Bodemkwaliteitskaart en bodembeheerplan voor wegbermen in de ...
Bodemkwaliteitskaart en bodembeheerplan voor wegbermen in de ...
Bodemkwaliteitskaart en bodembeheerplan voor wegbermen in de ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong><br />
<strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong><br />
wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
prov<strong>in</strong>cie Zeeland
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland<br />
pag<strong>in</strong>a 2
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland<br />
In opdracht van: Werkgroep bermgrond<br />
Opgesteld door: Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong><br />
Datum: 22 november 2005<br />
Versie: <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itief<br />
Betrokk<strong>en</strong> organisaties: geme<strong>en</strong>te Borsele<br />
geme<strong>en</strong>te Goes<br />
geme<strong>en</strong>te Hulst<br />
geme<strong>en</strong>te Kapelle<br />
geme<strong>en</strong>te Mid<strong>de</strong>lburg<br />
geme<strong>en</strong>te Noord-Beveland<br />
geme<strong>en</strong>te Reimerswaal<br />
geme<strong>en</strong>te Schouw<strong>en</strong>-Duiveland<br />
geme<strong>en</strong>te Sluis<br />
geme<strong>en</strong>te Terneuz<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te Thol<strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>te Veere<br />
geme<strong>en</strong>te Vliss<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie Ruimte, Milieu <strong>en</strong> Water<br />
prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie Infrastructuur <strong>en</strong> Vervoer<br />
Rijkswaterstaat<br />
Waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong><br />
pag<strong>in</strong>a 3
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland<br />
pag<strong>in</strong>a 4
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland<br />
Inhoudsopgave<br />
1 Inleid<strong>in</strong>g ........................................................................................................................... 7<br />
1.1 Inleid<strong>in</strong>g ................................................................................................................. 7<br />
1.2 Ka<strong>de</strong>r ..................................................................................................................... 8<br />
1.3 Doelstell<strong>in</strong>g ............................................................................................................ 8<br />
1.4 Leeswijzer .............................................................................................................. 10<br />
2 Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart........................................................................ 11<br />
2.1 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong>................................................................................ 11<br />
2.1.1 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Waterschapp<strong>en</strong> [lit. 6 <strong>en</strong> 7] ....................... 11<br />
2.1.2 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke weg<strong>en</strong> ................................ 17<br />
2.1.3 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Prov<strong>in</strong>cie Zeeland directie I & V [lit. 8]....... 18<br />
2.1.4 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Rijkswaterstaat [lit. 9] ................................ 18<br />
3 Opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart........................................................................................ 21<br />
3.1 Concept zones ....................................................................................................... 21<br />
3.2 Vaststell<strong>in</strong>g zonediepte .......................................................................................... 21<br />
3.2.1 Chemische kwaliteit <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong>............................................... 21<br />
3.2.2 Chemische kwaliteit per bo<strong>de</strong>mlaag ......................................................... 21<br />
3.2.3 Vergelijk<strong>in</strong>g on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong> ............................................................ 22<br />
4 Toets<strong>in</strong>g conceptzoner<strong>in</strong>g ................................................................................................ 23<br />
4.1 Bestaan<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> ............................................................................................. 23<br />
4.1.1 Waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>................................................................. 23<br />
4.1.2 Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie I & V............................................................... 23<br />
4.1.3 Rijkswaterstaat ......................................................................................... 23<br />
4.2 Aanvull<strong>en</strong>d bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek................................................................................. 23<br />
4.2.1 Waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>................................................................. 23<br />
4.2.2 Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie I & V............................................................... 24<br />
4.2.3 Rijkswaterstaat ......................................................................................... 24<br />
4.3 Wijze van bemonster<strong>in</strong>g ......................................................................................... 24<br />
5 Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong> weergev<strong>en</strong>.............................................................. 25<br />
5.1 Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong> kwaliteit per homoge<strong>en</strong> <strong>de</strong>elgebied..................................... 25<br />
5.2 Resultat<strong>en</strong> <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itieve zoner<strong>in</strong>g .............................................................................. 26<br />
5.3 Weergev<strong>en</strong> van resultat<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart........................................... 27<br />
6 Bo<strong>de</strong>mbeheerplan............................................................................................................ 29<br />
6.1 Stapp<strong>en</strong>plan grondverzet ....................................................................................... 29<br />
6.2 Uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong>......................................................................... 32<br />
6.3 Grondverzet b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het beheersgebied “wegberm<strong>en</strong>”............................................ 33<br />
6.3.1 Hergebruik van bermgrond b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> zones ............................................ 33<br />
6.3.2 Hergebruik van grond afkomstig van buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> zones .............................. 33<br />
6.4 Hergebruik van bermgrond buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> ket<strong>en</strong>............................................................ 34<br />
7 Literatuur.......................................................................................................................... 35<br />
pag<strong>in</strong>a 5
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland<br />
Bijlage 1: Analyseresultat<strong>en</strong> verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>d bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek wegberm<strong>en</strong> langs waterschapsweg<strong>en</strong><br />
1997<br />
Bijlage 2: Analyseresultat<strong>en</strong> partijkeur<strong>in</strong>g<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong><br />
Bijlage 3: Vergelijk<strong>in</strong>g analyseresultat<strong>en</strong> <strong>in</strong>situ-on<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> partijkeur<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Bijlage 4: Overzicht monsternamelocaties<br />
Bijlage 5: Werkwijze <strong>en</strong> resultat<strong>en</strong> zoner<strong>in</strong>gsberek<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Bijlage 6: Bo<strong>de</strong>mzoner<strong>in</strong>gskaart op basis van het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> (schaal 1: 250.000)<br />
Bijlage 7: Toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> hergebruik grond van buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> ket<strong>en</strong><br />
Bijlage 8: Def<strong>in</strong>itielijst <strong>voor</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong><br />
Bijlage 9: Meld<strong>in</strong>gsformulier<br />
pag<strong>in</strong>a 6
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Inleid<strong>in</strong>g<br />
1 Inleid<strong>in</strong>g<br />
1.1 Inleid<strong>in</strong>g<br />
Door <strong>de</strong> werkgroep bermgrond is e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> opgesteld<br />
<strong>voor</strong> alle wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland. Voor het veld- <strong>en</strong> laboratoriumwerk is door <strong>de</strong><br />
wegbeheer<strong>de</strong>rs opdracht gegev<strong>en</strong> aan Laboratorium Zeeuwse Waterschapp<strong>en</strong> om het aanvull<strong>en</strong>d<br />
on<strong>de</strong>rzoek uit te voer<strong>en</strong>.<br />
De werkgroep bermgrond bestaat uit verteg<strong>en</strong>woordigers van:<br />
• Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie Ruimte Milieu <strong>en</strong> Water (trekker);<br />
• Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong>;<br />
• Waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>;<br />
• Rijkswaterstaat;<br />
• Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie Infrastructuur <strong>en</strong> Vervoer;<br />
• werkgroep bo<strong>de</strong>m Walcher<strong>en</strong>, Noord-Beveland <strong>en</strong> Schouw<strong>en</strong>-Duiveland;<br />
• sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsverband Zuid-Beveland <strong>en</strong> Thol<strong>en</strong>;<br />
• sam<strong>en</strong>werk<strong>in</strong>gsverband Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong>.<br />
De on<strong>de</strong>rhavige bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> zijn opgesteld <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>spraak met<br />
alle <strong>de</strong>elnemers <strong>en</strong> alle bevoeg<strong>de</strong> gezag<strong>en</strong>.<br />
In Zeeland wordt <strong>in</strong> verband met <strong>de</strong> verkeersveiligheid veel grondverzet gepleegd aan <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong>.<br />
Wanneer e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart van het gebied <strong>voor</strong>hand<strong>en</strong> is, is het niet noodzakelijk<br />
dat ie<strong>de</strong>re te hergebruik<strong>en</strong> partij bermgrond conform het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit on<strong>de</strong>rzocht<br />
wordt. Dit br<strong>en</strong>gt e<strong>en</strong> grote kost<strong>en</strong>bespar<strong>in</strong>g met zich mee. Naast het f<strong>in</strong>anciële <strong>voor</strong><strong>de</strong>el levert<br />
<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart het <strong>voor</strong><strong>de</strong>el op dat <strong>de</strong> bermgrond b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het gebied van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
gebruikt kan word<strong>en</strong>.<br />
Per 1 juli 1999 is Actief Bo<strong>de</strong>mbeheer [lit. 5] verankerd <strong>in</strong> het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit (Bouwstoff<strong>en</strong>besluit<br />
bo<strong>de</strong>m- <strong>en</strong> oppervlaktewater<strong>en</strong>bescherm<strong>in</strong>g, Staatscourant 1995, nr. 567 [lit. 2]) door<br />
mid<strong>de</strong>l van <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet [lit. 1]. In het ka<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g<br />
grondverzet is e<strong>en</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn ‘Opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> toepass<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>in</strong> het ka<strong>de</strong>r<br />
van <strong>de</strong> vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet’ (ver<strong>de</strong>r <strong>in</strong>terim-richtlijn g<strong>en</strong>oemd) opgesteld [lit. 4].<br />
De bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart bestaat conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn uit twee <strong>de</strong>l<strong>en</strong>:<br />
1. De bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart: het opstell<strong>en</strong> van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart;<br />
2. Het <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong>: het toepass<strong>en</strong> van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart.<br />
Het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit biedt <strong>de</strong> mogelijkheid om verontre<strong>in</strong>ig<strong>de</strong> grond toe te pass<strong>en</strong> <strong>in</strong> “werk<strong>en</strong>”.<br />
E<strong>en</strong> werk is e<strong>en</strong> civieltechnisch werk met e<strong>en</strong> tij<strong>de</strong>lijk karakter. Met name twee verplicht<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
uit het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit vorm<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belemmer<strong>in</strong>g van het hergebruik van (licht) verontre<strong>in</strong>ig<strong>de</strong><br />
grond als bo<strong>de</strong>m, te wet<strong>en</strong>:<br />
1. <strong>de</strong> grond mag niet met <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m verm<strong>en</strong>gd word<strong>en</strong>;<br />
2. <strong>de</strong> grond moet terugneembaar zijn.<br />
De Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet neemt <strong>de</strong>ze belemmer<strong>in</strong>g<strong>en</strong> weg door on<strong>de</strong>r <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong><br />
vrijstell<strong>in</strong>g te verl<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong>ze verplicht<strong>in</strong>g<strong>en</strong> uit het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit. De Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g<br />
grondverzet stelt als <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> vrijstell<strong>in</strong>g:<br />
1. het gebruik van <strong>de</strong> grond moet plaatsv<strong>in</strong>d<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> gebied waar<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
is opgesteld conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn;<br />
2. <strong>de</strong> toe te pass<strong>en</strong> grond moet van gelijkwaardige of betere kwaliteit zijn dan <strong>de</strong> ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
bo<strong>de</strong>m;<br />
pag<strong>in</strong>a 7
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Inleid<strong>in</strong>g<br />
3. er moet meld<strong>in</strong>g van het gebruik word<strong>en</strong> gedaan bij burgemeester <strong>en</strong> wethou<strong>de</strong>rs (B&W) van<br />
<strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te. De meld<strong>in</strong>gsplicht rust op <strong>de</strong> eig<strong>en</strong>aar van <strong>de</strong> grond waarop <strong>de</strong><br />
verontre<strong>in</strong>ig<strong>de</strong> grond wordt hergebruikt.<br />
Is aan <strong>de</strong>ze <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> voldaan dan is <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet van toepass<strong>in</strong>g <strong>en</strong><br />
kan verontre<strong>in</strong>ig<strong>de</strong> grond word<strong>en</strong> hergebruikt buit<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>.<br />
De M<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> immissiewaard<strong>en</strong> (MVR) [lit. 3] is net als<br />
het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit <strong>en</strong> <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g Grondverzet per 1 juli 1999 <strong>in</strong> werk<strong>in</strong>g getred<strong>en</strong>.<br />
De Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> immissiewaard<strong>en</strong> biedt e<strong>en</strong> zekere versoepel<strong>in</strong>g<br />
van <strong>de</strong> normer<strong>in</strong>g. Grond die aan <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> voldoet van <strong>de</strong> vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g is multifunctioneel<br />
toepasbaar. De <strong>voor</strong> het opstell<strong>en</strong> van <strong>de</strong>ze bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart relevante regel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong>:<br />
1. <strong>voor</strong> PAK <strong>en</strong> EOX hoeft bij <strong>de</strong> bepal<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>gswaar<strong>de</strong> <strong>voor</strong> schone grond<br />
ge<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mtypecorrectie te word<strong>en</strong> uitgevoerd wanneer het perc<strong>en</strong>tage organisch stof lager<br />
is dan 10;<br />
2. <strong>voor</strong> EOX wordt als toets<strong>in</strong>gswaar<strong>de</strong> 0,3 mg/kg d.s. gehanteerd;<br />
3. <strong>voor</strong> PAK wordt als toets<strong>in</strong>gswaar<strong>de</strong> 1,0 mg/kg.d.s. gehanteerd.<br />
1.2 Ka<strong>de</strong>r<br />
De werkgroep, <strong>en</strong> hiermee het bevoeg<strong>de</strong> gezag, heeft aangegev<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> op te stell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
<strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> opgesteld moet word<strong>en</strong> conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<strong>en</strong>.<br />
1.3 Doelstell<strong>in</strong>g<br />
De doelstell<strong>in</strong>g is het vervaardig<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> (0 tot 0,5 mmv)<br />
conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<strong>en</strong> <strong>en</strong> het opstell<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong><br />
<strong>voor</strong> alle wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> Prov<strong>in</strong>cie Zeeland. De bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart is niet van toepass<strong>in</strong>g<br />
op <strong>de</strong> aanleg van nieuwe weg<strong>en</strong>. Zonodig is hier<strong>voor</strong> <strong>in</strong> overleg met het bevoegd gezag<br />
maatwerk vereist.<br />
Allereerst moet dui<strong>de</strong>lijk word<strong>en</strong> wat <strong>de</strong> werkgroep on<strong>de</strong>r e<strong>en</strong> weg verstaat. Hier<strong>voor</strong> is <strong>de</strong> <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itie<br />
aangehoud<strong>en</strong> van <strong>de</strong> Weg<strong>en</strong>verord<strong>en</strong><strong>in</strong>g Zeeland:<br />
E<strong>en</strong> weg is e<strong>en</strong> <strong>voor</strong> op<strong>en</strong>bare verkeersdoele<strong>in</strong>d<strong>en</strong> bestem<strong>de</strong> strook grond met daarop t<strong>en</strong>m<strong>in</strong>ste<br />
