praktiese toeligting tot die kerkorde - NG Kerk in Oos-Kaapland
praktiese toeligting tot die kerkorde - NG Kerk in Oos-Kaapland
praktiese toeligting tot die kerkorde - NG Kerk in Oos-Kaapland
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
1 1<br />
DIE G(g)EES VAN DIE KERKORDE<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde sê wie <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> as kerk van Jesus Christus <strong>in</strong> <strong>die</strong> praktyk is<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde sê hoe <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> God se Woord verstaan<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde sê hoe <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> <strong>die</strong> <strong>in</strong>houd van <strong>die</strong> Woord <strong>in</strong> <strong>die</strong> kerklike lewe wil<br />
uitleef<br />
Daarom kan ons nooit <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde los d<strong>in</strong>k of losmaak van <strong>die</strong> Woord self nie<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde is <strong>die</strong> vrug van <strong>die</strong> kerk se gelowige nadenke vanuit <strong>die</strong> Woord en<br />
onder <strong>die</strong> leid<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> Gees<br />
Die <strong>in</strong>houd van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde is bloot bepaalde besluite wat <strong>die</strong> voortgang van <strong>die</strong><br />
kerk se werk en <strong>die</strong> goeie orde <strong>in</strong> <strong>die</strong> kerk wil <strong>die</strong>n<br />
Hier<strong>die</strong> besluite is en word soos alle ander kerklike besluite biddend en <strong>in</strong><br />
afhanklikheid van <strong>die</strong> Here geneem<br />
Daarom is dit belangrik dat <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde gereeld hersien word<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde weerspieël sekere beg<strong>in</strong>sels wat eie aan ʼn gereformeerde kerk is:<br />
- Kon<strong>in</strong>g Jesus regeer sy kerk<br />
- <strong>die</strong> gesag van <strong>die</strong> Woord staan sentraal<br />
- <strong>die</strong> ampte is gelyk<br />
- <strong>die</strong> belydenisskrifte is waardevolle maatstawwe vir dit wat <strong>die</strong> kerk<br />
onbetwyfelbaar glo<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde mag nooit op ʼn liefdelose of eies<strong>in</strong>nige wyse gebruik word nie:<br />
- dit is nie ʼn stok waarmee ons na ander slaan nie, maar<br />
- dit is ʼn staf om mee te regeer wat <strong>die</strong> Here aan <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> gee<br />
- en moet gebruik word as ʼn verlengstuk van <strong>die</strong> Here se eie hande<br />
- om <strong>die</strong> heerskappy van Christus oor ons almal te bevestig<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde <strong>die</strong>n <strong>die</strong> orde <strong>in</strong> <strong>die</strong> kerk, wat opdrag van <strong>die</strong> Here is (Mat. 18:18; 1 Kor.<br />
14:40)<br />
Die <strong>Kerk</strong>orde gee gestalte aan <strong>die</strong> Bybelse beg<strong>in</strong>sels vir <strong>die</strong> uitoefen<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> tug<br />
<strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente (Mat. 18:15-17; 2 Kor. 13:1; 1 Tim. 5:19)<br />
1 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
1 Vgl. ook Voorwoord van Die <strong>Kerk</strong>orde van <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> (Algemene S<strong>in</strong>ode 2007)<br />
- 1 -
DEMISSIE (1): PREDIKANT WAT EMERITEER 2<br />
Demissie beskryf <strong>die</strong> amptelike en eervolle losmak<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> band en<br />
<strong>die</strong>nsverhoud<strong>in</strong>g tussen ʼn predikant en <strong>die</strong> gemeente of ander kerklike werkgewer<br />
Die Akte van Demissie is <strong>die</strong> amptelike dokument wat deur <strong>die</strong> gemeente of ander<br />
kerklike werkgewer aan <strong>die</strong> predikant oorhandig word en wat hier<strong>die</strong> losmak<strong>in</strong>g<br />
beskryf (Vorm 15)<br />
Predikante wat aftree (emeriteer) voor of op <strong>die</strong> verpligte aftree-ouderdom (van 65<br />
jaar – hy/sy kan hoogstens ses maande na sy/haar 65 ste verjaardag aanbly met<br />
toestemm<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> werkgewer) ontvang demissie by beide <strong>die</strong> kerkraad<br />
(werkgewer) en r<strong>in</strong>g (kerkverband) (Bep. 14.1; Aant. 2 by Bep. 14.1; Bep. 14.2.1):<br />
- nadat hy/sy m<strong>in</strong>stens drie maande voor <strong>die</strong> beoogde emeriter<strong>in</strong>g skriftelik<br />
daarvoor by beide (kerkraad en r<strong>in</strong>g) aansoek gedoen het (Bep. 14.2.1 en Aant.<br />
1)<br />
- nadat <strong>die</strong> feit van <strong>die</strong> aansoek op twee opeenvolgende Sondae <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente<br />
afgekondig is (Bep. 14.2.1)<br />
- <strong>in</strong> <strong>die</strong> geval van beswaar (nie later as aand van Sondag van tweede afkondig<strong>in</strong>g<br />
nie) kan <strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie voorlopig demissie weier en verslag doen aan <strong>die</strong><br />
eersvolgende vergader<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g (wat op sy beurt na bev<strong>in</strong>d van sake<br />
handel) (Bep. 7.5.1; Aant. 3 by Bep 14.2.1)<br />
- nadat <strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie homself vergewis het van <strong>die</strong> pensioenposisie van <strong>die</strong><br />
predikant (by <strong>die</strong> saakgelastigde van <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> S.A.) en daaroor ʼn<br />
verklar<strong>in</strong>g aan <strong>die</strong> predikant by <strong>die</strong> uitreik<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> Akte van Demissie gedoen<br />
het (Bep. 14.2.2)<br />
Die besluit <strong>tot</strong> <strong>die</strong> verlen<strong>in</strong>g van demissie geskied – nadat aan al bogenoemde<br />
vereistes voldoen is en na <strong>in</strong>stemm<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g – <strong>in</strong> ʼn behoorlik gekonstitueerde<br />
vergader<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> kerkraad (of gevolmagtigde kommissie van <strong>die</strong><br />
verbandsvergader<strong>in</strong>g) (Bep. 14.2.3)<br />
Die Akte van Demissie (Vorm 15) – onderteken deur <strong>die</strong> voorsitter van <strong>die</strong><br />
r<strong>in</strong>gskommissie – word deur <strong>die</strong> kerkraad aan <strong>die</strong> aftredende predikant oorhandig,<br />
