De Noordpool als energiebron, ecosysteem ... - Sen Foundation
De Noordpool als energiebron, ecosysteem ... - Sen Foundation
De Noordpool als energiebron, ecosysteem ... - Sen Foundation
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Het zeerecht<br />
Op dit moment is de <strong>Noordpool</strong> van niemand en in de toekomst zal het ook niet geheel van iemand kunnen<br />
worden. Althans, zoveel wordt duidelijk uit het internationaal zeerecht verdrag, de United Nations Covention<br />
on the Law of the Sea (UNCLOS). Dit verdrag regelt tot hoever buiten de kust staten bepaalde bevoegdheden<br />
hebben.<br />
Via dit verdrag kan aanspraak gemaakt worden op een gebied buiten de exclusief economische zone.<br />
Het gebied waar het dan om gaat, verder dan 200 zeemijl, is het verlengde van de continentale plat. Hier kan<br />
een staat dan bepaalde rechten krijgen op de grondstoffen die zich aldaar op en in de bodem bevinden. Maar,<br />
een land heeft dan geen bevoegdheden over het water en wie er zich in beweegt. Het land kan dus niet het<br />
(internationale) vaarverkeer belemmeren.<br />
Het verlengde van de continentale plat is een relevant onderwerp wanneer het aankomt op de<br />
noorpoolcasus. Rusland, Canada en Groenland proberen ieder aanspraak te maken op een gedeelte dat elkaar<br />
overlapt (figuur 2). Volgens de procedure moet elk van de landen die aanspraak willen maken op een verlengde<br />
van de continentale plat, een claim indienen bij de commissie die hiervoor in het leven is geroepen:<br />
Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS). Hieraan moet wetenschappelijk bewijs toegevoegd<br />
worden dat het stuk oceaanbodem een verlengde van het eigen continentale plat van dat land is. Daarop doet<br />
de commissie een uitspraak die pas bindend wordt op het moment dat een land haar grenzen naar de uitspraak<br />
aanpast. Als een land vervolgens de uitspraak niet accepteert moet binnen een redelijke tijd een nieuwe claim<br />
ingediend worden.<br />
In geval van een overlappende claim, zo<strong>als</strong> in de <strong>Noordpool</strong>kwestie, doet de CLCS geen uitspraak. Dan<br />
moeten de staten er onderling binnen een redelijke termijn – die niet verder is gespecificeerd - uitkomen.<br />
Gebeurt dit niet, dan wordt de zaak voorgelegd aan het Internationaal Gerechtshof. Echter, hierop is een opt-<br />
out clausule van toepassing.<br />
Hoewel het verdrag enige houvast biedt, laat het voldoende ruimte over voor onduidelijkheden. <strong>De</strong>ze<br />
onduidelijkheden kunnen leiden tot toenemende spanning tussen staten. Dit komt omdat een onduidelijk<br />
verdrag en procedure voor de landen verschillende interpretaties en uitkomsten met zich mee kan brengen. Zo<br />
zijn bepaalde geologische definities niet duidelijk genoeg. Dit houdt in de <strong>Noordpool</strong>kwestie in dat de<br />
verschillende staten ander bewijs aanvoeren die hun claim ondersteunen. Zo behoort de Lomonosovrug, en<br />
daarmee het verlengde van het continentale plat, volgens de Russen aan hen toe. Tegelijkertijd claimen de<br />
Canadezen en Groenlanders overlappende delen. <strong>De</strong> VS zeggen juist dat deze rug tot de oceaanbodem behoort<br />
en dus niemand het verlengde van het continentale plat kan claimen.<br />
<strong>De</strong> uitspraken en aanbevelingen van de CLCS, die niet publiek worden vrijgegeven dragen bij aan<br />
spanningen(Proells & Müller 2008, 673, voetnoot 84), omdat staten bij het indienen van een claim niet kunnen<br />
afleiden hoe de CLCS de definities van geologische afzettingen definieert. Daarnaast besluit de commissie per<br />
casus de invulling van de verschillende definities (Matz-Lück 2009, 246).<br />
Het verdrag biedt in dit geval enige houvast, maar laat voldoende ruimte voor onduidelijkheden en<br />
verschillende interpretaties en is daarmee een bron van spanningen tussen staten. <strong>De</strong> landen kunnen dan ieder<br />
16