één verkeersbaan, al dan niet <strong>voor</strong> beperkt gebruik, met <strong>in</strong>begrip van <strong>de</strong> daar<strong>in</strong> geleg<strong>en</strong><br />
kunstwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> an<strong>de</strong>re daartoe behor<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Het begrip weg is <strong>in</strong> <strong>de</strong> verord<strong>en</strong><strong>in</strong>g zodanig omschrev<strong>en</strong> dat taluds, berm<strong>en</strong> <strong>en</strong> bermslot<strong>en</strong> daar<br />
per <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itie on<strong>de</strong>r vall<strong>en</strong>. Bij an<strong>de</strong>re daartoe behor<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> valt te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan <strong>in</strong>voeg-<br />
<strong>en</strong> uitrijstrok<strong>en</strong>, vlucht- <strong>en</strong> parkeerstrok<strong>en</strong>, parkeerhav<strong>en</strong>s, bushaltes, beplant<strong>in</strong>g, geluidsscherm<strong>en</strong>,<br />
wegverlicht<strong>in</strong>g etc.<br />
Om dui<strong>de</strong>lijkheid te krijg<strong>en</strong> over wat er on<strong>de</strong>r bermgrond wordt verstaan, is er e<strong>en</strong> <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itie opgesteld<br />
waar alle wegbeheer<strong>de</strong>rs mee uit <strong>de</strong> voet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong>. Bermgrond is <strong>de</strong> grond vanaf <strong>de</strong><br />
rand van <strong>de</strong> wegverhard<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> weg tot aan <strong>de</strong> <strong>in</strong>steek van <strong>de</strong> sloot of tot aan <strong>de</strong> voet van <strong>de</strong><br />
dijk/grondwal of tot aan <strong>de</strong> kru<strong>in</strong> van <strong>de</strong> dijk (bij e<strong>en</strong> dijkweg) tot 50 cm on<strong>de</strong>r het maaiveld. Indi<strong>en</strong><br />
er ge<strong>en</strong> sloot aanwezig is, wordt hier<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> arbitraire afstand van 10 meter aangehoud<strong>en</strong><br />
(6 meter <strong>voor</strong> geme<strong>en</strong>telijke wegberm<strong>en</strong>) vanaf <strong>de</strong> rand van <strong>de</strong> wegverhard<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> weg. Indi<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> fietspad langs <strong>de</strong> weg aanwezig is, is <strong>de</strong> wegberm het ge<strong>de</strong>elte vanaf <strong>de</strong> rand van het<br />
asfalt van <strong>de</strong> weg tot aan <strong>de</strong> rand van het asfalt van het fietspad <strong>en</strong> het ge<strong>de</strong>elte vanaf <strong>de</strong> rand<br />
van het asfalt tot aan <strong>de</strong> <strong>in</strong>steek van <strong>de</strong> sloot.<br />
Op <strong>de</strong> tek<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> op <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> pag<strong>in</strong>a word<strong>en</strong> <strong>de</strong> bov<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> term<strong>en</strong> verdui<strong>de</strong>lijkt:<br />
pag<strong>in</strong>a 8
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Inleid<strong>in</strong>g<br />
rand van<br />
het asfalt<br />
rand van<br />
het asfalt<br />
rand van<br />
het asfalt<br />
van <strong>de</strong> weg<br />
Wegberm<br />
<strong>in</strong>steek<br />
Wegberm voet dijk/grondwal<br />
wegberm<br />
Stoeprand<br />
tuss<strong>en</strong> weg<br />
<strong>en</strong> berm<br />
Kru<strong>in</strong> dijk<br />
talud<br />
rand van het<br />
asfalt van het<br />
fietspad<br />
rand van het<br />
asfalt van het<br />
fietspad<br />
wegberm fietspad<br />
waterkant<br />
wegberm<br />
wegberm<br />
talud<br />
talud<br />
pag<strong>in</strong>a 9
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Inleid<strong>in</strong>g<br />
1.4 Leeswijzer<br />
In hoofdstuk 2 tot <strong>en</strong> met 5 wordt <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart besprok<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> hoofdstuk 6 wordt<br />
het <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> beschrev<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 10
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
2 Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Het project is, zoals besprok<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> werkgroep bermgrond, conform <strong>de</strong> ‘<strong>in</strong>terim-richtlijn bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<strong>en</strong>’<br />
uitgevoerd. De mogelijke aanpak is aan <strong>de</strong> hand van <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> stapp<strong>en</strong><br />
beschrev<strong>en</strong>:<br />
• De basis van het opstell<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart bestaat uit e<strong>en</strong> historisch on<strong>de</strong>rzoek<br />
(paragraaf 2.1). Op basis van ontstaansgeschied<strong>en</strong>is, het bo<strong>de</strong>mgebruik <strong>en</strong> <strong>de</strong> wijze<br />
van on<strong>de</strong>rhoud zijn b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het beheersgebied conceptzones (kaarte<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>/gebied<strong>en</strong>) on<strong>de</strong>rscheid<strong>en</strong><br />
op basis van fysische eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m, het bo<strong>de</strong>mgebruik, het<br />
on<strong>de</strong>rhoud van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> (paragraaf 3.1) <strong>en</strong> is <strong>de</strong> zonediepte vastgesteld (paragraaf 3.2);<br />
• Vervolg<strong>en</strong>s zijn per conceptzone <strong>de</strong> aanwezige gegev<strong>en</strong>s (van bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> die bij <strong>de</strong><br />
wegbeheer<strong>de</strong>rs aanwezig zijn) vastgesteld. Op basis van <strong>de</strong>ze gegev<strong>en</strong>s wordt <strong>de</strong> strategie<br />
<strong>voor</strong> aanvull<strong>en</strong>d bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek bepaald (paragraaf 4.1 <strong>en</strong> 4.2);<br />
• De bestaan<strong>de</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> nieuwe gegev<strong>en</strong>s zijn separaat bewerkt <strong>en</strong> verwerkt <strong>in</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart.<br />
Per conceptzone zijn verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> statistische k<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> berek<strong>en</strong>d <strong>voor</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
stoff<strong>en</strong>. De kwaliteit van <strong>de</strong> conceptzones is berek<strong>en</strong>d. Vervolg<strong>en</strong>s is <strong>de</strong> zone-<strong>in</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g<br />
getoetst op ruimtelijke sam<strong>en</strong>hang <strong>en</strong> vergelijkbaarheid. Dit heeft geleid tot e<strong>en</strong> <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itieve<br />
zone-<strong>in</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g (paragraaf 5.1 <strong>en</strong> 5.2).<br />
2.1 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
In het historisch on<strong>de</strong>rzoek is e<strong>en</strong> <strong>in</strong>v<strong>en</strong>tarisatie gemaakt van historische gegev<strong>en</strong>s die van belang<br />
kunn<strong>en</strong> zijn <strong>voor</strong> <strong>de</strong> gebiedseig<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteit. Voor <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> is, per wegbeheer<strong>de</strong>r,<br />
gekek<strong>en</strong> naar <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> factor<strong>en</strong> die mogelijk bepal<strong>en</strong>d zijn <strong>voor</strong> <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong><br />
wegberm<strong>en</strong>:<br />
- aanlegmetho<strong>de</strong> van <strong>de</strong> wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong>;<br />
- on<strong>de</strong>rhoudsmethod<strong>en</strong> van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>;<br />
- on<strong>de</strong>rhoudsmethod<strong>en</strong> van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong>;<br />
- etmaal<strong>in</strong>t<strong>en</strong>siteit over <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>ciale <strong>en</strong> rijksweg<strong>en</strong>.<br />
Calamiteit<strong>en</strong>, zoals ongelukk<strong>en</strong> met (vracht)auto’s, zijn niet meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> als bepal<strong>en</strong><strong>de</strong> factor<br />
omdat ev<strong>en</strong>tuele verontre<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> altijd direct zijn afgegrav<strong>en</strong>.<br />
2.1.1 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Waterschapp<strong>en</strong> [lit. 6 <strong>en</strong> 7]<br />
Al <strong>in</strong> 1466 was er <strong>in</strong> Zeeland sprake van e<strong>en</strong> ‘strate’, welke verhard was met kl<strong>in</strong>kers. Aan het<br />
e<strong>in</strong>d van <strong>de</strong> 16 e eeuw war<strong>en</strong> reeds <strong>en</strong>kele hoofdweg<strong>en</strong> verhard. To<strong>en</strong> <strong>in</strong> het beg<strong>in</strong> van <strong>de</strong> 19 e<br />
eeuw steeds meer doorgaan<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> verhard werd<strong>en</strong>, werd<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel kei<strong>en</strong> <strong>en</strong> kl<strong>in</strong>kers als verhard<strong>in</strong>g<br />
toegepast. Waar kei<strong>en</strong> te duur war<strong>en</strong>, kwam<strong>en</strong> kl<strong>in</strong>kers. Tuss<strong>en</strong> 1804 <strong>en</strong> 1840 werd<br />
ruim 1200 kilometer rijksweg<strong>en</strong> bekl<strong>in</strong>kerd. Vanaf ongeveer 1840 werd <strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dweg aangelegd,<br />
met name <strong>voor</strong> <strong>de</strong> niet al te drukke, lan<strong>de</strong>lijke weg<strong>en</strong>. Ze war<strong>en</strong> goedkoper <strong>in</strong> aanleg, maar<br />
duur<strong>de</strong>r <strong>in</strong> on<strong>de</strong>rhoud. De kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> zeld<strong>en</strong> opnieuw bestraat, terwijl e<strong>en</strong>maal per<br />
jaar e<strong>en</strong> beetje gr<strong>in</strong>d op <strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> gered<strong>en</strong> werd.<br />
Op Schouw<strong>en</strong>-Duiveland is tuss<strong>en</strong> 1850 <strong>en</strong> 1860 door <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>r Schouw<strong>en</strong> e<strong>en</strong> weg verhard<br />
met schelp<strong>en</strong> <strong>en</strong> gr<strong>in</strong>d. Deze buit<strong>en</strong>gewoon kostbare uitgave werd door <strong>de</strong> Commissie <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />
gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> verantwoord, doordat <strong>in</strong> geval van nood snel dijkmaterial<strong>en</strong> over <strong>de</strong>ze weg moest<strong>en</strong>.<br />
An<strong>de</strong>rs dan an<strong>de</strong>re waterschapp<strong>en</strong> <strong>in</strong> Zeeland wil<strong>de</strong> <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>r Schouw<strong>en</strong> s<strong>in</strong>ds 1795 eig<strong>en</strong>lijk<br />
niets meer met het weg<strong>en</strong>on<strong>de</strong>rhoud te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> op <strong>de</strong> dijk<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
door <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>r verhard. De aangeleg<strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dweg <strong>in</strong> <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>r was e<strong>en</strong> eerste aanzet <strong>in</strong> e<strong>en</strong><br />
uitgebreid verhard<strong>in</strong>gsprogramma.<br />
pag<strong>in</strong>a 11
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
De Prov<strong>in</strong>ciale Stat<strong>en</strong> probeerd<strong>en</strong> tegemoet te kom<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> kost<strong>en</strong> die waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
aan het weg<strong>en</strong>on<strong>de</strong>rhoud kwijt war<strong>en</strong>. In 1852 werd geld verstrekt <strong>voor</strong> <strong>de</strong> aanleg van<br />
kl<strong>in</strong>ker- <strong>en</strong> gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong>.<br />
In totaal is 132 km kl<strong>in</strong>kerverhard<strong>in</strong>g aangelegd. Deze was ver<strong>de</strong>eld, zoals aangegev<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> tabel. Tot 1910 blev<strong>en</strong> <strong>de</strong> Prov<strong>in</strong>ciale Stat<strong>en</strong> <strong>de</strong> aanleg van verhar<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> f<strong>in</strong>ancier<strong>en</strong>.<br />
Tabel 1: Aangeleg<strong>de</strong> kl<strong>in</strong>ker- <strong>en</strong> gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> <strong>in</strong> 1852<br />
Kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> (el) Gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> (el)<br />
Walcher<strong>en</strong> 57.546<br />
Thol<strong>en</strong> / S<strong>in</strong>t Philipsland 38.368 9.382<br />
Noord <strong>en</strong> Zuid-Beveland 30.959 45.111<br />
West Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> 47.310 9.196<br />
Oost Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> 18.552 38.892<br />
Gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> zijn uite<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk op grote schaal toegepast <strong>in</strong> <strong>de</strong> 19 e eeuw. Ook pu<strong>in</strong>weg<strong>en</strong> zag m<strong>en</strong><br />
vaak. S<strong>in</strong>ds <strong>de</strong> 2 e helft van <strong>de</strong> 19 e eeuw kreg<strong>en</strong> veel weg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> verhard<strong>in</strong>g met ste<strong>en</strong>slag; <strong>de</strong>ze<br />
war<strong>en</strong> beter geschikt <strong>voor</strong> snelle motorvoertuig<strong>en</strong>. Deze weg<strong>en</strong> werd<strong>en</strong>, alle<strong>en</strong> <strong>in</strong> Zeeland, “macadamweg<strong>en</strong>”<br />
g<strong>en</strong>oemd. Voor <strong>de</strong> verhard<strong>in</strong>g werd<strong>en</strong> <strong>in</strong> Zeeland stukgeslag<strong>en</strong> porfier, grès of<br />
slakk<strong>en</strong> gebruikt. Deze verhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> word<strong>en</strong> als pot<strong>en</strong>tieel verdachte locaties gezi<strong>en</strong>.<br />
Op Zuid Beveland was het waterschap De Bree<strong>de</strong> Water<strong>in</strong>g bewest<strong>en</strong> Yerseke erg <strong>voor</strong>uitstrev<strong>en</strong>d<br />
<strong>en</strong> had het grootste aantal gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> van alle Zeeuwse Waterschapp<strong>en</strong>. In 1912 had De<br />
Bree<strong>de</strong> Water<strong>in</strong>g bewest<strong>en</strong> Yerseke maar liefst 92 km van zijn pol<strong>de</strong>rweg<strong>en</strong> begr<strong>in</strong>d.<br />
In 1920 / 1930 zijn <strong>in</strong> Zeeland veel gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> omgevormd tot ste<strong>en</strong>slagweg<strong>en</strong>, omdat bij het<br />
to<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> snelverkeer <strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong> mankem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> g<strong>in</strong>g<strong>en</strong> verton<strong>en</strong>. De gr<strong>in</strong>dlaag werd bij<br />
<strong>de</strong> omvorm<strong>in</strong>g als fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g gebruikt <strong>en</strong> on<strong>de</strong>r profiel gebracht. Daarna is <strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dlaag over<strong>de</strong>kt<br />
met e<strong>en</strong> laag ste<strong>en</strong>slag, welke werd vastgewalst met e<strong>en</strong> kleihoud<strong>en</strong>d mid<strong>de</strong>l. Dit is langzamerhand<br />
vervang<strong>en</strong> door teer <strong>en</strong> daarna door teerhoud<strong>en</strong>d asfalt.<br />
Tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong>ze ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> rondom <strong>de</strong> gr<strong>in</strong>dweg<strong>en</strong>, werd er ge<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhoud gepleegd aan <strong>de</strong><br />
kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong>. In 1930 was ongeveer <strong>de</strong> helft van <strong>de</strong> rijksweg<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kl<strong>in</strong>kerverhard<strong>in</strong>g <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>.<br />
In Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> <strong>en</strong> Noord-Beveland zijn <strong>in</strong> <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> ’20 al teerweg<strong>en</strong> aangelegd, maar<br />
m<strong>en</strong> had nog ge<strong>en</strong> ervar<strong>in</strong>g hoe <strong>de</strong>ze weg<strong>en</strong> zich zoud<strong>en</strong> houd<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r druk van <strong>de</strong> boer<strong>en</strong>karr<strong>en</strong>.<br />
Het grote <strong>voor</strong>beeld <strong>voor</strong> veel waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> pol<strong>de</strong>rbestur<strong>en</strong> werd opnieuw waterschap<br />
De Bree<strong>de</strong> Water<strong>in</strong>g bewest<strong>en</strong> Yerseke. Daar was m<strong>en</strong> al s<strong>in</strong>ds 1910 bezig met het ter<strong>en</strong> van<br />
weg<strong>en</strong> met hete koolteer, als e<strong>en</strong> van <strong>de</strong> we<strong>in</strong>ige waterschapp<strong>en</strong> van Zeeland.<br />
Vooral <strong>de</strong> kost<strong>en</strong>bespar<strong>in</strong>g bij <strong>de</strong> veel duurzamer asfaltweg<strong>en</strong> werd e<strong>en</strong> doorslaggev<strong>en</strong>d argum<strong>en</strong>t<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> discussie <strong>voor</strong> of teg<strong>en</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong>. Omstreeks 1930 kon <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>situatie <strong>in</strong> Zeeland<br />
als volgt omschrev<strong>en</strong> word<strong>en</strong>: Walcher<strong>en</strong> valt op door <strong>de</strong> vele kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong>, Zeeuwsch-<br />
Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> valt op door <strong>de</strong> vele keiweg<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> rest van Zeeland bevatte overweg<strong>en</strong>d veel<br />
gr<strong>in</strong>d- <strong>en</strong> ste<strong>en</strong>slagweg<strong>en</strong>. Tot aan <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Wereldoorlog zijn <strong>de</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> bepal<strong>en</strong>d geweest<br />
<strong>voor</strong> Walcher<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> tw<strong>in</strong>tiger jar<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> <strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rland emulsies van teer <strong>en</strong> petroleumasfalt op <strong>de</strong> markt.<br />
S<strong>in</strong>ds 1923 werd <strong>in</strong> heel Ne<strong>de</strong>rland spramex gebruikt – e<strong>en</strong> petroleumasfalt – dat goed gebruikt<br />