verkieslik by <strong>die</strong> laaste ere<strong>die</strong>ns waar hy/sy optree as leraar van <strong>die</strong> gemeente (Bep.<br />
14.2.4 en Aant1)<br />
Die r<strong>in</strong>gskriba gee onverwyld kennis van <strong>die</strong> emeriter<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> predikant aan <strong>die</strong><br />
Direkteur Adm<strong>in</strong>istrasie (S<strong>in</strong>ode van <strong>Oos</strong>-<strong>Kaapland</strong>) en <strong>die</strong> Saakgelastigde van <strong>die</strong><br />
N.G. <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> S.A. (S<strong>in</strong>ode van Wes-en-Suid-<strong>Kaapland</strong>)<br />
ʼn Emeritus wat sy/haar aanstell<strong>in</strong>g as huweliksbevestiger wil behou gee voor<br />
emeriter<strong>in</strong>g daarvan kennis via <strong>die</strong> Direkteur Adm<strong>in</strong>istrasie (S<strong>in</strong>ode van <strong>Oos</strong>-<br />
<strong>Kaapland</strong>) – <strong>die</strong> nuwe adres vergesel <strong>die</strong> kennisgew<strong>in</strong>g (Aant. 2 by Bep. 14.2.5)<br />
2 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 2 -
DEMISSIE (2): PREDIKANT WAT BEROEP AANVAAR 3<br />
Demissie beskryf <strong>die</strong> amptelike en eervolle losmak<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> band en<br />
<strong>die</strong>nsverhoud<strong>in</strong>g tussen ʼn predikant en sy gemeente of ander kerklike werkgewer<br />
Die Akte van Demissie is <strong>die</strong> amptelike dokument wat deur <strong>die</strong> gemeente of ander<br />
kerklike werkgewer aan <strong>die</strong> predikant oorhandig word en wat hier<strong>die</strong> losmak<strong>in</strong>g<br />
beskryf (Vorm 14)<br />
Nadat <strong>die</strong> beroepene skriftelik aan <strong>die</strong> beroepende gemeente (of ander kerklike<br />
werkgewer) kennis van <strong>die</strong> aanvaard<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> beroep/benoem<strong>in</strong>g gegee het, gee<br />
hy/sy ook skriftelik van <strong>die</strong> aanvaard<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> beroep/benoem<strong>in</strong>g kennis aan <strong>die</strong><br />
voorsitter van <strong>die</strong> kerkraad/konsulent/voorsitter van <strong>die</strong> gevolmagtigde kommissie<br />
van <strong>die</strong> kerklike werkgewer <strong>in</strong> wie se <strong>die</strong>ns hy/sy staan (Bep. 8.1.1)<br />
Hier<strong>die</strong> kennisgew<strong>in</strong>g <strong>die</strong>n as aansoek om <strong>die</strong> verlen<strong>in</strong>g van demissie<br />
Die goedkeur<strong>in</strong>g <strong>tot</strong> <strong>die</strong> verlen<strong>in</strong>g van demissie v<strong>in</strong>d plaas <strong>in</strong> ’n behoorlik<br />
gekonstitueerde kerkraadsvergader<strong>in</strong>g of vergader<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> ander kerklike<br />
werkgewer of sy gevolmagtigde kommissie (Bep. 8.1.2):<br />
- <strong>die</strong> konsulent (of ander leraar deur hom/haar daartoe aangewys) is teenwoordig<br />
<strong>in</strong> hier<strong>die</strong> kerkraadsvergader<strong>in</strong>g (Bep. 8.1.2)<br />
- tydens hier<strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g lê <strong>die</strong> leraar wat <strong>die</strong> beroep/benoem<strong>in</strong>g aanvaar het<br />
alle stukke <strong>in</strong>sake <strong>die</strong> beroep (beroepsbrief en r<strong>in</strong>g waarb<strong>in</strong>ne <strong>die</strong> beroepende<br />
gemeente ressorteer se goedkeur<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> beroep) aan <strong>die</strong> werkgewer uit wie<br />
se <strong>die</strong>ns hy/sy tree, voor (Vorm 14)<br />
- <strong>die</strong> kerkraad/gevolmagtigde kommissie van <strong>die</strong> ander kerklike werkgewer besluit<br />
tydens hier<strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g om <strong>die</strong> aansoek om demissie goed te keur, en nadat<br />
<strong>die</strong> datum van oorhandig<strong>in</strong>g en datum van geldigheid van <strong>die</strong> Akte vasgestel is,<br />
word <strong>die</strong> Akte van Demissie ter vergader<strong>in</strong>g voltooi<br />
- <strong>die</strong> datum van geldigheid van <strong>die</strong> Akte is dié waarop <strong>die</strong> gemeente/werkgewer se<br />
verantwoordelikheid teenoor <strong>die</strong> leraar staak en <strong>die</strong> beroepende gemeente/nuwe<br />
werkgewer se verantwoordelikheid beg<strong>in</strong> (Aant. 1 by Bep. 8.1.1; Bep. 13.1).<br />
Hier<strong>die</strong> datum volg op <strong>die</strong> neem/uitbetal<strong>in</strong>g van alle regsgeldige uitstaande verlof<br />
Die Akte van Demissie (Vorm 14) word tydens ’n ere<strong>die</strong>ns (verkieslik <strong>die</strong> laaste<br />
waarby <strong>die</strong> leraar <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente optree) deur <strong>die</strong> konsulent (of enige ander<br />
r<strong>in</strong>gsleraar deur hom/haar daartoe versoek) oorhandig<br />
Hier<strong>die</strong> Akte word hierna deur <strong>die</strong> leraar aan <strong>die</strong> beroepende kerkraad/kommissie<br />
van <strong>die</strong> kerkverband voorgelê, wat dit op sy beurt voorlê aan <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g waarb<strong>in</strong>ne <strong>die</strong><br />
beroepende gemeente ressorteer/regskommissie van <strong>die</strong> s<strong>in</strong>ode (Art 8.2.2; Bep. 8.2)<br />
3 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 3 -
DEMISSIE (3): PREDIKANT WAT UIT DIE AMP/BEDIENI<strong>NG</strong> BEDANK 4<br />
Demissie beskryf <strong>die</strong> amptelike en eervolle losmak<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> band en<br />
<strong>die</strong>nsverhoud<strong>in</strong>g tussen ʼn predikant en sy gemeente of ander kerklike werkgewer<br />
Die Akte van Demissie is <strong>die</strong> amptelike dokument wat deur <strong>die</strong> gemeente of ander<br />
kerklike werkgewer aan <strong>die</strong> predikant oorhandig word en wat hier<strong>die</strong> losmak<strong>in</strong>g<br />
beskryf<br />
Be<strong>die</strong>naars van <strong>die</strong> Woord word geag hul lewe lank <strong>in</strong> hier<strong>die</strong> amp te staan – daarom<br />
kan predikante <strong>die</strong> kerk<strong>die</strong>ns slegs om ernstige en gewigtige redes verlaat (Art. 11.1)<br />
Aangesien <strong>die</strong> amp van predikant b<strong>in</strong>ne ’n gemeente funksioneer, of as deel van<br />
<strong>die</strong>nswerk van <strong>die</strong> kerkverband <strong>in</strong> <strong>die</strong> wêreld, hou <strong>die</strong> predikant op om predikant te<br />
