Adviserend huisbezoek 2008 - Swove
Adviserend huisbezoek 2008 - Swove
Adviserend huisbezoek 2008 - Swove
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Adviserend</strong> <strong>huisbezoek</strong> <strong>2008</strong>
SWOVE <strong>2008</strong><br />
1
Inleiding<br />
In <strong>2008</strong> is het adviserend <strong>huisbezoek</strong> in grondslag niet veranderd. De ouderen<br />
die door de gemeente Veldhoven zijn uitgenodigd maken, door het niet insturen<br />
van de afmeldkaart, kenbaar dat er interesse is in de deelname. De<br />
geïnteresseerde ouderen worden in een maandelijks overleg verdeeld onder de<br />
vrijwilligers van het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. Vervolgens worden de ouderen<br />
gebeld om een afspraak te maken voor een <strong>huisbezoek</strong>. Daarnaast kunnen de<br />
ouderen bij het telefonisch gesprek met de vrijwilliger alsnog aangeven geen<br />
interesse in het gesprek te hebben (zie bijlage 1 voor stroomschema adviserend<br />
<strong>huisbezoek</strong>).<br />
In het afgelopen jaar is er goed gekeken naar de verschillende formulieren en<br />
welke wijzigingen benodigd waren om concreter informatie te vergaren tijdens de<br />
<strong>huisbezoek</strong>en. Hierbij is goed gekeken naar de registratie van mantelzorgers. De<br />
gemeente Veldhoven heeft de wens uitgesproken om inzichtelijk te krijgen<br />
hoeveel (onzichtbare) mantelzorgers er zijn. Hier is een specifieke vragenlijst<br />
voor opgesteld, welke terug te vinden is in bijlage vier. De uitkomsten zijn terug<br />
te lezen in hoofdstuk drie.<br />
De grootste wijziging van het adviserend <strong>huisbezoek</strong> heeft zich voorgedaan bij<br />
de groep vrijwilligers. Van de tien vrijwilligers hadden er acht personen<br />
aangegeven in de loop van <strong>2008</strong> te willen stoppen met hun vrijwilligerstaak voor<br />
het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. Vanaf februari is er, via verschillende publicaties in<br />
lokale dagbladen, kabelkrant en op de site van SWOVE, actief gezocht naar<br />
vrijwilligers voor het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. Dit hield in dat er zestien<br />
sollicitatiegesprekken werden gevoerd, waarvan er uiteindelijk vijftien<br />
sollicitanten de training mochten volgen vanaf juli tot oktober <strong>2008</strong>. Tijdens deze<br />
trainingsperiode werd onder andere met de vrijwilligers gereflecteerd wat de<br />
vrijwilligerstaak inhield, wat ze moesten weten betreffende de sociale kaart,<br />
gesprekstechnieken en rapportageformulieren. Twee vrijwilligers zijn om redenen<br />
na de training niet doorgegaan met het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. Vanaf november<br />
<strong>2008</strong> zijn er dertien vrijwilligers zelfstandig op <strong>huisbezoek</strong>en gegaan.<br />
Tot slot is er ook goed gekeken naar de vormgeving betreffende het rapport van<br />
het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. Gezocht is naar een compacte, handzame vorm van<br />
zowel formaat als inhoud.<br />
Met dit rapport is er per onderwerp in één oogopslag te zien wat opvallend is.<br />
Elke organisatie kan voor zichzelf die conclusies eruit halen wat voor hen van<br />
toepassing is. Indien er de behoefte is aan meer achtergrond of cijfermateriaal, is<br />
dit opvraagbaar bij SWOVE.<br />
2
Inhoudsopgave<br />
Hoofdstuk 1 Onderzoeksonderwerpen<br />
Blz. 6<br />
§ 1.1. Algemene gegevens Blz. 6<br />
Nationaliteit Blz. 6<br />
§ 1.2. Onderzoeksonderwerpen Blz. 6<br />
§ 1.2.1. Taxbus Blz. 7<br />
§ 1.2.2. Eenzaamheid Blz. 7<br />
§ 1.2.3. Financiën Blz. 8<br />
§ 1.2.4. Infokalender Blz. 8<br />
§ 1.3. Niet bezochte ouderen Blz. 9<br />
Hoofdstuk 2 Vergelijk 2007-<strong>2008</strong><br />
Blz. 10<br />
§ 2.1. Algemene gegevens Blz. 10<br />
§ 2.2. Taxbus Blz. 10<br />
§ 2.3. Eenzaamheid Blz. 10<br />
§ 2.4. Financiën Blz. 11<br />
§ 2.5. Informatiekalender Blz. 11<br />
§ 2.6. Niet bezochte ouderen Blz. 11<br />
Hoofdstuk 3 Mantelzorgvragenlijst<br />
