Fiets- en wandelgids Gemeente Woerden.pdf
Fiets- en wandelgids Gemeente Woerden.pdf
Fiets- en wandelgids Gemeente Woerden.pdf
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
E<strong>en</strong> uitgave van<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
<strong>Fiets</strong>- <strong>en</strong> wandelroutes in <strong>en</strong> rond Woerd<strong>en</strong>
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
<strong>Fiets</strong>- <strong>en</strong> wandelroutes in <strong>en</strong> rond Woerd<strong>en</strong>
4 - 5<br />
Woerd<strong>en</strong> is heel gewoon <strong>en</strong> tegelijkertijd heel bijzonder. Woerd<strong>en</strong>, Harmel<strong>en</strong>,<br />
Kamerik <strong>en</strong> Zegveld hebb<strong>en</strong> elk hun eig<strong>en</strong> id<strong>en</strong>titeit. E<strong>en</strong> verrass<strong>en</strong>d<br />
buit<strong>en</strong>gebied. E<strong>en</strong> vestingstad met e<strong>en</strong> fraai opgeknapte binn<strong>en</strong>stad<br />
op loopafstand van e<strong>en</strong> aantrekkelijk polderlandschap. E<strong>en</strong> rijk verled<strong>en</strong><br />
teruggaand tot de Romein<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> stad met e<strong>en</strong> dorps karakter <strong>en</strong> veel<br />
lokaal initiatief, letterlijk in het hart van het Gro<strong>en</strong>e Hart.<br />
Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is er in Woerd<strong>en</strong> altijd wel iets leuks te do<strong>en</strong>! Op <strong>en</strong> rond het<br />
lev<strong>en</strong>dige Kerkplein vind<strong>en</strong> regelmatig ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> plaats. Behalve de<br />
gezellige markt op wo<strong>en</strong>sdag is er de Streekmarkt op zaterdag waar stad<br />
<strong>en</strong> platteland elkaar ontmoet<strong>en</strong>.<br />
Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> bevoorrechte plek om te won<strong>en</strong>, zo midd<strong>en</strong>in het Gro<strong>en</strong>e<br />
Hart. Wat dat betek<strong>en</strong>t ontdek je pas als je er op uittrekt, de frisse<br />
natuur in. Dwars door het ingepolderde land dat ervoor zorgt dat we de<br />
voet<strong>en</strong> drooghoud<strong>en</strong>. Langs kronkel<strong>en</strong>de riviertjes <strong>en</strong> kaarsrechte slot<strong>en</strong>.<br />
Door de statige boss<strong>en</strong> van eeuw<strong>en</strong>oude landgoeder<strong>en</strong> <strong>en</strong> over door<br />
knotwilg<strong>en</strong> geflankeerde dijk<strong>en</strong>. Kastel<strong>en</strong>, monum<strong>en</strong>tale landhuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Woerd<strong>en</strong>, stad waar het Gro<strong>en</strong>e Hart klopt<br />
-‘Voor elk wat wils’-<br />
Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> stad om trots op te zijn: e<strong>en</strong> heerlijke stad om te won<strong>en</strong>, maar ook om je vrije tijd<br />
door te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Deze recreatiegids is gemaakt voor Woerd<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> <strong>en</strong> haar bezoekers, om optimaal<br />
te g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van alle verrassing<strong>en</strong> die onze stad <strong>en</strong> de omgeving te bied<strong>en</strong> heeft.<br />
boerderij<strong>en</strong>, Gro<strong>en</strong>e Hartwinkels, boerderijwinkels, uitnodig<strong>en</strong>de terrasjes<br />
<strong>en</strong> oude stadsc<strong>en</strong>tra. Het is maar e<strong>en</strong> kleine greep uit het oneindige<br />
aanbod van de streek rond Woerd<strong>en</strong>.<br />
Dé manier<strong>en</strong> om op ontdekkingstocht te gaan zijn de fiets <strong>en</strong> de b<strong>en</strong><strong>en</strong>wag<strong>en</strong>.<br />
Maar niemand kijkt raar op als je op skates langszoeft, in de kano<br />
stapt of het Gro<strong>en</strong>e Hart per boot doorkruist. Doorgewinterde buit<strong>en</strong>m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />
hoev<strong>en</strong> we niet te vertell<strong>en</strong> hoe leuk het is om in de l<strong>en</strong>te e<strong>en</strong><br />
sliert donzige e<strong>en</strong>djes door e<strong>en</strong> sloot te zi<strong>en</strong> peddel<strong>en</strong>, of in de zomer<br />
moegefietst op e<strong>en</strong> uitnodig<strong>en</strong>d terras neer te ploff<strong>en</strong>. Nieuweling<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> we wel vertéll<strong>en</strong> dat je daar e<strong>en</strong> ander m<strong>en</strong>s van wordt, maar<br />
ze kunn<strong>en</strong> het beter e<strong>en</strong>s uitprober<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelf ervar<strong>en</strong>. Want er is niets<br />
mooiers dan op de fiets of te voet door dit gevarieerde landschap te trekk<strong>en</strong>,<br />
op zoek naar de schoonheid, de nieuwe ontdekking<strong>en</strong> <strong>en</strong> de verrassing<strong>en</strong>.<br />
In deze gids vind je e<strong>en</strong> bundeling van alle fiets- <strong>en</strong> wandelroutes in<br />
Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> omgeving. Toegerust met plattegrond, routebeschrijving
6 - 7<br />
<strong>en</strong> tips. De routes word<strong>en</strong> geïllustreerd door interviews met m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit<br />
jouw eig<strong>en</strong> omgeving die hun ervaring<strong>en</strong> graag met je del<strong>en</strong>. Dit gidsje<br />
biedt voor elk wat wils. Van e<strong>en</strong> ommetje tot e<strong>en</strong> volwaardige dagtocht.<br />
Als wethouder recreatie vind ik het belangrijk dat wij als geme<strong>en</strong>te diverse<br />
recreatiemogelijkhed<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat we m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uitnodig<strong>en</strong> om<br />
er op uit te trekk<strong>en</strong>. Recreatie op spierkracht is erg gezond voor lichaam<br />
<strong>en</strong> geest, 30 minut<strong>en</strong> beweg<strong>en</strong> per dag geeft e<strong>en</strong> goed gevoel. Om dat gemakkelijk<br />
<strong>en</strong> laagdrempelig te mak<strong>en</strong> bundel<strong>en</strong> we bestaande routes in<br />
het buit<strong>en</strong>gebied, door de binn<strong>en</strong>stad <strong>en</strong> de ommetjes in de eig<strong>en</strong> wijk.<br />
Met deze gids drag<strong>en</strong> we daar aan bij.<br />
Ik hoop dat deze gids stimuleert <strong>en</strong> motiveert om alle mooie plekjes in<br />
je eig<strong>en</strong> omgeving te gaan ontdekk<strong>en</strong> of zelfs je vakantie hier door te<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Daarnaast hoop ik dat deze gids dusdanig inspireert dat je ook<br />
vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, familie <strong>en</strong> k<strong>en</strong>niss<strong>en</strong> hiertoe aanmoedigt <strong>en</strong> uitnodigt om er<br />
hier op uit te trekk<strong>en</strong>.<br />
Veel plezier <strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet van al het moois!<br />
Loes Ypma<br />
Wethouder recreatie<br />
Geme<strong>en</strong>te Woerd<strong>en</strong><br />
Over deze gids<br />
De gids is opgedeeld in 10 hoofdstukk<strong>en</strong> waarin Woerd<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong><br />
over hun unieke ervaring<strong>en</strong> in de omgeving. Aanvull<strong>en</strong>d op deze ervaring<strong>en</strong><br />
zijn er e<strong>en</strong> aantal routes getipt die met e<strong>en</strong> routebeschrijving<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> routekaartje staan beschrev<strong>en</strong> bij de desbetreff<strong>en</strong>de hoofdstukk<strong>en</strong>.<br />