wees <strong>in</strong><strong>die</strong>n hy/sy sy/haar gemeente of werkkr<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>die</strong> kerkverband verlaat om ’n<br />
ander (nie-kerklike) betrekk<strong>in</strong>g te aanvaar (Art. 9.3; Art. 11.1)<br />
By bedank<strong>in</strong>g uit <strong>die</strong> kerk<strong>die</strong>ns verloor <strong>die</strong> predikant alle ampsbevoegdheid en lewer<br />
hy/sy sy/haar Akte van Legitimasie <strong>in</strong> by <strong>die</strong> Algemene Taakspan Regte – sy/haar<br />
legitimasie word nietig verklaar (Art. 12.5-6; Art. 64.5.4.3)<br />
Geen Akte van Demissie word by verlies van ampsbevoegdheid<br />
goedgekeur/oorhandig nie (vgl. bewoord<strong>in</strong>g van Vorm 14)<br />
Bedank<strong>in</strong>g uit <strong>die</strong> predikantsamp mag nooit gebruik word om kerklike tughandel<strong>in</strong>g te<br />
ontduik nie – daarom mag <strong>die</strong> werkgewer geen bedank<strong>in</strong>g aanvaar <strong>in</strong><strong>die</strong>n daar<br />
enigs<strong>in</strong>s sprake is van moontlike tugoptrede teen <strong>die</strong> predikant nie – <strong>in</strong><strong>die</strong>n daar<br />
enige moontlikheid bestaan dat <strong>die</strong> bedank<strong>in</strong>g dalk kan dui op <strong>die</strong> ontduik<strong>in</strong>g van<br />
tugoptrede, word <strong>die</strong> saak vir ondersoek na <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g verwys (Art. 62.2-3; Art. 63.3.1.7)<br />
Wanneer ’n predikant uit <strong>die</strong> amp/be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g wil bedank bestaan <strong>die</strong> moontlikheid dat<br />
hy/sy proponentsbevoegdheid kan behou (Art. 11.1). Dit geskied:<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n <strong>die</strong> nuwe betrekk<strong>in</strong>g wat hy/sy aanvaar ’n geestelike karakter dra wat<br />
regstreeks met <strong>die</strong> verkondig<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> Woord <strong>in</strong> verband staan en ten bate van<br />
<strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> geag word (Art. 11.2)<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n daar ander bone fides redes is waarom <strong>die</strong> predikant vir <strong>die</strong> huidige nie<br />
sy/haar weg oopsien om met <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g voort te gaan nie – daar mag egter<br />
geen sprake wees van dissipl<strong>in</strong>êre en/of tugoptredes teen <strong>die</strong> predikant nie (Art.<br />
11.3; Aant. 2 by Art. 11.3)<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n <strong>die</strong> predikant m<strong>in</strong>stens drie maande voor sy/haar beoogde uit<strong>die</strong>nstred<strong>in</strong>g<br />
aansoek by <strong>die</strong> Algemene Taakspan Regte doen om verlof <strong>tot</strong> behoud van<br />
bevoegdheid en daar geen beswaar daarteen is nie (Aant. 1-3 by Bep. 14.2.1)<br />
- en <strong>in</strong><strong>die</strong>n hier<strong>die</strong> aansoek vergesel word van ’n positiewe aanbevel<strong>in</strong>g van <strong>die</strong><br />
kerkraad/werkgewer en <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g (Art. 11.3)<br />
In<strong>die</strong>n behoud van proponentsbevoegdheid deur <strong>die</strong> ATR toegestaan word, word<br />
demissie deur <strong>die</strong> gemeente/werkgewer en r<strong>in</strong>g goedgekeur en <strong>die</strong> Akte van<br />
Demissie (gewysigde Vorm 15) oorhandig by <strong>die</strong> laaste ere<strong>die</strong>ns waar <strong>die</strong> predikant<br />
optree (Bep. 14.2.1; Bep. 14.2.3; Aant1 by Bep. 14.2.4; Vorm 15)<br />
4 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 4 -
DIE LERAARSVAKATURE: SY AANVA<strong>NG</strong> EN AANVULLI<strong>NG</strong> 5<br />
’n Leraarsvakature ontstaan wanneer <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g ’n nuwe gemeente stig, ’n nuwe<br />
leraarspos goedkeur, ’n <strong>die</strong>nende gemeenteleraar demissie of emeritaat ontvang, ’n<br />
leraar uit <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g bedank, geskors word, of sterf<br />
Die datum van bg. r<strong>in</strong>gsbesluit (nuwe gemeente, nuwe leraarspos, skors<strong>in</strong>g), datum<br />
waarop demissie en emeritaat <strong>in</strong> werk<strong>in</strong>g tree, asook datum van bedank<strong>in</strong>g of<br />
afsterwe is <strong>die</strong> ontstaansdatum van <strong>die</strong> vakature (Aant. 1 by Bep. 7.1.1)<br />
In belang van <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g behoort <strong>die</strong> vakature so spoedig as moontlik aangevul te<br />
word – verkieslik b<strong>in</strong>ne drie maande na <strong>die</strong> ontstaansdatum daarvan (Bep. 7.1.1)<br />
In<strong>die</strong>n dit nie b<strong>in</strong>ne drie maande gevul kan word nie, moet met opgaaf van redes <strong>die</strong><br />
toestemm<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g/r<strong>in</strong>gskommissie verkry word om <strong>die</strong> beroep/aanvull<strong>in</strong>g uit te<br />
stel (Bep. 7.1.1)<br />
By ʼn langdurige vakature (langer as drie maande) adviseer <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g/r<strong>in</strong>gskommissie<br />
<strong>die</strong> kerkraad met betrekk<strong>in</strong>g <strong>tot</strong> <strong>die</strong> geestelike bearbeid<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> gemeente (Bep.<br />
7.1.2; Bep. 31.6.1.3)<br />
Ook wanneer <strong>die</strong> leraar geskors is of uit <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g bedank het adviseer <strong>die</strong><br />
r<strong>in</strong>g/r<strong>in</strong>gskommissie <strong>die</strong> kerkraad met betrekk<strong>in</strong>g <strong>tot</strong> <strong>die</strong> bearbeid<strong>in</strong>g – daar mag<br />
noodsaak wees aan <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g van ʼn brugpredikant<br />
Tydens <strong>die</strong> vakature neem <strong>die</strong> konsulent saam met <strong>die</strong> kerkraad sorg vir <strong>die</strong><br />
voortgang van <strong>die</strong> ere<strong>die</strong>nste en <strong>die</strong> herderlike sorg <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente – behalwe dat<br />
<strong>die</strong> konsulent nie stemreg op kerkraadsvergader<strong>in</strong>gs het nie, vervul hy/sy <strong>in</strong> alle<br />
ander opsigte <strong>die</strong> rol van <strong>die</strong> plaaslike leraar (Bep. 28.2; Aant1 by Bep. 28.2)<br />
Die konsulent mag deur <strong>die</strong> kerkraad versoek word om as voorsitter van <strong>die</strong> kerkraad<br />
op te tree. Hy/sy is <strong>in</strong> elk geval by alle kerkraadsvergader<strong>in</strong>gs teenwoordig, en <strong>in</strong><strong>die</strong>n<br />
