Dichter bij de burger - Bureau de Helling
Dichter bij de burger - Bureau de Helling
Dichter bij de burger - Bureau de Helling
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
ol en niet langer een me<strong>de</strong>beslissen<strong>de</strong>; bewoners<br />
kunnen dan <strong>de</strong>elnemen in een wijkraad die<br />
adviezen uitbrengt aan <strong>de</strong> gemeente.<br />
De metho<strong>de</strong> van Lei<strong>de</strong>n om <strong>burger</strong>s <strong>bij</strong> het beleid<br />
te betrekken werkt bedui<strong>de</strong>nd beter dan in Utrecht.<br />
In Lei<strong>de</strong>n is namelijk getracht <strong>de</strong> dienstverlening<br />
zoveel mogelijk af te stemmen op <strong>de</strong> wensen<br />
van <strong>burger</strong>s. Zo kent <strong>de</strong> gemeente Lei<strong>de</strong>n tien<br />
districtsra<strong>de</strong>n. Deze zijn samengesteld uit een<br />
wijkchef (gemeenteambtenaar), (on)geregistreer<strong>de</strong><br />
wijk- en buurtverenigingen, en eventueel<br />
individuele bewoners. Op basis van inwoneraantal<br />
ontvangt ie<strong>de</strong>r district een vrij te beste<strong>de</strong>n budget.<br />
De wijkchef is budgethou<strong>de</strong>r en ziet er op toe dat <strong>de</strong><br />
besteding past binnen het beleid dat <strong>de</strong> gemeente<br />
heeft vastgesteld. Burgers zijn coproducent van<br />
beleid; zij bepalen immers <strong>de</strong> bestedingsdoelen<br />
van het vrij te beste<strong>de</strong>n budget. Deze bena<strong>de</strong>ring<br />
werkt naar tevre<strong>de</strong>nheid. Zowel <strong>burger</strong>s als<br />
ambtenaren werken mee aan het verbeteren van<br />
het leefmilieu in <strong>de</strong> wijken. Administratief is dit<br />
beleid on<strong>de</strong>rgebracht <strong>bij</strong> <strong>de</strong> sector wijkbeheer.<br />
Er is op zich niets mis met bei<strong>de</strong> vormen van<br />
<strong>burger</strong>participatie. Leefbaarheidsproblemen wor<strong>de</strong>n<br />
zo in goed overleg opgelost. Buurtbewoners krijgen<br />
verantwoor<strong>de</strong>lijkhe<strong>de</strong>n en wor<strong>de</strong>n serieus genomen.<br />
Deze vormen van participatie moeten wor<strong>de</strong>n<br />
toegejuicht. In bei<strong>de</strong> gevallen heeft men overigens te<br />
maken met het representativiteitsprobleem: veelal<br />
zijn het <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> goed gesnavel<strong>de</strong> kemphanen<br />
die <strong>de</strong> hele buurt ‘vertegenwoordigen’. Het gevaar<br />
hiervan is het nivea-syndroom (niet in voor- en<br />
achtertuin), dat ten koste kan gaan van <strong>de</strong> belangen<br />
van <strong>de</strong> min<strong>de</strong>r mondige en vaak lager opgelei<strong>de</strong><br />
<strong>burger</strong>s. Deze laatste groep haakt snel af <strong>bij</strong><br />
ingewikkel<strong>de</strong> inspraakprocedures die wor<strong>de</strong>n<br />
overgoten met onbegrijpelijk jargon. Zij vin<strong>de</strong>n<br />
meedoen aan kleinschalige, kortduren<strong>de</strong> en nietbin<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
wijkprojecten veel aantrekkelijker. Het<br />
organiseren (en uitvoeren) van buurtborrels,<br />
1. DE KLOOFKWESTIE<br />
schoonmaakacties en bomen planten is een goe<strong>de</strong><br />
zaak, maar het zet weinig zo<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong> dijk als het<br />
gaat om het oplossen van <strong>de</strong> kloofkwestie. Het is<br />
een naïeve gedachte dat <strong>de</strong> nationale kloof door een<br />
lokale aanpak kan wor<strong>de</strong>n gedicht. Door mensen<br />
meer grip te geven op hun eigen leefomgeving via<br />
zeggenschap en participatie, wordt het vertrouwen<br />
in politici, politieke partijen en politieke instituties<br />
heus niet groter; het leven in <strong>de</strong> buurt wordt er wel<br />
aangenamer door.<br />
Lokale participatie geen panacee<br />
Een gebrek aan politieke betrokkenheid is niet<br />
<strong>de</strong> voedingsbo<strong>de</strong>m van wantrouwen. On<strong>de</strong>rzoek<br />
van het SCP bevestigt dit. Politieke betrokkenheid<br />
is namelijk een re<strong>de</strong>lijk constant verschijnsel<br />
in Ne<strong>de</strong>rland. De laatste jaren is er zelfs een<br />
licht stijgen<strong>de</strong> trend waarneembaar (SCP 2005a:<br />
346). Deze ten<strong>de</strong>ns loopt dus niet parallel aan <strong>de</strong><br />
vertrouwenscurve.<br />
De enthousiaste inzet van <strong>de</strong> overheid op het<br />
vergroten van politieke betrokkenheid is dus<br />
geen panacee voor het dichten van <strong>de</strong> kloof.<br />
De belangrijkste misvatting is dat vertrouwen<br />
alleen met politieke betrokkenheid te maken<br />
heeft. De <strong>burger</strong> als meebeslisser is maar één<br />
van <strong>de</strong> rollen die <strong>de</strong> <strong>burger</strong> heeft. Hij kan ook<br />
als kiezer ontevre<strong>de</strong>n zijn over het beleid dat<br />
politici voeren, of als consument ontevre<strong>de</strong>n<br />
zijn over <strong>de</strong> dienstverlening van <strong>de</strong> publieke<br />
sector. Zo wordt <strong>de</strong> <strong>burger</strong> als klant over het<br />
hoofd gezien als het beleid zich alleen richt<br />
op politieke participatie, op <strong>de</strong> <strong>burger</strong> als<br />
meebeslisser.<br />
Het is daarom goed om <strong>de</strong> Wet Maatschappelijke<br />
On<strong>de</strong>rsteuning (WMO) on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> loep te nemen.<br />
Deze wet spreekt <strong>de</strong> <strong>burger</strong> aan in al zijn rollen: als<br />
kiezer van politieke vertegenwoordigers, als klant<br />
van publieke dienstverlening en als coproducent<br />
van lokaal zorg- en welzijnsbeleid.<br />
9