1 Orgaanpathologie Letsel - Diergeneeskundige Studenten Raad
1 Orgaanpathologie Letsel - Diergeneeskundige Studenten Raad
1 Orgaanpathologie Letsel - Diergeneeskundige Studenten Raad
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
* Uterusprolaps: tgv hevig persen baarmoeder binnenstebuiten gestulpt (verschillende diersoorten)<br />
je ziet de mucosa uitwenig snel uitdrogen (irritatie) en necrose mogelijk. Behandeling: reponeren<br />
en beursnaad op de vulva plaatsen anders snel recidief (irritatie persneiging)<br />
* Ruptuur: ook tijdens partus mogelijk (geregeld bij rund en paard, merrie kan zeer hevig persen,<br />
wanneer de foetus niet zeer leefbaar is of verkeerd ligt wordt tegen de bekkenrand geperst <br />
baarmoederhalsruptuut of perforatie door poot veulen, vnl thv apex baarmoeder)<br />
* Adenomyosis: histologisch eilandjes van endometrium in de spierlaag aanwezig vruchtbaarheid<br />
(frequent), evt cysteuze verwijdingen (kliertjes: retentie van secreet in lumen) in myometrium<br />
* Cysten endometrium: kliertjes worden eerst langer en complexer, dan secretie op gang, wanneer de<br />
afvoergangen niet doorganklijk zijn cystevorming. vreemd voorwerp in lumen baarmoeder <br />
reactie interferentie met inplanting, kunnen verward worden met vroeg stadium dracht op echo.<br />
* Cysten aan serosa kant: parametriale cysten minder klinische betekenis<br />
Circulatie<br />
Belangrijk: keizersnee: karunkels niet aansnijden verbloedingen, vaak cervix al gesloten <br />
uitwendig niet te zien dat er bloed aanwezig is in baarmoeder of buikholte (evt anemie)<br />
Ontsteking<br />
Algemeen:<br />
Baarmoederontstekingen zijn vrijwel altijd het gevolg van een bacteriële infectie. Kritische periodes:<br />
partus (zeker wnr dystocie meer weefselbeschadiging) en begin/einde oestrus (afweer iets minder<br />
efficient, nog aan het opbouwen of al aan het afbouwen risico wanneer dekking/KI niet op juiste<br />
moment): gevoelig voor infectie (meer contact met kiemen, cervix open) en tegelijk ook ongevoelig<br />
doordat op deze momenten de afweermechanismen beter ontwikkeld zijn (macrofaagactiviteit ,<br />
clearance .)<br />
Endometritis: ontsteking beperkt tot lumen en endometrium (mucosa)<br />
Metritis: ook myometrium bij de ontsteking betrokken (volledige wand) meer schade.<br />
Pyometra: grote ettermassa in lumen (normaal is hier enkel een beetje mucineus secreet terug te<br />
vinden), kan voorkomen bij de merrie na de partus wanneer geen septicemie ontstaat (zelden na<br />
dekking) maar komt vnl voor bij oudere teven (3-4w na bronst kliniek: pu/pd door vrijkomen van LPS)<br />
Typisch voor de cyclus van teven is de lange anoestrus en lange metoestrus (bijna zo lang als dracht)<br />
sterke secretie van endometrium (sterk ontwikkeld) baarmoederwand dik en veel secreet in<br />
lumen na bronst (kan muco-metra worden, uitgebreid secreet), oudere dieren: hormonaal<br />
verouderingsproces (vertraging opvolgende hormooncycli) progesteron en oestrogeen lang tegelijk<br />
aanwezig groei kliertjes en secretie .<br />
* Endometritis cystica: wanneer de kliertjes niet meer kunnen legen door een overvuld lumen <br />
cystevorming en evt secundair bacteriele infectie (veel mucus = ideaal milieu) vermeerdering <br />
neutro’s opzetting baarmoeder (etter)<br />
Diersoortverschillen: koe meer weerstandig aan septicemische spreiding (levensbedreigend merrie<br />
kort na partus kans op septicemie, wanneer de ontsteking minder fulminant is meer lokaal maar<br />
vaak langdurig sluimerende infecties chronisch vruchtbaarheid doordat de innesteling<br />
bemoeilijkt wordt. Dit kan verschillende maanden-jaren aanslepen.<br />
Typische omstandigheden waarbij ontstekingen ontstaan:<br />
- aansluiting met partus<br />
- aansluiting met dekking/KI<br />
- losstaande ontsteking (vnl teef pyometra, vnl enkele weken na bronst, E.coli chronisch<br />
purulente endometritis)<br />
Soorten ontstekingen:<br />
- Acute exsudatieve endometritis (na dekking of post partum)<br />
- Acute necrotiserende endometritis (na dekking of post partum)<br />
- Acute septische metritis (post partum bij merrie)<br />
- Acute necrotiserende metritis (post partum bij rund en schaap; Fusobacterium necrophorum)<br />
- Chronische purulente endometritis (pyometra, vnl teef)<br />
- Chronische non-purulente endometritis<br />
- Abcessen<br />
- Granulomateuze metritis (zeldzaam, typisch brucellose)<br />
Partus: vnl wnr moeilijke partus (dystocie veel trauma (beschadiging mucosa endometrium/ vulva/<br />
vagina) en langdurig rechtstreekse verbinding lumen baarmoeder en buitenwereld, icm manuele hulp<br />
geeft dit zeker een verhoogde infectiekans. De baarmoeder heeft op het moment van de partus wel<br />
een verhoogde afweer (clearance ) wanneer toch een infectie acute exsudatieve endometritis (bij<br />
de merrie evolueert dit snel naar een septicemie, wanneer bij de merrie een partus meerdere uren<br />
duurt of wanneer de nageboorte meer dan 6u blijft zitten grote kans op baarmoederinfectie evt<br />
<strong>Diergeneeskundige</strong><strong>Studenten</strong><strong>Raad</strong>.be Fouten voorbehouden<br />
33