De gids wordt compleet gemaakt met e<strong>en</strong> overzicht van ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> handige adress<strong>en</strong>.<br />
Vrijwel alle routes zijn bewegwijzerd <strong>en</strong> op diverse locaties te start<strong>en</strong>.<br />
Het Gro<strong>en</strong>e Hart heeft e<strong>en</strong> fietsknooppunt<strong>en</strong>systeem dat het heel e<strong>en</strong>voudig<br />
maakt om je eig<strong>en</strong> route te fiets<strong>en</strong>. In de routebeschrijving<strong>en</strong> van<br />
de routes tref je regelmatig e<strong>en</strong> verwijzing naar dit fietsknooppunt<strong>en</strong>systeem<br />
aan. Behalve de in deze gids beschrev<strong>en</strong> fietsroutes kun je met<br />
behulp van dat knooppunt<strong>en</strong>systeem op simpele wijze je eig<strong>en</strong> route sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong><br />
van elke gew<strong>en</strong>ste l<strong>en</strong>gte. Dit kan met behulp van de fietsroutekaart<br />
of ter plaatse op basis van de infopanel<strong>en</strong>. De routes kunn<strong>en</strong><br />
in twee richting<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gefietst van knooppunt naar knooppunt via<br />
g<strong>en</strong>ummerde bord<strong>en</strong>. Bij elk knooppunt tref je e<strong>en</strong> paneel aan waarop<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
het fietsrout<strong>en</strong>etwerk staat afgebeeld, zo kun je de route tuss<strong>en</strong>tijds aanpass<strong>en</strong>.<br />
Onthoud het nummer van de startplaats goed, zodat je weer bij<br />
het beginpunt kunt eindig<strong>en</strong>.<br />
Voorbeeld:<br />
Einde weg bij ANWB Y 634 rechtsaf Haarzuil<strong>en</strong>s, Laag Nieuwkoop<br />
betek<strong>en</strong>t aan het einde van de weg bij (ANWB)-richtingbord rechtsaf<br />
richting Haarzuil<strong>en</strong>s (staat als plaatsnaam op het richtingbord) via<br />
de weg (of straat) Laag Nieuwkoop. De straat of weg waarop je fietst of<br />
wandelt is cursief; strat<strong>en</strong> of weg<strong>en</strong> die je kruist zijn niet cursief gemaakt.<br />
Bij ANWB Y 254 linksaf, later Polderweg betek<strong>en</strong>t dat het straatnaambordje<br />
niet op het punt staat waar je linksaf slaat, maar pas e<strong>en</strong> eind<br />
verderop.
8 - 9<br />
Inhoudsopgave<br />
10<br />
16<br />
20<br />
28<br />
34<br />
42<br />
‘E<strong>en</strong> Romeins rondje door Woerd<strong>en</strong> is<br />
e<strong>en</strong> leerzame belev<strong>en</strong>is’<br />
Historische stadswandeling Woerd<strong>en</strong><br />
‘Het schip is teruggegev<strong>en</strong> aan de rivier’<br />
‘Van de zomer gaan we var<strong>en</strong>’<br />
‘Elk seizo<strong>en</strong> heeft zijn eig<strong>en</strong> charme’<br />
‘Dit was ti<strong>en</strong> eeuw<strong>en</strong> geled<strong>en</strong> één groot<br />
drassig ve<strong>en</strong>gebied’<br />
50<br />
56<br />
62<br />
68<br />
74<br />
82<br />
86<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘Streekproduct<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> stukje emotie<br />
van eig<strong>en</strong> bodem’<br />
‘Ik voel me nog steeds thuis in Harmel<strong>en</strong>’<br />
‘Het is jammer als alles verdwijnt’<br />
‘Met mooi weer krijg ik altijd de kriebels’<br />
‘Het geeft e<strong>en</strong> kick om op het landgoed te won<strong>en</strong>’<br />
Het hele jaar door ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Handige adress<strong>en</strong>
10 - 11<br />
‘E<strong>en</strong> Romeins rondje door Woerd<strong>en</strong><br />
is e<strong>en</strong> leerzame belev<strong>en</strong>is’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘E<strong>en</strong> Romeins rondje door Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> interessante <strong>en</strong> leerzame belev<strong>en</strong>is’, zegt Gilde-gids Sipke<br />
Braunius. ‘Ruim twee eeuw<strong>en</strong> heerst<strong>en</strong> de Romein<strong>en</strong> in Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> tot op de dag van vandaag zijn<br />
de spor<strong>en</strong> van hun aanwezigheid terug te vind<strong>en</strong>.’<br />
‘De Romein<strong>en</strong> war<strong>en</strong> hier lang aan de macht’, zegt Braunius, die regelmatig<br />
schoolkinder<strong>en</strong> rondleidt. Op het huidige Kerkplein stond<br />
destijds e<strong>en</strong> Romeins fort, het Castellum Laurium. Dit fort, geleg<strong>en</strong><br />
aan de Rijn, was de gr<strong>en</strong>s van het Romeinse Rijk. Door de aanwezigheid<br />
van soldat<strong>en</strong> trok Woerd<strong>en</strong> veel handelar<strong>en</strong> aan. Van 2002 tot<br />
2004 heeft de geme<strong>en</strong>te archeologisch onderzoek naar dat fort gedaan.<br />
‘In de parkeergarage onder het Kerkplein is het Castellum Laurium<br />
zichtbaar gemaakt voor het publiek. De vondst<strong>en</strong> zijn op foto’s<br />
te zi<strong>en</strong>. Elke muur in de parkeergarage laat iets zi<strong>en</strong> van de Romeinse<br />
geschied<strong>en</strong>is’, vertelt Braunius.<br />
Romeinse voet<strong>en</strong><br />
Bov<strong>en</strong>gronds, op het Kerkplein, zijn de contour<strong>en</strong> van de Romeinse<br />
kazerne verwerkt in de bestrating: met blauwe natuurst<strong>en</strong><strong>en</strong> is<br />
aangegev<strong>en</strong> hoe groot het fort was. Het Stadsmuseum bezit e<strong>en</strong> aantal<br />
voorwerp<strong>en</strong> die gevond<strong>en</strong> zijn. ‘Er zijn heel veel interessante spull<strong>en</strong><br />
opgegrav<strong>en</strong>. Gebruiksvoorwerp<strong>en</strong>, bewerkte halfedelst<strong>en</strong><strong>en</strong>, tufste<strong>en</strong>,<br />
-Verborg<strong>en</strong> schatt<strong>en</strong> onthull<strong>en</strong> rijke Romeinse geschied<strong>en</strong>is-<br />
maar ook kledingstukk<strong>en</strong>. De afdruk van e<strong>en</strong> opgegrav<strong>en</strong> Romeinse<br />
scho<strong>en</strong> staat op één van de blauwe st<strong>en</strong><strong>en</strong>. Vooral kinder<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> het<br />
leuk om hun voet<strong>en</strong> te vergelijk<strong>en</strong> met die van e<strong>en</strong> Romeinse soldaat’,<br />
vertelt Braunius. ‘Het valt ze altijd teg<strong>en</strong> dat die scho<strong>en</strong> iets groter is<br />
dan hun eig<strong>en</strong> scho<strong>en</strong><strong>en</strong>. Ik zeg dan meestal dat het best kan zijn datie<br />
toevallig van e<strong>en</strong> hele grote Romein is.’<br />
Wet<strong>en</strong>schappelijk bewez<strong>en</strong><br />
‘Trouw<strong>en</strong>s, de beste manier om kinder<strong>en</strong> iets te ler<strong>en</strong> over de Romein<strong>en</strong><br />
is met de stripboek<strong>en</strong>serie Asterix <strong>en</strong> Obelix. Twee wet<strong>en</strong>schappelijk<br />
medewerkers van de Universiteit van Amsterdam hebb<strong>en</strong> daar<br />
e<strong>en</strong> tijd geled<strong>en</strong> onderzoek naar gedaan. Ze wild<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> of het juist<br />
is wat er in die stripboek<strong>en</strong> staat. Wat bleek? Alles klopt. De oorlog<strong>en</strong>,<br />
het dagelijks lev<strong>en</strong>, wat ze at<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoe ze zich kleedd<strong>en</strong>. Ik zeg<br />
daarom altijd teg<strong>en</strong> de kinder<strong>en</strong>: Wie de Romein<strong>en</strong> wil ler<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>,<br />
moet Asterix <strong>en</strong> Obelix lez<strong>en</strong>. Dan kijk<strong>en</strong> ze me vol ongeloof aan.’
