Dichter bij de burger - Bureau de Helling
Dichter bij de burger - Bureau de Helling
Dichter bij de burger - Bureau de Helling
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
2. DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING<br />
2. De Wet Maatschappelijke<br />
On<strong>de</strong>rsteuning<br />
Van verzorgingsstaat naar<br />
verzorgingsstad<br />
Net als <strong>bij</strong> <strong>de</strong> kloofkwestie, is ook in <strong>de</strong> discussie<br />
rondom <strong>de</strong> WMO participatie het kernbegrip. De<br />
Wet Maatschappelijke On<strong>de</strong>rsteuning (WMO) moet<br />
bewerkstelligen dat mensen met beperkingen<br />
(langer) zelfstandig kunnen blijven wonen en<br />
moet er voor zorgen dat kwetsbare groepen<br />
mensen maatschappelijk on<strong>de</strong>rsteund wor<strong>de</strong>n<br />
door gemeenten. 2 Gemeenten moeten daarom<br />
een goed samenhangend stelsel van wonen,<br />
welzijn en zorg inrichten op wijkniveau, <strong>de</strong>els om<br />
versnippering en overlap van voorzieningen tegen<br />
te gaan, <strong>de</strong>els om kostenbesparingen mogelijk<br />
te maken. Maar ook om <strong>de</strong> extramuralisering 3<br />
en vermaatschappelijking 4 van <strong>de</strong> zorg zo<br />
vraaggericht mogelijk te faciliteren. De schotten<br />
tussen <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> financieringsstromen<br />
van <strong>de</strong> Welzijnswet, <strong>de</strong> Wet Voorzieningen<br />
Gehandicapten (WVG) en <strong>de</strong> AWBZ met <strong>de</strong> daaraan<br />
gerelateer<strong>de</strong> subsidieregelingen, zullen daarom<br />
verdwijnen. ‘Gewoon waar het kan, speciaal waar<br />
nodig’ is een an<strong>de</strong>r uitgangspunt hier<strong>bij</strong>: mensen<br />
met een beperking dienen in staat te wor<strong>de</strong>n<br />
gesteld gebruik te maken van zowel reguliere als<br />
aangepaste voorzieningen.<br />
De WMO is geen voorzieningenwet, maar een<br />
ka<strong>de</strong>rwet die gemeenten veel beleidsruimte laat.<br />
De WMO bun<strong>de</strong>lt <strong>de</strong> Welzijnswet, <strong>de</strong> WVG, <strong>de</strong><br />
Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid, <strong>de</strong><br />
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en <strong>de</strong> uit<br />
<strong>de</strong> AWBZ gefinancier<strong>de</strong> thuiszorg on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> noemer<br />
‘maatschappelijke on<strong>de</strong>rsteuning’ in negen niet<br />
na<strong>de</strong>r ingevul<strong>de</strong> prestatievel<strong>de</strong>n:<br />
2 Zie voor een overzicht van groepen kwetsbare mensen, <strong>de</strong> <strong>bij</strong>lage <strong>bij</strong> <strong>de</strong>ze publicatie.<br />
1. het bevor<strong>de</strong>ren van <strong>de</strong> sociale samenhang in en<br />
leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten;<br />
2. op preventie gerichte on<strong>de</strong>rsteuning van jeugdigen<br />
met problemen met opgroeien en van ou<strong>de</strong>rs met<br />
problemen met opvoe<strong>de</strong>n;<br />
3. het geven van informatie, advies en<br />
cliënton<strong>de</strong>rsteuning;<br />
4. het on<strong>de</strong>rsteunen van mantelzorgers en vrijwilligers;<br />
5. het bevor<strong>de</strong>ren van <strong>de</strong> <strong>de</strong>elname aan het<br />
maatschappelijke verkeer en van het zelfstandig<br />
functioneren van mensen met een beperking of een<br />
chronisch psychisch probleem en van mensen met<br />
een psychosociaal probleem;<br />
6. het verlenen van voorzieningen aan mensen met een<br />
beperking of een chronisch psychisch probleem en aan<br />
mensen met een psychosociaal probleem ten behoeve<br />
van het behoud van hun zelfstandig functioneren of<br />
hun <strong>de</strong>elname aan het maatschappelijke verkeer;<br />