dit onmoontlik is om teenwoordig te wees wys hy/sy/<strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie ’n ander<br />
r<strong>in</strong>gsleraar aan om hom/haar te verteenwoordig (Art. 28.4; Aant. 2 by Bep. 28.2)<br />
Die konsulent lewer verslag van sy/haar konsulentswerk aan <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g, en sy/haar<br />
reis- en verblyfkoste asook ander noodsaaklike adm<strong>in</strong>istratiewe koste word deur <strong>die</strong><br />
kerkraad van <strong>die</strong> vakante gemeente vergoed. Die kerkraad besluit <strong>in</strong> oorleg met <strong>die</strong><br />
r<strong>in</strong>g op ’n honorarium vir <strong>die</strong> konsulent (Bep. 28.3-4; Aant. 1 by Bep. 28.4)<br />
’n Leraarsvakature word beë<strong>in</strong>dig by bevestig<strong>in</strong>g van ’n nuwe leraar, wanneer <strong>die</strong><br />
leraarspos by besluit van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g verval, of wanneer ’n gemeente by besluit van <strong>die</strong><br />
r<strong>in</strong>g ontb<strong>in</strong>d<br />
5 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 5 -
DIE UITBRI<strong>NG</strong> VAN 'N BEROEP 6<br />
Wanneer ’n leraarsvakature ontstaan, besluit <strong>die</strong> kerkraad (of ander kerklike<br />
werkgewer) op ’n behoorlik gekonstitueerde vergader<strong>in</strong>g wanneer en met wie <strong>die</strong><br />
vakature gevul gaan word (permanente leraar/ tentmaker/termynbepaalde<br />
leraarspos). Hier<strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g mag om <strong>praktiese</strong> redes plaasv<strong>in</strong>d terwyl <strong>die</strong><br />
gemeenteleraar wat alreeds ’n beroep na ’n ander werkkr<strong>in</strong>g aanvaar het nog <strong>in</strong><br />
<strong>die</strong>ns van <strong>die</strong> kerkraad is, met ander woorde voordat <strong>die</strong> vertrekkende leraar se<br />
demissie van krag word<br />
Die r<strong>in</strong>g/r<strong>in</strong>gskommissie word <strong>in</strong> hier<strong>die</strong> besluite geken (In<strong>die</strong>n <strong>die</strong> leraarspos <strong>in</strong> ’n<br />
tentmakerspos of termynbepaalde leraarspos omskep word, is <strong>die</strong> goedkeur<strong>in</strong>g van<br />
<strong>die</strong> r<strong>in</strong>g ’n vereiste – approbasie deur <strong>die</strong> gemeente sal sekerlik ook ’n sterk<br />
aanbevel<strong>in</strong>g wees – ook moet vakatures b<strong>in</strong>ne drie maande gevul word en ’n<br />
afwyk<strong>in</strong>g hiervan vereis ook <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g se goedkeur<strong>in</strong>g) (Besl. 11b3 by Art. 11; Bep.<br />
7.1.1)<br />
Tydens hier<strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g word ook besluit op <strong>die</strong> wyse waarop <strong>die</strong> kerkraad te<br />
werk sal gaan: of <strong>die</strong> vakante leraarspos by wyse van ’n afkondig<strong>in</strong>g(s) <strong>in</strong> <strong>die</strong><br />
<strong>Kerk</strong>bode bekend gemaak gaan word en belangstellende leraars gevra sal word om<br />
hulself by wyse van ’n CV bekend te stel, of <strong>die</strong> gemeentelede ook <strong>in</strong> <strong>die</strong> geleentheid<br />
gestel sal word om name van geskikte leraars aan <strong>die</strong> kerkraad se preadvieskommissie<br />
voor te lê, en of daar sondermeer ’n beroepsvergader<strong>in</strong>g gehou sal<br />
word waartydens lede van <strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g name op <strong>die</strong> groslys kan plaas (Besl.<br />
7b2.1.3-5 by Art. 7)<br />
In<strong>die</strong>n <strong>die</strong> vakature bekend gestel word, kan onderhoude met belangstellendes<br />
gevoer word. Die voorsitter van <strong>die</strong> kerkraad sien egter toe dat daar geen<br />
ooreenkoms of afspraak rondom <strong>die</strong> beroep is nie – <strong>die</strong> kerkraadslede is verplig om<br />
enige ongerymdhede onder <strong>die</strong> aandag van <strong>die</strong> voorsitter te br<strong>in</strong>g (Bep. 7.4.1)<br />
Die beroepvergader<strong>in</strong>g word op twee agtereenvolgende Sondae afgekondig – <strong>die</strong><br />
vereistes daarvoor is <strong>die</strong>selfde as vir enige ander kerkraadsvergader<strong>in</strong>g. Hier<strong>die</strong><br />
vergader<strong>in</strong>g v<strong>in</strong>d plaas nadat <strong>die</strong> vertrekkende leraar se demissie van krag geword<br />
het, met ander woorde ná <strong>die</strong> ontstaan van <strong>die</strong> vakature<br />
Die volgende is belangrik vir <strong>die</strong> ordelike verloop van <strong>die</strong> beroepsvergader<strong>in</strong>g:<br />
- <strong>die</strong> konsulent of verteenwoordiger van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie is teenwoordig en<br />
adviseer <strong>die</strong> beroepsvergader<strong>in</strong>g (Art. 7.3.1)<br />
- <strong>die</strong> pre-advieskommissie lê m<strong>in</strong>stens drie name aan <strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g voor (Besl.<br />
7b2.2 by Art. 7)<br />
- alle lede van <strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g het <strong>die</strong> reg om elkeen een naam voor te lê (Besl.<br />
7b2.1 by Art. 7)<br />
- hierna word <strong>die</strong> groslys gesuiwer<br />
- elke lid stem per geslote stembrief vir een naam uit <strong>die</strong> vasgestelde groslys<br />
(Aant4a by Bep. 7.3)<br />
- <strong>die</strong> helfte plus een van <strong>die</strong> teenwoordige lede (wat op hul beurt ’n kworum vorm)<br />
is ’n volstrekte meerderheid<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n niemand <strong>in</strong> <strong>die</strong> eerste stemm<strong>in</strong>g ’n volstrekte meerderheid behaal nie v<strong>in</strong>d<br />
daar ’n tweede stemm<strong>in</strong>g plaas uit <strong>die</strong> name wat <strong>die</strong> hoogste getal stemme<br />
verkry en saam ’n volstrekte meerderheid vorm (Aant. 4c by Bep. 7.3)<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n niemand <strong>in</strong> <strong>die</strong> tweede stemm<strong>in</strong>g ’n volstrekte meerderheid behaal nie<br />
word ’n tweetal gevorm uit <strong>die</strong> name wat <strong>die</strong> meeste stemme gekry het<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n twee of meer name <strong>die</strong> tweede meeste stemme maar ook <strong>die</strong>selfde aantal<br />
stemme getrek het, word daar eers tussen hier<strong>die</strong> name gestem om te bepaal<br />
- 6 -
wie saam met <strong>die</strong> persoon wat <strong>die</strong> meeste stemme behaal het <strong>die</strong> tweetal sal<br />
vorm (Aant. 4d by Bep. 7.3)<br />