Blz. 12<br />
§ 3.1. Persoonlijke gegevens Blz. 12<br />
§ 3.2. Mantelzorgondersteuning Blz. 13<br />
§ 3.3. Ondersteuningsbehoefte Blz. 14<br />
Hoofdstuk 4 <strong>Adviserend</strong> <strong>huisbezoek</strong> data<br />
Blz.16<br />
§ 4.1. Data adviserend <strong>huisbezoek</strong> Blz. 16<br />
§ 4.1.1. Welzijn wonen zorg Blz. 16<br />
§ 4.1.2. Doorverwijzingen adviserend <strong>huisbezoek</strong> Blz. 17<br />
Conclusie Blz. 18<br />
Aanbevelingen 2007 - 2009 Blz. 20<br />
Bijlagen<br />
Bijlage 1 Stroomschema adviserend <strong>huisbezoek</strong> A<br />
Bijlage 2 Signaleringsformulier C<br />
Bijlage 3 Registratie voor derden E<br />
Bijlage 4 Vragenlijst mantelzorg G<br />
4
Hoofdstuk 1 Onderzoeksonderwerpen<br />
§ 1.1. Algemene gegevens<br />
Aantal aangeschreven personen vanuit de gemeente: 576<br />
Aantal terug ontvangen geïnteresseerden: 411<br />
Niet bezochte ouderen: 155<br />
Bezochte ouderen: 256<br />
Nationaliteit<br />
Totaal<br />
Autochtoon Allochtoon Onbekend Totaal<br />
133 (52%)<br />
3 (1%)<br />
120 (47%)<br />
256 (100%)<br />
47%<br />
1%<br />
52%<br />
1. Positief<br />
2. Negatief<br />
3. Overig<br />
Vanuit de gemeente is het verzoek gekomen te onderzoeken hoeveel personen<br />
met een andere etnische achtergrond bezocht worden via het adviserend<br />
<strong>huisbezoek</strong>. Van alle bezochte ouderen binnen het adviserend <strong>huisbezoek</strong> <strong>2008</strong><br />
heeft 1% een andere etnische achtergrond.<br />
§ 1.2. Onderzoeksonderwerpen<br />
Tijdens de <strong>huisbezoek</strong>en in <strong>2008</strong> zijn de onderwerpen, zoals hieronder<br />
weergegeven, ongewijzigd voortgezet. Per subparagraaf worden ze nader<br />
toegelicht.<br />
Positief Geen ervaring Negatief Overig Totaal<br />
1. Taxbus 25% 45% 27% 3% 100%<br />
2. Eenzaamheid 77% - 18% 5% 100%<br />
3. Financiën 83% - 13% 4% 100%<br />
4. Infokalender 31% - 47% 22% 100%<br />
6
§ 1.2.1. Taxbus<br />
Categorie<br />
1 positief<br />
Categorie<br />
2 geen<br />
ervaring<br />
Categorie<br />
3 negatief<br />
Categorie<br />
4 overig<br />
Totaal<br />
Man 4 11 14 2 31 (12%)<br />
Vrouw 45 35 29 5 114 (44.5%)<br />
Echtpaar 15 69 26 1 111 (43.5%)<br />
Totaal<br />
64 (25%)<br />
115 (45%)<br />
69 (27%)<br />
8 (3%)<br />
256 (100%)<br />
27%<br />
3%<br />
25%<br />
1. Positief<br />
2. Geen<br />
ervaring<br />
3. Negatief<br />
Categorie 1 positief: maakt gebruik van of is tevreden over de Taxbus.<br />
Een kwart van de bezochte ouderen heeft een positieve mening geuit<br />
betreffende de Taxbus. Deze mening is gebaseerd op de frequentie van gebruik<br />
en de algehele tevredenheid. Één van de veel gehoorde meningen betrof de<br />
waardering voor het aanbieden van de alternatieve vervoersmogelijkheid vanuit<br />
de gemeente Veldhoven aan diens minder mobiele burgers.<br />
Categorie 2 geen ervaring: er is wel een pas, maar er wordt geen gebruik<br />
van de Taxbus gemaakt.<br />
In de adviserende gesprekken is bij 45% van de bezochte ouderen duidelijk<br />
geworden dat zij geen ervaring hebben met de taxbus. Een van de veel<br />
gehoorde uitspraken is dat men zelf voor het vervoer zorgt.<br />
Categorie 3 negatief: er zijn problemen met de tijden, slechte ervaringen of<br />
er is geen pas aanwezig.<br />
Uit de gegevens is gebleken dat 12% van de bezochte ouderen problemen<br />
ondervindt met de Taxbus. Deze groep ouderen is onder te verdelen in een<br />
groep van 10% die problemen ervaart met de tijden (reis-, rij- en wachttijden).<br />
De overige 2% heeft slechte ervaringen, waarbij het variëren tussen de tijd- en<br />
gebruiksvriendelijkheid van de Taxbus. Daarnaast heeft15% van deze ouderen<br />
geen Taxbuspas aangevraagd, is onbekend met de mogelijkheid of heeft de<br />
uitnodigingsbrief van de gemeente weggegooid.<br />
Categorie 4 overig<br />
In 3% van de gesprekken met de oudere is het onderwerp Taxbus niet aan de<br />
orde gekomen.<br />
§ 1.2.2. Eenzaamheid<br />
Categorie 1 Categorie 2 Categorie Totaal<br />
