Tussen Afsluitdammen en Deltadijken - t Zeeuws Bodemvenster ...
Tussen Afsluitdammen en Deltadijken - t Zeeuws Bodemvenster ...
Tussen Afsluitdammen en Deltadijken - t Zeeuws Bodemvenster ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
van het ontstaan van alle <strong>Zeeuws</strong>vlaamse polders, die daarvoor groepsgewijs<br />
(A t/m Z) zijn ingedeeld overe<strong>en</strong>komstig de aanduiding<strong>en</strong> in de<br />
fig. 36 <strong>en</strong> 37 <strong>en</strong> in g<strong>en</strong>oemde overzichtstat<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong> elke paragraaf zijn<br />
de nummers van de behandelde polders <strong>en</strong> de groepsletter aangegev<strong>en</strong>;<br />
alle oppervlakt<strong>en</strong> zijn afgerond in ha.<br />
Ter verduidelijking van de hiernavolg<strong>en</strong>de polderbeschrijving<strong>en</strong> zijn<br />
t<strong>en</strong>slotte in fig. 38 e<strong>en</strong> drietal fas<strong>en</strong> van het gebied tuss<strong>en</strong> Sluis <strong>en</strong> Hulst<br />
geschetst.<br />
WEST ZEEUWSCH VLAANDEREN,<br />
§ 2. DE POLDERS ROND AARDENBURG - nrs 1 t/m 12 - A.<br />
Het land rond Aard<strong>en</strong>burg dat tot de oudste <strong>Zeeuws</strong>vlaamse gebied<strong>en</strong><br />
wordt gerek<strong>en</strong>d, werd eertijds wel e<strong>en</strong>s g<strong>en</strong>oemd „de bakermat van<br />
Vlaander<strong>en</strong>". Nadat deze streek vele ramp<strong>en</strong> had ondergaan, in de 80jarige<br />
oorlog (1568-1648) veel van het water te lijd<strong>en</strong> had gehad <strong>en</strong> to<strong>en</strong><br />
grot<strong>en</strong>deels vanwege de oorlogshandeling<strong>en</strong> was geïnundeerd, — bijna<br />
geheel <strong>Zeeuws</strong>ch Vlaander<strong>en</strong> lag to<strong>en</strong> met de zee geme<strong>en</strong> —, volgd<strong>en</strong> in<br />
de 17e eeuw rond Aard<strong>en</strong>burg e<strong>en</strong> viertal vrij grote inpoldering<strong>en</strong> (herdijking<strong>en</strong>),<br />
nadat in 1611 (tijd<strong>en</strong>s het Twaalfjarig Bestand), op octrooi<br />
van Albert <strong>en</strong> Isabella van Oost<strong>en</strong>rijk, reeds de St Pietersdijk tuss<strong>en</strong><br />
Aard<strong>en</strong>burg <strong>en</strong> St Kruis was opgeworp<strong>en</strong> om het land t<strong>en</strong> zuid<strong>en</strong> daarvan<br />
te beveilig<strong>en</strong>. De voornaamste belanghebb<strong>en</strong>de was to<strong>en</strong> de abdij van<br />
St Pieter.<br />
De g<strong>en</strong>oemde „grote vier" polders zijn: de „Isabellapolder b<strong>en</strong>oord<strong>en</strong><br />
Aard<strong>en</strong>burg" (nr 1) — 1043 ha —•, die volg<strong>en</strong>s octrooi van 11 mei 1649<br />
in datzelfde jaar werd herdijkt; vervolg<strong>en</strong>s de in 1650 herwonn<strong>en</strong> polders<br />
„Bewester Eede b<strong>en</strong>oord<strong>en</strong> St Pietersdijk" (nr 2) — 969 ha — <strong>en</strong> „Bewester<br />
Eede bezuid<strong>en</strong> St Pietersdijk" (nr 3) — 994 ha —, alsmede de<br />
polders „Beooster Eede <strong>en</strong> Hoogland van St Kruis" (nrs 4 <strong>en</strong> 4a)<br />
— 1335 ha —•>, die bij octrooi van 22 april 1650, in 1651 werd herwonn<strong>en</strong>,<br />
in 1672 werd geïnundeerd <strong>en</strong> nogmaals herdijkt in 1687. Van deze polder<br />
is het zgn. Hoogland, — inderdaad e<strong>en</strong> hoog geleg<strong>en</strong> zandige streek,<br />
waarin het dorp St Kruis ligt — in 1672 reeds van kad<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>, omdat<br />
to<strong>en</strong> de rest van de polder ter verdediging van Aard<strong>en</strong>burg geïnundeerd<br />
werd. Het Hoogland werd tot 1820 afzonderlijk beheerd.<br />
De Beooster Eedepolder (<strong>en</strong> Hoogland van St Kruis) is — hoewel hij<br />
nooit als zodanig stond geregistreerd •— in feite e<strong>en</strong> internationale polder,<br />
omdat het oostelijk deel (500 ha) bij de gr<strong>en</strong>svaststelling in 1664 bij de<br />
Oost<strong>en</strong>rijkse Nederland<strong>en</strong> werd gevoegd; de totale oppervlakte van Beooster<br />
Eede is dan ook 1835 ha.<br />
De Isabellapolder is e<strong>en</strong> deel van het vroegere Beooster Eede, waarvan<br />
82