IN MALI STAAT EEN HUIS - Museum Volkenkunde
IN MALI STAAT EEN HUIS - Museum Volkenkunde IN MALI STAAT EEN HUIS - Museum Volkenkunde
IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VAN DER LINDE & JAN-PIETER BAAK Digitale publicaties van het Rijksmuseum voor Volkenkunde Het metselen van een fundering is waarschijnlijk overgenomen uit Noord-Afrika. Nadat opdrachtgever en metselaar samen de plattegrond hebben bepaald, wordt een fundering gelegd op die plaatsen waar de ondergrond niet solide genoeg is. In de bouwkavel wordt een sleuf van ongeveer 50 cm diep gegraven waarin de fundering van leemtichels wordt gemetseld. De fundering wordt, wanneer die breder is dan de muren, enkele lagen boven het maaiveld opgemetseld en vormt aldus een basement, dat zowel weerstand biedt tegen watererosie als beschadiging. Fundering en basement. Soms bestaat het basement slechts uit een verbrede rand aan de onderzijde van de muur die dan rechtstreeks op de grond gebouwd is. Noodzaak is wel dat de verbrede onderrand bepleisterd wordt om weerstand tegen het regenwater te bieden. Als dit niet het geval is functioneert het basement averechts: het water wordt dan juist gemakkelijker opgenomen en verzwakt de constructie. Muren en pleisterwerk In de zon gedroogde lemen stenen worden vermetseld met leem. In Dia worden muren gebouwd van verschillende diktes. De meest gangbare muur, gebruikt als constructiedragend element op de begane grond, heeft een dikte van 40 cm, wat overeenkomt met de lengte van één standaardtichel van 40 x 20 x 10 cm. De muren van de bovenverdieping, die minder draagkracht hoeven te bieden, worden vaak van kleinere tichels van 30 x 20 x 10 cm gemetseld. Muurtjes van standaardtichels die in de lengterichting zijn geplaatst, worden gebruikt voor nietdragende constructies zoals binnenmuren of de afscheiding van sanitaire ruimtes. 13
Plaatsing van stenen bij verschillende muurdiktes. IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VAN DER LINDE & JAN-PIETER BAAK Digitale publicaties van het Rijksmuseum voor Volkenkunde De gebruikte mortel bestaat in de regel uit natte leem met iets meer zand dan in de tichelleem zit. De heftige tropische regens kunnen van een lemen huis snel een bouwval maken. Termieten vormen een permanente bedreiging van het metselwerk, omdat ze er de organische delen (stro, rijstkaf) uit eten. Ook de houten constructie kan door termieten worden aangetast. Daarom worden tijdens de afwerkfase muren, daken en plafonds bepleisterd. Het pleisterwerk bestaat uit een mengsel van leem met rijstkaf of mest. Dit mengsel staat voor gebruik ruim een week in een kuil te rotten, waardoor de gluten uit het rijstkaf vrijkomen en het pleister sterker wordt. Het mengen van de leempleister. Pleisterlagen met een toevoeging van mest worden veel gebruikt bij buitenmuren. Tijdens de regentijd worden huizen soms behoorlijk beschadigd, en het is dan ook zaak het pleisterwerk iedere twee jaar te vernieuwen. Oude pleisterlagen. 14
- Page 1 and 2: Lemen huis in de stad Dia, Mali.
- Page 3 and 4: Introductie IN MALI STAAT EEN HUIS
- Page 5 and 6: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 7 and 8: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 9 and 10: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 11 and 12: 2. VAN LEEM TOT HUIS De opdrachtgev
- Page 13: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 17 and 18: Deuren Scharnierpunten van oude deu
- Page 19 and 20: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 21 and 22: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 23 and 24: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 25 and 26: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 27 and 28: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 29 and 30: 10. Daken IN MALI STAAT EEN HUIS ©
- Page 31 and 32: Vee Een kudde geiten in de omgeving
- Page 33 and 34: IN MALI STAAT EEN HUIS © SJOERD VA
- Page 35 and 36: Hergebruik leem en hout Hout hergeb
- Page 37 and 38: 6. CONCLUSIE IN MALI STAAT EEN HUIS
- Page 39: Suggesties voor literatuur: Denyer,
<strong>IN</strong> <strong>MALI</strong> <strong>STAAT</strong> <strong>EEN</strong> <strong>HUIS</strong> © SJOERD VAN DER L<strong>IN</strong>DE & JAN-PIETER BAAK<br />
Digitale publicaties van het Rijksmuseum voor <strong>Volkenkunde</strong><br />
Het metselen van een fundering is waarschijnlijk overgenomen uit Noord-Afrika. Nadat opdrachtgever<br />
en metselaar samen de plattegrond hebben bepaald, wordt een fundering gelegd op die plaatsen<br />
waar de ondergrond niet solide genoeg is. In de bouwkavel wordt een sleuf van ongeveer 50 cm diep<br />
gegraven waarin de fundering van leemtichels wordt gemetseld.<br />
De fundering wordt, wanneer die breder is dan de muren, enkele lagen boven het maaiveld<br />
opgemetseld en vormt aldus een basement, dat zowel weerstand biedt tegen watererosie als<br />
beschadiging.<br />
Fundering en basement.<br />
Soms bestaat het basement slechts uit een verbrede rand aan de onderzijde van de muur die dan<br />
rechtstreeks op de grond gebouwd is. Noodzaak is wel dat de verbrede onderrand bepleisterd wordt<br />
om weerstand tegen het regenwater te bieden. Als dit niet het geval is functioneert het basement<br />
averechts: het water wordt dan juist gemakkelijker opgenomen en verzwakt de constructie.<br />
Muren en pleisterwerk<br />
In de zon gedroogde lemen stenen worden vermetseld met leem.<br />
In Dia worden muren gebouwd van verschillende diktes. De meest gangbare muur, gebruikt als<br />
constructiedragend element op de begane grond, heeft een dikte van 40 cm, wat overeenkomt met de<br />
lengte van één standaardtichel van 40 x 20 x 10 cm. De muren van de bovenverdieping, die minder<br />
draagkracht hoeven te bieden, worden vaak van kleinere tichels van 30 x 20 x 10 cm gemetseld.<br />
Muurtjes van standaardtichels die in de lengterichting zijn geplaatst, worden gebruikt voor nietdragende<br />
constructies zoals binnenmuren of de afscheiding van sanitaire ruimtes.<br />
13