12 - 13<br />
Zeil- <strong>en</strong> roeischip Woerd<strong>en</strong>-7<br />
Eén van de bek<strong>en</strong>dste opgraving<strong>en</strong> is het schip Woerd<strong>en</strong>-7. Veel historische<br />
vrag<strong>en</strong> zijn erdoor beantwoord. ‘Het was nog niet bek<strong>en</strong>d dat de<br />
Romein<strong>en</strong> roeibot<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong>. Er werd van uitgegaan dat er alle<strong>en</strong> zeilbot<strong>en</strong><br />
bestond<strong>en</strong>, maar de opgraving<strong>en</strong> bewez<strong>en</strong> iets anders’, zegt Braunius.<br />
‘Het schip is e<strong>en</strong> combinatie van e<strong>en</strong> zeil- <strong>en</strong> e<strong>en</strong> roeischip.’<br />
Volg<strong>en</strong>s de Gilde-gids verbergt de stad nog meer mooie archeologische<br />
vondst<strong>en</strong>. ‘Het is bek<strong>en</strong>d dat er onder de bibliotheek nóg e<strong>en</strong> deel van<br />
e<strong>en</strong> Romeins schip ligt. Mom<strong>en</strong>teel kunn<strong>en</strong> archeolog<strong>en</strong> er niks mee,<br />
want die plek is volgebouwd <strong>en</strong> daardoor is archeologisch onderzoek<br />
onmogelijk. Maar het is vrijwel zeker dat er in Woerd<strong>en</strong> behalve dat<br />
schip nog e<strong>en</strong> aantal geheim<strong>en</strong> verstopt is’, aldus Braunius.<br />
‘Het is vrijwel zeker dat er in Woerd<strong>en</strong><br />
behalve dat schip nog e<strong>en</strong> aantal geheim<strong>en</strong> verstopt is’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Van Stedehuys tot Stadsmuseum Woerd<strong>en</strong><br />
In 1501 werd het laatgotische Stedehuys (Stadhuis) van Woerd<strong>en</strong> gebouwd dat onder andere di<strong>en</strong>st deed om recht te<br />
sprek<strong>en</strong>. Destijds werd<strong>en</strong> er merkwaardige straff<strong>en</strong> uitgedeeld. E<strong>en</strong> schandpaal, e<strong>en</strong> galg <strong>en</strong> schandst<strong>en</strong><strong>en</strong> van B<strong>en</strong>theimer<br />
zandste<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> relatief hard geste<strong>en</strong>te, stond<strong>en</strong> de schout<strong>en</strong> ter beschikking. Op zo’n schandste<strong>en</strong> werd e<strong>en</strong> gestrafte<br />
te kijk gezet, of er werd e<strong>en</strong> schandste<strong>en</strong> om de nek van e<strong>en</strong> veroordeelde gebond<strong>en</strong> die er dan e<strong>en</strong> voorgeschrev<strong>en</strong><br />
route mee door de stad moest aflegg<strong>en</strong>, onder luid gejoel van de inwoners. Dit laatste was e<strong>en</strong> veelvoorkom<strong>en</strong>de straf<br />
voor vrouw<strong>en</strong> die kwaad van iemand hadd<strong>en</strong> gesprok<strong>en</strong>. Het is onduidelijk waarom mann<strong>en</strong> diezelfde straf vrijwel nooit<br />
kreg<strong>en</strong> opgelegd. De schandpaal <strong>en</strong> de schandste<strong>en</strong> zijn er nog steeds.<br />
In de loop van de tijd werd het gebouw uitgebreid <strong>en</strong> voor verschill<strong>en</strong>de doeleind<strong>en</strong> gebruikt, totdat het in 1986 Stadsmuseum<br />
werd. Ge<strong>en</strong> alledaags museum, want welk museum beschikt er nu over e<strong>en</strong> sfeervolle trouwzaal?<br />
Het spreekt vanzelf dat de Romeinse tijd aan bod komt in de vaste collectie, want vanaf 1974 zijn er immers belangrijke<br />
vondst<strong>en</strong> gedaan in <strong>en</strong> rond Woerd<strong>en</strong>, waaruit bleek dat er lange tijd e<strong>en</strong> Romeins garnizo<strong>en</strong> gelegerd is geweest in de<br />
stad. De met eik<strong>en</strong>hout betimmerde Vroedschapszaal hoort bij de rec<strong>en</strong>tere geschied<strong>en</strong>is. De bezoeker kan er bij wijze<br />
van sprek<strong>en</strong> zó aanschuiv<strong>en</strong> aan de 17e-eeuwse tafel waar de Vroedschap (de latere geme<strong>en</strong>teraad) besluit<strong>en</strong> nam. De<br />
burgemeesterskist uit 1611 bevatte belangrijke stadsdocum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> had drie slot<strong>en</strong>; de sleutels werd<strong>en</strong> voor de zekerheid<br />
bij drie verschill<strong>en</strong>de person<strong>en</strong> bewaard.<br />
Tot de vaste collectie behor<strong>en</strong> onder andere e<strong>en</strong> collectie schilderij<strong>en</strong> van kunst<strong>en</strong>aars die in Woerd<strong>en</strong> gewoond of gewerkt<br />
hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> bijzonder beeld van Maria met het Kind. Maar het sterke punt van het Stadsmuseum zijn de telk<strong>en</strong>s<br />
wissel<strong>en</strong>de t<strong>en</strong>toonstelling<strong>en</strong> over zeer diverse onderwerp<strong>en</strong>. Van textielkunst tot fotografie <strong>en</strong> het landschap van<br />
het Gro<strong>en</strong>e Hart. En van hed<strong>en</strong>daagse kunst<strong>en</strong>aars tot kunst<strong>en</strong>aars uit lang vervlog<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>.<br />
Info: www.stadsmuseumwoerd<strong>en</strong>.nl<br />
Leerzaamste parkeergarage van Nederland<br />
Parkeergarage Castellum, in het hart van Woerd<strong>en</strong>, is e<strong>en</strong> heerlijke plek om rond te dwal<strong>en</strong>. Want in dit drive-in museum<br />
wordt de geschied<strong>en</strong>is van de Romein<strong>en</strong> t<strong>en</strong>toongesteld die in legerplaats Woerd<strong>en</strong> woond<strong>en</strong>. Alle verdieping<strong>en</strong> zijn<br />
gebruikt als t<strong>en</strong>toonstellingsruimte. Exact op de plek waar archeolog<strong>en</strong> het vrachtschip Woerd<strong>en</strong>-7 hebb<strong>en</strong> opgegrav<strong>en</strong>,<br />
hangt e<strong>en</strong> foto op ware grootte van het schip. En op de plek waar ooit de verdedigingswal lag, zijn twee Romeinse soldat<strong>en</strong><br />
afgebeeld met tuss<strong>en</strong> h<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> keur aan del<strong>en</strong> van opgegrav<strong>en</strong> gebruiksvoorwerp<strong>en</strong>. Maar liefst twee spell<strong>en</strong> kun<br />
je er spel<strong>en</strong>. Hoofdrolspelers van het eerste spel zijn Quintus Valerius Victor <strong>en</strong> Marcus Flavius Titullinus, Romeinse<br />