positief negatief 3 overig<br />
Man 19 11 1 31 (12%)<br />
Vrouw 75 33 6 114 (44.5%)<br />
Echtpaar 104 2 5 111 (43.5%)<br />
Totaal 198 (77%) 46 (18%) 12 (5%) 256 (100%)<br />
5%<br />
18%<br />
Categorie 1 Positief: voldoende sociale contacten / geen gevoel van<br />
eenzaamheid.<br />
Ruim driekwart van de bezochte ouderen geven aan geen gevoelens van<br />
eenzaamheid te kennen. Ze hebben (vele) sociale contacten, activiteiten of<br />
aanspreekpunten.<br />
45%<br />
77%<br />
4. Overig<br />
1. Positief<br />
2. Negatief<br />
3. Overig<br />
7
Categorie 2 negatief: eenzaamheid aanwezig.<br />
Bijna één op de vijf bezochte ouderen ervaren gevoelens van eenzaamheid.<br />
Opmerkelijk is dat ruim één op de drie personen alleenstaande man is in<br />
tegenstelling tot ruim een kwart van de alleenstaande vrouwen. Bij een enkeling<br />
is het gevoel van alleen zijn gebonden aan tijd of persoon (wanneer het vlugger<br />
donker wordt of de kinderen / buren zijn een tijd niet geweest).<br />
Categorie 3 overig.<br />
Tijdens de gesprekken met de ouderen is bij 5% het onderwerp niet aan de orde<br />
gekomen.<br />
§ 1.2.3. Financiën<br />
Categorie 1 Categorie 2 Categorie 3 Totaal<br />
positief negatief overig<br />
Man 23 (74%) 5 (16%) 3 (10%) 31 (12%)<br />
Vrouw 90 (79%) 20 (17,5%) 4 (3,5%) 114 (44.5%)<br />
Echtpaar 100 (90%) 7 (6%) 4 (4%) 111 (43.5%)<br />
Totaal<br />
213 (83%)<br />
32 (13%)<br />
11 (4%)<br />
256 (100%)<br />
13% 4%<br />
Categorie 1 Positief: geen financiële problemen<br />
Van de bezochte ouderen geeft 83% aan geen problemen te ondervinden met de<br />
financiën.<br />
Categorie 2 negatief: financiële problemen<br />
In gesprek met de ouderen die deelgenomen hebben aan het adviserend<br />
<strong>huisbezoek</strong> heeft 13% aangegeven financieel problemen te hebben.<br />
In zes situaties was er sprake van bijzondere bijstand, kwijtschelding<br />
gemeentelijke bijdrage en de welzijnsbijdrage. De ouderen gaven veelal aan dat<br />
ze zuinig leefden en niet graag bij de gemeente aanklopte om ‘de hand op te<br />
houden’ voor financiële steun.<br />
Categorie 3 overig<br />
In 4% van de gesprekken met de ouderen is het onderwerp financiën niet aan de<br />
orde gekomen.<br />
§ 1.2.4. Infokalender<br />
Categorie 1 Categorie 2 Categorie Totaal<br />
positief negatief 3 overig<br />
Man 7 14 10 31 (12%)<br />
Vrouw 39 48 27 114 (44.5%)<br />
Echtpaar 34 58 19 111 (43.5%)<br />
Totaal<br />
80 (31%)<br />
120 (47%)<br />
56 (22%)<br />
256 (100%)<br />
56%<br />
83%<br />
31%<br />
47%<br />
1. Positief<br />
2. Negatief<br />
3. Overig<br />
1. Positief<br />
2. Negatief<br />
3. Overig<br />
8
Categorie 1 Positief: maakt er gebruik van of herkent deze / aanwezig<br />
Van de bezochte ouderen herkent 31% de kalender of gebruikt deze effectief. Ze<br />
zoeken hierin de adressen en/of telefoonnummers op van organisaties of doen<br />
ideeën op voor activiteiten.<br />
Categorie 2 Negatief: niet weten waar neergelegd, weggegooid of onbekend<br />
/ niet ontvangen<br />
In de gesprekken is bij 47% van de ouderen duidelijk geworden dat zij niet meer<br />
weten waar ze de kalender hebben neergelegd. Ook wordt er aangegeven dat zij<br />
de kalender niet ontvangen hebben of zelfs hebben weggegooid.<br />
Categorie 3: overig<br />
In 22% van de gesprekken met de cliënt is het onderwerp infokalender niet aan<br />
de orde gekomen.<br />
§ 1.3. Niet bezochte ouderen<br />
Categorie 1<br />
geen tel.<br />
contact<br />
Categorie 2<br />
telefonisch<br />
contact<br />
Categorie 3<br />
overig<br />
afmelding<br />
Totaal<br />
Man 25 39 9 73 (47%)<br />
Vrouw 30 51 2 83 (53%)<br />
Totaal 55 (35%) 90 (58%) 11 (7%) 155 (100%)<br />
58%<br />
7%<br />
35%<br />
1. Geen tel.<br />
contact<br />
2. Tel. contact<br />
3. Overig<br />
Categorie 1: geen telefonisch contact of geen vermelding telefoongids<br />
Ruim een derde van de ouderen binnen deze categorie, staan niet vermeld in de<br />
telefoongids of zijn telefonisch niet bereikt. Deze personen worden middels een<br />