- <strong>die</strong> f<strong>in</strong>ale stemm<strong>in</strong>g geskied uit <strong>die</strong> tweetal wat so gevorm is (Aant. 4e by Bep.<br />
7.3)<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n <strong>die</strong> stemme staak beslis <strong>die</strong> lot nadat <strong>die</strong> Naam van <strong>die</strong> Here aangeroep<br />
is (Aant. 4f by Bep. 7.3)<br />
- <strong>in</strong><strong>die</strong>n <strong>die</strong> konsulent beroep word en tydens <strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g daarvoor bedank,<br />
kan <strong>die</strong> vergader<strong>in</strong>g dadelik ’n ander beroep uitbr<strong>in</strong>g (Aant. 5 by Bep. 7.3)<br />
- ’n leraar mag nie tydens <strong>die</strong>selfde vakature ’n tweede maal na <strong>die</strong> gemeente<br />
beroep word nie (Aant. 3 by Bep. 7.2)<br />
Die traktement word deur <strong>die</strong> beroepsvergader<strong>in</strong>g vasgestel en <strong>die</strong> beroepsbrief<br />
word ter vergader<strong>in</strong>g deur al <strong>die</strong> lede onderteken (Bep. 7.4.2; Hersiene Bestuurgids<br />
vir Diensverhoud<strong>in</strong>ge <strong>in</strong> <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong>)<br />
Die beroepsbrief is <strong>die</strong> <strong>die</strong>nsaanbod wat aan <strong>die</strong> hand van Art. 9 <strong>die</strong> <strong>die</strong>nsopdrag en<br />
na aanleid<strong>in</strong>g van Art. 13 <strong>die</strong> <strong>die</strong>nsvoordele van <strong>die</strong> beroepene omskryf – <strong>die</strong><br />
bepal<strong>in</strong>ge <strong>in</strong> <strong>die</strong> beroepsbrief is b<strong>in</strong>ne <strong>die</strong> raamwerk van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde en s<strong>in</strong>odale<br />
besluite onderhandelbaar by oorweg<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> beroep (Art. 7.4-5; sien ook Besl.<br />
7b1.1-8 by Art. 7)<br />
Die beroepene word dadelik van <strong>die</strong> beroep <strong>in</strong> kennis gestel – dit word op twee<br />
opeenvolgende Sondae by <strong>die</strong> ere<strong>die</strong>nste afgekondig met oog op approbasie deur<br />
<strong>die</strong> gemeente en <strong>in</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>bode gepubliseer – <strong>die</strong> beroepsbrief/konsep<strong>die</strong>nsooreenkoms<br />
word aan <strong>die</strong> beroepene versend (Art. 7.1.1; Bep. 7.4.4; Bep.<br />
7.4.3)<br />
In<strong>die</strong>n geen skriftelike beswaar teen <strong>die</strong> beroep teen <strong>die</strong> aand van <strong>die</strong> tweede<br />
Sondag by <strong>die</strong> voorsitter van <strong>die</strong> kerkraad <strong>in</strong>ge<strong>die</strong>n is nie, word <strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie <strong>in</strong><br />
kennis gestel – op sy beurt keur <strong>die</strong> r<strong>in</strong>gskommissie <strong>die</strong> beroep goed (Art. 7.1.2)<br />
Die kerkraad en beroepene onderhandel <strong>die</strong> bepal<strong>in</strong>ge <strong>in</strong> <strong>die</strong> <strong>die</strong>nsooreenkoms,<br />
f<strong>in</strong>aliseer en onderteken dit. Die gef<strong>in</strong>aliseerde en ondertekende <strong>die</strong>nsooreenkoms<br />
word aan <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g waarvan beroepende gemeente deel vorm voorgelê vir<br />
goedkeur<strong>in</strong>g (Art. 7.7)<br />
Die leraar word bevestig<br />
6 Samesteller Hansie Schutte<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 7 -
LERAARSOPSIES 7<br />
Leraarspos<br />
- Word gevul deur ʼn leraar of proponent<br />
- Beroep<strong>in</strong>g geskied <strong>in</strong>gevolge Art. 7 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- <strong>Kerk</strong>raad moet voldoen aan Art. 11 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde <strong>in</strong> terme van <strong>die</strong> traktement<br />
- Word bevestig as leraar <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente<br />
- Beroepsbrief kan <strong>die</strong>n as <strong>die</strong>nskontrak en <strong>die</strong> leraar verrig sy/haar werk <strong>in</strong>gevolge Art. 9<br />
van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde of soos met leraar onderhandel<br />
Tentmaker:<br />
- Proponent, bestaande leraar (m.a.w. werkloos ens) of emeritus<br />
- Volgens Regl. 18 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde moet <strong>die</strong> persoon behoort aan <strong>die</strong> Pensioenfonds van<br />
<strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong> <strong>in</strong> S.A., maar kan ʼn verm<strong>in</strong>derde aandeel koop bv. 25%. Die kerkraad kan<br />
saam met <strong>die</strong> leraar of op sy eie, onder toesig van <strong>die</strong> kerkraad, voorsien<strong>in</strong>g maak vir<br />
me<strong>die</strong>se fonds<br />
- Word bevestig as leraar <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente met ʼn beroepsbrief wat ook kan <strong>die</strong>n as<br />
<strong>die</strong>nskontrak, met verwys<strong>in</strong>g na hoeveel ure <strong>die</strong> persoon <strong>in</strong> <strong>die</strong>ns van <strong>die</strong> gemeente staan<br />
- Verrig werk <strong>in</strong>gevolge Art. 9 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- Word <strong>in</strong>gevolge <strong>die</strong> Reglement op Tentmakers toegelaat om ander <strong>die</strong>nste (ander werk te<br />
doen) te verrig waarvoor <strong>die</strong> kerkraad ʼn sekere aantal ure afstaan per week<br />
Termynkontrakleraar:<br />
- Proponent, bestaande leraar (m.a.w. werkloos ens) of emeritus wat vir ʼn bepaalde tyd<br />
(bv. jaar) en vir ʼn bepaalde opdrag (bv. Jeug) aangestel word<br />
- Die persoon moet voorsien<strong>in</strong>g maak vir eie me<strong>die</strong>se voordele (me<strong>die</strong>se skema) en<br />
pensioen (uittreeannuïteit)<br />
- Kan bevestig word as termynkontrakleraar. Wanneer <strong>die</strong> kontrak verstryk word <strong>die</strong> band<br />
met <strong>die</strong> gemeente outomaties losgemaak<br />
- Verrig werk <strong>in</strong>gevolge Art. 9 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- Word aangestel <strong>in</strong>gevolge ʼn <strong>die</strong>nskontrak of kan bevestig word met ʼn beroepsbrief wat<br />
dan saam met ʼn <strong>die</strong>nskontrak opgestel word<br />
Emeritus:<br />
- Afgetrede leraar wat reeds pensioen ontvang en me<strong>die</strong>se voordele het<br />
- Kan bevestig word as kontrakleraar op ʼn jaarlikse basis<br />
- Verrig werk <strong>in</strong>gevolge Art. 9 van <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- Word aangestel <strong>in</strong>gevolge ʼn <strong>die</strong>nskontrak of kan bevestig word met ʼn beroepsbrief wat<br />