soldat<strong>en</strong> die de gr<strong>en</strong>s van het Romeinse Rijk bewaakt<strong>en</strong>. Je vindt Victor <strong>en</strong> Titullinus bij de verdedigingswal. Voor het<br />
tweede spel, limes quaestio, moet je eig<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong> reis door Nederland mak<strong>en</strong> om alle raadsels op te kunn<strong>en</strong> loss<strong>en</strong>. Maar<br />
begin maar e<strong>en</strong>s in Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> kijk op www.limesquaestio.nl. Info: www.drive-in-museum.nl
14 - 15<br />
Hollandse Kaderoute<br />
Ommetje Woerd<strong>en</strong> Oost Ommetje Woerd<strong>en</strong> Noord<br />
Suggesties voor wandeling<strong>en</strong><br />
Hollandse Kaderoute (lijnwandeling)<br />
Afstand: 8 km, ca. 2 uur. Wandeling die<br />
verrass<strong>en</strong>d g<strong>en</strong>oeg voor e<strong>en</strong> groot deel<br />
over onverharde graskades loopt, <strong>en</strong><br />
langs lange rechte kavels doorsned<strong>en</strong><br />
met brede slot<strong>en</strong>. Het stuk langs de Hollandse<br />
Kade bestaat uit e<strong>en</strong> prachtig<br />
smal pad geflankeerd door bom<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
struik<strong>en</strong>. Waterdichte scho<strong>en</strong><strong>en</strong> aanbevol<strong>en</strong>.<br />
Hekk<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> hond<strong>en</strong> aan de lijn.<br />
Startpunt met parkeerplaats: NS-station<br />
in Woerd<strong>en</strong>.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Pott<strong>en</strong>bakkerij Ingrid d<strong>en</strong> Hartogh<br />
(ca. 500 m buit<strong>en</strong> de route,<br />
www.hooiberghutt<strong>en</strong>.nl), Ontdek de boer<strong>en</strong>natuur,<br />
educatieve boerderij in Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
(www.ontdekdeboer<strong>en</strong>natuur.nl),<br />
drive-in Museum, t<strong>en</strong>toonstelling in parkeergarage<br />
Castellum over de Romein<strong>en</strong><br />
in Woerd<strong>en</strong> (www.drive-in-museum.nl).<br />
Routebeschrijving<br />
• Station Woerd<strong>en</strong> aan c<strong>en</strong>trumzijde verlat<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> rechtdoor.<br />
• Vóór brug rechtsaf naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>, jaagpad<br />
langs de Oude Rijn.<br />
• Jaagpad ca. 6 km volg<strong>en</strong> naar Putkop.<br />
• Te Putkop einde jaagpad linksaf brug<br />
over de Oude Rijn over, provinciale weg<br />
overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> linksaf, fietspad.<br />
• Na ca. 200 m rechtsaf Gerverscop <strong>en</strong><br />
bij huisnr. 5A linksaf bruggetje over<br />
Hollandse Kade.<br />
• Einde kade rechtsaf, smal fietspad<br />
Hollandse Kade.<br />
• Driesprong met bank rechtsaf, fietspad.<br />
• Einde fietspad linksaf asfaltweg Rod<strong>en</strong>dijk,<br />
na ca. 100 m Wag<strong>en</strong>dijk. Hier<br />
rechtsaf, hek door <strong>en</strong> linksaf langs Bijleveld.<br />
(I.v.m. het broedseizo<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 1<br />
april <strong>en</strong> 1 juli e<strong>en</strong> alternatieve route nem<strong>en</strong>:<br />
Wag<strong>en</strong>dijk volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> na ca. 500 m<br />
asfaltweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> direct rechtsaf<br />
Schutterskade. Enkele meters verder<br />
rechtsaf onverhard voetpad op dijkje<br />
met vaart aan linkerhand <strong>en</strong> naar Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.)<br />
• Na ca. 500 m asfaltweg (Schutterskade)<br />
overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor, graspad.<br />
• Op dijkje rechtsaf, voetpad naar Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
• Te Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong> linksaf brug over <strong>en</strong> bij<br />
ANWB Y 933 rechtsaf Voorstraat.<br />
• Na ca. 200 m rechtsaf Nieuwstraat.<br />
Witte ophaalbrug over <strong>en</strong> linksaf, dijkpad<br />
langs water.<br />
• Onder N401 door <strong>en</strong> bij brug rechtdoor<br />
asfaltweg Galgerwaard (aan dezelfde<br />
kant van het water).<br />
• Ca. 2 km langs het water, Grote Heicop<br />
<strong>en</strong> bij brug rechtsaf.<br />
• Bij rotonde 2x weg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
linksaf via fietspad onder A2 door (de<br />
verbreding van de A2 kan voor hinder<br />
zorg<strong>en</strong>).<br />
• Langs e<strong>en</strong> mol<strong>en</strong> naar NS-station Breukel<strong>en</strong>.<br />
Ommetje Woerd<strong>en</strong> Oost<br />
(korte stadswandeling)<br />
Duur: ca. 1 uur.<br />
Startpunt: zowel rechtsom als linksom,<br />
route te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan stickers “Ommetje”.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Wandeling door Staatslied<strong>en</strong>kwartier<br />
<strong>en</strong> Snel <strong>en</strong> Polan<strong>en</strong>. Gaat<br />
via de Nes langs de Oude Rijn, de Catt<strong>en</strong>broekerlaan,<br />
via De Andersonhof, Maltakade,<br />
Oeralstraat, Snellerpad, Schrijverspad,<br />
Amsterdamlaan, Linschoterweg <strong>en</strong><br />
langs NS-station.<br />
Ommetje Woerd<strong>en</strong> Noord<br />
(korte stadswandeling)<br />
Duur: ca. 1 uur.<br />
Startpunt: zowel rechtsom als linksom, route<br />
te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan stickers “Ommetje”.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Wandeling door het c<strong>en</strong>trum van<br />
de stad <strong>en</strong> de Schilderswijk. Gaat door<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Bredius, langs de Oudelandseweg, de<br />
Oostdam, Wilhelminaweg, Nassaukade,<br />
Emmakade, de Hav<strong>en</strong>, Westdam, Rijnkade,<br />
Jozef Israelslaan <strong>en</strong> ’s Grav<strong>en</strong>sloot.<br />
Praktische info<br />
Interessant boek: Asterix <strong>en</strong> de waar-<br />
heid, R<strong>en</strong>é van Roy<strong>en</strong>, Sunnyva van der<br />
Vegt, uitg. Bert Bakker. Lekker leesbaar<br />
wet<strong>en</strong>schappelijk boek over het waarheidsgehalte<br />
van de historische gegev<strong>en</strong>s<br />
in de stripboek<strong>en</strong>serie Asterix <strong>en</strong><br />
Obelix.<br />
Tip<br />
Neem ev<strong>en</strong> de tijd als<br />
je de auto parkeert in<br />
parkeergarage Castellum<br />
<strong>en</strong> bezoek de leerzaamste<br />
parkeergarage van<br />
Nederland.