brief uitgenodigd om contact met SWOVE op te nemen, indien ze gebruik willen<br />
maken van het adviserend <strong>huisbezoek</strong>. De personen die achteraf alsnog bezocht<br />
zijn, zijn in dit overzicht niet opgenomen maar verwerkt onder §1.2.1. tot en met<br />
§1.2.4.<br />
Categorie 2: vergeten het kaartje terug te sturen, geen behoefte aan of<br />
uitstel van een gesprek.<br />
Bij 58% van deze ouderen heeft er een telefonisch gesprek plaatsgevonden. De<br />
reden van een afwijzing van bezoek was:<br />
• Vergeten het antwoordkaartje terug te sturen (18%)<br />
• Geen behoefte aan een gesprek / pas bezocht (35%)<br />
• Uitstel van gesprek (5%)<br />
Categorie 3: afmelding<br />
Via de afmeldkaart of in een telefonisch gesprek met SWOVE heeft 7% (na de<br />
verdeling van de cliënten) zich alsnog afgemeld voor deelname aan het<br />
adviserend <strong>huisbezoek</strong>.<br />
9
Hoofdstuk 2 vergelijk 2007–<strong>2008</strong><br />
§ 2.1. Algemene gegevens<br />
2007<br />
<strong>2008</strong><br />
75 80<br />
75 80<br />
Aantal aangeschreven personen vanuit<br />
de gemeente:<br />
711 283 428 576 245 331<br />
Aantal terug ontvangen<br />
geïnteresseerden:<br />
444 411<br />
Niet bezochte ouderen: 179 40% 155 37,7%<br />
Bezochte ouderen: 265 60% 256 62,3%<br />
In 2007 zijn er zevenhonderd en elf ouderen aangeschreven tegenover<br />
vijfhonderd zesenzeventig in <strong>2008</strong>. Het verschil in de aangeschreven ouderen<br />
heeft met twee momenten te maken. Het eerste moment betrof januari. In deze<br />
maand zijn er, door een communicatiefout, geen adressen verdeeld. Ten tweede<br />
heeft de overgang van de ‘oude’ naar de nieuwe groep vrijwilligers erin<br />
geresulteerd dat er één maand vijftig adressen werden geselecteerd in plaats<br />
van vijfenzeventig.<br />
§ 2.2. Taxbus:<br />
2007 <strong>2008</strong><br />
26,8% Positief 25% daling van 1,8%<br />
51,7% Geen ervaring 45% daling van 6,7%<br />
16,6% Negatief 27% stijging van 10,4%<br />
4,9% Overig 3% daling van 1,9%<br />
Gesignaleerde negatieve mening Taxbus<br />
2007: <strong>2008</strong>:<br />
1 op de 6 ouderen 1 op de 4 ouderen<br />
1 van de 5 alleenstaande vrouwen 1 op de 4 alleenstaande vrouwen<br />
1 op de 9 alleenstaande mannen 1 op de 2 alleenstaande mannen<br />
§ 2.3. Eenzaamheid<br />
2007 <strong>2008</strong><br />
80,4% Positief 77% daling 3,4%<br />
9,8% Negatief 18% stijging 8,2%<br />
9,8% Overig 5% daling 4,8%<br />
Gesignaleerde eenzaamheid<br />
2007: <strong>2008</strong>:<br />
1 op de 10 ouderen 1 op de 5,5 ouderen<br />
1 van de 5 alleenstaande vrouwen 1 op de 3,5 alleenstaande vrouwen<br />
1 op de 13,5 alleenstaande mannen 1 op de 2,8 alleenstaande mannen<br />
10
§ 2.4. Financiën<br />
2007 <strong>2008</strong><br />
77,4% Positief 83% stijging 5,4%<br />
13% Negatief 13% daling 0,2%<br />
9,4% Overig 4% daling 5,4%<br />
In <strong>2008</strong> zijn er geen grote negatieve verschillen opgetreden ten opzichte van<br />
2007. Het verschil is te bemerken in de categorie overig en positief. Dit houdt in<br />
dat de vrijwilligers in <strong>2008</strong> het onderwerp financiën meer hebben besproken.<br />
Hierbij zijn alle gesignaleerde meningen betreffende financiën positief geweest.<br />
§ 2.5. Infokalender<br />
2007 <strong>2008</strong><br />
31% Positief 31% gelijk gebleven<br />
35% Negatief 47% stijging 12%<br />
34 % Overig 22% daling 12%<br />
De infokalender is in 2006-2007 uitgegeven door de gemeente Veldhoven in<br />
samenwerking met de PVGE en SWOVE. In het afgelopen jaar is er tijdens de<br />
<strong>huisbezoek</strong>en aan de ouderen gevraagd over de bekendheid van de<br />
infokalender. De infokalender is in 2006 aan iedere ouderen van 75 jaar en ouder<br />
uitgereikt. Degene die na die tijd 75 jaar zijn geworden, hebben deze niet meer<br />
ontvangen. Dit verklaart mede de negatieve stijging.<br />
§ 2.6. Niet bezochte ouderen<br />
2007 <strong>2008</strong><br />
25% Geen tel. contact 35% stijging 10%<br />