dan saam met ʼn <strong>die</strong>nskontrak opgestel word<br />
Belangrik!<br />
- Tydens <strong>die</strong> hele proses moet <strong>die</strong> konsulent van <strong>die</strong> gemeente wat beroep <strong>in</strong>gelig en<br />
betrokke wees<br />
- Die oorsig taak van <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g mag nie onderskat word nie en kan nie oorgedra word aan<br />
ander personeel nie<br />
- Alle aanstell<strong>in</strong>gs moet deur <strong>die</strong> r<strong>in</strong>g/r<strong>in</strong>gskommissie goedgekeur word<br />
- Die beroepsbrief word, nadat vir twee Sondae afgekondig is dat ds. X beroep is, aan <strong>die</strong><br />
leraar gestuur waarna hy/sy b<strong>in</strong>ne 14 dae antwoord. Onderhandel<strong>in</strong>ge kan slegs beg<strong>in</strong><br />
nadat <strong>die</strong> beroepsbrief ontvang is. Onthou <strong>die</strong> gemeente het ʼn kans om appel aan te<br />
teken teen ʼn beroep. Die proses word verder deur <strong>die</strong> R<strong>in</strong>g van hanteer<br />
- Met <strong>die</strong> bevestig<strong>in</strong>g is dit belangrik dat iemand van <strong>die</strong> R<strong>in</strong>g teenwoordig is wat <strong>die</strong><br />
bevestig<strong>in</strong>g waarneem. By <strong>die</strong> bevestig<strong>in</strong>g van ʼn proponent geskied dit met<br />
handoplegg<strong>in</strong>g. Die r<strong>in</strong>gskriba versoek <strong>in</strong> <strong>die</strong> geval van ʼn proponent <strong>die</strong> skriba van <strong>die</strong><br />
S.R.K. om ʼn Akte van Bevestig<strong>in</strong>g uit te reik voor <strong>die</strong> bevestig<strong>in</strong>g<br />
7 Samesteller Deon Oelofse<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 8 -
REËLI<strong>NG</strong>S MET DOOPGELEENTHEDE 8<br />
Die doop word slegs be<strong>die</strong>n:<br />
- deur ʼn geordende (bevestigde) leraar/be<strong>die</strong>naar van <strong>die</strong> Woord, (Art. 49.1 en<br />
R.F.B. 9.4)<br />
- <strong>in</strong> <strong>die</strong> gemeente waar <strong>die</strong> leraar <strong>in</strong> <strong>die</strong> be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g bevestig is<br />
- <strong>in</strong> ʼn ere<strong>die</strong>ns<br />
- aan <strong>die</strong> k<strong>in</strong>ders van meelewende lidmate (gelowige ouers) van <strong>die</strong> gemeente<br />
- of aan ʼn persoon wat <strong>tot</strong> geloof kom b<strong>in</strong>ne <strong>die</strong> gemeente<br />
ʼn Doopseël word by <strong>die</strong> geleentheid aan <strong>die</strong> ouer(s)/persoon oorhandig (Bep. 49.1.4)<br />
(Vorm 1)<br />
Reël<strong>in</strong>gs/toesig oor <strong>die</strong> doop <strong>in</strong> ʼn gemeente is <strong>die</strong> taak van <strong>die</strong> kerkraad (Bep. 27.3)<br />
- dit sluit <strong>in</strong>: <strong>die</strong> vasstel van datums, spesiale aansoeke en enige ander reël<strong>in</strong>gs<br />
Verlore doopseël (Vorm 2)<br />
Ouderdom vir be<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> doop (Besl. by Art. 49.1-49.1b.2)<br />
Leraars se optrede buite eie gemeentegrense (Art. 9.3 en Art. 10)<br />
Lidmate/ouers se verantwoordelikheid (Besl. by Art. 49.1 sien Aant. 1; Bep. 49.1.1<br />
sien ook Aant. 1 en 2)<br />
Aansoek buite eie gemeente (Bep. 49.1.3.)<br />
ʼn K<strong>in</strong>d ouer as 7 jaar, voor belydenisaflegg<strong>in</strong>g (Besl. by Art. 49.1 sien 49.1b.3)<br />
Persone ouer as 16 jaar (Besluite by Art. 49.1 sien 49.1b.4.)<br />
Iemand uit ʼn ander kerkverband (Besluite by Art. 49.1 sien 49.1b.5 en R.F.B. 12.4)<br />
Doop van k<strong>in</strong>ders:<br />
- <strong>in</strong> pleegsorg (R.F.B. 12.1)<br />
- <strong>in</strong> k<strong>in</strong>derhuise (R.F.B. 12.2)<br />
- uit buiteland (R.F.B. 12.3)<br />
Oordoop en Herdoop (R.F.B. 12.4)<br />
Lidmate uit ander kerke (Regl. A.S. 18.2 en A.S. 18.3.2.1)<br />
Aanvaard<strong>in</strong>g van doop (Regl. A.S. 18.3.3.2)<br />
Besware teen <strong>die</strong> doop (Bep. 49.1.2. sien ook Aant. 1 en 2)<br />
Een van <strong>die</strong> ouers nie lidmaat nie (Besl. by Art. 49.1 – Aant. 2)<br />
Die ouers nie geregtig om op vrae te antwoord nie. (Besl. by Art. 49.1 sien 49.1b.1)<br />
Kyk ook na “Nuwe” Handleid<strong>in</strong>g by <strong>die</strong> Ere<strong>die</strong>ns.<br />
8 Samesteller Matie van Niekerk<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 9 -
DIENSKONTRAKTE 9<br />
Diensooreenkoms: “… ooreenkoms tussen <strong>die</strong> werkgewer en <strong>die</strong> werknemer en<br />
vorm <strong>die</strong> kontraktuele basis vir <strong>die</strong> werksverhoud<strong>in</strong>g”<br />
Werkgewer: “… ʼn kerkvergader<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> N.G. <strong>Kerk</strong>”<br />
Werknemer: “… enige persoon wat op permanente of tydelike basis, voltyds of<br />
deeltyds, <strong>in</strong> <strong>die</strong>ns is van <strong>die</strong> werkgewer is en wat op besoldig<strong>in</strong>g geregtig is”<br />
Deeltydse werknemer: “… persoon is slegs vir ʼn gedeelte van <strong>die</strong> normale werksure<br />
<strong>in</strong> <strong>die</strong>ns van <strong>die</strong> werkgewer”<br />
Permanente werknemer: “… ʼn werknemer wat vanaf datum van <strong>in</strong><strong>die</strong>nsnem<strong>in</strong>g<br />
permanent aangestel is, of wat na afloop van sy/haar tydelike <strong>die</strong>nskontrak,<br />
permanent op <strong>die</strong>selfde terme en voorwaardes, soos vervat <strong>in</strong> <strong>die</strong> tydelike kontrak,<br />
aangestel is”<br />
Tydelike werknemer: “'n werknemer wat vir ʼn spesifieke periode en/of vir <strong>die</strong><br />
afhandel<strong>in</strong>g van ʼn spesifieke werksopdrag aangestel word, waarna <strong>die</strong><br />
<strong>die</strong>nsverhoud<strong>in</strong>g met <strong>die</strong> werkgewer outomaties beë<strong>in</strong>dig word”<br />
Alle <strong>die</strong>nsooreenkomste is onderhewig aan <strong>die</strong> toepaslike wetgew<strong>in</strong>g, <strong>Kerk</strong>orde en<br />
<strong>die</strong> personeelbeleid van <strong>die</strong> kerk<br />
Diensooreenkomste dek hoofsaaklik <strong>die</strong> volgende:<br />
- Inleid<strong>in</strong>g<br />
- Aard van <strong>die</strong> ooreenkoms<br />
- Omskryw<strong>in</strong>g van <strong>die</strong> werkplek<br />
- Pligte van werknemer (posbeskryw<strong>in</strong>g as aparte dokument is deel van <strong>die</strong><br />
ooreenkoms)<br />
- Diensvoordele en voorwaardes (word saamgelees met <strong>die</strong> toepaslike wetgew<strong>in</strong>g<br />
en personeelbeleid as deel van <strong>die</strong> ooreenkoms)<br />
- Vergoed<strong>in</strong>g<br />