16 - 17<br />
Historische stadswandeling Woerd<strong>en</strong><br />
Deze Gilde-stadswandeling begint bij het station<br />
(maar kan ook op e<strong>en</strong> ander punt opgepakt<br />
word<strong>en</strong>) <strong>en</strong> voert langs de belangrijkste<br />
gebouw<strong>en</strong> uit de Woerd<strong>en</strong>se historie. De<br />
looptijd is 45 minut<strong>en</strong>. Onder begeleiding van<br />
e<strong>en</strong> gids is deze wandeling te boek<strong>en</strong> bij VVV<br />
Woerd<strong>en</strong>, 0348-414474, info@vvvwoerd<strong>en</strong>.nl,<br />
www.vvvwoerd<strong>en</strong>.nl<br />
1 Het station is tuss<strong>en</strong> 1911 <strong>en</strong> 1913 gebouwd<br />
naar ontwerp van architect W. de Jong. Van<br />
1854 tot 1913 deed e<strong>en</strong> hout<strong>en</strong> spoorwegkeet<br />
di<strong>en</strong>st als stationsgebouw.<br />
2 Loop vanaf het station rechtdoor richting<br />
c<strong>en</strong>trum, over de Stationsweg naar de<br />
Snellerbrug. Van deze brug prachtig<br />
uitzicht op het links geleg<strong>en</strong> ‘Def<strong>en</strong>sieeiland’,<br />
tot begin deze eeuw in gebruik<br />
als int<strong>en</strong>dance van def<strong>en</strong>sie <strong>en</strong> in 2006<br />
door de geme<strong>en</strong>te aangekocht. Er zijn<br />
vergevorderde plann<strong>en</strong> om het Def<strong>en</strong>sieeiland<br />
te ontwikkel<strong>en</strong>. Tev<strong>en</strong>s is e<strong>en</strong> deel<br />
van de singels te zi<strong>en</strong> die om de hele<br />
binn<strong>en</strong>stad van Woerd<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong> die<br />
tuss<strong>en</strong> 1702 <strong>en</strong> 1705 zijn gegrav<strong>en</strong> ter<br />
versterking van de vestingstad Woerd<strong>en</strong>.<br />
Aan de andere kant van de brug, aan de<br />
Oude Rijn, ligt de villa El Dorado (zie<br />
foto) <strong>en</strong> links daarvan, tuss<strong>en</strong> de bom<strong>en</strong>,<br />
de van 1863 dater<strong>en</strong>de villa Rijnoord waar<br />
de familie Bredius woonde, die in de 19e<br />
eeuw veel belangrijke bestuursfuncties in<br />
Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> omgeving vervulde.<br />
3 Sla linksaf <strong>en</strong> loop over de Oostdam waar<br />
e<strong>en</strong> rij oude her<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> staat, gebouwd<br />
tuss<strong>en</strong> 1867 <strong>en</strong> 1870. Vanaf het c<strong>en</strong>trum<br />
gezi<strong>en</strong> heet het eerste huis in de rij Alpha<br />
<strong>en</strong> het laatste Omega, naar de eerste <strong>en</strong><br />
laatste letters van het Griekse alfabet.<br />
Loop, ook nog aan de Oostdam, langs de<br />
voormalige notariswoning Welgeleg<strong>en</strong><br />
met achter in de tuin e<strong>en</strong> tuinhuisje<br />
van zandste<strong>en</strong> naar het model van e<strong>en</strong><br />
Chinese pagode.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
4 Verderop ligt links het Kasteel van Woerd<strong>en</strong>,<br />
tuss<strong>en</strong> 1407 <strong>en</strong> 1415 in opdracht van Hertog<br />
Jan van Beier<strong>en</strong> gebouwd. Het Kasteel is nu<br />
in gebruik als restaurant, zal<strong>en</strong>c<strong>en</strong>trum <strong>en</strong><br />
trouwzaal. De linkervleugel is in gebruik als<br />
woonhuis.<br />
Rechts loopt de straat uiteindelijk wat<br />
omhoog. Dit deel, de Hogewal, is e<strong>en</strong> van de<br />
twee restant<strong>en</strong> van de verdedigingswall<strong>en</strong>. De<br />
Hogewal liep oorspronkelijk, onderbrok<strong>en</strong><br />
door e<strong>en</strong> poort, door naar het Kasteel. To<strong>en</strong><br />
de verdedigingswall<strong>en</strong> eind 1800 werd<strong>en</strong><br />
weggehaald, werd die van de Hogewal ontzi<strong>en</strong>;<br />
daar war<strong>en</strong> inmiddels begraafplaats<strong>en</strong><br />
ingericht.<br />
5 Ga rechtdoor met het Kasteel aan de linkerhand,<br />
de Rijnstraat in. Tot 1961 stroomde hier<br />
nog de Oude Rijn, die via aflop<strong>en</strong>de steegjes<br />
links <strong>en</strong> rechts bereikbaar was. Hier staan<br />
veel cultuurhistorisch interessante gebouw<strong>en</strong>.<br />
Eerst kom je langs de Bonav<strong>en</strong>turakerk,
18 - 19<br />
9<br />
1<br />
2<br />
8<br />
4<br />
2<br />
8 9<br />
7<br />
gebouwd in 1890 naar e<strong>en</strong> ontwerp van<br />
Nicolaas Mol<strong>en</strong>aar, e<strong>en</strong> leerling van de<br />
grote architect Cuypers. Op de nrs. 44-46,<br />
staat e<strong>en</strong> oud pakhuis uit 1888. Op nr. 42,<br />
op de hoek van de Romeinsteeg, staat e<strong>en</strong><br />
oud dubbel her<strong>en</strong>huis uit 1873. Het pand<br />
op nr. 35 dateert van 1911 <strong>en</strong> is ontworp<strong>en</strong><br />
door de Woerd<strong>en</strong>se architect P. Karsdorp.<br />
Op nrs. 32-34 staat de oude markthal van<br />
H.S. Hamburger, vader van de bek<strong>en</strong>de<br />
streekromanschrijver Herman de Man,<br />
wi<strong>en</strong>s geboortehuis op nr. 24 staat. Nr. 29 is<br />
e<strong>en</strong> 17e-eeuws pand met op de verdieping<br />
e<strong>en</strong> paar prachtige vierruits schuifv<strong>en</strong>sters.<br />
6 Volg de Rijnstraat naar de Hav<strong>en</strong>. Deze<br />
ontstond in 1904 door het afgrav<strong>en</strong> van de<br />
vestingwall<strong>en</strong>. Rechts ligt de Westdam met<br />
het oude stadhuis, in 1888 gebouwd naar<br />
tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> van Nicolaas Mol<strong>en</strong>aar. Kijk<br />
ev<strong>en</strong> naar het beeld van het jonge stel: zij<br />
kijkt naar het stadhuis <strong>en</strong> hij naar de bank!<br />
Links van het stadhuis begint het stadspark<br />
met daarin de Israëlitische Begraafplaats uit<br />
1856.<br />
7 Sla linksaf de Meulmansweg in; rechts<br />
staat e<strong>en</strong> rij prachtige her<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> langs<br />
de Hav<strong>en</strong>, gebouwd na het slecht<strong>en</strong> van<br />
de oude stadswall<strong>en</strong> <strong>en</strong> het grav<strong>en</strong> van de<br />
Hav<strong>en</strong>. Verderop op de Meulmansweg<br />
staat rechts e<strong>en</strong> aantal oude kaaspakhuiz<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> net in de E<strong>en</strong>drachtstraat e<strong>en</strong> prachtig<br />
kaaspakhuis uit 1900. (K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d voor<br />
de Woerd<strong>en</strong>se kaaspakhuiz<strong>en</strong> zijn de<br />
diefijzers [tralies] voor de ram<strong>en</strong>.) Vervolg<br />
de route over de Meulmansweg met links<br />
het markante Ars<strong>en</strong>aal <strong>en</strong> de kaasbel uit<br />
1925 met interessante opschrift<strong>en</strong>. Ga<br />
vervolg<strong>en</strong>s de rechts geleg<strong>en</strong> parkeergarage<br />
Castellum in, waar grote panel<strong>en</strong> op beide<br />
verdieping<strong>en</strong> het verhaal van het Romeinse<br />
verled<strong>en</strong> van Woerd<strong>en</strong> illustrer<strong>en</strong>.<br />
8 Als je in de garage uitgekek<strong>en</strong> b<strong>en</strong>t, neem<br />
je de lift omhoog naar het vernieuwde<br />
Kerkplein <strong>en</strong> de Petruskerk, waarvan de<br />
bouw rond 1372 is begonn<strong>en</strong>. Je loopt dan<br />
bov<strong>en</strong>op het Romeinse Castellum waarvan<br />
de contour<strong>en</strong> met behulp van de st<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
strip met afbeelding<strong>en</strong> van de Romeinse<br />
historie zijn gemarkeerd. Als je je omdraait,<br />
zie je de Kazerne uit 1790 <strong>en</strong> rechts de<br />
voorkant van het Ars<strong>en</strong>aal, gebouwd in<br />
1762. Steek het Kerkplein over <strong>en</strong> loop langs<br />
de Petruskerk, dan verschijn<strong>en</strong> aan het einde<br />
rechts Concordia, e<strong>en</strong> voormalig logem<strong>en</strong>t<br />
uit 1878, <strong>en</strong> links het prachtige Oude<br />
Raadhuis, dat teg<strong>en</strong>woordig di<strong>en</strong>stdoet<br />
als Stadsmuseum. Dit museum, met<br />
regelmatig wissel<strong>en</strong>de t<strong>en</strong>toonstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> vaste expositie van oude voorwerp<strong>en</strong><br />
uit Woerd<strong>en</strong>, vooral uit de Romeinse tijd, is<br />
e<strong>en</strong> bezoek waard.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
9 Blij dat je niet in vroeger tijd tot spot van<br />
de bevolking op het st<strong>en</strong><strong>en</strong> schavotje hebt<br />
gestaan, sla je rechtsaf de Hav<strong>en</strong>straat in,<br />
langs het Stedelijke (later Gereformeerde)<br />
Weeshuis op nr. 6, met het oudste deel<br />
uit 1604. Op nr. 39 staat vermoedelijk het<br />
oudste huis van de Hav<strong>en</strong>straat in zijn<br />
oorspronkelijke vorm <strong>en</strong> op nr. 30 het<br />
oude waterschapskantoor met prachtige<br />
tegeltableaus in de pui. Loop de Hav<strong>en</strong>straat<br />
uit <strong>en</strong> sla rechtsaf op de Wilhelminaweg;<br />
hier is de stellingmol<strong>en</strong> ‘de Windhond’<br />
te zi<strong>en</strong>, in 1755 gebouwd op het andere<br />
nog rester<strong>en</strong>de deel van de oude stadswal.<br />
Keer om <strong>en</strong> loop de andere kant op over de<br />
Wilhelminaweg. Links ligt het Franciscaner<br />
klooster uit 1899, gebouwd in de tuin van<br />
de Bonav<strong>en</strong>turakerk. Als je de achterkant<br />
van de kerk gepasseerd b<strong>en</strong>t, ligg<strong>en</strong> rechts<br />
het Wasserijgebouw op het Def<strong>en</strong>sie-eiland<br />
<strong>en</strong> het Kasteel in het water. Loop langs<br />
het Kasteel via de Oostdam naar het NSstation.