kon word<strong>en</strong> als oppervlaktebehan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>gmid<strong>de</strong>l. Na<strong>de</strong>rhand kwam<strong>en</strong> <strong>de</strong> asfaltemulsies op <strong>de</strong><br />
markt.<br />
pag<strong>in</strong>a 12
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Vanaf 1930 zijn <strong>in</strong> Zeeland reeds diverse weg<strong>en</strong> geteerd. Dit gebeur<strong>de</strong> nog heel simpel door het<br />
wegoppervlak te bestrijk<strong>en</strong> met teer. In 1938 had waterschap De Bree<strong>de</strong> Water<strong>in</strong>g bewest<strong>en</strong><br />
Yerseke ca. 42 kilometer teerweg<strong>en</strong>. De verhard<strong>in</strong>gsbreedte van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> was 3 meter. Aanvankelijk<br />
<strong>de</strong>kte m<strong>en</strong> <strong>de</strong> teer af met zand, maar dit bleek on<strong>de</strong>r zware druk te slap. Later g<strong>in</strong>g<br />
m<strong>en</strong> split aanbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
De ontwikkel<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> is gekoppeld aan maatschappelijke problem<strong>en</strong>. Niet<br />
alle<strong>en</strong> het belang van betere, sterkere <strong>en</strong> glad<strong>de</strong>re weg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>d gemotoriseerd<br />
verkeer rechtvaardig<strong>de</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>aanleg, maar ook sociale <strong>en</strong> hygiënische motiev<strong>en</strong> speeld<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> rol <strong>en</strong> rechtvaardigd<strong>en</strong> het gebruik van bepaal<strong>de</strong> verhard<strong>in</strong>gsmaterial<strong>en</strong>.<br />
Voor <strong>de</strong> asfaltweg<strong>en</strong> <strong>de</strong>ed m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beroep op het nationalistische argum<strong>en</strong>t dat alle<strong>en</strong> product<strong>en</strong><br />
van eig<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>m gebruikt werd<strong>en</strong>. Asfalt was e<strong>en</strong> bijproduct van <strong>de</strong> olieraff<strong>in</strong>a<strong>de</strong>rij<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
asfaltbereid<strong>in</strong>g kon dus als Ne<strong>de</strong>rlandse activiteit word<strong>en</strong> aangemerkt <strong>en</strong> verschafte aan veel<br />
Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs werk.<br />
Intuss<strong>en</strong> stu<strong>de</strong>er<strong>de</strong> m<strong>en</strong> ver<strong>de</strong>r op <strong>de</strong> beste <strong>en</strong> m<strong>in</strong>st kostbare vorm van wegverhard<strong>in</strong>g. Via <strong>de</strong><br />
Pol<strong>de</strong>rbond liet m<strong>en</strong> regelmatig <strong>de</strong>skundig<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> om hun visie over <strong>de</strong> kwaliteit van verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
verhard<strong>in</strong>gstechniek<strong>en</strong> te gev<strong>en</strong>. Ook <strong>de</strong> Vere<strong>en</strong>ig<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> Bitumeuze Wegconstructies<br />
verga<strong>de</strong>r<strong>de</strong> af <strong>en</strong> toe <strong>in</strong> Zeeland <strong>en</strong> veel technici van pol<strong>de</strong>rs <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
lez<strong>in</strong>g<strong>en</strong> beluister<strong>en</strong>. Rijkswaterstaat heeft – via het hoofd district weg<strong>en</strong>techniek ir. G.J. van d<strong>en</strong><br />
Broek – van meet af aan e<strong>en</strong> grote <strong>in</strong>vloed uitgeoef<strong>en</strong>d op <strong>de</strong> kwaliteitseis<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het asfaltm<strong>en</strong>gsel.<br />
M<strong>en</strong> heeft actief <strong>de</strong>elg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> discussies over asfaltm<strong>en</strong>gsels, bitumeuze kwaliteit<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> hecht<strong>in</strong>gsproblem<strong>en</strong>. Vooral e<strong>en</strong> grof dicht asfaltbeton heeft zich <strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rland on<strong>de</strong>r<br />
<strong>in</strong>vloed van Rijkswaterstaat tot e<strong>en</strong> specifiek Ne<strong>de</strong>rlands systeem ontwikkeld, dat zich <strong>in</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
opzicht<strong>en</strong> van <strong>de</strong> <strong>in</strong> het buit<strong>en</strong>land toegepaste m<strong>en</strong>gsels on<strong>de</strong>rscheid<strong>de</strong>. E<strong>en</strong> belangrijk<br />
punt hierbij was <strong>de</strong> kwaliteit van het asfaltm<strong>en</strong>gsel; er werd<strong>en</strong> <strong>in</strong> Ne<strong>de</strong>rland hoge eis<strong>en</strong> gesteld<br />
aan het bitum<strong>en</strong> dat <strong>voor</strong> asfaltbeton werd gebruikt. Door e<strong>en</strong> rijk asfalteus bitum<strong>en</strong> te kiez<strong>en</strong>,<br />
kon m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> duurzame <strong>en</strong> toch ook stroeve constructie mak<strong>en</strong>. Ver<strong>de</strong>r heeft Rijkswaterstaat<br />
<strong>voor</strong>schrift<strong>en</strong> gemaakt <strong>voor</strong> het vastlegg<strong>en</strong> van <strong>de</strong> eis<strong>en</strong> <strong>voor</strong> zand <strong>en</strong> vulstof, zodat m<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> vrijwel constant bitum<strong>en</strong>gehalte kreeg. Dit g<strong>en</strong>ormaliseer<strong>de</strong> product werd hierdoor buit<strong>en</strong>gewoon<br />
betrouwbaar <strong>en</strong> bedrijfszeker.<br />
In <strong>de</strong> Twee<strong>de</strong> Wereldoorlog werd<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> <strong>in</strong>grijp<strong>en</strong><strong>de</strong> veran<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g<strong>en</strong> doorgevoerd; er was nauwelijks<br />
geld <strong>voor</strong> bestrat<strong>in</strong>g, er war<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> bitumeuze material<strong>en</strong>, ge<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>teer, ge<strong>en</strong> asfaltpreparat<strong>en</strong>.<br />
Het <strong>en</strong>ige dat <strong>de</strong> wegbeheer<strong>de</strong>rs kond<strong>en</strong> do<strong>en</strong> was ‘lapp<strong>en</strong>’: scheur<strong>en</strong> dicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
kuil<strong>en</strong> vull<strong>en</strong> met pu<strong>in</strong> of asfaltgranulaat. Na verloop van tijd lukt ook dit niet meer, omdat <strong>de</strong><br />
slijtlaag gewoon verslet<strong>en</strong> was.<br />
Na <strong>de</strong> oorlog nam <strong>de</strong> mechanisatie <strong>in</strong> snel tempo toe. Op <strong>de</strong> mod<strong>de</strong>rige pol<strong>de</strong>rweg<strong>en</strong> leverd<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> zware mach<strong>in</strong>es onoverkomelijke problem<strong>en</strong> op. De wegbeheer<strong>de</strong>rs zat<strong>en</strong> met onoverkomelijke<br />
problem<strong>en</strong> hoe ze aan <strong>de</strong> b<strong>en</strong>odig<strong>de</strong> geld<strong>en</strong> <strong>voor</strong> on<strong>de</strong>rhoud <strong>en</strong> verbeter<strong>in</strong>g moest<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.<br />
Zowel <strong>de</strong> Unie van Waterschapp<strong>en</strong> als <strong>de</strong> Sticht<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> <strong>de</strong> Landbouw w<strong>en</strong>dd<strong>en</strong> zich tot<br />
<strong>de</strong> m<strong>in</strong>ister met het verzoek e<strong>en</strong> afzon<strong>de</strong>rlijke commissie <strong>voor</strong> <strong>de</strong> waterschapsweg<strong>en</strong> <strong>in</strong> te stell<strong>en</strong>.<br />
De m<strong>in</strong>ister weiger<strong>de</strong> dit.<br />
Op Walcher<strong>en</strong> was het e<strong>in</strong><strong>de</strong> van <strong>de</strong> ell<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>in</strong> zicht. De <strong>in</strong>undatie van 1944 had het gehele eiland<br />
– met uitzon<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> dorpskern<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> hoge b<strong>in</strong>n<strong>en</strong>stad van Mid<strong>de</strong>lburg - on<strong>de</strong>r<br />
water gezet <strong>en</strong> na <strong>de</strong> droogmak<strong>in</strong>g <strong>in</strong> 1945 war<strong>en</strong> <strong>de</strong> herstelplann<strong>en</strong> <strong>in</strong> snel tempo op tafel<br />
gekom<strong>en</strong>. Op 2 augustus 1945 werd <strong>de</strong> Snelcommissie Walcher<strong>en</strong> <strong>in</strong> het lev<strong>en</strong> geroep<strong>en</strong>. De<br />
opdracht was dat b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> ongeveer 8 maand<strong>en</strong> <strong>de</strong> commissie e<strong>en</strong> plan moest opstell<strong>en</strong> dat kon<br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> als grondslag <strong>voor</strong> <strong>de</strong> herverkavel<strong>in</strong>g van het geïnun<strong>de</strong>er<strong>de</strong> Walcher<strong>en</strong>, <strong>voor</strong> het herstel<br />
van het landschap <strong>en</strong> <strong>de</strong> recreatiemogelijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> verbeter<strong>in</strong>g van verkeer <strong>en</strong> <strong>in</strong>dustrie.<br />
In dit plan war<strong>en</strong> uite<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk i<strong>de</strong>eën over weg<strong>en</strong>, waterlop<strong>en</strong>, bebouw<strong>in</strong>g, recreatie <strong>en</strong><br />
landschap opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 13
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Om landschappelijke, maar <strong>voor</strong>al om f<strong>in</strong>anciële red<strong>en</strong><strong>en</strong> wil<strong>de</strong> m<strong>en</strong> zoveel mogelijk het ou<strong>de</strong><br />
tracé van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>. Ver<strong>de</strong>r vond m<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> hoofdverkeersweg<strong>en</strong> als het ev<strong>en</strong> kon door<br />
<strong>de</strong> dorpskern<strong>en</strong> geleid moest<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> positief punt bij <strong>de</strong> gedachtegang over e<strong>en</strong> betere<br />
structuur <strong>voor</strong> het weg<strong>en</strong>net op Walcher<strong>en</strong> was dat m<strong>en</strong> er unaniem van overtuigd was dat het<br />
ou<strong>de</strong> weg<strong>en</strong>net van <strong>voor</strong> <strong>de</strong> <strong>in</strong>undatie ronduit slecht was. Zowel <strong>de</strong> ver<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g over het eiland als<br />
<strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> was volstrekt ontoereik<strong>en</strong>d.<br />
Met veel zorg heeft <strong>de</strong> commissie e<strong>en</strong> nieuw <strong>en</strong> uitgebrei<strong>de</strong>r tertiair weg<strong>en</strong>net opgezet, met belangrijke<br />
diagonaalverb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> aansluit<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> tertiaire weg<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rl<strong>in</strong>g, zodat<br />
meer doorgaan<strong>de</strong> routes ontstond<strong>en</strong>. De commissie pleitte nog <strong>voor</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong>, omdat<br />
die <strong>de</strong> vorm van bestrat<strong>in</strong>g beter bij het ou<strong>de</strong> Walcherse landschap zou aansluit<strong>en</strong> dan asfalt- of<br />
teerweg<strong>en</strong>. Uite<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk heeft m<strong>en</strong> daar toch niet <strong>voor</strong> gekoz<strong>en</strong>. Asfaltweg<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> <strong>de</strong> toekomst<br />
<strong>en</strong> ook <strong>voor</strong> Walcher<strong>en</strong> koos m<strong>en</strong> <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> goe<strong>de</strong> toekomst.<br />
Op 6 juni 1952 berichtte <strong>de</strong> Herverkavel<strong>in</strong>gcommissie Walcher<strong>en</strong> het college van Ge<strong>de</strong>puteer<strong>de</strong><br />
Stat<strong>en</strong> dat m<strong>en</strong> zover was dat <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> <strong>in</strong> het verkavel<strong>in</strong>gblok overgedrag<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Nog niet dui<strong>de</strong>lijk was to<strong>en</strong> aan wie. Vroeger was het zo dat <strong>de</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
pol<strong>de</strong>r Walcher<strong>en</strong> stukjes weg on<strong>de</strong>rhield<strong>en</strong>. M<strong>en</strong> achtte het aanbevel<strong>en</strong>swaardig om het beheer<br />
<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhoud aan één lichaam over te drag<strong>en</strong>. Uite<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk vond m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> onconv<strong>en</strong>tionele oploss<strong>in</strong>g:<br />
het opricht<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> wegschap, dat als juridische organisatiestructuur <strong>de</strong> vorm van<br />
e<strong>en</strong> waterschap gebruikte. Het werd dus het Wegschap Walcher<strong>en</strong>, met als doel <strong>de</strong> verzorg<strong>in</strong>g<br />
van het op<strong>en</strong>bare weg<strong>en</strong>net op Walcher<strong>en</strong>; aanleg, beheer <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhoud <strong>en</strong> <strong>in</strong> to<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
mate ook <strong>de</strong> verbeter<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>.<br />
Het wegschap was goedgekeurd bij Kon<strong>in</strong>klijk Besluit van 9 oktober 1953. Bij <strong>de</strong> opricht<strong>in</strong>g<br />
kreeg het Wegschap ongeveer 340 kilometer weg<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r zijn hoe<strong>de</strong>. Het net van verhar<strong>de</strong><br />
weg<strong>en</strong> was aanzi<strong>en</strong>lijk groter dan vroeger, omdat veel onverhar<strong>de</strong> weggetjes door <strong>de</strong> ruilverkavel<strong>in</strong>g<br />
wel verhard war<strong>en</strong>. In totaal war<strong>en</strong> er 9 weg<strong>en</strong> die het wegschap niet <strong>in</strong> <strong>de</strong> to<strong>en</strong>malige<br />
staat over wil<strong>de</strong> nem<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> belangrijk punt was dat <strong>de</strong> herverkavel<strong>in</strong>gcommissie e<strong>en</strong> wegbreedte<br />
van 3 meter voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> vond <strong>voor</strong> het landbouwverkeer, terwijl het wegschap al aan zag<br />
kom<strong>en</strong> dat dit onvoldo<strong>en</strong><strong>de</strong> was.<br />
Al snel blek<strong>en</strong> <strong>de</strong> smalle weg<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> onverhar<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> niet meer <strong>de</strong> landbouwvoertuig<strong>en</strong> te<br />
kunn<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong>, laat staan <strong>de</strong> verkeersdrukte. De landbouw kreeg steeds zwaar<strong>de</strong>re <strong>en</strong> grotere<br />
mach<strong>in</strong>es, zodat het passer<strong>en</strong> van bij<strong>voor</strong>beeld e<strong>en</strong> dorsmach<strong>in</strong>e op <strong>de</strong> weg alle<strong>en</strong> kon door <strong>in</strong><br />
<strong>de</strong> wegberm te duik<strong>en</strong>. Zeker met <strong>de</strong> toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> recreatie, blek<strong>en</strong> <strong>de</strong> plattelandsweg<strong>en</strong> absoluut<br />
niet berek<strong>en</strong>d op het drukke verkeer. Het wegschap repareer<strong>de</strong> – ev<strong>en</strong>als <strong>de</strong> waterschapp<strong>en</strong><br />
– <strong>de</strong> kapotte wegberm<strong>en</strong> <strong>en</strong> vul<strong>de</strong> steeds weer <strong>de</strong> gat<strong>en</strong> langs <strong>de</strong> weg aan met hoogov<strong>en</strong>slakk<strong>en</strong>,<br />
asfaltgranulaat <strong>en</strong> pu<strong>in</strong>.<br />
De eerste jar<strong>en</strong> na <strong>de</strong> opricht<strong>in</strong>g had het wegschap veel werk om die smalle herverkavel<strong>in</strong>gweg<strong>en</strong><br />
te verbred<strong>en</strong> tot m<strong>in</strong>st<strong>en</strong>s 4 meter. Ie<strong>de</strong>r jaar teer<strong>de</strong> m<strong>en</strong> – ev<strong>en</strong>als <strong>de</strong> waterschapp<strong>en</strong> -<br />
weg<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong>kte m<strong>en</strong> <strong>de</strong> vloeibare weg<strong>en</strong>teer met gr<strong>in</strong>d af.<br />
Snoei<strong>en</strong> <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhoud van het gro<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> perman<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> zware post <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> weg- <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong>. Reeds vanaf <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> vijftig werd gesproeid teg<strong>en</strong> distels, omdat<br />
m<strong>en</strong> kracht<strong>en</strong>s <strong>de</strong> distelverord<strong>en</strong><strong>in</strong>g verplicht was tot bestrijd<strong>in</strong>g. In 1991 is hieraan e<strong>en</strong> e<strong>in</strong>d<br />
gekom<strong>en</strong> doordat er e<strong>en</strong> conv<strong>en</strong>ant is aangegaan met <strong>de</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie,<br />
waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> zich vastlegd<strong>en</strong> op het niet-chemisch bestrijd<strong>en</strong> van <strong>de</strong> akkerdistel.<br />
Dit was maatschappelijk gezi<strong>en</strong> niet meer aanvaardbaar.<br />
Door <strong>de</strong> droge zomer van 1960 ontstond<strong>en</strong> veel bermbrand<strong>en</strong>. Op meer dan 185 plaats<strong>en</strong> op<br />
Walcher<strong>en</strong> liep<strong>en</strong> <strong>de</strong> bermbrand<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> hand, waardoor ongeveer 9000 m 2 wegbeplant<strong>in</strong>g beschadigd<br />
of vernield werd. Ook <strong>in</strong> <strong>de</strong> rest van Zeeland liep<strong>en</strong> vele bermbrand<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> hand,<br />
waardoor ook daar veel wegbeplant<strong>in</strong>g beschadigd werd.<br />
pag<strong>in</strong>a 14
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Ook <strong>de</strong> ontwikkel<strong>in</strong>g van fietspad<strong>en</strong> viel on<strong>de</strong>r het beleid van <strong>de</strong> weg- <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong>. In<br />
1961 werd het eerste tegelpad vervang<strong>en</strong> door asfalt. Losligg<strong>en</strong><strong>de</strong> tegels war<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gevaar<br />
<strong>voor</strong> <strong>de</strong> verkeersveiligheid <strong>en</strong> veroorzaakt<strong>en</strong> veel ongelukk<strong>en</strong>. Vooral fietspad<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> kuststrook<br />