- Bonus<br />
- Vakansieverlof<br />
- Siekteverlof<br />
- Verlof vir ges<strong>in</strong>sverantwoordelikhede<br />
- Werksure<br />
- Privaatwerk<br />
- Dissipl<strong>in</strong>e (saamgelees met dissipl<strong>in</strong>êre en grieweprosedure soos vervat <strong>in</strong> <strong>die</strong><br />
personeelbeleid)<br />
- Personeelbeleid (<strong>in</strong>gesluit by <strong>die</strong> <strong>die</strong>nsooreenkoms)<br />
- Beë<strong>in</strong>dig<strong>in</strong>g van <strong>die</strong>ns<br />
- Onderteken deur beide <strong>die</strong> werkgewer, werknemer en getuies<br />
Algemene personeel (permanent en tydelike kontrakte)<br />
- Waak teen <strong>die</strong> skep van valse verwagt<strong>in</strong>ge by aanvang van <strong>die</strong> ooreenkomste<br />
- Permanente ooreenkoms: Kom <strong>tot</strong> stand by <strong>die</strong>nsaanvaard<strong>in</strong>g en word<br />
beë<strong>in</strong>dig by aftrede of <strong>die</strong>nsverlat<strong>in</strong>g<br />
- Permanente deeltydse werknemer: Persoon word vir ʼn gedeelte van sy/haar<br />
tyd, maar langer as 24 uur per maand, aangestel. Werksure is ongereeld en<br />
word na gelang van werkgewer se behoeftes gereël. Die persoon is permanent,<br />
vir ʼn onbepaalde termyn <strong>in</strong> <strong>die</strong>ns van <strong>die</strong> gemeente<br />
- 10 -
- Tydelike (vastetermyn) ooreenkoms: Ooreenkoms spesifiseer ʼn vaste termyn<br />
met ʼn beg<strong>in</strong> en e<strong>in</strong>ddatum en word outomaties op e<strong>in</strong>ddatum beë<strong>in</strong>dig<br />
- Deeltydse ooreenkoms: Werknemer is permanent of tydelik maar is nie vir volle<br />
<strong>die</strong>nsure <strong>in</strong> <strong>die</strong>ns nie (beperkte ure per dag/dae per week/dae per maand)<br />
- Geleentheidswerker (“Casual”): Aangestel vir m<strong>in</strong>der as 24 uur per maand.<br />
Kan telkens weer <strong>in</strong> <strong>die</strong>ns geneem word, maar streng rekord moet gehou word<br />
van ure wat deur geleentheidswerker gewerk word<br />
- Voorwaardelike aanstell<strong>in</strong>g (proefperiode): Veronderstel ʼn proefperiode; dog<br />
<strong>in</strong> wese ʼn permanente aanstell<strong>in</strong>g onderhewig aan bepaalde voorwaardes vir<br />
beë<strong>in</strong>dig<strong>in</strong>g. (Item 8; Bylae 8; Wet op Arbeidsverhoud<strong>in</strong>ge, Wet 66 van 1995)<br />
Tentmakersbe<strong>die</strong>n<strong>in</strong>g: Beroep<strong>in</strong>g van ʼn predikant as tentmaker <strong>in</strong> wese ʼn<br />
deeltydse ooreenkoms (vgl. Regl. 19)<br />
Beroepsbriewe: Daar bestaan wel ʼn kontraktuele ooreenkoms met <strong>die</strong> werkgewer,<br />
dog voldoen nie aan <strong>die</strong> bepal<strong>in</strong>gs van Art. 29 van <strong>die</strong> Wet op Basiese<br />
Diensvoorwaardes nie. Regsgeldige <strong>die</strong>nsooreenkomste moet gesluit word<br />
(beroepsbrief is ʼn <strong>die</strong>nsaanbod wat met <strong>die</strong>nsooreenkoms aangevul word (Art. 7.4,<br />
7.6 en 7.7)<br />
Sien voorbeelde van <strong>die</strong>nsooreenkomste <strong>in</strong> Hoofstuk 4: Bestuurshandleid<strong>in</strong>g vir<br />
Diensverhoud<strong>in</strong>ge; N.G. <strong>Kerk</strong> 2010<br />
9 Samesteller J.C. Greyl<strong>in</strong>g<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 11 -
DIENSVERHOUDI<strong>NG</strong>E-KOMMISSIE (D.V.K.) 10<br />
Elke kerkvergader<strong>in</strong>g stel ʼn Kommissie vir Diensverhoud<strong>in</strong>ge aan waar<strong>in</strong> alle<br />
<strong>die</strong>nsverhoud<strong>in</strong>ge tussen <strong>die</strong> kerkvergader<strong>in</strong>g as werkgewer en sy werknemers<br />
bestuur word (Art. 12b 1.1 en 58; ook Riglyne vir Arbeidsverhoud<strong>in</strong>ge p. 190,<br />
<strong>Kerk</strong>orde, <strong>Oos</strong>-<strong>Kaapland</strong>)<br />
- Samestell<strong>in</strong>g en bevoegdheid van <strong>die</strong> kommissie word deur <strong>die</strong> betrokke<br />
kerkvergader<strong>in</strong>g bepaal.<br />
- Kommissie verkieslik jaarliks saamgestel met voorsitter en kundiges <strong>in</strong><br />
personeelbestuur en regsaspekte. Gereelde verwissel<strong>in</strong>g van lede word<br />
voorgestel<br />
- Waar predikant normaalweg as voorsitter van kerkraadsvergader<strong>in</strong>g/<br />
bestuursraad optree, sal leierouderl<strong>in</strong>g, onder-leierouderl<strong>in</strong>g of kerksraadslid<br />
deur vergader<strong>in</strong>g aangewys, <strong>in</strong> predikant se plek as voorsitter optree wanneer<br />
personeelsake onder besprek<strong>in</strong>g is<br />
- Die D.V.K. as kommissie v.d. <strong>Kerk</strong>raad sien om na alle personeelsake en lig <strong>die</strong><br />
<strong>Kerk</strong>vergader<strong>in</strong>g/ personeel <strong>in</strong> t.o.v. toepaslike wetgew<strong>in</strong>g, bepal<strong>in</strong>gs van <strong>die</strong><br />
<strong>Kerk</strong>orde, personeelbeleid en personeelbestuurspraktyke<br />
Werksaamhede:<br />
- Die D.V.K. vergader gereeld en toewys<strong>in</strong>g van verantwoordelikhede aan lede vir<br />
terugrapporter<strong>in</strong>g aan vergader<strong>in</strong>gs is belangrik<br />
- Die D.V.K. vergader<strong>in</strong>g moet as forum <strong>die</strong>n waar personeel hulle prestasies en<br />
probleme/griewe vir kennisname ter tafel kan lê vir <strong>die</strong> hanter<strong>in</strong>g daarvan<br />
- Die D.V.K. as kommissie en ondersteun<strong>in</strong>gsbasis van <strong>die</strong> kerkraad is<br />
verantwoordelik vir o.a.:<br />
o Daarstell<strong>in</strong>g van ʼn personeelbeleid en korrekte toepass<strong>in</strong>g daarvan b<strong>in</strong>ne<br />
toepaslike wetgew<strong>in</strong>g<br />
o Insette met betrekk<strong>in</strong>g <strong>tot</strong> personeelvoorsien<strong>in</strong>g<br />
o Die opstel en evaluer<strong>in</strong>g van posbeskryw<strong>in</strong>gs met <strong>in</strong>begrip van verdel<strong>in</strong>g en<br />
koörd<strong>in</strong>er<strong>in</strong>g van werk<br />
o Prestasiebestuur<br />
o Personeelontwikkel<strong>in</strong>g en opleid<strong>in</strong>g<br />
o Personeelrekords<br />
o Werkloosheidsverseker<strong>in</strong>gsfonds<br />
o Me<strong>die</strong>se en Pensioenfondse<br />
o Verlofaangeleenthede<br />
o Ongevalle en Beroepsiektes<br />
o Griewe<br />
o Hanter<strong>in</strong>g van dissipl<strong>in</strong>êre aangeleenthede<br />
o Ondersteun<strong>in</strong>g aan personeel d.m.v. onder andere ʼn versorg<strong>in</strong>gskommissie<br />
Alle bostaande aangeleenthede word volledig vervat <strong>in</strong> <strong>die</strong> Bestuurshandleid<strong>in</strong>g vir<br />