7. het bie<strong>de</strong>n van maatschappelijke opvang, waaron<strong>de</strong>r<br />
vrouwenopvang;<br />
8. het bevor<strong>de</strong>ren van openbare geestelijke<br />
gezondheidszorg, met uitzon<strong>de</strong>ring van het bie<strong>de</strong>n<br />
van psychosociale hulp <strong>bij</strong> rampen;<br />
9. het bevor<strong>de</strong>ren van verslavingsbeleid;<br />
De taken die uit <strong>de</strong> Welzijnswet en <strong>de</strong> WVG naar<br />
<strong>de</strong> WMO wor<strong>de</strong>n overgeheveld, behoor<strong>de</strong>n al tot<br />
het gemeentelijke domein en vallen groten<strong>de</strong>els<br />
samen met bovengenoem<strong>de</strong> prestatievel<strong>de</strong>n.<br />
Nieuwe en voorheen uit <strong>de</strong> AWBZ gefinancier<strong>de</strong><br />
taken wor<strong>de</strong>n voor gemeenten het on<strong>de</strong>rsteunen<br />
van mantelzorgers en het uitvoeren van <strong>de</strong><br />
huishou<strong>de</strong>lijke verzorging. 5 Veel organisaties zijn<br />
<strong>bij</strong> dit omvangrijke proces betrokken: <strong>de</strong>nk<br />
3 Extramuralisering is het proces waar<strong>bij</strong> mensen met beperkingen die wonen in verpleeg- en verzorgingshuizen aangespoord wor<strong>de</strong>n zelfstandig te gaan<br />
wonen in gewone wijken in <strong>de</strong> stad, ook wel ontgroening genoemd. Uit on<strong>de</strong>rzoek van het SCP is gebleken dat voor <strong>de</strong> maatschappij als geheel het langer<br />
thuiswonen van ou<strong>de</strong>ren op termijn tot een kostenbesparing leidt en ook goedkoper is dan een plaats in een verzorgingshuis (SCP 2004a).<br />
4 Bij vermaatschappelijking gaat het erom <strong>de</strong> samenleving zodanig in te richten dat ook mensen met een beperking volwaardig en gelijkwaardig kunnen<br />
meedoen op alle tereinen, zoals wonen, werken, sociale contacten en recreatie. Gemeenten moeten daarom in het ka<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> WMO zoveel mogelijk een<br />
inclusief beleid gaan voeren: een beleid waar<strong>bij</strong> <strong>bij</strong>voorbeeld <strong>bij</strong> het bouwen van een nieuwe woonwijk al vanaf het ontwerp rekening wordt gehou<strong>de</strong>n met<br />
<strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n en beperkingen van mensen (www.minvws.nl).<br />
5 In het oorspronkelijke wetsvoorstel wil<strong>de</strong> het kabinet alle op welzijn en on<strong>de</strong>rsteuning gerichte verzeker<strong>de</strong> rechten uit <strong>de</strong> AWBZ overhevelen naar <strong>de</strong> WMO.<br />
Het zou gaan om dagbesteding, vervoer en <strong>de</strong> thuiszorg. Aanvankelijk zou ook niet <strong>de</strong> volledige thuiszorg, maar alleen <strong>de</strong> enkelvoudige huishou<strong>de</strong>lijke<br />
verzorging uit <strong>de</strong> AWBZ overgaan naar <strong>de</strong> WMO. Dit werd <strong>de</strong> ‘knip’ genoemd naar aanleiding van <strong>de</strong> zogenaam<strong>de</strong> motie-Vietsch (Kamerstuk (29 800, XVI,<br />
nr. 68). Mensen die alleen recht had<strong>de</strong>n op zogenoem<strong>de</strong> ‘enkelvoudige huishou<strong>de</strong>lijke verzorging’, zou<strong>de</strong>n geen recht op ‘meervoudige huishou<strong>de</strong>lijke<br />
on<strong>de</strong>rsteuning’ krijgen zoals persoonlijke verzorging, on<strong>de</strong>rsteunen<strong>de</strong> en activeren<strong>de</strong> begeleiding. In <strong>de</strong> huidige wettekst is <strong>de</strong>ze ‘knip’ niet meer aan <strong>de</strong><br />
or<strong>de</strong>. Per 1 januari 2007 gaat <strong>de</strong> volledige thuiszorg gaat over naar <strong>de</strong> WMO. De on<strong>de</strong>rsteunen<strong>de</strong> en activeren<strong>de</strong> begeleiding blijven AWBZ-verzeker<strong>de</strong><br />
rechten.<br />
11