66% Tel. contact 58% daling 8%<br />
9% Overig 7% daling 2%<br />
Uit bovenstaande cijfers is op te merken dat ten opzichte van 2007 er bij<br />
ongeveer een derde van de uitgenodigde ouderen geen telefonisch contact is<br />
geweest. Een van de redenen hiervoor is dat de ouderen niet met hun<br />
telefoonnummer in de telefoongids staan. Daarbij kan het ook zijn dat de<br />
ouderen telefonisch niet bereikbaar waren gedurende een langere periode. De<br />
vrijwilligers proberen enkele malen in de maand om de ouderen telefonisch te<br />
benaderen, indien dit op verschillende momenten niet is gelukt worden de<br />
gegevens aan SWOVE terug gegeven.<br />
11
Hoofdstuk 3 Mantelzorgvragenlijst<br />
Vanaf januari <strong>2008</strong> is de mantelzorgvragenlijst (bijlage vier) aan de bestaande<br />
formulieren van het adviserend <strong>huisbezoek</strong> toegevoegd. Dit hield in dat de<br />
vrijwilligers van het adviserend <strong>huisbezoek</strong> dit extra formulier invulden tijdens of<br />
na hun bezoek aan de cliënt. Er wordt bij dit formulier duidelijk vermeldt dat er<br />
geen persoonlijke gegevens worden genoteerd en strikt anoniem verwerkt word.<br />
De vragenlijst is uit drie onderdelen opgebouwd. Onderdeel A bevat gegevens<br />
van de persoonlijke situatie zoals het geslacht, de leeftijd en leefeenheid van de<br />
cliënt en de eventuele mantelzorger. Tevens wordt bij onderdeel A gevraagd wie<br />
er eventueel zorg levert en of de bezochte persoon zelf mantelzorg verleent aan<br />
iemand anders.<br />
Onderdeel B gaat verder in op hoe, door wie en op welke gronden de mantelzorg<br />
gegeven wordt aan de bezochte oudere. Onderdeel C is specifiek gericht op<br />
mantelzorgers en diens ondersteuningsbehoefte. Alleen wanneer zij bij het<br />
gesprek aanwezig waren, werd aan hen gevraagd om deze vragen aan het einde<br />
van het gesprek door te nemen<br />
§ 3.1. Persoonlijke situatie<br />
Van de tweehonderdzesenvijftig bezochte ouderen, behoort 42% tot de eerste<br />
groep van 75-jarigen, nog niet bezochte ouderen. De tweede groep ouderen van<br />
80-jarigen behelst 55% die voor een tweede maal uitgenodigd zijn. Van 3% was<br />
het onduidelijk.<br />
Bij ruim één op de drie van de bezochte ouderen is er mantelzorg aanwezig. De<br />
gemiddelde leeftijd van deze mantelzorgers ligt rond de 48 jaar.<br />
De zorg die, buiten de eventuele mantelzorg, geleverd wordt door andere partijen<br />
zijn hieronder weergegeven. De meeste geleverde zorg betreft de particuliere<br />
hulp en de thuiszorg (zowel de persoonlijke als de huishoudelijke verzorging).<br />
25%<br />
20%<br />
15%<br />
10%<br />
5%<br />
0%<br />
22%<br />
20% 20%<br />
10%<br />
14%<br />
9%<br />
Aanwezigheid 1 zorg<br />
3% 2%<br />
1. Fysieke zorg<br />
2. Ondersteuning<br />
huishouden<br />
3. Administratie<br />
4. Activiteiten<br />
5. Bezoek<br />
6. Klussen in huis<br />
7. Anders<br />
8. Onbekend<br />
12
§ 3.2. Mantelzorgondersteuning<br />
De mantelzorg wordt voornamelijk geboden door de partner of de kinderen.<br />
De zorg die zij bieden aan de ouderen kent vele vormen zoals klussen in en om<br />
huis, fysieke ondersteuning of ondersteuning in het huishouden.<br />
Zie onderstaande grafiek voor de vormen van de gegeven mantelzorg.<br />
25%<br />
20%<br />
15%<br />
10%<br />
5%<br />
0%<br />
22%<br />
20% 20%<br />
10%<br />
14%<br />
9%<br />
3% 2%<br />
De gegeven mantelzorg<br />
1<br />
1. Fysieke zorg<br />
2. Huish.<br />
ondersteuning<br />
3. Administratie<br />
4. Activiteiten<br />
5. Bezoek<br />
6. Klussen in huis<br />
7. Anders<br />
8. Onbekend<br />
Mantelzorg wordt aan de zorgvragers gegeven. Dit gebeurt meestal ‘gewoon’ en<br />
vanwege de persoonlijke band die de personen voor elkaar hebben.<br />
De aanleiding voor het verlenen van mantelzorg kan zijn dat de<br />
mantelzorgontvanger een chronische ziekte, ouderdom, een lichamelijke of<br />
psychische handicap hebben. De gegeven mantelzorg heeft in negen van de tien<br />
situaties een structureel karakter.<br />
