Bekijk de catalogus. - Plantin Genootschap
Bekijk de catalogus. - Plantin Genootschap
Bekijk de catalogus. - Plantin Genootschap
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
I<br />
n enkele woor<strong>de</strong>n Willem Ovink karakteriseren is geen gemakkelijke<br />
taak. Waarschijnlijk zou men finaal willen kiezen voor termen als ‘begenadigd<br />
spreker en schrijver over typografie’. Geboren in 1912 als jongste<br />
en enige zoon in het gezin van een Utrechts classicus en hoogleraar, koos<br />
hij op <strong>de</strong> universiteit voor <strong>de</strong> psychologie, toen een vrij nieuwe discipline<br />
die zich wetenschappelijk nog moest bewijzen. Het on<strong>de</strong>rwerp van zijn doctoraat<br />
bepaal<strong>de</strong> hij zelf: het werd ‘<strong>de</strong> letter’. In 1938 verscheen zijn proefschrift on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />
titel Legibility, atmosphere-value and forms of printing types. Tot op vandaag <strong>de</strong> dag blijft<br />
het <strong>de</strong> basis voor en het vertrekpunt van alle ver<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek over het moeilijke<br />
on<strong>de</strong>rwerp van <strong>de</strong> letter als een instrument van ‘legibility’ (visuele perceptie) en<br />
‘readability’ (begrijpend lezen). Overigens zijn letter en lettervorm het terrein gebleven<br />
waarop hij zich voor <strong>de</strong> rest van zijn leven zou blijven bewegen.<br />
Na <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Wereldoorlog trad hij in dienst bij <strong>de</strong> Lettergieterij Amsterdam<br />
voorheen N. Tettero<strong>de</strong>, <strong>de</strong> toonaangeven<strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandse lettergieterij (naast concurrent<br />
Enschedé te Haarlem). Hij werkte er samen met beken<strong>de</strong> en succesvolle<br />
graveurs als Sjoerd <strong>de</strong> Roos en later Dick Dooijes. Van die twee letterontwerpers<br />
was hij <strong>de</strong> welspreken<strong>de</strong> en onvermoeibare woordvoer<strong>de</strong>r via een constante stroom<br />
bijdragen tot grafische bla<strong>de</strong>n als Intergrafia of Het Drukkersweekblad. Wetenschappelijk<br />
was hij vooral bedrijvig op het gebied van <strong>de</strong> lettergeschie<strong>de</strong>nis, voornamelijk<br />
<strong>de</strong>ze van <strong>de</strong> negentien<strong>de</strong> en twintigste eeuwen. Zijn belangrijkste werk in dit verband<br />
is zijn Hon<strong>de</strong>rd jaren lettergieterij in Amsterdam dat in 1951 verscheen.<br />
In dat zelf<strong>de</strong> jaar werd hij door het <strong>Plantin</strong> <strong>Genootschap</strong> aangetrokken als docent<br />
‘Geschie<strong>de</strong>nis van <strong>de</strong> drukletter’. Naast zich vond hij in Antwerpen eerst Jan<br />
van Krimpen en Sem Hartz, bei<strong>de</strong>n van Enschedé, <strong>de</strong> twee opeenvolgen<strong>de</strong> titularissen<br />
van <strong>de</strong> cursus ‘Letter’. En om het beleefd te zeggen: <strong>de</strong> heren gingen niet<br />
altijd zachtzinnig met elkaar om.<br />
Enkele jaren later, in 1956, kwam voor Ovink <strong>de</strong> aca<strong>de</strong>mische bekroning door<br />
zijn benoeming als hoogleraar Geschie<strong>de</strong>nis van <strong>de</strong> drukkunst aan <strong>de</strong> Universiteit<br />
Amsterdam, een leerstoel die hij bekleed<strong>de</strong> tot in 1982 wanneer hij emeritus werd.<br />
Het jaar daarop werd hij te Mainz door <strong>de</strong> Gutenberg Gesellschaft bekroond met<br />
<strong>de</strong> Gutenberg Preis. Niet lang heeft hij van die hoge typografische on<strong>de</strong>rscheiding<br />
mogen genieten: in februari 1984, overleed hij na een kortstondige ziekte. Wij ge<strong>de</strong>nken<br />
hem hier met een citaat uit <strong>de</strong> dankre<strong>de</strong> die hij te Mainz uitsprak bij <strong>de</strong> uitreiking<br />
van Gutenberg Preis: ‘Die sprachliche Lesbarkeit soll <strong>de</strong>r Autor besorgen;<br />
für die visuelle Lesbarkeit is <strong>de</strong>r Typograph verantworlich’. hv