Diensverhoud<strong>in</strong>ge, N.G. <strong>Kerk</strong> 2010<br />
10 Samesteller J.C. Greyl<strong>in</strong>g<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
- 12 -
Ja<br />
• Gaan kerkvergader<strong>in</strong>g self tugondersoek doen?<br />
(Art. 63.1.2)<br />
Ja<br />
• Kan kundige lidmate<br />
b<strong>in</strong>ne/buite r<strong>in</strong>g<br />
benoem (Art. 63.1.5)<br />
DIE HANTERI<strong>NG</strong> VAN 'N KLAG/NADELIGE GERUG 11<br />
Aanvanklike hanter<strong>in</strong>g (Art. 63.3)<br />
• Suiwer vergader<strong>in</strong>g/kommissie aan<br />
• Probeer eers herderlike sorg/versoen/om saak as geskil op te<br />
los, waar toepaslik (Art. 63.3.1.3) (sien ook Riglyne vir <strong>die</strong><br />
beslegng van kerklike geskille)<br />
• Sou saak <strong>tot</strong> amptelike ondersoek kon lei (Art. 63.3.1.2)?<br />
Nee<br />
• Wys kommissie<br />
met ten m<strong>in</strong>ste 5<br />
lede aan (3 moet<br />
van r<strong>in</strong>g wees)<br />
• Ander kundige<br />
lidmate b<strong>in</strong>ne/<br />
buite r<strong>in</strong>g kan<br />
gekoöpteer word<br />
(Art. 63.1.4)<br />
Is daar ontevredenheid met <strong>die</strong> samestell<strong>in</strong>g van <strong>die</strong><br />
ondersoekliggaam? (Art. 63.1.7)<br />
Ja<br />
• Doen aansoek by<br />
S.K./Moderatuur<br />
met opgaaf van<br />
redes vir ander<br />
ondersoekliggaam<br />
(Art. 63.1.7.2)<br />
Nee<br />
• Voorlopige ondersoek deur lede van<br />
ondersoekliggaam (Art. 63.7)<br />
• Vereistes soos vir tugondersoek (Art. 63.7.3)<br />
• Doen slegs verslag oor feitelike <strong>in</strong>ligng (Art.<br />
63.7.1.2)<br />
Opskrifstell<strong>in</strong>g van klag (Art. 63.4)<br />
• Moet skrielik aard, plek en tyd van oortred<strong>in</strong>g<br />
vermeld (Art. 63.4.4)<br />
Besorg<strong>in</strong>g van klag (Art. 63.5)<br />
• Inhoud van klag/gerug redelike tyd skrielik aan<br />
geïmpliseerde besorg<br />
- 13 -<br />
Nee<br />
• Stel klaer/aanbr<strong>in</strong>ger van gerug en persoon oor<br />
wie gerug/klag gaan <strong>in</strong> kennis (Art. 63.3.1.4)<br />
Moontlikheid van stu<strong>in</strong>g (Art. 63.6)<br />
• Ergerlike wangedrag (Art. 63.6.1)<br />
• Vooraf skrielike kennisgew<strong>in</strong>g van voorneme<br />
aan geïmpliseerde en werkgewer (Art. 63.6.1‐<br />
63.6.2)<br />
• Nie 'n tugmaatreël nie (Art. 63.6.3)<br />
Tugondersoek (Art. 63.8)<br />
• Let op vereistes (Art. 63.8.1‐63.8.10)<br />
• Verslag van voorlopige ondersoek <strong>die</strong>n, maak<br />
bev<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g en neem besluite (Art. 63.7.2)<br />
Tugmaatreëls (Art. 64)<br />
• Dooplidmate (Art. 64.2)<br />
• Belydende lidmate (Art. 64.3)<br />
• <strong>Kerk</strong>raadslede (Art. 64.4)<br />
• Evangeliebe<strong>die</strong>naars (Art. 64.5)<br />
Appèlle (Art. 65 en 23)<br />
• Oor leer en bevoegdheid kan <strong>tot</strong> by Algemene<br />
S<strong>in</strong>ode geappelleer word (Art. 65.2)<br />
• Ander sake slegs <strong>tot</strong> s<strong>in</strong>ode appelleer (Art. 65.3)<br />
• Mag nie <strong>tot</strong> burgerlike hof wend voordat<br />
kerklike middele eers uitgeput is nie (Art. 23b2)<br />
Opheff<strong>in</strong>g van tugmaatreëls (Art. 66)<br />
• Tug het berou en <strong>in</strong>keer ten doel (Art. 66.1)<br />
• Egte berou hef tugmaatreëls op (Art. 66.2‐66.4)<br />
Onthou!<br />
• In<strong>die</strong>n geïmpliseerde voor/tydens ondersoek<br />
bedank, gaan ondersoek voort (Art. 63.3.1.7)<br />
12 Samesteller Wiekus van Straaten<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde
Kennisgew<strong>in</strong>g<br />
• Skrielik kennis van appèl b<strong>in</strong>ne 30 dae aan<br />
skriba van appèlliggaam (Art. 23b6.2 en 23b6.4)<br />
• Appèl teen kerkraadsbesluite aan skriba van<br />
r<strong>in</strong>g/appèlkommissie (Art. 23b2)<br />
• Appèl teen r<strong>in</strong>gsbesluite aan skriba van s<strong>in</strong>ode/<br />
appèlkommissie (Art. 23b3)<br />
• Appèl teen s<strong>in</strong>odale besluite aan skriba van<br />
s<strong>in</strong>ode/appèlkommissie (Art. 23b4)<br />
• Appèl teen besluite van algemene s<strong>in</strong>ode aan<br />
skriba van algemene s<strong>in</strong>ode/appèlkommissie<br />
(Art. 23b5)<br />
• Besware teen s<strong>in</strong>odale besluite op grond van<br />
Skrif/Belydenis/<strong>Kerk</strong>orde by wyse van<br />
gravamen/beswaarskrif via r<strong>in</strong>gskommissie<br />
<strong>in</strong><strong>die</strong>n goedgekeur (Art. 23b4.3)<br />
• Besware teen besluite van algemene s<strong>in</strong>ode op<br />
grond van Skrif/Belydenis/<strong>Kerk</strong>orde by wyse van<br />
gravamen/beswaarskrif via skriba van s<strong>in</strong>ode<br />
<strong>in</strong><strong>die</strong>n goedgekeur (Art. 23b5.3)<br />
Besluit van appèlliggaam (Art. 23b8)<br />
• Kom <strong>tot</strong> ‘n besluit en notuleer met redes<br />
• Skrielike kennis aan partye<br />
12 Samesteller Wiekus van Straaten<br />
* Hier<strong>die</strong> dokument <strong>die</strong>n slegs aanvullend <strong>tot</strong> <strong>die</strong> <strong>Kerk</strong>orde<br />
DIE HANTERI<strong>NG</strong> VAN APPÈLLE 12<br />
- 14 -<br />
Hanter<strong>in</strong>g van appèl<br />
• Kan eers <strong>die</strong> saak vir bemiddel<strong>in</strong>g en versoen<strong>in</strong>g<br />
verwys vlgs. Riglyne vir <strong>die</strong> beslegng van<br />
kerklike geskille (Art. 23b1.2)<br />
• Skriba verkry skrielike reaksie en ter sake<br />
dokumente van kerkvergader<strong>in</strong>g teen wie se<br />
besluit geappelleer word (Art. 23b6.5)<br />
• Appellant word <strong>in</strong> kennis gestel dat koste van<br />
hom/haar gevorder mag word en moet skrielik<br />
daartoe <strong>in</strong>stem (Art. 23b6.6)<br />
• Appèlliggaam vergader so spoedig moontlik en<br />
beslis met stukke voor hom (Art. 23b6.7)<br />
• Vergader<strong>in</strong>gs is geslote (Art. 23b6.1)<br />
• Appèlliggaam kan versoek/verlof gee dat<br />
mondel<strong>in</strong>gse getuienis gelewer word (Art.<br />
23b.6.8)<br />
Middele (Art. 23b7)<br />
• Appèl geheel/gedeelte toestaan en besluit van<br />
kerkvergader<strong>in</strong>g ter syde stel/wysig (Art.<br />
23b7.1.2)<br />
• Appèl geheel/gedeeltelik afwys en besluit van<br />
kerkvergader<strong>in</strong>g geheel/gedeeltelik bekragg<br />
(Art. 23b7.1.3)<br />
• Appèl weens wesenlike onreëlmaghede tydens<br />
besluitnem<strong>in</strong>gsvergader<strong>in</strong>g: Appèlliggaam stel<br />
besluit ter syde en verwys <strong>die</strong> saak terug om van<br />
nuuts af te hanteer. <strong>Kerk</strong>vergader<strong>in</strong>g kan ‘n<br />
ander soortgelyke kerkvergader<strong>in</strong>g vra om <strong>die</strong><br />
saak van nuuts af te hanteer (Art. 23b7.2)