war<strong>en</strong> gewild. In <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> tachtig werd <strong>de</strong> roep om fietspad<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> maar sterker.<br />
M<strong>en</strong> richtte zich steeds vaker op aparte fietspad<strong>en</strong>; niet alle<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> recreatie maar ook <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> verkeersveiligheid. De onveiligheid nam hand over hand toe omdat er veel te grote verschill<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> snelheid op één smalle weg war<strong>en</strong>. Dr<strong>in</strong>g<strong>en</strong>d was dan ook <strong>de</strong> w<strong>en</strong>s om meer fietspad<strong>en</strong><br />
aan te legg<strong>en</strong>.<br />
De kantonniers verzorgd<strong>en</strong> vanaf <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> zestig <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>, repareerd<strong>en</strong> ie<strong>de</strong>r gaatje <strong>in</strong> weg<strong>en</strong>,<br />
fietspad<strong>en</strong> <strong>en</strong> vuld<strong>en</strong> berm<strong>en</strong> aan of schaafd<strong>en</strong> ze af, aanvankelijk met e<strong>en</strong> platte schop. Zij<br />
controleerd<strong>en</strong> of er gat<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> weg zat<strong>en</strong> <strong>en</strong> of er teveel hemelwater op het weg<strong>de</strong>k stond.<br />
Scheur<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> gerepareerd door het uithakk<strong>en</strong> van <strong>de</strong> gescheur<strong>de</strong> <strong>de</strong>klaag <strong>en</strong><br />
het volstopp<strong>en</strong> van het gat met teergr<strong>in</strong>d. Over het algeme<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> weg<strong>en</strong> gemaakt door op<br />
e<strong>en</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g e<strong>en</strong> spreidlaag aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> die af te dicht<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> oppervlaktebehan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g.<br />
Op sommige weg<strong>en</strong> was <strong>de</strong> oppervlaktebehan<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g geheel verslet<strong>en</strong> <strong>en</strong> daardoor war<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> extra kwetsbaar. Hierdoor trad<strong>en</strong> verzakk<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op.<br />
E<strong>en</strong> an<strong>de</strong>r probleem werd <strong>de</strong> steeds to<strong>en</strong>em<strong>en</strong><strong>de</strong> zware belast<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>. Diverse weg<strong>en</strong><br />
war<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> oorlog versterkt met pu<strong>in</strong> dat afkomstig was van <strong>de</strong> bombar<strong>de</strong>m<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Op het<br />
cunet van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> aard<strong>en</strong> weg<strong>en</strong> werd e<strong>en</strong> pu<strong>in</strong>laag gevleid <strong>en</strong> daarover werd geasfalteerd.<br />
De pu<strong>in</strong>fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g was echter niet voldo<strong>en</strong><strong>de</strong>. Op Walcher<strong>en</strong> ruïneerd<strong>en</strong> ook <strong>de</strong> dijkversterk<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
die <strong>voor</strong> <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>r Walcher<strong>en</strong> door Rijkswaterstaat uitgevoerd werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>.<br />
Maar liefst 75% van <strong>de</strong> plattelandsweg<strong>en</strong> van Walcher<strong>en</strong> had <strong>de</strong> status van B-weg, teg<strong>en</strong> 10%<br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> rest van Zeeland. Het wegschap had dus e<strong>en</strong> probleem. Zware transport<strong>en</strong> met dijkmaterial<strong>en</strong><br />
g<strong>in</strong>g<strong>en</strong> over smalle <strong>en</strong> slappe B-weg<strong>en</strong> naar Ritthem. Ook <strong>de</strong> opkomst van het hav<strong>en</strong>terre<strong>in</strong><br />
Zuid-Sloe betek<strong>en</strong><strong>de</strong> e<strong>en</strong> stroom van zware transport<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r dat <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> aangepast war<strong>en</strong>.<br />
Ver<strong>de</strong>r zijn er <strong>in</strong> <strong>de</strong> herverkavel<strong>in</strong>g veel weg<strong>en</strong> aangelegd op grond waar tot dan toe ge<strong>en</strong> weg<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong>. De grond was dus nog niet voldo<strong>en</strong><strong>de</strong> gezet. Op zo’n zwak gefun<strong>de</strong>er<strong>de</strong><br />
weg met e<strong>en</strong> flexibele kleion<strong>de</strong>rgrond veroorzaakte e<strong>en</strong> biet<strong>en</strong>wag<strong>en</strong> direct scheur<strong>en</strong> <strong>in</strong> het asfalt.<br />
Intuss<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> diverse overhed<strong>en</strong> wel zicht op het probleem. De kapotte weg<strong>en</strong> op Walcher<strong>en</strong><br />
sprak<strong>en</strong> wat dat betreft e<strong>en</strong> dui<strong>de</strong>lijke taal. E<strong>en</strong> aanpass<strong>in</strong>g van alle weg<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> mo<strong>de</strong>rne<br />
eis<strong>en</strong> vond<strong>en</strong> <strong>de</strong> wegbeheer<strong>de</strong>rs <strong>in</strong> <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> zev<strong>en</strong>tig echter niet haalbaar. Als oploss<strong>in</strong>g om <strong>de</strong><br />
draagkracht te vergrot<strong>en</strong> was het mogelijk om meer<strong>de</strong>re lag<strong>en</strong> asfalt over elkaar aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,<br />
die naar behoefte e<strong>en</strong> dikte hadd<strong>en</strong> van 10 tot 20 cm of soms zelfs nog wel meer.<br />
In 1978 werd door alle wegbeheer<strong>de</strong>rs <strong>in</strong> Zeeland beslot<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> B-weg<strong>en</strong> versterkt moest<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong>. De Suikerunie had beslot<strong>en</strong> om alle biet<strong>en</strong> per as naar <strong>de</strong> fabriek zoud<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />
aangevoerd. Ongeveer 300 kilometer B-weg<strong>en</strong> zou aangepakt moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Hieron<strong>de</strong>r<br />
viel ook het plan om <strong>de</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> van asfalt te <strong>voor</strong>zi<strong>en</strong>. In pr<strong>in</strong>cipe werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> B-weg<strong>en</strong> alle<strong>en</strong><br />
versterkt <strong>en</strong> niet verbreed. Hier<strong>voor</strong> was echter ge<strong>en</strong> geld. Zeeland kreeg slechts 4,8% uit<br />
<strong>de</strong> lan<strong>de</strong>lijke pot.<br />
On<strong>de</strong>rtuss<strong>en</strong> was <strong>de</strong> situatie op sommige weg<strong>en</strong> onhoudbaar geword<strong>en</strong>. Vrijwel alle weg<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> reconstructie nodig: e<strong>en</strong> versterk<strong>in</strong>g <strong>en</strong> e<strong>en</strong> verbred<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> verhard<strong>in</strong>g. Ook <strong>voor</strong><br />
<strong>de</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> was <strong>de</strong> situatie zorgelijk. Het on<strong>de</strong>rhoud werd <strong>voor</strong>uit geschov<strong>en</strong>, maar op e<strong>en</strong><br />
gegev<strong>en</strong> mom<strong>en</strong>t kon dit niet meer.<br />
De kleiachtige on<strong>de</strong>rgrond op Walcher<strong>en</strong> <strong>en</strong> Thol<strong>en</strong> zorg<strong>de</strong> na 3 ope<strong>en</strong>volg<strong>en</strong><strong>de</strong> jar<strong>en</strong> van<br />
droogte <strong>in</strong> 1969 <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> groot probleem. De on<strong>de</strong>rgrond veroorzaakte grote verschill<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>in</strong>kl<strong>in</strong>k<strong>in</strong>g.<br />
Scheur<strong>en</strong>, verzakk<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> golv<strong>in</strong>g<strong>en</strong> teisterd<strong>en</strong> het weg<strong>de</strong>k.<br />
pag<strong>in</strong>a 15
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
In 1995 was het opnieuw e<strong>en</strong> rampzalige zomer. Forse scheur<strong>en</strong> ontstond<strong>en</strong> <strong>in</strong> het asfalt. Door<br />
<strong>de</strong> langdurige hitte was <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m erg droog geword<strong>en</strong>. Weg<strong>en</strong> die toch al <strong>in</strong>klonk<strong>en</strong>, zakt<strong>en</strong><br />
ver<strong>de</strong>r <strong>in</strong> door <strong>de</strong> droogte <strong>en</strong> het zware verkeer. De weg<strong>en</strong> van <strong>de</strong> weg- <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong><br />
er meer last van dan <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong>. Prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dikkere constructie<br />
<strong>en</strong> bestond<strong>en</strong> uit e<strong>en</strong> laag gr<strong>in</strong>dasfaltbeton, e<strong>en</strong> laag op<strong>en</strong> asfaltbeton <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>klaag.<br />
Bij <strong>de</strong> plattelandsweg<strong>en</strong> ontbrak <strong>de</strong> tuss<strong>en</strong>laag. Over die weg<strong>en</strong> kwam ook m<strong>in</strong><strong>de</strong>r vrachtverkeer<br />
<strong>en</strong> daarom hadd<strong>en</strong> ze niet zo’n zware constructie nodig. Echter <strong>de</strong> kleiachtige on<strong>de</strong>rgrond op<br />
Schouw<strong>en</strong>-Duiveland, Walcher<strong>en</strong> <strong>en</strong> Thol<strong>en</strong> blek<strong>en</strong> toch e<strong>en</strong> probleem te gev<strong>en</strong>.<br />
Omstreeks 1975 - 1980 is er e<strong>en</strong> actie gestart om <strong>de</strong> nog bestaan<strong>de</strong> kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> te behoud<strong>en</strong>.<br />
In heel Zeeland lag<strong>en</strong> nog 345 stukjes niet-geasfalteer<strong>de</strong> weg<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> groot <strong>de</strong>el hiervan was<br />
verhard met kl<strong>in</strong>kers. Onverhar<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> bijna niet meer <strong>voor</strong>. De meeste stukjes nietgeasfalteer<strong>de</strong><br />
weg<strong>en</strong> tel<strong>de</strong> Oost-Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met 101 stukjes, gevolgd door West-<br />
Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> met 84 stukjes. Zuid-Beveland had 81 niet-geasfalteer<strong>de</strong> stukjes weg -<br />
waaron<strong>de</strong>r 13 gro<strong>en</strong>e dijk<strong>en</strong> -, Noord-Beveland 16, Thol<strong>en</strong> <strong>en</strong> S<strong>in</strong>t Philipsland 15, Schouw<strong>en</strong>-<br />
Duiveland 30 <strong>en</strong> Walcher<strong>en</strong> 38, waaron<strong>de</strong>r 31 kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong>. Deze 31 kl<strong>in</strong>kerweg<strong>en</strong> op Walcher<strong>en</strong><br />
hadd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>gte van 45 kilometer, maar <strong>in</strong> 1980 resteer<strong>de</strong> er slechts nog 3 kilometer. Deze<br />
ligt er mom<strong>en</strong>teel nog. Op splits<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van geasfalteer<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> is vaak nog e<strong>en</strong> restant van<br />
<strong>de</strong> oorspronkelijke bestrat<strong>in</strong>g te zi<strong>en</strong>. De afgelop<strong>en</strong> 30 jaar is maar liefst 90% van <strong>de</strong> pol<strong>de</strong>rweg<strong>en</strong><br />
geasfalteerd. Tot 1990 is door <strong>de</strong> weg- <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> gebruik gemaakt van teerhoud<strong>en</strong>d<br />
asfalt, <strong>voor</strong>namelijk uit f<strong>in</strong>ancieel oogpunt.<br />
Ondanks <strong>de</strong> problem<strong>en</strong> op <strong>de</strong> B-weg<strong>en</strong>, g<strong>in</strong>g het beheer <strong>en</strong> on<strong>de</strong>rhoud aan <strong>de</strong> doorgaan<strong>de</strong> weg<strong>en</strong><br />
door. In 1980 leg<strong>de</strong> het wegschap <strong>de</strong> eerste snelheidsremmers <strong>in</strong> Zeeland aan <strong>in</strong> Grijpskerke<br />
<strong>en</strong> Oostkapelle.<br />
Als één van <strong>de</strong> eerste wegbeheer<strong>de</strong>rs <strong>in</strong> Zeeland heeft het wegschap betonweg<strong>en</strong> aangelegd.<br />
Halverwege <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> tachtig kwam er e<strong>en</strong> bested<strong>in</strong>gsbeperk<strong>in</strong>g <strong>voor</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>, terwijl m<strong>en</strong> toch<br />
e<strong>en</strong> goed weg<strong>en</strong>net wil<strong>de</strong>. De bezu<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> dwong<strong>en</strong> <strong>de</strong> technische di<strong>en</strong>st tot creativiteit; betonweg<strong>en</strong><br />
kond<strong>en</strong> <strong>de</strong> uitkomst zijn. Het <strong>voor</strong><strong>de</strong>el van e<strong>en</strong> betonweg is dat <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rhoudskost<strong>en</strong><br />
40% lager zijn dan bij asfaltweg<strong>en</strong>, dat <strong>de</strong> weg zeker 30 tot 40 jaar meegaat <strong>en</strong> het rijgemak<br />
groot is. Op e<strong>en</strong> betonlaag hoeft namelijk ge<strong>en</strong> slijtlaag aangebracht te word<strong>en</strong>, die om <strong>de</strong> paar<br />
jaar vervang<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong>. In 1986 zijn <strong>de</strong> eerste betonweg<strong>en</strong> door het wegschap aangelegd.<br />
In 1988 werd<strong>en</strong> ook an<strong>de</strong>re experim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> toegepast. Twee weg<strong>en</strong> zijn gereconstrueerd met e<strong>en</strong><br />
nieuwe recycl<strong>in</strong>gmetho<strong>de</strong>. Het koud hergebruik van het teerasfalt <strong>en</strong> het fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gsmateriaal<br />
was e<strong>en</strong> Franse metho<strong>de</strong>: <strong>in</strong> één werkgang werd het ou<strong>de</strong> verhard<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gsmateriaal<br />
gefreesd, gem<strong>en</strong>gd met cem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> weer gespreid <strong>en</strong> geprofileerd. Na verdicht<strong>in</strong>g met e<strong>en</strong> wals<br />
was het resultaat e<strong>en</strong> gebond<strong>en</strong> ste<strong>en</strong>fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g van hoogwaardige kwaliteit. Die gebond<strong>en</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g<br />
kon afge<strong>de</strong>kt word<strong>en</strong> met één laag asfaltbeton of e<strong>en</strong> dubbele slijtlaag. Na <strong>de</strong>ze geslaag<strong>de</strong><br />
proef werd <strong>de</strong>ze metho<strong>de</strong> overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door <strong>de</strong> overige wegbeheer<strong>de</strong>rs van Zeeland.<br />
Na <strong>de</strong> fusie van <strong>de</strong> vier waterschapp<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> <strong>de</strong> Westerschel<strong>de</strong> <strong>en</strong> het wegschap Walcher<strong>en</strong> is<br />
het on<strong>de</strong>rhoud van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> bebouw<strong>de</strong> kom terug naar <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gegaan. Het<br />
waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> is per 1 januari 1996 e<strong>en</strong> feit.<br />
In Zeeuwsch-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> kan <strong>in</strong> wegon<strong>de</strong>rhoud het volg<strong>en</strong><strong>de</strong> on<strong>de</strong>rscheid gemaakt word<strong>en</strong>. In<br />
het gebied van het vroegere waterschap Hulster Ambacht kom<strong>en</strong> meer weg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> met weg<strong>en</strong>teer<br />
dan <strong>in</strong> <strong>de</strong> gebied<strong>en</strong> van <strong>de</strong> vroegere waterschapp<strong>en</strong> De Drie Ambacht<strong>en</strong> <strong>en</strong> Het Vrije<br />
van Sluis. Er is <strong>in</strong> het weg<strong>en</strong><strong>in</strong>formatiesysteem echter nooit geregistreerd welke weg<strong>en</strong> zon<strong>de</strong>r<br />
weg<strong>en</strong>teer zijn aangelegd, waardoor er vanuit gegaan wordt dat alle bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> vergelijkbaar<br />
zijn.<br />
pag<strong>in</strong>a 16
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Aan het on<strong>de</strong>rhoud van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> is feitelijk na alle fusies van waterschapp<strong>en</strong> niets veran<strong>de</strong>rd;<br />
<strong>in</strong>di<strong>en</strong> noodzakelijk wordt e<strong>en</strong> nieuwe <strong>de</strong>klaag op <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> aangebracht. De nieuwe<br />
<strong>de</strong>k- <strong>en</strong>n slijtlaag bestaat s<strong>in</strong>ds 1990 uit niet teerhoud<strong>en</strong>d asfalt, dat op <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> teerhoud<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
weg<strong>en</strong> wordt aangelegd. De red<strong>en</strong> hier<strong>voor</strong> heeft dui<strong>de</strong>lijk e<strong>en</strong> f<strong>in</strong>anciële oorzaak: het<br />
afvoer<strong>en</strong> van het gefrees<strong>de</strong> asfalt <strong>en</strong> het fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gsmateriaal is <strong>de</strong>rmate duur dat m<strong>en</strong> er<strong>voor</strong><br />
gekoz<strong>en</strong> heeft om het teerhoud<strong>en</strong>d asfalt te lat<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong> <strong>en</strong> hierdoor meer kilometer wegl<strong>en</strong>gte<br />
kan on<strong>de</strong>rhoud<strong>en</strong>.<br />
Nieuwe weg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> door <strong>de</strong> waterschapp<strong>en</strong> niet aangelegd. Slechts één weg is <strong>in</strong> het gebied<br />
van waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> reconstructie e<strong>en</strong> niet teerhoud<strong>en</strong><strong>de</strong> weg (Hogelandseweg<br />
te Walcher<strong>en</strong>), maar uit e<strong>en</strong> <strong>in</strong>-situ on<strong>de</strong>rzoek is geblek<strong>en</strong> dat <strong>de</strong>ze wegberm als<br />
categorie 1 beoor<strong>de</strong>eld di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong>.<br />
Overzicht verhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Waterschapp<strong>en</strong> <strong>in</strong> 2004:<br />
Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> Waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Asfaltweg<strong>en</strong> 2009 km 1128 km<br />
Betonweg<strong>en</strong> 63 km 2 km<br />
Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> 53 km 20 km<br />
Half verhar<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> 110 km 161 km<br />
Onverhar<strong>de</strong> weg<strong>en</strong> 25 km 42 km<br />
Totaal 2260 km 1353 km<br />
Ver<strong>de</strong>r blijkt <strong>de</strong> wijze van afgrav<strong>en</strong> <strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong> van <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> <strong>in</strong> alle gebied<strong>en</strong> hetzelf<strong>de</strong>. De<br />
(berm)grond wordt e<strong>en</strong> aantal jaar <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot gezet, zodat ev<strong>en</strong>tuele vegetatie afsterft waarna <strong>de</strong><br />
grond hergebruikt kan word<strong>en</strong>. Bij het <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot zett<strong>en</strong> van <strong>de</strong> afgegrav<strong>en</strong> grond is nooit on<strong>de</strong>rscheid<br />
gemaakt <strong>in</strong> het type wegverhard<strong>in</strong>g, waardoor er verm<strong>en</strong>g<strong>in</strong>g plaats heeft gevond<strong>en</strong>.<br />
Voor het aanvull<strong>en</strong> van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> wordt door waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> s<strong>in</strong>ds april<br />
2001 <strong>voor</strong>af e<strong>en</strong> partijbemonster<strong>in</strong>g uitgevoerd om na te gaan welke kwaliteit bermgrond wordt<br />
aangebracht. Voor april 2001 werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> aangevuld met grond waarvan <strong>de</strong> kwaliteit niet<br />
bek<strong>en</strong>d was. Waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> is <strong>in</strong> januari 2004 begonn<strong>en</strong> met het on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong><br />
van <strong>de</strong> <strong>de</strong>pots met bermgrond.<br />
Door <strong>de</strong> aanleg van elektriciteits-, telefoon- <strong>en</strong> televisiekabels wordt door <strong>de</strong> diverse bedrijv<strong>en</strong><br />
regelmatig <strong>in</strong> <strong>de</strong> berm gegrav<strong>en</strong> om kabels te vervang<strong>en</strong> of om extra kabels aan te legg<strong>en</strong>. Ook<br />
<strong>voor</strong> <strong>de</strong> aanleg <strong>en</strong> het on<strong>de</strong>rhoud van rioler<strong>in</strong>gbuiz<strong>en</strong> wordt regelmatig <strong>in</strong> <strong>de</strong> berm gegrav<strong>en</strong>.<br />
Door <strong>de</strong>ze werkzaamhed<strong>en</strong> wordt er regelmatig <strong>in</strong> <strong>de</strong> berm geroerd.<br />
2.1.2 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> geme<strong>en</strong>telijke weg<strong>en</strong><br />
Reeds <strong>in</strong> <strong>de</strong> 15 e eeuw zijn <strong>in</strong> <strong>de</strong> dorp<strong>en</strong> <strong>en</strong> sted<strong>en</strong> weg<strong>en</strong> met kl<strong>in</strong>kerverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> aangelegd.<br />
Pas <strong>in</strong> <strong>de</strong> 19 e eeuw zijn weg<strong>en</strong> aangelegd met e<strong>en</strong> asfaltverhard<strong>in</strong>g <strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>en</strong>kele gevall<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> betonverhard<strong>in</strong>g. Na <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> 70 is m<strong>en</strong> begonn<strong>en</strong> met <strong>de</strong> aanleg van rondweg<strong>en</strong> <strong>in</strong> grotere<br />
sted<strong>en</strong>, waarbij e<strong>en</strong> wegberm naast <strong>de</strong> verhard<strong>in</strong>g is aangelegd.<br />
E<strong>en</strong> <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> waterschaps- <strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong> loopt door b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>tegr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>.<br />
Hierdoor zijn <strong>de</strong>ze traject<strong>en</strong> op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze <strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> perio<strong>de</strong> aangelegd als <strong>de</strong> waterschapsweg<strong>en</strong>.<br />
Bij navraag is ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s geblek<strong>en</strong> dat <strong>in</strong> sommige gevall<strong>en</strong> <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>aar<br />
zijn geword<strong>en</strong> van waterschapsweg<strong>en</strong> of van prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong>, waarbij het waterschap <strong>in</strong><br />
<strong>en</strong>kele gevall<strong>en</strong> nog verantwoor<strong>de</strong>lijk is <strong>voor</strong> het on<strong>de</strong>rhoud. Dit is dan afgesprok<strong>en</strong> bij <strong>de</strong> overdracht<br />
van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>.<br />
Doordat <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> niet altijd <strong>de</strong> opdracht gegev<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> tot <strong>de</strong> aanleg van <strong>de</strong> weg<strong>en</strong>, of<br />
omdat m<strong>en</strong> <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> overgedrag<strong>en</strong> heeft gekreg<strong>en</strong>, is niet bek<strong>en</strong>d of er weg<strong>en</strong> aanwezig zijn<br />
pag<strong>in</strong>a 17
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
die aangelegd zijn zon<strong>de</strong>r weg<strong>en</strong>teer. Aang<strong>en</strong>om<strong>en</strong> is daarom dat alle weg<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>teer bevatt<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> word<strong>en</strong> hierna asfaltweg<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd.<br />
Het on<strong>de</strong>rhoud van <strong>de</strong>ze wegberm<strong>en</strong> geschied op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> wijze als bij het waterschap. Ev<strong>en</strong>tuele<br />
gat<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> aangevuld met schone grond.<br />
Vroeger werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> gemaaid met e<strong>en</strong> gewone maaimach<strong>in</strong>e <strong>en</strong> werd het onkruid bestred<strong>en</strong><br />
met chemische bestrijd<strong>in</strong>gsmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. Door ecologisch maai<strong>en</strong> is dit niet meer nodig. De<br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> pass<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> bestrijd<strong>in</strong>gsmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> meer toe <strong>in</strong> wegberm<strong>en</strong> als onkruidbestrijd<strong>in</strong>g,<br />
maar onbek<strong>en</strong>d is wanneer m<strong>en</strong> gestopt is met spuit<strong>en</strong>.<br />
2.1.3 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Prov<strong>in</strong>cie Zeeland directie I & V [lit. 8]<br />
Door <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland zijn direct na <strong>de</strong> oorlog (vanaf ca. 1947) <strong>de</strong> eerste weg<strong>en</strong> aangelegd.<br />
In totaal heeft m<strong>en</strong> nu 460 kilometer weg<strong>en</strong> <strong>in</strong> eig<strong>en</strong>dom <strong>en</strong> beheer door <strong>de</strong> gehele prov<strong>in</strong>cie. In<br />
eerste <strong>in</strong>stantie zijn door <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>ciale waterstaat weg<strong>en</strong> aangelegd met e<strong>en</strong> verhard<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong><br />
fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gslaag van pu<strong>in</strong> <strong>en</strong> slakk<strong>en</strong> of kl<strong>in</strong>kers met hierover e<strong>en</strong> bitum<strong>in</strong>euze laag of kl<strong>in</strong>kerverhard<strong>in</strong>g.<br />
De bitum<strong>in</strong>euze laag bestond uit e<strong>en</strong> laag gr<strong>in</strong>dasfaltbeton <strong>en</strong> e<strong>en</strong> laag op<strong>en</strong> asfaltbeton.<br />
De door <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>ciale waterstaat toegepaste bitum<strong>en</strong>constructies war<strong>en</strong> van beg<strong>in</strong> af aan<br />
teervrij. Later zijn hierover <strong>de</strong>klag<strong>en</strong> aangebracht om <strong>de</strong> constructie dikker <strong>en</strong> dus ook sterker te<br />
mak<strong>en</strong>, bestaan<strong>de</strong> uit gr<strong>in</strong>d, op<strong>en</strong> of dicht asfaltbeton. De huidige directie Infrastructuur <strong>en</strong> Vervoer<br />
voert nu het asfalton<strong>de</strong>rhoud uit door <strong>de</strong> gehele prov<strong>in</strong>cie, waarbij uiteraard ge<strong>en</strong> teerhoud<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
product<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegepast.<br />
Het prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong>net is <strong>in</strong>ge<strong>de</strong>eld naar <strong>de</strong> verkeersplanologische functie, waarbij gekek<strong>en</strong> is<br />
naar <strong>de</strong> rol van <strong>de</strong> weg <strong>in</strong> het totale netwerk. Bij <strong>de</strong>ze categoriser<strong>in</strong>g is on<strong>de</strong>rscheid gemaakt<br />
naar verkeer met e<strong>en</strong> herkomst of bestemm<strong>in</strong>g buit<strong>en</strong> Zeeland, verkeer dat b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> Zeeland blijft<br />
maar van het <strong>en</strong>e naar het an<strong>de</strong>re gebied rijdt <strong>en</strong> verkeer dat zich geheel afwikkelt b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>d verkeersgebied. In Zeeland zijn <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> <strong>in</strong>ge<strong>de</strong>eld <strong>in</strong> stroomweg<strong>en</strong>, gebiedsontsluit<strong>in</strong>gsweg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> erftoegangsweg<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s is er e<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>net <strong>in</strong> verblijfsgebied<strong>en</strong>.<br />
Als gekek<strong>en</strong> wordt naar <strong>de</strong> verkeers<strong>in</strong>t<strong>en</strong>siteit kan geconclu<strong>de</strong>erd word<strong>en</strong> dat <strong>de</strong>ze over prov<strong>in</strong>ciale<br />
weg<strong>en</strong> varieert van 400 tot ca. 10000 verkeersbeweg<strong>in</strong>g<strong>en</strong> per weg over het gehele jaar.<br />
Het bermon<strong>de</strong>rhoud van <strong>de</strong>ze bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> bestaat uit het afgrav<strong>en</strong> van <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> <strong>in</strong>di<strong>en</strong><br />
<strong>de</strong>ze onvoldo<strong>en</strong><strong>de</strong> afvoermogelijkhed<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het overtollige water. Ev<strong>en</strong>tuele onvolmaakte<br />
berm<strong>en</strong> langs <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> mom<strong>en</strong>teel aangevuld met schone grond. Voor 1998<br />
werd<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze onvolmaakthed<strong>en</strong> aangevuld met vrijgekom<strong>en</strong> bermgrond, <strong>in</strong>di<strong>en</strong> dit beschikbaar<br />
was.<br />
Ver<strong>de</strong>r wordt er ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s on<strong>de</strong>rhoud gepleegd aan <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> door het ecologisch maai<strong>en</strong> van<br />
<strong>de</strong> berm<strong>en</strong>. Vroeger werd<strong>en</strong> <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> gemaaid met e<strong>en</strong> gewone maaimach<strong>in</strong>e <strong>en</strong> werd het<br />
onkruid bestred<strong>en</strong> met chemische bestrijd<strong>in</strong>gsmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. Door ecologisch maai<strong>en</strong> is dit niet meer<br />
nodig. De prov<strong>in</strong>cie past dan ook s<strong>in</strong>ds 1990 ge<strong>en</strong> bestrijd<strong>in</strong>gsmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong> meer toe <strong>in</strong> wegberm<strong>en</strong><br />
als onkruidbestrijd<strong>in</strong>g.<br />
De prov<strong>in</strong>ciale weg<strong>en</strong> lop<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s door e<strong>en</strong> aantal bebouw<strong>de</strong> komm<strong>en</strong>. In het ste<strong>de</strong>lijk gebied<br />
bestaan <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> hoofdzakelijk uit beton. Omdat langs <strong>de</strong>ze weg<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> wegberm<strong>en</strong><br />
aanwezig zijn, word<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze weg<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> op te stell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart uitgeslot<strong>en</strong>.<br />
2.1.4 Historie van wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong> Rijkswaterstaat [lit. 9]<br />
Door Rijkswaterstaat directie Zeeland zijn bijna alle weg<strong>en</strong> na <strong>de</strong> oorlog aangelegd. Reeds vanaf<br />
<strong>de</strong> aanleg van <strong>de</strong> eerste weg<strong>en</strong> is ge<strong>en</strong> teerhoud<strong>en</strong>d asfalt gebruikt. In <strong>de</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gslaag zijn<br />
zand <strong>en</strong> kei<strong>en</strong> of kl<strong>in</strong>kers <strong>en</strong> na 1990 zand <strong>en</strong> ste<strong>en</strong>fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g 0/40 (of silex) toegepast. Slechts<br />
pag<strong>in</strong>a 18
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
<strong>in</strong> <strong>en</strong>kele gevall<strong>en</strong> zijn slakk<strong>en</strong> toegepast. Bov<strong>en</strong>op <strong>de</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>gslaag zijn één of meer<strong>de</strong>re lag<strong>en</strong><br />
asfaltbeton aangebracht, al dan niet met e<strong>en</strong> <strong>de</strong>klaag.<br />
Alle<strong>en</strong> van <strong>de</strong> N61 is bek<strong>en</strong>d dat het stuk weg van Stoppeldijkveer naar Terhole <strong>in</strong> 1932 is aangelegd<br />
met e<strong>en</strong> spreidlaag over e<strong>en</strong> fun<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g van hoogov<strong>en</strong>slakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> zandlaag. In 1953<br />
is <strong>de</strong>ze weg gereconstrueerd <strong>en</strong> is <strong>de</strong> <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> spreidlaag vervang<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> niet teerhoud<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
asfaltlaag.<br />
Van <strong>de</strong> N59 zijn bijna ge<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d, omdat <strong>de</strong>ze overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn van <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie.<br />
Wel is bek<strong>en</strong>d dat van Zierikzee tot Serooskerke teerhoud<strong>en</strong>d asfalt is gebruikt door <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie,<br />
maar dat hierop e<strong>en</strong> laag van 6 cm asfalt ligt die niet teerhoud<strong>en</strong>d is.<br />
Voor zover bek<strong>en</strong>d, zijn er ge<strong>en</strong> betonweg<strong>en</strong> aangelegd door Rijkswaterstaat directie Zeeland.<br />
De verkeers<strong>in</strong>t<strong>en</strong>siteit over rijksweg<strong>en</strong> varieert van ca. 5000 tot ca. 38000 verkeersbeweg<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
per weg over het gehele jaar.<br />
Langs <strong>de</strong> weg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> afgegrav<strong>en</strong> als er onvoldo<strong>en</strong><strong>de</strong> waterberg<strong>in</strong>g is. Kle<strong>in</strong>e gat<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangevuld met schone grond. Om grote gat<strong>en</strong> aan te vull<strong>en</strong> langs<br />
<strong>de</strong> weg wordt ge<strong>en</strong> pu<strong>in</strong> of slakk<strong>en</strong> gebruikt, maar doorgroeiblokk<strong>en</strong>. Langs <strong>de</strong> N57 zijn bocht<strong>en</strong><br />
bek<strong>en</strong>d waar<strong>in</strong> pu<strong>in</strong> of slakk<strong>en</strong> toegepast zijn als halfverhard<strong>in</strong>g. Vroeger werd<strong>en</strong> hier<strong>voor</strong> tegels<br />
gebruikt. Om onkruid te bestrijd<strong>en</strong> is tot <strong>en</strong> met 2001 Round-up <strong>in</strong> verdun<strong>de</strong> vorm gebruikt. Nu<br />
wordt select-spray gebruikt om <strong>de</strong> vluchtstrok<strong>en</strong> van ZOAB te behan<strong>de</strong>l<strong>en</strong>.<br />
Ver<strong>de</strong>r zijn er <strong>en</strong>kele calamiteit<strong>en</strong> (ongevall<strong>en</strong>) uit het verled<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d, maar <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> zijn<br />
altijd geheel ontgrav<strong>en</strong> <strong>en</strong> aangevuld met schone grond. Vorig jaar zijn er <strong>en</strong>kele kle<strong>in</strong>e bermbrand<strong>en</strong><br />
geweest, maar <strong>de</strong>ze zijn altijd direct geblust. Grote bermbrand<strong>en</strong> zijn niet bek<strong>en</strong>d bij <strong>de</strong><br />
di<strong>en</strong>stkr<strong>in</strong>g<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 19
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Werkwijze opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
pag<strong>in</strong>a 20
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
3 Opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
3.1 Concept zones<br />
Op basis van <strong>de</strong> <strong>in</strong> paragraaf 2.1.1 tot <strong>en</strong> met paragraaf 2.1.3 beschrev<strong>en</strong> algem<strong>en</strong>e historische<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g<strong>en</strong> op gebied van aanleg, on<strong>de</strong>rhoud <strong>en</strong> gebruik kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> op <strong>voor</strong>hand<br />
word<strong>en</strong> <strong>in</strong>ge<strong>de</strong>eld <strong>in</strong> zones die e<strong>en</strong> naar verwacht<strong>in</strong>g vergelijkbare bo<strong>de</strong>mkwaliteit hebb<strong>en</strong>.<br />
Daarbij is <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>in</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g gemaakt:<br />
• elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>;<br />
• asfaltweg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>;<br />
• betonweg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong>;<br />
• bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>cie;<br />
• bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> rijkswaterstaat.<br />
3.2 Vaststell<strong>in</strong>g zonediepte<br />
In <strong>de</strong> loop van <strong>de</strong> jar<strong>en</strong> is er <strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> veel geroerd (zie paragraaf 2.1.1 tot <strong>en</strong> met 2.1.3)<br />
door het legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> vervang<strong>en</strong> van kabels, het afgrav<strong>en</strong> <strong>en</strong> weer aanvull<strong>en</strong> van <strong>de</strong> bermgrond.<br />
Om na te gaan welke zonediepte aangehoud<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart is<br />
door waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> gekek<strong>en</strong> naar <strong>de</strong> chemische kwaliteit van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong>situ <strong>en</strong> <strong>de</strong> afgegrav<strong>en</strong> bermgrond <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot.<br />
3.2.1 Chemische kwaliteit <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Alle wegbeheer<strong>de</strong>rs grav<strong>en</strong> jaarlijks wegberm<strong>en</strong> af. Hier<strong>voor</strong> wordt gekek<strong>en</strong> welke wegberm<strong>en</strong><br />
opgehoogd zijn door aanwas van o.a. landbouwgrond. De aanwas van <strong>de</strong> berm wordt ontgrav<strong>en</strong>,<br />
waarbij <strong>de</strong> berm van <strong>de</strong> rand van het asfalt aflop<strong>en</strong>d naar <strong>de</strong> sloot wordt afgegrav<strong>en</strong>. De<br />
diepte varieert dan meestal van <strong>en</strong>kele c<strong>en</strong>timeters ter plaatse van het asfalt tot 30 of 40 cm ter<br />
plaatse van <strong>de</strong> sloot.<br />
De bermgrond wordt na het afgrav<strong>en</strong> <strong>in</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>pot opgeslag<strong>en</strong> om te rijp<strong>en</strong> (het verter<strong>en</strong> van <strong>de</strong><br />
graszod<strong>en</strong>). Hierbij werd tot 2004 ge<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>in</strong>g gehoud<strong>en</strong> met het type wegverhard<strong>in</strong>g, maar<br />
alle vrijkom<strong>en</strong><strong>de</strong> bermgrond werd per wegbeheer<strong>de</strong>r <strong>in</strong> e<strong>en</strong> <strong>de</strong>pot opgeslag<strong>en</strong>. Vanaf 2001 zijn<br />
<strong>de</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>de</strong> bermgrond gaan bemonster<strong>en</strong> om <strong>de</strong>ze grond <strong>in</strong> e<strong>en</strong> werk te kunn<strong>en</strong> verwerk<strong>en</strong><br />
of <strong>in</strong> e<strong>en</strong> berm als aanvulgrond te kunn<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong> van <strong>de</strong> <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
zijn bijgevoegd als bijlage 2.<br />
Uit <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> blijkt dat <strong>de</strong> bermgrond <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot licht verontre<strong>in</strong>igd is met PAK <strong>en</strong> m<strong>in</strong>erale olie.<br />
3.2.2 Chemische kwaliteit per bo<strong>de</strong>mlaag<br />
In 1997 is door waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>in</strong>-situ on<strong>de</strong>rzoek uitgevoerd naar <strong>de</strong> chemische<br />
verontre<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong>. Hierbij is on<strong>de</strong>rscheid gemaakt <strong>in</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> categorieën<br />
weg<strong>en</strong> (op basis van verkeers<strong>in</strong>t<strong>en</strong>siteit) <strong>en</strong> <strong>in</strong> bemonster<strong>in</strong>gsdiept<strong>en</strong>. Alle wegberm<strong>en</strong><br />
zijn on<strong>de</strong>rzocht over e<strong>en</strong> traject van 0 – 10 cm-mv <strong>en</strong> 10 – 50 cm-mv. In totaal zijn er 17 verschill<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
wegberm<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht over het gehele beheergebied, te wet<strong>en</strong> 3 weg<strong>en</strong> op Schouw<strong>en</strong><br />
Duiveland, 3 weg<strong>en</strong> op Noord-Beveland, 3 weg<strong>en</strong> op Walcher<strong>en</strong>, 3 weg<strong>en</strong> op Thol<strong>en</strong> <strong>en</strong> 5<br />
weg<strong>en</strong> op Zuid-Beveland.<br />
Uit dit on<strong>de</strong>rzoek is geblek<strong>en</strong> dat het PAK-gehalte <strong>in</strong> 11 monsters hoger is <strong>in</strong> het on<strong>de</strong>rste traject<br />
van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m <strong>en</strong> <strong>in</strong> 6 monsters PAK lager <strong>in</strong> het on<strong>de</strong>rste traject. Tev<strong>en</strong>s is geblek<strong>en</strong> dat het<br />
gehalte aan m<strong>in</strong>erale olie <strong>in</strong> 9 monsters hoger is <strong>in</strong> het on<strong>de</strong>rste traject, <strong>in</strong> 3 monsters gelijk is <strong>in</strong><br />
pag<strong>in</strong>a 21
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Opstell<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
bei<strong>de</strong> traject<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> 5 monsters lager <strong>in</strong> het on<strong>de</strong>rste traject. De analyseresultat<strong>en</strong> zijn<br />
bijgevoegd als bijlage 1.<br />
3.2.3 Vergelijk<strong>in</strong>g on<strong>de</strong>rzoeksresultat<strong>en</strong><br />
De gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> conc<strong>en</strong>traties van <strong>de</strong> chemische stoff<strong>en</strong> van het <strong>in</strong>situ on<strong>de</strong>rzoek zijn per gebied<br />
vergelek<strong>en</strong> met <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> uit <strong>de</strong> <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong>. De resultat<strong>en</strong> van <strong>de</strong> vergelijk<strong>in</strong>g is<br />
bijgevoegd als bijlage 3.<br />
Uit <strong>de</strong> vergelijk<strong>in</strong>g blijkt <strong>voor</strong> het PAK-gehalte het volg<strong>en</strong><strong>de</strong>:<br />
- <strong>in</strong> 3 van <strong>de</strong> 5 gebied<strong>en</strong> is het gehalte <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>pots hoger dan <strong>in</strong> het bo<strong>de</strong>mtraject<br />
0 - 10 cm-mv<br />
- <strong>in</strong> 4 van <strong>de</strong> 5 gebied<strong>en</strong> is het gehalte <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>pots lager dan <strong>in</strong> het bo<strong>de</strong>mtraject<br />
10 - 50 cm-mv<br />
Uit <strong>de</strong> vergelijk<strong>in</strong>g blijkt <strong>voor</strong> het gehalte aan m<strong>in</strong>erale olie het volg<strong>en</strong><strong>de</strong>:<br />
- <strong>in</strong> 1 van <strong>de</strong> 5 gebied<strong>en</strong> is het gehalte <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>pots hoger dan <strong>in</strong> het bo<strong>de</strong>mtraject<br />
0 - 10 cm-mv<br />
- <strong>in</strong> 3 van <strong>de</strong> 5 gebied<strong>en</strong> is het gehalte <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>pots lager dan <strong>in</strong> het bo<strong>de</strong>mtraject<br />
10 - 50 cm-mv<br />
Hieruit volgt dat <strong>in</strong> <strong>de</strong> wegberm ge<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rscheid is te mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> dieptetraject<strong>en</strong><br />
0 – 10 cm-mv <strong>en</strong> 10 – 50 cm-mv. Tev<strong>en</strong>s volgt uit <strong>de</strong> vergelijk<strong>in</strong>g van bei<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mdiept<strong>en</strong> dat<br />
<strong>de</strong> conc<strong>en</strong>traties van <strong>de</strong> bermgrond <strong>in</strong> het <strong>de</strong>pot <strong>voor</strong> het <strong>en</strong>e gebied hoger uitvalt t<strong>en</strong> opzichte<br />
van <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mtraject<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>voor</strong> het an<strong>de</strong>re gebied lager uitvalt.<br />
Conclusie:<br />
Op basis van <strong>de</strong> bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergelijk<strong>in</strong>g<strong>en</strong> blijkt dat er ge<strong>en</strong> verschil is <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
chemische kwaliteit van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> over <strong>de</strong> twee dieptetraject<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong><br />
overe<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> met <strong>de</strong> <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong>. Op basis van <strong>de</strong>ze vergelijk<strong>in</strong>g <strong>en</strong> het feit dat er<br />
<strong>voor</strong> kabelwerkzaamhed<strong>en</strong> veel <strong>in</strong> <strong>de</strong> berm is geroerd, is door <strong>de</strong> werkgroep geadviseerd om <strong>de</strong><br />
zonediepte vast te stell<strong>en</strong> op 50 cm (0-0,5 m-mv).<br />
pag<strong>in</strong>a 22
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Toets<strong>in</strong>g conceptzoner<strong>in</strong>g<br />
4 Toets<strong>in</strong>g conceptzoner<strong>in</strong>g<br />
4.1 Bestaan<strong>de</strong> resultat<strong>en</strong><br />
4.1.1 Waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Van waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> zijn bijna ge<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d; alle<strong>en</strong> van <strong>de</strong> waterschapsweg<strong>en</strong><br />
langs <strong>de</strong> N58 tuss<strong>en</strong> Bresk<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Roofack zijn gegev<strong>en</strong>s beschikbaar waaruit<br />
blijkt dat <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> beoor<strong>de</strong>eld moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> als licht verontre<strong>in</strong>igd (asfaltweg<strong>en</strong>).<br />
Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> is <strong>in</strong> het bezit van analyseresultat<strong>en</strong> van 5 elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>, 5<br />
betonweg<strong>en</strong> <strong>en</strong> 24 asfaltweg<strong>en</strong>. Op basis van <strong>de</strong>ze resultat<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> van <strong>de</strong> elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong><br />
beoor<strong>de</strong>eld als schone grond <strong>en</strong> <strong>de</strong> beton- <strong>en</strong> asfaltweg<strong>en</strong> als licht verontre<strong>in</strong>igd.<br />
Hierbij moet wel opgemerkt word<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> berm<strong>en</strong> van <strong>de</strong> betonweg<strong>en</strong> m<strong>in</strong><strong>de</strong>r verontre<strong>in</strong>igd zijn<br />
als die van <strong>de</strong> asfaltweg<strong>en</strong>.<br />
Uit <strong>de</strong> analyseresultat<strong>en</strong> is ver<strong>de</strong>r geblek<strong>en</strong> dat alle wegberm<strong>en</strong> als schoon beoor<strong>de</strong>eld moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> <strong>voor</strong> zowel zware metal<strong>en</strong> als <strong>voor</strong> <strong>de</strong> bestrijd<strong>in</strong>gsmid<strong>de</strong>l<strong>en</strong>. PAK <strong>en</strong> m<strong>in</strong>erale olie zijn <strong>de</strong><br />
kritische parameters.<br />
Van <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke wegberm<strong>en</strong> zijn bijna ge<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d; alle<strong>en</strong> van <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
Veere zijn gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d van 2 <strong>in</strong>-situ on<strong>de</strong>rzoek<strong>en</strong> langs asfaltweg<strong>en</strong> <strong>en</strong> van <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>te<br />
Terneuz<strong>en</strong> zijn gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d van e<strong>en</strong> partijkeur<strong>in</strong>g. Op basis van <strong>de</strong> analyseresultat<strong>en</strong><br />
moet<strong>en</strong> bei<strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>de</strong> <strong>de</strong>potgrond beoor<strong>de</strong>eld word<strong>en</strong> als licht verontre<strong>in</strong>igd.<br />
4.1.2 Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie I & V<br />
Van <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland zijn we<strong>in</strong>ig gegev<strong>en</strong>s bek<strong>en</strong>d over <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong>. Uit<br />
twee <strong>de</strong>potbemonster<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van bermgrond is geblek<strong>en</strong> dat <strong>de</strong> afgegrav<strong>en</strong> grond als schone<br />
grond beoor<strong>de</strong>eld moet word<strong>en</strong>. Ver<strong>de</strong>r is er nog e<strong>en</strong> rapport beschikbaar over <strong>de</strong> kwaliteit van<br />
<strong>de</strong> bermgrond langs <strong>de</strong> N254, waarbij <strong>in</strong>-situ 24 grep<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> zijn over 5,4 km wegl<strong>en</strong>gte. Uit<br />
dit on<strong>de</strong>rzoek blijkt dat <strong>de</strong> bermgrond als licht verontre<strong>in</strong>igd aangemerkt moet word<strong>en</strong>. In dit geval<br />
is PAK <strong>de</strong> kritische parameter.<br />
4.1.3 Rijkswaterstaat<br />
Door <strong>de</strong> diverse di<strong>en</strong>stkr<strong>in</strong>g<strong>en</strong> zijn <strong>in</strong> totaal 7 on<strong>de</strong>rzoeksrapport<strong>en</strong> ter beschikk<strong>in</strong>g gesteld. Uit<br />
alle analyseresultat<strong>en</strong> van <strong>de</strong>ze on<strong>de</strong>rzoeksrapport<strong>en</strong> blijk<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong> <strong>in</strong> sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>g van <strong>de</strong><br />
kwaliteit van <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong>. Dit kan veroorzaakt word<strong>en</strong> door het verschil <strong>in</strong> bemonster<strong>in</strong>gsstrategie.<br />
In nag<strong>en</strong>oeg alle gevall<strong>en</strong> moet <strong>de</strong> bermgrond beoor<strong>de</strong>eld word<strong>en</strong> als licht verontre<strong>in</strong>igd.<br />
4.2 Aanvull<strong>en</strong>d bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek<br />
4.2.1 Waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Per historische zone di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> resultat<strong>en</strong> van 20 m<strong>en</strong>gmonsters beschikbaar te zijn <strong>voor</strong> het<br />
bepal<strong>en</strong> van <strong>de</strong> zonekwaliteit. Bij het vaststell<strong>en</strong> van het aantal aan te lever<strong>en</strong> monsters per<br />
waterschap is gekek<strong>en</strong> naar <strong>de</strong> verhoud<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> wegl<strong>en</strong>gtes per wegverhard<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> bei<strong>de</strong><br />
waterschapp<strong>en</strong>. Er zijn reeds analyseresultat<strong>en</strong> van wegberm<strong>en</strong> van 25 asfaltweg<strong>en</strong>, 5 betonweg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> 5 elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 23
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Toets<strong>in</strong>g conceptzoner<strong>in</strong>g<br />
Ter on<strong>de</strong>rbouw<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> aanname dat <strong>de</strong> geme<strong>en</strong>telijke wegberm<strong>en</strong> van vergelijkbare kwaliteit<br />
zijn met <strong>de</strong> waterschapswegbem<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> er <strong>in</strong> totaal 20 geme<strong>en</strong>telijke wegberm<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht.<br />
Voor het aanvull<strong>en</strong>d on<strong>de</strong>rzoek wordt <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> <strong>in</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g aangehoud<strong>en</strong>:<br />
Geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Waterschap Zeeuwse Eiland<strong>en</strong> Waterschap Zeeuws Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong><br />
Asfaltweg<strong>en</strong> 15 - 6<br />
Betonweg<strong>en</strong> - 13 2<br />
Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> 5 9 6<br />
4.2.2 Prov<strong>in</strong>cie Zeeland, directie I & V<br />
Van <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland was slechts 1 bitum<strong>in</strong>euze weg bemonsterd. Er word<strong>en</strong> over <strong>de</strong> gehele<br />
prov<strong>in</strong>cie aanvull<strong>en</strong>d nog 19 bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht.<br />
4.2.3 Rijkswaterstaat<br />
In totaal war<strong>en</strong> er reeds 7 wegberm<strong>en</strong> on<strong>de</strong>rzocht. Er word<strong>en</strong> over <strong>de</strong> gehele prov<strong>in</strong>cie nog 13<br />
weg<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>d on<strong>de</strong>rzocht.<br />
4.3 Wijze van bemonster<strong>in</strong>g<br />
Bij het aanvull<strong>en</strong>d bo<strong>de</strong>mon<strong>de</strong>rzoek wordt per weg <strong>de</strong> bov<strong>en</strong>ste 50 cm van <strong>de</strong> wegberm on<strong>de</strong>rzocht<br />
over l<strong>en</strong>gte van 1 kilometer door mid<strong>de</strong>l van 10 grep<strong>en</strong>. Van <strong>de</strong>ze grep<strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong><br />
m<strong>en</strong>gmonster sam<strong>en</strong>gesteld <strong>voor</strong> analytisch on<strong>de</strong>rzoek op lutum- <strong>en</strong> organisch stofgehalte <strong>en</strong><br />
<strong>de</strong> parameters van het NEN pakket grond.<br />
pag<strong>in</strong>a 24
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
weergev<strong>en</strong><br />
5 Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong> weergev<strong>en</strong><br />
5.1 Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong> kwaliteit per homoge<strong>en</strong> <strong>de</strong>elgebied<br />
Alle gegev<strong>en</strong>s zijn ruimtelijk (<strong>en</strong> statistisch) geanalyseerd (zie bijlage 5). De locaties die <strong>voor</strong> dit<br />
on<strong>de</strong>rzoek gebruikt zijn, zijn weergegev<strong>en</strong> <strong>in</strong> bijlage 4. Bij <strong>de</strong> statistische berek<strong>en</strong><strong>in</strong>g<strong>en</strong> is er<br />
vanuit gegaan dat zones van vergelijkbare kwaliteit sam<strong>en</strong>gevoegd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
Om <strong>de</strong> achtergrondwaar<strong>de</strong> te karakteriser<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong><strong>de</strong> statistische k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong> gebruikt<br />
word<strong>en</strong>. De <strong>in</strong>terim-richtlijn gaat uit van het 95-perc<strong>en</strong>tiel <strong>en</strong> het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> als k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong>.<br />
De volg<strong>en</strong><strong>de</strong> statistische parameters zijn, zoals <strong>in</strong> bijlage 5 is aangegev<strong>en</strong>, bepaald (<strong>in</strong>clusief<br />
humus <strong>en</strong> lutum):<br />
• het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>;<br />
• <strong>de</strong> mediaan;<br />
• het 25-perc<strong>en</strong>tiel;<br />
• het 75-perc<strong>en</strong>tiel;<br />
• het 80-perc<strong>en</strong>tiel;<br />
• het 95-perc<strong>en</strong>tiel;<br />
• <strong>de</strong> uitbijterwaar<strong>de</strong> (waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> <strong>de</strong>ze waar<strong>de</strong> zijn mogelijk e<strong>en</strong> uitbijter);<br />
• het m<strong>in</strong>imum;<br />
• het maximum.<br />
Bij het berek<strong>en</strong><strong>en</strong> van <strong>de</strong> statistische parameters zijn gegev<strong>en</strong>s on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> <strong>de</strong>tectielimiet conform<br />
<strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn vervang<strong>en</strong> door 0,7 maal <strong>de</strong> <strong>de</strong>tectiegr<strong>en</strong>s. Vervolg<strong>en</strong>s is e<strong>en</strong> uitbijteranalyse<br />
uitgevoerd. Uitbijters zijn extreme waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> onev<strong>en</strong>redige grote <strong>in</strong>vloed hebb<strong>en</strong> op<br />
k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong> als het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> <strong>en</strong> het 95-perc<strong>en</strong>tiel. Naast <strong>de</strong> bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> statistische parameters<br />
zijn alle waard<strong>en</strong> getoetst aan <strong>de</strong> streef- <strong>en</strong> <strong>in</strong>terv<strong>en</strong>tiewaard<strong>en</strong>.<br />
In <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> tabel word<strong>en</strong> <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> waard<strong>en</strong> per conceptzone weergegev<strong>en</strong>, welke<br />
omgerek<strong>en</strong>d zijn naar standaard bo<strong>de</strong>m.<br />
Conceptzone As Cd Cr Cu Hg Pb Ni Zn PAK m<strong>in</strong>.olie<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong><br />
(13 waarnerm<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 10,47 0,36 51,97 18,47 0,13 40,80 21,28 89,15 1,91 85,14<br />
asfaltweg<strong>en</strong><br />
(49 waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 13,82 0,35 40,70 21,74 0,12 54,72 20,01 102,4 10,33 252,7<br />
betonweg<strong>en</strong><br />
(20 waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 12,87 0,37 41,85 19,59 0,09 44,84 17,09 91,07 9,63 131,6<br />
bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> prov.<br />
(19 waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 11,38 0,29 32,19 15,21 0,09 40,59 15,38 86,76 3,53 108,4<br />
bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> rws.<br />
(20 waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 11,30 0,44 29,64 17,27 0,09 51,53 13,68 92,45 2,12 151,18<br />
In totaal zijn 3 analyseresultat<strong>en</strong> als uitbijter niet meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> database. Red<strong>en</strong> hier<strong>voor</strong><br />
is dat het PAK-gehalte <strong>de</strong> <strong>in</strong>terv<strong>en</strong>tiewaar<strong>de</strong> overschrijdt. Bij e<strong>en</strong> visuele <strong>in</strong>spectie ter plaatse<br />
van <strong>de</strong> twee van <strong>de</strong>ze wegberm<strong>en</strong> is tev<strong>en</strong>s geblek<strong>en</strong> dat dit waarschijnlijk veroorzaakt wordt<br />
door <strong>de</strong> asfaltrest<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> berm. Bij <strong>de</strong> <strong>de</strong>r<strong>de</strong> wegberm is dit waarschijnlijk veroorzaakt door e<strong>en</strong><br />
bermbrand, waarvan <strong>de</strong> restant<strong>en</strong> nog visueel waarneembaar war<strong>en</strong>. Noot: <strong>de</strong> red<strong>en</strong><strong>en</strong> zijn <strong>in</strong> teg<strong>en</strong>spraak<br />
met historisch on<strong>de</strong>rzoek <strong>en</strong> <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> berm<strong>en</strong> zijn <strong>de</strong>rhalve alsnog afgegrav<strong>en</strong>.<br />
Uit <strong>de</strong> bov<strong>en</strong>staan<strong>de</strong> tabel blijkt dat <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> van <strong>de</strong> bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> van prov<strong>in</strong>cie<br />
Zeeland <strong>en</strong> Rijkswaterstaat <strong>en</strong> <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> van <strong>de</strong> beton- <strong>en</strong> asfaltweg<strong>en</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> kritische<br />
parameters (m<strong>in</strong>erale olie <strong>en</strong> PAK) gekarakteriseerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> als licht verontre<strong>in</strong>igd op<br />
basis van <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> waar<strong>de</strong>. Tev<strong>en</strong>s blijkt uit <strong>de</strong> tabel dat <strong>de</strong> wegberm<strong>en</strong> van <strong>de</strong> elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong><br />
als schoon beoor<strong>de</strong>eld word<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s <strong>de</strong> m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g.<br />
pag<strong>in</strong>a 25
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
weergev<strong>en</strong><br />
Door <strong>de</strong> werkgroep is geadviseerd om alle<strong>en</strong> <strong>de</strong> elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> als aparte zone te <strong>de</strong>f<strong>in</strong>iër<strong>en</strong>.<br />
De overige weg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> als één zone ge<strong>de</strong>f<strong>in</strong>ieerd. Dit heeft geleid tot <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> sam<strong>en</strong>voeg<strong>in</strong>g<br />
van <strong>de</strong> conceptzones.<br />
Zone: Bestaat uit <strong>de</strong> conceptzones:<br />
Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Overige weg<strong>en</strong> Asfaltweg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Betonweg<strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong><br />
Bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>cie<br />
Bitum<strong>in</strong>euze weg<strong>en</strong> rijkswaterstaat<br />
Na het sam<strong>en</strong>voeg<strong>en</strong> van <strong>de</strong> datasets van <strong>de</strong> conceptzones zijn opnieuw <strong>de</strong> statische k<strong>en</strong>tall<strong>en</strong><br />
berek<strong>en</strong>d. Dit heeft geleid tot <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> uitkomst<strong>en</strong>:<br />
Conceptzone As Cd Cr Cu Hg Pb Ni Zn PAK m<strong>in</strong>.olie<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong><br />
(13 waarnerm<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 10,47 0,36 51,97 18,47 0,13 40,80 21,28 89,15 1,91 85,14<br />
overige weg<strong>en</strong><br />
(107 waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>) 16,37 0,43 51,87 19,98 0,15 59,45 21,04 97,07 7,20 185,5<br />
In <strong>de</strong> zone ‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> ’ ligt het aantal analyseresultat<strong>en</strong> on<strong>de</strong>r het <strong>in</strong> <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn<br />
gestel<strong>de</strong> criterium van m<strong>in</strong>imaal 20 monsters. Omdat er echter e<strong>en</strong> ger<strong>in</strong>g aantal kilometers<br />
elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>verhard<strong>in</strong>g aanwezig is (t<strong>en</strong> opzichte van het aantal kilometers <strong>in</strong> <strong>de</strong> zone ‘overige<br />
weg<strong>en</strong>’) heeft <strong>de</strong> werkgroep <strong>voor</strong>gesteld om hiervan e<strong>en</strong> aparte zone te mak<strong>en</strong>.<br />
5.2 Resultat<strong>en</strong> <strong>de</strong>f<strong>in</strong>itieve zoner<strong>in</strong>g<br />
De bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart “wegberm<strong>en</strong>” bestaat uit twee bo<strong>de</strong>mkwaliteitszones, namelijk <strong>de</strong> zone<br />
‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>’ <strong>en</strong> <strong>de</strong> zone ‘overige weg<strong>en</strong>’. B<strong>in</strong>n<strong>en</strong> bei<strong>de</strong> zones geldt één dieptetraject: bov<strong>en</strong>grond<br />
(0 – 0,5 m-mv). In <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> tabel is <strong>de</strong> karakteriser<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteit<br />
van bei<strong>de</strong> zones weergegev<strong>en</strong>. In bijlage 5 zijn alle statistische k<strong>en</strong>getall<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Zone<br />
Zone<br />
‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>’<br />
‘overige weg<strong>en</strong>’<br />
parameter gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> toets<strong>in</strong>g gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> toets<strong>in</strong>g<br />
Arse<strong>en</strong> 10,47 < S 16,37 < S<br />
Cadmium 0,36 < S 0,43 < S<br />
Chroom 51,97 < S 51,87 < S<br />
Koper 18,47 < S 19,98 < S<br />
Kwik 0,13 < S 0,15 < S<br />
Lood 40,80 < S 59,45 < S<br />
Nikkel 21,28 < S 21,04 < S<br />
Z<strong>in</strong>k 89,15 < S 97,07 < S<br />
PAK 1,91 < T (MVR) 7,20 < T<br />
M<strong>in</strong>erale olie 85,14 < T (MVR) 185,5 < T<br />
EOX 0,19 < S 0,37 < T (MVR)<br />
Lutum 6,87 11,89<br />
Organisch stof 3,75 3,91<br />
Noot: bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oem<strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> waard<strong>en</strong> (<strong>in</strong> mg/kg.ds) zijn omgerek<strong>en</strong>d naar standaard bo<strong>de</strong>m (lutum=25 <strong>en</strong> humus=10).<br />
Kritische parameters: m<strong>in</strong>erale olie <strong>en</strong> PAK<br />
De bov<strong>en</strong>grond van <strong>de</strong> zone ‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>’ is schoon volg<strong>en</strong>s <strong>de</strong> m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g<br />
<strong>voor</strong> PAK <strong>en</strong> m<strong>in</strong>erale olie.<br />
De bov<strong>en</strong>grond <strong>in</strong> <strong>de</strong> zone ‘overige weg<strong>en</strong>’ is licht verontre<strong>in</strong>igd <strong>voor</strong> <strong>de</strong> parameters PAK <strong>en</strong><br />
m<strong>in</strong>erale olie op basis van het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong>: <strong>de</strong> streefwaar<strong>de</strong> wordt zodanig overschred<strong>en</strong> dat <strong>de</strong><br />
pag<strong>in</strong>a 26
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
weergev<strong>en</strong><br />
kwaliteit van <strong>de</strong> grond niet meer b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> criteria van <strong>de</strong> m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>g ligt. Het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong><br />
gehalte aan EOX voldoet aan <strong>de</strong> criteria van <strong>de</strong> m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>g, waardoor PAK <strong>en</strong><br />
m<strong>in</strong>erale olie <strong>de</strong> kritische parameters zijn.<br />
Conclusie:<br />
De wegberm<strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland word<strong>en</strong> op basis van <strong>de</strong> kritische parameters PAK<br />
<strong>en</strong> m<strong>in</strong>erale olie <strong>in</strong> 2 zones ver<strong>de</strong>eld, te wet<strong>en</strong> <strong>de</strong> zone ‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>’ <strong>en</strong> <strong>de</strong> zone ‘overige<br />
weg<strong>en</strong>’.<br />
5.3 Weergev<strong>en</strong> van resultat<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
Conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn wordt <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitszone gekarakteriseerd op basis van <strong>de</strong><br />
gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> waar<strong>de</strong> <strong>voor</strong> <strong>de</strong> stof die tot <strong>in</strong><strong>de</strong>l<strong>in</strong>g tot <strong>de</strong> hoogste klasse leidt. De bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
wordt weergegev<strong>en</strong> <strong>in</strong> bijlage 6.<br />
Aan <strong>de</strong> zone ‘elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>’ is <strong>de</strong> kleur donker blauw gegev<strong>en</strong>. De zone ‘overige weg<strong>en</strong>’ is<br />
conform <strong>de</strong> <strong>in</strong>terim-richtlijn <strong>in</strong> <strong>de</strong> kleur gro<strong>en</strong> weergegev<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 27
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Karakteriser<strong>en</strong> van <strong>de</strong>elgebied<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
weergev<strong>en</strong><br />
pag<strong>in</strong>a 28
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
6 Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
Het <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> <strong>in</strong> het ka<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet beschrijft het beleid<br />
<strong>voor</strong> het toepass<strong>en</strong> van bermgrond op basis van <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart <strong>voor</strong> wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong><br />
gehele prov<strong>in</strong>cie Zeeland. Gevall<strong>en</strong> waar<strong>in</strong> dit <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> niet <strong>voor</strong>ziet, zull<strong>en</strong> per geval<br />
word<strong>en</strong> beoor<strong>de</strong>eld door het <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong>d bevoegd gezag.<br />
6.1 Stapp<strong>en</strong>plan grondverzet<br />
In <strong>de</strong>ze paragraaf wordt het stapp<strong>en</strong>plan besprok<strong>en</strong>. Voor het toepass<strong>en</strong> van bermgrond moet<strong>en</strong><br />
vier stapp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> doorlop<strong>en</strong>. Afhankelijk van <strong>de</strong> uitkomst<strong>en</strong> van <strong>de</strong>ze stapp<strong>en</strong> zijn mogelijk<br />
vervolgstapp<strong>en</strong> nodig. Deze stapp<strong>en</strong> zijn uitgewerkt <strong>in</strong> het on<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> stroomschema. De<br />
ruit<strong>en</strong> <strong>in</strong> het figuur gev<strong>en</strong> keuzes aan <strong>in</strong> het proces. De blokk<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> <strong>de</strong> acties aan <strong>in</strong> het proces.<br />
Per stap is vervolg<strong>en</strong>s aangegev<strong>en</strong> wat er moet word<strong>en</strong> gedaan <strong>en</strong> welke eis<strong>en</strong> hieraan<br />
word<strong>en</strong> gesteld.<br />
In <strong>de</strong> paragraf<strong>en</strong> 6.2 <strong>en</strong> 6.3 wordt na<strong>de</strong>r <strong>in</strong>gegaan op <strong>de</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> <strong>voor</strong> het toepass<strong>en</strong> van<br />
bermgrond.<br />
Stroomschema stapp<strong>en</strong>plan grondverzet:<br />
Stap 1:<br />
Werkgebied <strong>de</strong>f<strong>in</strong>iër<strong>en</strong>.<br />
Type wegberm<br />
bepal<strong>en</strong><br />
Stap 3:<br />
Tijd<strong>en</strong>s werk<br />
Z<strong>in</strong>tuiglijk<br />
afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong><br />
waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong>?<br />
nee<br />
Stap4:<br />
Werkzaamhed<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong><br />
ja<br />
Stap 2:<br />
Meld<strong>en</strong> bij bevoegd<br />
gezag, start werkzaamhed<strong>en</strong><br />
Werk stak<strong>en</strong>, meld<strong>en</strong><br />
bij bevoegd gezag.<br />
Situatie ernstig?<br />
nee<br />
A: Grond <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot<br />
plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> bemonster<strong>en</strong><br />
ja<br />
Voldoet <strong>de</strong> grond aan<br />
zonekwaliteit?<br />
Bijlage 7<br />
nee<br />
ja<br />
B: Spoor WBB<br />
Grond afvoer<strong>en</strong> of<br />
e<strong>in</strong><strong>de</strong> werk<br />
pag<strong>in</strong>a 29
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
Stapp<strong>en</strong>plan<br />
Stap 1: Werkgebied <strong>de</strong>f<strong>in</strong>iër<strong>en</strong><br />
De eerste stap is het werkgebied van het grondverzet te <strong>de</strong>f<strong>in</strong>iër<strong>en</strong>. Bepaald moet word<strong>en</strong> op<br />
welke wegberm<strong>en</strong> grondverzet plaats gaat v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Met an<strong>de</strong>re woord<strong>en</strong>: welke wegberm<strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> aangevuld <strong>en</strong> of ontgrav<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>in</strong> welke zone. Mid<strong>de</strong>ls e<strong>en</strong> <strong>voor</strong>on<strong>de</strong>rzoek<br />
di<strong>en</strong>t het type wegberm te word<strong>en</strong> bepaald.<br />
Stap 2: Meld<strong>en</strong> bij bevoegd gezag<br />
Het hergebruik van grond di<strong>en</strong>t op zorgvuldige wijze plaats te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>. Om dit te waarborg<strong>en</strong><br />
geldt e<strong>en</strong> aantal regels van procedurele aard:<br />
- meld<strong>in</strong>g bij het bevoegd gezag;<br />
- registratie.<br />
Het <strong>voor</strong>g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> toepass<strong>en</strong> van grond <strong>in</strong> het ka<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet<br />
di<strong>en</strong>t m<strong>in</strong>imaal vijf werkdag<strong>en</strong> <strong>voor</strong>afgaand aan <strong>de</strong> uitvoer<strong>in</strong>g of <strong>de</strong> start van het werk te word<strong>en</strong><br />
gemeld bij het bevoegd gezag. Hierbij di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> gegev<strong>en</strong>s te word<strong>en</strong> verstrekt:<br />
- tijdstip waarop <strong>de</strong> grond wordt aangebracht;<br />
- <strong>de</strong> plaats waar <strong>de</strong> grond gebruikt zal word<strong>en</strong>;<br />
- het doel van het grondwerk;<br />
- <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m;<br />
- <strong>de</strong> plaats van herkomst, hoeveelheid <strong>en</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> grond.<br />
Voor <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g is e<strong>en</strong> formulier opgesteld. Dit is bijgevoegd <strong>in</strong> bijlage 9.<br />
Beoor<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g meld<strong>in</strong>g <strong>en</strong> registratie door het bevoegd gezag<br />
Het bevoegd gezag beoor<strong>de</strong>elt <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g. Indi<strong>en</strong> <strong>de</strong> verstrekte gegev<strong>en</strong>s naar het oor<strong>de</strong>el van<br />
het bevoegd gezag ondui<strong>de</strong>lijk, onvolledig of an<strong>de</strong>rsz<strong>in</strong>s niet toereik<strong>en</strong>d zijn kan <strong>de</strong>ze na<strong>de</strong>re<br />
gegev<strong>en</strong>s van <strong>de</strong> mel<strong>de</strong>r verlang<strong>en</strong>. Het bevoegd gezag draagt tev<strong>en</strong>s zorg <strong>voor</strong> <strong>de</strong> registratie<br />
van <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> perio<strong>de</strong> van 5 werkdag<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> negatief bericht van het bevoegd<br />
gezag ontvang<strong>en</strong> is, kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong> gestart word<strong>en</strong>.<br />
Handhav<strong>in</strong>g<br />
Het bevoegd gezag is verantwoor<strong>de</strong>lijk <strong>voor</strong> <strong>de</strong> handhav<strong>in</strong>g van het grondstrom<strong>en</strong>beleid.<br />
Geldigheid regel<strong>in</strong>g<br />
Bij het niet nalev<strong>en</strong> van <strong>de</strong>ze regel<strong>in</strong>g vervalt <strong>de</strong> vrijstell<strong>in</strong>g van het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit <strong>en</strong> blijft<br />
dit besluit, <strong>in</strong>clusief alle daar op van toepass<strong>in</strong>g zijn<strong>de</strong> handhav<strong>in</strong>gsmogelijkhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele<br />