37%<br />
1%<br />
3%2% 6%<br />
6%<br />
12%<br />
32%<br />
Reden mantelzorg<br />
1. Dementie<br />
2. CVA<br />
3. Ouderdom<br />
4. Chronische ziekte<br />
5. Verstand. handicap<br />
6. Psych. problemen<br />
7. Fysieke handicap<br />
8. Onbekend<br />
9. Anders….<br />
13
§ 3.3. Ondersteuningsbehoefte van de mantelzorger<br />
De mantelzorgvragenlijst is gedurende het jaar <strong>2008</strong> afgenomen bij elk bezoek<br />
van de vrijwilligers bij de ouderen. Wanneer er tijdens het gesprek met de<br />
ouderen, de mantelzorger aanwezig was, werd hen aan het einde van het<br />
gesprek gevraagd om enkele vragen te beantwoorden.<br />
Op de vraag of men zich mantelzorger voelde, gaf ruim 60% aan dat ze dit<br />
gevoel niet zo wilden benoemen. Bij deze groep kwam duidelijk naar voren: ‘Je<br />
doet het gewoon, zonder te vragen”. Vervolgens werd aan de mantelzorgers<br />
gevraagd of ze de inhoud van de term kenden (voor de definitie zie bijlage 4),<br />
waarbij een kleine 60% aangaf de inhoud van de term niet te kennen. Na het<br />
voorlezen van de definitie erkende negen van de tien mantelzorgers dat zij<br />
mantelzorger zijn.<br />
Ook de registratie bij organisaties en ondersteuningsbehoefte werden bevraagd.<br />
Ongeveer de helft wil bij het steunpunt mantelzorg geregistreerd staan, terwijl de<br />
andere helft dit niet wil. De registratie bij de gemeente laat zien dat er ruim 10%<br />
een registratie van de gegeven zorg geen probleem vind, terwijl ruim 60%<br />
absoluut geen registratie wil.<br />
Ongeveer de helft van de mantelzorgers heeft behoefte aan (structurele)<br />
informatie en / of ondersteuning vanuit organisaties. De ondersteuning kan<br />
bestaan uit praktische hulp zoals hulp bij het huishouden of persoonlijke<br />
verzorging, emotionele hulp of in de vorm van folders.<br />
Op de vraag of de mantelzorg wel eens wordt overgenomen, geeft ruim 60% een<br />
ontkennend antwoord en ongeveer een kwart deelt de mantelzorgtaken met<br />
anderen.<br />
14
Hoofdstuk 4 data adviserend <strong>huisbezoek</strong><br />
In december 2007 werd het formulier registratie voor derden (bijlage 3) nader<br />
bekeken en de aankruismogelijkheden besproken. Op het formulier stond de<br />
aankruismogelijkheid ‘algemeen’ bij de drie gespreksonderwerpen welzijn,<br />
wonen en zorg. Deze mogelijkheid werd vanaf januari <strong>2008</strong> van het formulier<br />
verwijderd. Het onderwerp algemeen zei inhoudelijk niets over de gehouden<br />
gesprekken met de ouderen.<br />
§ 4.1. Data adviserend <strong>huisbezoek</strong><br />
Als leidraad voor het adviserend <strong>huisbezoek</strong>, maken de vrijwilligers gebruik van<br />
het formulier registratie voor derden (zie bijlage drie). Op dit formulier kruisen de<br />
vrijwilligers de onderwerpen aan die met de ouderen besproken zijn op gebied<br />
van welzijn, wonen en zorg. In de komende paragraven worden de onderwerpen<br />
nader toegelicht.<br />
§ 4.1.1. Welzijn, Wonen en Zorg<br />
Achtereenvolgens worden er drie grafieken getoond waarin een overzicht is te<br />
zien van de onderwerpen welzijn, wonen en zorg. De drie gespreksonderwerpen<br />
staan ieder verder uitgesplitst in deelonderwerpen, welke de vrijwilligers kunnen<br />
bespreken met de ouderen tijdens het adviserend <strong>huisbezoek</strong>.<br />
1<br />
0,00% 5,00% 10,00% 15,00%<br />
Welzijn<br />
Tijdens de gesprekken met de ouderen<br />
wordt voornamelijk over de huidige<br />
woning en de eventuele toekomstige<br />
huisvesting gesproken.<br />
Ook wordt gekeken naar het woongenot<br />
en veiligheid.<br />
1. Activiteiten<br />
2. Maaltijdvoorziening<br />
3. Gezondheid/handicap<br />
4. Eenzaamheid<br />
5. Financiën algmeen<br />
6. Wmo/vervoer<br />
7. Sociale alarmering<br />
8.a. Klussendienst<br />
8.b. verhaal kwijt<br />
9. Bijdrage reg. welzijnsact.<br />
10. Wmo/rolstoelvervoer<br />
11. Relaties<br />
12. Vrijwilligerswerk<br />
13. Kwijtsch.gem.belasting<br />
14. Bijzondere bijstand<br />
15. Rouwverwerking<br />
