- Fragm<strong>en</strong>t uit Preek over Psalm 41 (42),4 in: Aurelius Augustinus, Zoals het<br />
hart verlangt: prek<strong>en</strong> over de psalm<strong>en</strong>, vertaald <strong>en</strong> ingeleid door: Martijn<br />
Schrama o.s.a. Wim Sledd<strong>en</strong>s o.s.a. <strong>en</strong> Hugo De Lil, Zoetermeer 2001.<br />
13
Bureau van de <strong>Augustijnse</strong> <strong>Beweging</strong><br />
Jacobskerkhof 2 . 3511BL Utrecht . tel. 030 231 3065 .<br />
www.augustijnsebeweging . email: info@augustijnsebeweging . postbank 2509905