sancties, onverm<strong>in</strong><strong>de</strong>rd van kracht.<br />
Stap 3: Z<strong>in</strong>tuiglijk afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong> waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong><br />
Wanneer tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong> z<strong>in</strong>tuiglijk verontre<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> grond wordt<br />
waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, zoals afwijk<strong>en</strong><strong>de</strong> geur<strong>en</strong> <strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mvreem<strong>de</strong> bijm<strong>en</strong>g<strong>in</strong>g<strong>en</strong> van bij<strong>voor</strong>beeld<br />
koolas of asbest, moet<strong>en</strong> <strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong> onmid<strong>de</strong>llijk word<strong>en</strong> gestaakt <strong>en</strong> di<strong>en</strong>t direct<br />
contact opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> met het bevoegd gezag.<br />
Tev<strong>en</strong>s di<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> schriftelijke meld<strong>in</strong>g plaats te v<strong>in</strong>d<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 30
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
Indi<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> uitvoer<strong>in</strong>g van het grondverzet uit z<strong>in</strong>tuiglijke waarnem<strong>in</strong>g<strong>en</strong> blijkt dat <strong>de</strong> grond<br />
mogelijk verontre<strong>in</strong>igd is, zijn er op aanwijz<strong>in</strong>g van het bevoegd gezag twee mogelijkhed<strong>en</strong>:<br />
A: Ger<strong>in</strong>ge afwijk<strong>in</strong>g<strong>en</strong>. De partij grond di<strong>en</strong>t <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot te word<strong>en</strong> gezet. Door mid<strong>de</strong>l van<br />
monstername <strong>en</strong> analyses moet <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> betreff<strong>en</strong><strong>de</strong> partij grond dan word<strong>en</strong><br />
vastgesteld conform partijkeur<strong>in</strong>g. Hierbij di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> analyses volg<strong>en</strong>s STERLAB te word<strong>en</strong><br />
uitgevoerd. De hergebruikgrond moet voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> zonekwaliteit<br />
verm<strong>en</strong>igvuldigd met e<strong>en</strong> acceptatiefactor. De toepass<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>ze acceptatiefactor<br />
staat <strong>in</strong> bijlage 7, ev<strong>en</strong>als e<strong>en</strong> tabel met <strong>de</strong> gehanteer<strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> toe te<br />
pass<strong>en</strong> grond.<br />
B: Indi<strong>en</strong> er vermoe<strong>de</strong>lijk sprake is van e<strong>en</strong> <strong>in</strong>terv<strong>en</strong>tiewaar<strong>de</strong> overschrijd<strong>in</strong>g of “ernstig geval”,<br />
di<strong>en</strong>t het traject te word<strong>en</strong> gevolgd van <strong>de</strong> Wet bo<strong>de</strong>mbescherm<strong>in</strong>g.<br />
Stap 4: Uitvoer<strong>in</strong>g van het grondverzet<br />
De uitvoer<strong>de</strong>r van het grondverzet moet <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> te verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwerkte<br />
grond tijd<strong>en</strong>s <strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong>, door e<strong>en</strong> kopie van <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g<br />
te overlegg<strong>en</strong>.<br />
Indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> handhaver vraagt naar <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> te verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwerkte grond moet <strong>de</strong><br />
uitvoer<strong>de</strong>r dit kunn<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> kopie van <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g te overlegg<strong>en</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 31
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
6.2 Uitgangspunt<strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong><br />
De uitgangspunt<strong>en</strong> van het <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong>, die <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze paragraaf word<strong>en</strong> behan<strong>de</strong>ld, hebb<strong>en</strong><br />
tot e<strong>en</strong> grondstrom<strong>en</strong>matrix geleid (zie hieron<strong>de</strong>r). De praktische toepass<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> grondstrom<strong>en</strong>matrix<br />
is <strong>in</strong> paragraaf 6.3 uitgewerkt.<br />
In <strong>de</strong> grondstrom<strong>en</strong>matrix wordt uitgegaan van <strong>de</strong> zones die zijn vastgesteld <strong>in</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
(hoofdstuk 5).<br />
Grondstrom<strong>en</strong>matrix :<br />
Zone ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m<br />
Zone van herkomst<br />
1 2<br />
Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong><br />
1 Elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong> (o.a. kl<strong>in</strong>kers) A B<br />
2 Overige weg<strong>en</strong> A A<br />
Leg<strong>en</strong>da:<br />
Overige weg<strong>en</strong><br />
M<strong>in</strong>imaal bewijsmid<strong>de</strong>l Kwaliteitseis On<strong>de</strong>rzoek ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m<br />
A Ge<strong>en</strong> N.v.t. Nee<br />
B Partijkeur<strong>in</strong>g Zonekwaliteit ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m Nee<br />
Toelicht<strong>in</strong>g grondstrom<strong>en</strong>matrix:<br />
Op <strong>de</strong> verticale as van <strong>de</strong> matrix staan <strong>de</strong> zones weergegev<strong>en</strong> als herkomstzone (<strong>de</strong> zone<br />
waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> bermgrond vrijkomt). Op <strong>de</strong> horizontale as zijn <strong>de</strong> zones weergegev<strong>en</strong> als bestemm<strong>in</strong>gszone<br />
(<strong>de</strong> zone waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> bermgrond wordt toegepast). Elke comb<strong>in</strong>atie van herkomst- <strong>en</strong><br />
bestemm<strong>in</strong>gszone wordt gerepres<strong>en</strong>teerd door e<strong>en</strong> vakje met e<strong>en</strong> letter (A - B) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kleurco<strong>de</strong>r<strong>in</strong>g.<br />
On<strong>de</strong>r <strong>de</strong> figuur staat per letter/kleur aangegev<strong>en</strong> welke <strong>voor</strong>waard<strong>en</strong> geld<strong>en</strong> bij het<br />
grondverzet van <strong>de</strong> herkomst- naar <strong>de</strong> bestemm<strong>in</strong>gszone.<br />
Afhankelijk van <strong>de</strong> herkomst kan <strong>de</strong> bermgrond vrij b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het beheersgebied “wegberm<strong>en</strong>”<br />
word<strong>en</strong> toegepast of di<strong>en</strong>t eerst <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> vrijkom<strong>en</strong><strong>de</strong> bermgrond te word<strong>en</strong> bepaald<br />
door mid<strong>de</strong>l van e<strong>en</strong> partijkeur<strong>in</strong>g. In dit laatste geval di<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>de</strong> analyseresultat<strong>en</strong> van <strong>de</strong> partijkeur<strong>in</strong>g<br />
te word<strong>en</strong> getoetst aan het toets<strong>in</strong>gska<strong>de</strong>r zoals vermeld <strong>in</strong> bijlage 7. Hergebruik is alle<strong>en</strong><br />
mogelijk <strong>in</strong>di<strong>en</strong> voldaan wordt aan <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gscriteria <strong>in</strong> bijlage 7.<br />
pag<strong>in</strong>a 32
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
Uitgangspunt<strong>en</strong>:<br />
De wegbeheer<strong>de</strong>rs hanter<strong>en</strong> <strong>de</strong> volg<strong>en</strong><strong>de</strong> uitgangspunt<strong>en</strong>:<br />
- Als achtergrondwaar<strong>de</strong> wordt het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> gehanteerd;<br />
- In geval van toepass<strong>in</strong>g van grond afkomstig van buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> ket<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t bij <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g altijd<br />
e<strong>en</strong> door het bevoegd gezag goedgekeur<strong>de</strong> kwaliteitsverklar<strong>in</strong>g te word<strong>en</strong> overlegd. Toepass<strong>in</strong>g<br />
van <strong>de</strong>ze grond is alle<strong>en</strong> mogelijk <strong>in</strong>di<strong>en</strong> voldaan wordt aan <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gscriteria <strong>in</strong><br />
bijlage 7;<br />
- De algem<strong>en</strong>e regels van het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit <strong>voor</strong> het toepass<strong>en</strong> van grond blijv<strong>en</strong> van<br />
toepass<strong>in</strong>g.<br />
Partijkeur<strong>in</strong>g:<br />
Het aanton<strong>en</strong> van <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> her te gebruik<strong>en</strong> grond moet word<strong>en</strong> uitgevoerd conform<br />
partijkeur<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot, het NEN 5740 – comb<strong>in</strong>atieprotocol of e<strong>en</strong> door het bevoegd gezag<br />
goedgekeurd overig bewijsmid<strong>de</strong>l. De analyses moet<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s STERLAB word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
Bepal<strong>en</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong>:<br />
In bijlage 7 zijn <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>voor</strong> alle zones, waarbij <strong>de</strong> waard<strong>en</strong> zijn weergegev<strong>en</strong><br />
<strong>voor</strong> e<strong>en</strong> standaard bo<strong>de</strong>m (lutum=25 <strong>en</strong> humus=10). Deze waard<strong>en</strong> zijn berek<strong>en</strong>d op<br />
basis van achtergrondwaard<strong>en</strong>, welke <strong>in</strong> bijlage 4 staan weergegev<strong>en</strong>. Voor <strong>de</strong> achtergrondwaar<strong>de</strong><br />
is het gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> gehanteerd van <strong>de</strong> gecorrigeer<strong>de</strong> waard<strong>en</strong> <strong>voor</strong> e<strong>en</strong> standaard bo<strong>de</strong>m.<br />
Voor het berek<strong>en</strong><strong>en</strong> van <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong> is uitgegaan van <strong>de</strong> achtergrondwaar<strong>de</strong><br />
maal e<strong>en</strong> acceptatiefactor.<br />
6.3 Grondverzet b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het beheersgebied “wegberm<strong>en</strong>”<br />
In <strong>de</strong>ze paragraaf zijn <strong>de</strong> mogelijkhed<strong>en</strong> <strong>voor</strong> grondverzet van bermgrond b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie<br />
Zeeland uitgewerkt. Deze mogelijkhed<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> terug <strong>in</strong> het stapp<strong>en</strong>plan, te hanter<strong>en</strong> bij grondverzet<br />
(paragraaf 6.1).<br />
6.3.1 Hergebruik van bermgrond b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> zones<br />
Wanneer m<strong>en</strong> grondverzet wil pleg<strong>en</strong> b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong> zones “elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>” <strong>en</strong> “overige weg<strong>en</strong>” <strong>in</strong><br />
<strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland, dan kan m<strong>en</strong> gebruik mak<strong>en</strong> van <strong>de</strong> grondstrom<strong>en</strong>matrix.<br />
Als uit het <strong>voor</strong>on<strong>de</strong>rzoek blijkt, dat <strong>de</strong> grond afkomstig is van e<strong>en</strong> elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> <strong>de</strong><br />
zone, dan kan <strong>de</strong>ze vrij word<strong>en</strong> toegepast <strong>in</strong> bei<strong>de</strong> wegbermzones. Grond afkomstig van overige<br />
weg<strong>en</strong> kan vrij word<strong>en</strong> toegepast langs gelijkwaardige weg<strong>en</strong>, maar niet langs elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>weg<strong>en</strong>.<br />
Voordat grondverzet plaats v<strong>in</strong>dt, di<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> meld<strong>in</strong>g te word<strong>en</strong> gedaan (zie stap 2).<br />
6.3.2 Hergebruik van grond afkomstig van buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> zones<br />
Grond afkomstig van buit<strong>en</strong> het beheersgebied kan b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het beheersgebied word<strong>en</strong> toegepast,<br />
<strong>voor</strong> zover <strong>de</strong> gemid<strong>de</strong>l<strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> grond vergelijkbaar of beter is dan<br />
<strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> ontvang<strong>en</strong><strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m. De meld<strong>in</strong>gsprocedure di<strong>en</strong>t te geschied<strong>en</strong> zoals omschrev<strong>en</strong><br />
<strong>in</strong> stap 2 van het stroomschema <strong>voor</strong> grondverzet. Voor het uitvoer<strong>en</strong> van <strong>de</strong> werkzaamhed<strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong><strong>en</strong> stap 3 <strong>en</strong> 4 te word<strong>en</strong> gevolgd.<br />
Het aanton<strong>en</strong> van <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> her te gebruik<strong>en</strong> grond moet word<strong>en</strong> uitgevoerd conform<br />
partijkeur<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>de</strong>pot, het NEN 5740 – comb<strong>in</strong>atieprotocol of e<strong>en</strong> door het bevoegd gezag<br />
goedgekeurd overig bewijsmid<strong>de</strong>l. De analyses moet<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s STERLAB word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />
pag<strong>in</strong>a 33
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Bo<strong>de</strong>mbeheerplan<br />
De hergebruiksgrond moet voldo<strong>en</strong> aan <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong> (zie bijlage 7). Schone grond is vrij<br />
toepasbaar. De rapportage hiervan di<strong>en</strong>t bij <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g te word<strong>en</strong> gevoegd, <strong>in</strong>clusief <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>g<br />
aan <strong>de</strong> toets<strong>in</strong>gswaard<strong>en</strong>.<br />
Het bevoegd gezag kan ev<strong>en</strong>tueel als overig bewijsmid<strong>de</strong>l e<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart accepter<strong>en</strong><br />
van het gebied waarvan <strong>de</strong> grond afkomstig is. Deze acceptatie moet schriftelijk bij het bevoegd<br />
gezag word<strong>en</strong> aangevraagd <strong>en</strong> di<strong>en</strong>t bij <strong>de</strong> meld<strong>in</strong>g te word<strong>en</strong> gevoegd. In het laatste geval<br />
mag <strong>de</strong> grond niet afkomstig zijn van e<strong>en</strong> <strong>voor</strong> bo<strong>de</strong>mverontre<strong>in</strong>ig<strong>in</strong>g verdachte locatie.<br />
6.4 Hergebruik van bermgrond buit<strong>en</strong> <strong>de</strong> ket<strong>en</strong><br />
In <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart wegberm<strong>en</strong> is <strong>de</strong> algem<strong>en</strong>e bo<strong>de</strong>mkwaliteit vastgesteld <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />
wegberm<strong>en</strong> <strong>in</strong> geheel <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cie Zeeland. An<strong>de</strong>re bevoeg<strong>de</strong> gezag<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<br />
van het gebied accepter<strong>en</strong> als bewijsmid<strong>de</strong>l <strong>voor</strong> <strong>de</strong> kwaliteit van bermgrond afkomstig<br />
uit het beheersgebied van <strong>de</strong> kaart. Het is <strong>voor</strong> elk bevoegd gezag echter niet verplicht om<br />
<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart als bewijsmid<strong>de</strong>l te accepter<strong>en</strong>. In geval van toepass<strong>in</strong>g b<strong>in</strong>n<strong>en</strong> het<br />
beheersgebied van e<strong>en</strong> an<strong>de</strong>re bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart geld<strong>en</strong> <strong>de</strong> toepass<strong>in</strong>gsregels van <strong>de</strong>sbetreff<strong>en</strong>d<br />
<strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong>.<br />
pag<strong>in</strong>a 34
<strong>Bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart</strong> <strong>en</strong> <strong>bo<strong>de</strong>mbeheerplan</strong> wegberm<strong>en</strong> prov<strong>in</strong>ciebreed Literatuur<br />
7 Literatuur<br />
1. Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g grondverzet; m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g bij het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit;<br />
M<strong>in</strong>isterie van Volkshuisvest<strong>in</strong>g, Ruimtelijke Ord<strong>en</strong><strong>in</strong>g <strong>en</strong> Milieu; 10 september<br />
1999.<br />
2. Bouwstoff<strong>en</strong>besluit; M<strong>in</strong>isterie van Volkshuisvest<strong>in</strong>g, Ruimtelijke Ord<strong>en</strong><strong>in</strong>g <strong>en</strong> Milieu.<br />
3. Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g sam<strong>en</strong>stell<strong>in</strong>gs- <strong>en</strong> immissiewaard<strong>en</strong>; m<strong>in</strong>isteriële vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g<br />
bij het Bouwstoff<strong>en</strong>besluit; M<strong>in</strong>isterie van Volkshuisvest<strong>in</strong>g, Ruimtelijke Ord<strong>en</strong><strong>in</strong>g <strong>en</strong> Milieu;<br />
17 <strong>de</strong>cember 1998.<br />
4. Interim-richtlijn Opstell<strong>en</strong> <strong>en</strong> toepass<strong>en</strong> bo<strong>de</strong>mkwaliteitskaart<strong>en</strong> <strong>in</strong> het ka<strong>de</strong>r van <strong>de</strong> Vrijstell<strong>in</strong>gsregel<strong>in</strong>g<br />
grondverzet; bijlage 1 van <strong>de</strong> nota “Grond grondig bekek<strong>en</strong>”, m<strong>in</strong>isterie<br />
van VROM, juni 1999.<br />
5. Grond, grondig bekek<strong>en</strong>: verantwoord omgaan met schone <strong>en</strong> verontre<strong>in</strong>ig<strong>de</strong> grond; IPO,<br />
VNG, M<strong>in</strong>isterie van LNV <strong>en</strong> M<strong>in</strong>isterie van VROM, augustus 1999.<br />
6. Kl<strong>in</strong>k<strong>en</strong><strong>de</strong> weg<strong>en</strong>, historie van wegschap Walcher<strong>en</strong>; mevr. <strong>in</strong>g. M. Kool, 2001<br />
7. Memo Waterschap Zeeuws-Vlaan<strong>de</strong>r<strong>en</strong> over bermbeheer <strong>en</strong> historie wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong>,<br />
september 2003<br />
8. Memo prov<strong>in</strong>cie Zeeland directie Infrastructuur <strong>en</strong> Vervoer over bermbeheer <strong>en</strong> historie<br />
wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, september 2003<br />
9. Memo Rijkswaterstaat over bermbeheer <strong>en</strong> historie wegverhard<strong>in</strong>g<strong>en</strong>, september 2003<br />
pag<strong>in</strong>a 35