20 - 21<br />
‘Het roer lijkt op e<strong>en</strong> grote pollepel, maar niemand weet of het er echt zo heeft uitgezi<strong>en</strong>’<br />
De archeologische opgraving van het Romeinse schip vond in 2003<br />
plaats. ‘Daar was destijds veel belangstelling voor’, vertelt Vlot. ‘To<strong>en</strong><br />
ontstond het idee om het vaartuig na te bouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> het op die manier<br />
terug te gev<strong>en</strong> aan de rivier. Het is e<strong>en</strong> reconstructie omdat sommige del<strong>en</strong><br />
nooit zijn teruggevond<strong>en</strong>, zoals het roer. Dat lijkt op e<strong>en</strong> grote pollepel,<br />
maar niemand weet of het er echt zo heeft uitgezi<strong>en</strong>. De rest<strong>en</strong> van<br />
het opgegrav<strong>en</strong> schip ligg<strong>en</strong> in conserveringsbad<strong>en</strong> <strong>en</strong> moet<strong>en</strong> daar nog<br />
heel lang in ligg<strong>en</strong> voordat ze t<strong>en</strong>toongesteld kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.’<br />
De boot is gemaakt van eik<strong>en</strong>hout. ‘Het heeft drie maand<strong>en</strong> geduurd<br />
voordat we bom<strong>en</strong> hadd<strong>en</strong> gevond<strong>en</strong>. Ze kom<strong>en</strong> uit de omgeving van<br />
Zwolle, heel toevallig uit dezelfde omgeving als die van de oorspronkelijke<br />
De Meern I. Helaas war<strong>en</strong> ze van mindere kwaliteit dan gehoopt.<br />
De rotte plekk<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgebikt <strong>en</strong> door nieuw hout word<strong>en</strong><br />
vervang<strong>en</strong>. Daar ging e<strong>en</strong> hoop tijd in zitt<strong>en</strong>.’<br />
Padvinder op het water<br />
Vlot is bij toeval in het project gerold. ‘Mijn vrouw <strong>en</strong> ik zijn heel be-<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘Het schip is teruggegev<strong>en</strong> aan de rivier’<br />
-Op e<strong>en</strong> Romeins vrachtschip de omgeving van Woerd<strong>en</strong> verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>-<br />
De reconstructie van het Romeinse vrachtschip De Meern I is klaar <strong>en</strong> vaart over de Woerd<strong>en</strong>se<br />
Singels. H<strong>en</strong>k Vlot, voorzitter van de Stichting Romeins Schip Woerd<strong>en</strong>: ‘Er is belachelijk veel tijd in<br />
gaan zitt<strong>en</strong>, toch beleef ik er veel plezier aan.’<br />
trokk<strong>en</strong> bij Woerd<strong>en</strong>. De stad gaat mij echt aan het hart. Ik woon er nu<br />
zo’n vijf<strong>en</strong>dertig jaar. De geme<strong>en</strong>te k<strong>en</strong>t me <strong>en</strong> heeft me gevraagd om<br />
mee te werk<strong>en</strong>. Ik b<strong>en</strong> nogal e<strong>en</strong> vastbijter, als ik erg<strong>en</strong>s aan begin wil<br />
ik het goed do<strong>en</strong> <strong>en</strong> het ook daadwerkelijk afmak<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is watersport<br />
e<strong>en</strong> grote hobby. In mijn jonge jar<strong>en</strong> was ik zeeverk<strong>en</strong>ner, zeg<br />
maar padvinder op het water. Als twaalfjarige b<strong>en</strong> ik met zeil<strong>en</strong> begonn<strong>en</strong>.<br />
Op het water moet je blind op elkaar kunn<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> veel<br />
aan teambuilding do<strong>en</strong>. En ik vond het leuk om knop<strong>en</strong> te ler<strong>en</strong> legg<strong>en</strong>.<br />
In de jar<strong>en</strong> daarna heb ik e<strong>en</strong> zeiljacht op Loosdrecht gehad. En nu ligt<br />
er achter mijn huis e<strong>en</strong> sloepje, want zonder iets kan ik niet.’<br />
In de ontdekkingsfase<br />
Met zijn sloep is hij al meerdere mal<strong>en</strong> de routes afgevar<strong>en</strong>. ‘Overal waar<br />
het schip komt, b<strong>en</strong> ik geweest. In de ontdekkingsfase heb ik ook met<br />
<strong>en</strong>ige regelmaat de vaarroute gemet<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> lasermeter. Het schip is<br />
vijf<strong>en</strong>twintig meter lang <strong>en</strong> kan niet overal doorhe<strong>en</strong>.’<br />
Vanwege de l<strong>en</strong>gte moest<strong>en</strong> ook de afmeerplekk<strong>en</strong> aan de Hav<strong>en</strong> <strong>en</strong>
22 - 23<br />
bij het Kasteel word<strong>en</strong> aangepast. ‘Het schip heeft haar vaste ligplaats in feite op de<br />
Limes, de gr<strong>en</strong>srivier van het Romeinse Rijk. Dan heb ik het over de Oude Rijn, de<br />
singels zijn van later. In Woerd<strong>en</strong> vind ik de route via de zuidelijke singels het mooiste,<br />
dan vaar je langs het Brediuspark, het Westdampark <strong>en</strong> de Joodse begraafplaats.<br />
Landschappelijk is het daar prachtig. Maar de noordkant heeft ook g<strong>en</strong>oeg te bied<strong>en</strong>,<br />
bijvoorbeeld de mol<strong>en</strong>, het Kasteel, de kerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> het Def<strong>en</strong>sie-eiland. Dat is cultuurhistorisch<br />
weer heel interessant.’<br />
Info rondvaart<br />
Kijk voor tijd<strong>en</strong> <strong>en</strong> prijz<strong>en</strong> van de rondvaart<strong>en</strong> met de replica van het Romeinse schip<br />
De Meern I op www.romeinsschipwoerd<strong>en</strong>.nl.<br />
Tip<br />
Ga e<strong>en</strong>s naar de bieb <strong>en</strong> lees je in voordat je op stap gaat. Dat maakt e<strong>en</strong> cultureel<br />
uitstapje nóg leuker. Over – bijvoorbeeld – de Romein<strong>en</strong> is veel te vind<strong>en</strong>.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Fort Wierickerschans<br />
In het rampjaar 1672 kwam stadhouder Willem III erachter dat er bij de Oude Rijn e<strong>en</strong> zwakke schakel<br />
was in de Oude Hollandse Waterlinie. In januari 1673 gaf hij, ter versterking van die plek, opdracht voor<br />
de bouw van e<strong>en</strong> fort <strong>en</strong> al in augustus 1673 was Fort Wierickerschans gereed. Tot 1815 deed het di<strong>en</strong>st als<br />
fort, maar to<strong>en</strong> de Oude Hollandse Waterlinie werd vervang<strong>en</strong> door de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die<br />
oostelijker lag, verloor het fort zijn verdedig<strong>en</strong>de functie. Het werd Hoofddepot van ‘s Rijks Buskruit. Voor<br />
zover bek<strong>en</strong>d is daar nooit e<strong>en</strong> ramp gebeurd. De inwoners van Bodegrav<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> dan ook al die jar<strong>en</strong><br />
onbekommerd geslap<strong>en</strong>, want niemand was zich bewust van het grote ontploffingsgevaar zo dicht bij het<br />