16. Anders<br />
1<br />
0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00%<br />
Wonen<br />
1. Huisvesting nu<br />
2. Huisvesting toekomst<br />
3. Algemeen<br />
4. Woon/leefomgeving<br />
5. Wmo/woningaanpassing<br />
6. Veiligheid<br />
7. Seniorenwoning<br />
8. Zorgwoning<br />
9. Huursubsidie<br />
10. Anders<br />
16
Wanneer in het<br />
adviserend gesprek,<br />
gesproken wordt over<br />
zorg, komt veelvuldig<br />
de huishoudelijke<br />
verzorging, mantelzorg<br />
en de persoonlijke<br />
verzorging aan de orde.<br />
Ook de mogelijke<br />
vormen van zorg zoals<br />
activerende of<br />
ondersteunende<br />
begeleiding wordt<br />
besproken.<br />
1<br />
0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00%<br />
Zorg<br />
§ 4.1.2. Doorverwijzingen adviserend <strong>huisbezoek</strong><br />
1. Huishoudelijke verzorging<br />
2. Mantelzorg<br />
3. Algemeen<br />
4. Pers. verzorging<br />
5. Huisarts<br />
6. CIZ<br />
7. PGB<br />
8. Activerende begeleiding<br />
9. Opn. verzorging-verpleging<br />
10. Ondersteunende beg.<br />
11. VTZ<br />
12. Verpleging<br />
13. Anders<br />
De vrijwilligers van het adviserend <strong>huisbezoek</strong> hebben in <strong>2008</strong> veel<br />
doorverwezen naar het loket WWZ, gevolgd door de adviseur WWZ /<br />
ouderenadviseur van SWOVE, de woningstichting en het steunpunt mantelzorg.<br />
Deze 4 organisaties beslaan bijna 60% van het totaal aan doorverwijzingen.<br />
1<br />
0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00%<br />
Doorverwijzingen<br />
1. Loket WWZ (Wmo / CIZ)<br />
2. Adviseur WWZ<br />
3. Woningstichting<br />
4. Steunpunt mantelzorg<br />
5. Tympaan (alarm)<br />
6. Pr. Goed voor elkaar<br />
7. Huisarts<br />
8. BSR<br />
9. Maaltijden SWOVE<br />
10. Anders<br />
11. Bijzondere bijstand<br />
12. Ouderenorganisaties<br />
13. CIZ<br />
14. Klussendienst<br />
15. Thuiszorg<br />
16. AMW<br />
17. VTZ<br />
18. Wmo / vervoer<br />
19. Vrijwilligersorg.<br />
20. Welzijnsbijdrage<br />
21. Gezondheidswijzer<br />
22. Kwijtschelding gem.<br />
De doorverwijzingen naar adviseur WWZ heeft in totaal geleidt naar vijftig<br />
vervolggesprekken.<br />
17
Conclusie<br />
Afgelopen jaar hebben de vrijwilligers zich goed ingezet om de<br />
rapportageformulieren beter in te vullen. Dat is voornamelijk te bemerken bij de<br />
Infokalender. In 2007 werd er tijdens éénderde de infokalender niet benoemd in<br />
een gesprek. In <strong>2008</strong> was het nog maar één op de vijf waarbij het tijdens een<br />
gesprek niet aan de orde gekomen was.<br />
Ten opzichte van de verschillende onderwerpen zijn soms grote wijzigen te<br />
bemerken. Hieronder staat een korte weergave van de opmerkelijke wijzigingen:<br />
Conclusie taxbus:<br />
- 15% van de bezochte ouderen heeft geen Taxbuspas aangevraagd /<br />
onbekend met de mogelijkheid / brief weggegooid.<br />
- Ruim één op de vier bezochte ouderen ondervindt problemen met de<br />
Taxbus.<br />
- Er is een ruime 10% stijging betreffende de negatieve ervaring met<br />
Taxbus te zien ten opzichte van 2007.<br />
Conclusie Eenzaamheid:<br />
- Tijdens bijna 20% van de adviserend <strong>huisbezoek</strong>en, hebben de ouderen<br />
aangegeven het gevoel van eenzaamheid te ervaren.<br />
- Ten opzichte van 2007 betekent dit een stijging van ruim 8%.<br />
- Opvallend is de stijging van eenzaamheid onder de alleenstaande<br />
mannen (1 op 13,5 in 2007 naar 1 op 2,8 alleenstaande mannen in <strong>2008</strong>)<br />
Conclusie financiën:<br />
- Het enige verschil zit in het niet gesproken hebben over de financiën<br />
tijdens het adviserend <strong>huisbezoek</strong> en een positieve verschuiving naar de<br />
waardering betreffende de financiën.<br />
Conclusie Infokalender:<br />
De infokalender is in 2006-2007 uitgegeven. Mensen die vanaf <strong>2008</strong><br />
vijfenzeventig jaar zijn geworden hebben deze niet automatisch ontvangen.<br />
De stijging die te zien valt (12%) heeft hier onder andere mee te maken.<br />
18
Aanbevelingen 2007 - 2009<br />
Taxbus<br />
Aanbeveling 1<br />
2007<br />
Aanbeveling 2<br />
2007<br />
Onderzoeken reden niet gebruik Taxbus<br />
Dit onderzoek is een aanbeveling voor organisaties die er<br />
baat bij hebben om het (niet) gebruik betreffende de Taxbus<br />
te meten.<br />
Herinneringsbrief verzenden aan de ouderen die hun<br />
Taxbuspas nog niet opgehaald hebben.<br />
Doel Het bereik van mogelijke gebruikers vergroten<br />
Uitvoering<br />
Gemeente <strong>2008</strong><br />
Aanbeveling<br />
Gemeente 2009<br />
Eenzaamheid<br />
Aanbeveling 1<br />
2007<br />
Aan het onderzoeken naar de systematische mogelijkheden<br />
om dit implementair uit te voeren.<br />
Doorzetten van het onderzoek naar de systematische<br />
mogelijkheden om het implementair door te voeren<br />
Ontwerpen vragenlijst eenzaamheid.<br />
Doel Zichtbaar maken hoeveel van de bezochte ouderen<br />
gevoelens ten aanzien van eenzaamheid ervaren.<br />
Uitvoering<br />
SWOVE <strong>2008</strong><br />
Uitvoering voor<br />
SWOVE 2009<br />
Aanbeveling 2<br />
2007<br />
Onderzoek welke vragenlijsten er ontwikkeld zijn en welke<br />
toepasbaar zijn tijdens adviserend <strong>huisbezoek</strong>.<br />
Vanaf 01-01-2009 wordt een eenzaamheidsvragenlijst<br />
(ontworpen door Mw. De jong-Gierveld) per <strong>huisbezoek</strong><br />
meegenomen en ingevuld.<br />
Ouderenadviseur, adviseur WWZ en vrijwilligers<br />
adviserend <strong>huisbezoek</strong> bespreken thema eenzaamheid<br />
Doel Inzichtelijk maken van de verschillende denkbeelden en<br />
komen tot één gehanteerde visie tijdens de <strong>huisbezoek</strong>en.<br />
Uitvoering Minimaal één maal per jaar komt dit onderwerp aan de orde<br />
SWOVE <strong>2008</strong><br />
Aanbeveling<br />
SWOVE 2009<br />
In 2009 met de nieuwe groep vrijwilligers een thema ochtend<br />
plannen.<br />
20
Ontwikkeling vanaf 2009<br />
SWOVE Opzetten van brochure en activiteit betreffende eenzaamheid.<br />
Doel Door middel van de brochure kan er herkenning en erkenning<br />
gecreëerd worden, waarna bekeken wordt wat mogelijke<br />
vervolg activiteiten zijn om de betreffende persoon te<br />
ondersteunen en begeleiden naar een andere<br />
welzijnsbeleving.<br />
Het opzetten van een andere vorm van activiteiten met name<br />
voor eenzaamheid, vereist een gedegen opzet en analyse<br />
van bestaande projecten.<br />
Financiën<br />
Aanbeveling 1<br />
2007<br />
Regierol signalering financiën<br />
Doel Duidelijkheid creëren waar gewenste verantwoording ligt.<br />
Uitvoering<br />
Gemeente 2007<br />
Aanbeveling<br />
Gemeente 2009<br />
Bij de gemeente is er één persoon aangesteld die zich<br />
specifiek bezighoud met het armoedebeleid en hoe burgers<br />
gevonden kunnen worden die hiermee te maken hebben.<br />
Gemeente Veldhoven kan kijken / zoeken naar andere<br />
manieren van integrale aanpak armoedebeleid.<br />
Aanbeveling 2 Taalgebruik in ambtelijke formulieren<br />
2007<br />
Doel Brieven in begrijpelijke taal opstellen.<br />
Uitvoering ambt. Niet veranderd (voor zover inzichtelijk)<br />
organisaties<br />
Infokalender (staat vanaf 2009 niet meer op rapportageformulier en derhalve<br />
zijn er ook geen doelen bij gesteld)<br />
Aanbeveling 1 2007 Bekendheid toetsen middels vrijwilligers<br />
SWOVE <strong>2008</strong> Tijdens de <strong>huisbezoek</strong>en hebben de vrijwilligers de<br />
infokalender 12% meer benoemd.<br />
Aanbeveling 2 2007 Toetsen bekendheid infokalender<br />
SWOVE <strong>2008</strong> Momenteel is er geen nieuwe infokalender in ontwikkeling.<br />
Aanbeveling 3 2007 Inventariserend onderzoek informatiestromingen<br />
SWOVE <strong>2008</strong> Bij SWOVE is een dergelijk onderzoek niet aan de orde.<br />
Aanbeveling 4 2007 Eigen verantwoordelijkheid behoud / gebruik<br />
SWOVE <strong>2008</strong> Tijdens de adviserend <strong>huisbezoek</strong>en worden de ouderen<br />
gewezen op gebruik en toepasbaarheid. Er is geen check<br />
achteraf of ze het ook daadwerkelijk gebruiken.<br />
21