dorp. Vanaf begin 1900 heeft het nog andere bestemming<strong>en</strong> gehad, onder andere als interneringskamp tijd<strong>en</strong>s<br />
de Eerste Wereldoorlog <strong>en</strong> de laatste ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> als opslag voor het legermuseum.<br />
De ligging van het fort is magnifiek, omringd door weiland<strong>en</strong> <strong>en</strong> water vormt het e<strong>en</strong> blikvanger in het<br />
landschap. Van de oorspronkelijke gebouw<strong>en</strong> uit 1673 is niet veel meer over, maar de gebouw<strong>en</strong> uit latere<br />
periodes zijn zeer de moeite waard. Het fort, dat eig<strong>en</strong>dom is van Staatsbosbeheer <strong>en</strong> de Stichting Fort<br />
Wierickerschans, wordt ingrijp<strong>en</strong>d gerestaureerd, maar is intuss<strong>en</strong> gewoon op<strong>en</strong> voor het publiek. Staatsbosbeheer<br />
geeft vanuit het op het fort geleg<strong>en</strong> Gro<strong>en</strong>e Hart Informatiec<strong>en</strong>trum excursies binn<strong>en</strong> <strong>en</strong> buit<strong>en</strong><br />
de mur<strong>en</strong>, over de geschied<strong>en</strong>is <strong>en</strong> de geheim<strong>en</strong> van het fort, <strong>en</strong> over de uitbundige flora <strong>en</strong> fauna in de<br />
omgeving. Mooie, vergevorderde plann<strong>en</strong> zijn er ook. Zo moet het fort e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>dige ontmoetingsplaats<br />
word<strong>en</strong> met allerlei activiteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> publieksmanifestaties, e<strong>en</strong> restaurant <strong>en</strong> e<strong>en</strong> aanlegsteiger voor pleziervaart.<br />
Er kunn<strong>en</strong> confer<strong>en</strong>ties, beurz<strong>en</strong> <strong>en</strong> feest<strong>en</strong> georganiseerd word<strong>en</strong>. Plaats g<strong>en</strong>oeg voor al deze plann<strong>en</strong><br />
die het Fort weer midd<strong>en</strong>in de e<strong>en</strong><strong>en</strong>twintigste eeuw zull<strong>en</strong> plaats<strong>en</strong>. Info: www.gro<strong>en</strong>ehartc<strong>en</strong>trum.nl<br />
Jaagpad<strong>en</strong><br />
In de omgeving van Woerd<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> twee jaagpad<strong>en</strong>. Het voorttrekk<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> schip werd jag<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd,<br />
vandaar de naam jaagpad. Als de wind uit de verkeerde windrichting kwam, werd<strong>en</strong> (vracht)schep<strong>en</strong> door<br />
de schipper, zijn vrouw of sam<strong>en</strong> met de kinder<strong>en</strong> voortgetrokk<strong>en</strong> vanaf de kade langs e<strong>en</strong> rivier of kanaal.<br />
Trekschuit<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> niet op eig<strong>en</strong> kracht var<strong>en</strong> <strong>en</strong> werd<strong>en</strong> altijd gejaagd. Obstakels als bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> struik<strong>en</strong><br />
werd<strong>en</strong> weggehaald, want die belemmerd<strong>en</strong> het voorttrekk<strong>en</strong>. Wie g<strong>en</strong>oeg geld had, gebruikte e<strong>en</strong> paard.<br />
Het zwaarste was het in beweging zett<strong>en</strong> van het schip, als het e<strong>en</strong>maal voer werd het trekk<strong>en</strong> wat lichter.<br />
Bocht<strong>en</strong> in de rivier vereist<strong>en</strong> e<strong>en</strong> speciale techniek: in sommige bocht<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> rolpal<strong>en</strong> geplaatst waarlangs<br />
het schip door de bocht ‘rolde’. Tuss<strong>en</strong> Harmel<strong>en</strong> <strong>en</strong> Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Nieuwerbrug<br />
ligg<strong>en</strong> nog jaagpad<strong>en</strong> die inmiddels zijn geasfalteerd <strong>en</strong> als fietspad di<strong>en</strong>stdo<strong>en</strong>.
24 - 25<br />
Wiericke route<br />
Suggesties voor wandeling<strong>en</strong><br />
Wiericke Route (rondwandeling) spoor <strong>en</strong> in Nieuwerbrug rechtdoor. Weg<br />
Afstand: 27 km, ca. 6 à 7 uur. De route rechtdoor volg<strong>en</strong> langs de Oude Rijn rich-<br />
kan word<strong>en</strong> ingekort door de bocht om te ting Bodegrav<strong>en</strong> tot parkeerterrein aan de<br />
gaan in Driebrugg<strong>en</strong>. Lange wandeling, linkerkant (direct na zijweg naar links).<br />
voornamelijk over grasdijk<strong>en</strong>. Prachtige Te zi<strong>en</strong>: Fort Wierickerschans, Reeuwijkse<br />
vergezicht<strong>en</strong>. Langs spor<strong>en</strong> van de Oude Plass<strong>en</strong> <strong>en</strong> Kipp<strong>en</strong>kade, grutto’s, smi<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Hollandse Waterlinie, o.a. Fort Wiericker- <strong>en</strong> pluimzegge, e<strong>en</strong> ca. 1 m hoge plant die<br />
schans. Waterdichte scho<strong>en</strong><strong>en</strong> aanbevol<strong>en</strong><br />
in het soms lange gras, waar regel-<br />
heel oud kan word<strong>en</strong>.<br />
matig vee graast.<br />
Routebeschrijving<br />
Startpunt met parkeerplaats: Fort Wie- • Van parkeerplaats terug naar voorrickerschans,<br />
Weijpoort/Zuidzijde, Boderangsweg, deze overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> linksaf<br />
grav<strong>en</strong>. Afrit 13, Nieuwerbrug, einde afrit Weijpoort later Zuidzijde, fietspad langs<br />
rechtsaf richting Nieuwerbrug. Over het Oude Rijn.<br />
• Bij elektriciteitshuisje weg overstek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> linksaf (doodlop<strong>en</strong>de weg, huisnr. 127<br />
t/m 131). Weg volg<strong>en</strong> langs de gracht<br />
van Fort Wierickerschans (aan linkerhand).<br />
Met bocht in weg mee rechtsaf.<br />
• Spoorlijn overstek<strong>en</strong> (pas op, onbewaakt!).<br />
Over weggetje langs boerderij,<br />
dijk op <strong>en</strong> over metal<strong>en</strong> hek (bord<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Prins<strong>en</strong>dijk, vrij wandel<strong>en</strong>).<br />
Over grasdijk langs Enkele Wiericke<br />
(aan linkerhand).<br />
• Over hek, fietspad overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> langs<br />
gemaal Prins<strong>en</strong>dijk naar A12.<br />
• Vóór A12 ev<strong>en</strong> rechtsaf <strong>en</strong> direct linksaf<br />
door 2 tunneltjes onder de snelweg door.<br />
Na tunneltjes linksaf over v<strong>en</strong>tweg <strong>en</strong><br />
vóór brug over Enkele Wiericke rechtsaf<br />
Prins<strong>en</strong>dijk. Over hekk<strong>en</strong>, steeds grasdijk<br />
volg<strong>en</strong> met water aan linkerhand.<br />
• Na <strong>en</strong>kele km bij boerderij omgev<strong>en</strong><br />
door bom<strong>en</strong> over 2 hout<strong>en</strong> hekk<strong>en</strong> klimm<strong>en</strong>.<br />
Weg vervolg<strong>en</strong>, klein stukje over<br />
‘karr<strong>en</strong>spoor’, <strong>en</strong> waar dat naar rechts<br />
afbuigt rechtdoor over dijk langs water.<br />
• Na ca 200 m e<strong>en</strong> klein stukje voorbij de<br />
bocht in de Enkele Wiericke via het 2e<br />
pad van de dijk af <strong>en</strong> door (of over) hek.<br />
(Goed oplett<strong>en</strong>: niet via het 1e pad direct<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
26 - 27<br />
na de bocht door het 1e hek, waar ook e<strong>en</strong><br />
markeringssticker op zit!). Smal pad tuss<strong>en</strong><br />
slootjes langs Reeuwijkse Plass<strong>en</strong>.<br />
• Einde pad rechtdoor, verharde weg <strong>en</strong><br />
bij ANWB Y 21214 linksaf Hek<strong>en</strong>dorp. Na<br />
huisnr. 12 linksaf, verharde weg verlat<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> door hek langs sloot (water aan linkerhand)<br />
over tegelpad naar mol<strong>en</strong>, 2x<br />
door klaphek. Langs mol<strong>en</strong> de dijk op <strong>en</strong><br />
rechtsaf, grasdijk langs Enkele Wiericke.<br />
• Over hout<strong>en</strong> hek bij st<strong>en</strong><strong>en</strong> huis met<br />
luik<strong>en</strong>.<br />
• Einde pad vóór spoor linksaf. Met bocht<br />
mee linksaf <strong>en</strong> scherp rechtsaf door<br />
tunneltje onder spoor door, rechtdoor<br />
Opweg <strong>en</strong> 1e weg rechtsaf Ti<strong>en</strong>dweg.<br />
• Na wit bruggetje over Enkele Wiericke<br />
linksaf over hek <strong>en</strong> via grasdijk naar<br />
Hek<strong>en</strong>dorp.<br />
• Einde grasdijk over hek <strong>en</strong> linksaf Steinsedijk,<br />
Hek<strong>en</strong>dorp in. Te Hek<strong>en</strong>dorp<br />
bij voetgangersoversteekplaats linksaf<br />
trapaf <strong>en</strong> linksaf Opweg. Dorp uitlop<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> door tunnel onder spoorlijn door.<br />
Bij parkeerplaats 22118 rechtdoor Driebrugg<strong>en</strong>.<br />
• Te Hogebrug 1e weg rechtsaf Hogebrug,<br />
richting knooppunt 96. Over brug over<br />
Dubbele Wiericke. Vóór bord ‘Einde bebouwde<br />
kom’ vóór hek op dijk klimm<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> door klaphek. Met bocht langs water<br />
(aan linkerhand) door 2e klaphek. Over<br />
grasdijk langs Dubbele Wiericke naar<br />
Driebrugg<strong>en</strong>.<br />
• Vlak voor Driebrugg<strong>en</strong> door 2 klaphekk<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Driebrugg<strong>en</strong> in via Zuidkade<br />
(smal straatje met dijkhuisjes).<br />
Te Driebrugg<strong>en</strong> De Gro<strong>en</strong>dijck overste-<br />
k<strong>en</strong> <strong>en</strong> Noordkade langs water volg<strong>en</strong>.<br />
• Bij gemaal rechtdoor over hek.<br />
• Onder viaduct A12 door <strong>en</strong> Dubbele<br />
Wiericke volg<strong>en</strong>.<br />
• Te Nieuwerbrug linksaf ophaalbrug over,<br />
Weijpoort. Na 300 m via voetpad langs<br />
Oude Rijn nog ca 1,5 km naar parkeerplaats<br />
Fort Wierickerschans.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
28 - 29<br />
‘Van de zomer gaan we var<strong>en</strong>’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Sinds anderhalf jaar won<strong>en</strong> Woody <strong>en</strong> Selma van Olff<strong>en</strong>-Tromp met hun drie kinder<strong>en</strong> F<strong>en</strong>na, Marrit<br />
<strong>en</strong> Wessel in Woerd<strong>en</strong>. Het jonge gezin verhuisde voor werk van Maastricht naar het Gro<strong>en</strong>e Hart.<br />
Op de fiets <strong>en</strong> te voet verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> zij de omgeving. ‘Er is hier nog e<strong>en</strong> heleboel te ontdekk<strong>en</strong>.’<br />
Woody werkt als doc<strong>en</strong>t aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam <strong>en</strong><br />
Selma is neuroloog in het Nieuwegeinse St. Antonius Ziek<strong>en</strong>huis. Beid<strong>en</strong><br />
k<strong>en</strong>d<strong>en</strong> de omgeving niet. Selma: ‘We hebb<strong>en</strong> de kaart gepakt <strong>en</strong> onze<br />
werkplekk<strong>en</strong> aangekruist. We wild<strong>en</strong> dicht bij e<strong>en</strong> snelweg <strong>en</strong> e<strong>en</strong> treinstation<br />
won<strong>en</strong>. To<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> we uit op Woerd<strong>en</strong>. Het bevalt tot nu toe goed.’<br />
Woody: ‘Het was e<strong>en</strong> sprong in het diepe, maar alles is zo heerlijk dichtbij:<br />
je b<strong>en</strong>t zó op het strand in Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, in Amsterdam of in Utrecht.<br />
Vanuit Maastricht is dat e<strong>en</strong> hele reis. Het is hier ook lekker rustig. Met<br />
kleine kinder<strong>en</strong> heb je ge<strong>en</strong> behoefte aan de drukte <strong>en</strong> de onveiligheid van<br />
e<strong>en</strong> grote stad.’<br />
Kindvri<strong>en</strong>delijke omgeving<br />
Eerst werd de stad Woerd<strong>en</strong> verk<strong>en</strong>d. Selma: ‘We nam<strong>en</strong> elke keer de familie<br />
mee op e<strong>en</strong> standaardrondje langs de Oude Rijn, door het Brediuspark,<br />
zo de stad in.’<br />
Woody: ‘Vanzelfsprek<strong>en</strong>d hebb<strong>en</strong> we de horeca uitgeprobeerd. Als<br />
Maastricht<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> doe je dat. Vooral de cafés op het Kerkplein zijn favo-<br />
-Op ontdekking rondom Woerd<strong>en</strong>-<br />
riet. Op zaterdagmiddag drink<strong>en</strong> we er vaak e<strong>en</strong> kopje koffie met e<strong>en</strong><br />
krantje erbij, terwijl de kinder<strong>en</strong> over het plein r<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.’<br />
Selma: ‘De omgeving is heel kindvri<strong>en</strong>delijk. We zijn bijvoorbeeld al e<strong>en</strong><br />
paar keer naar het Oortjespad gefietst vlak bij Kamerik, daar zijn e<strong>en</strong><br />
klein zwembadje <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kinderboerderij. Kamerik is e<strong>en</strong> mooi dorpje<br />
met water in het midd<strong>en</strong>. Je kunt er heerlijk ijs et<strong>en</strong>.’<br />
‘Ook de fietsroute naar Oudewater <strong>en</strong> Snelrewaard is e<strong>en</strong> aanrader’, vindt<br />
Woody. ‘Qua natuur was dat tot nu toe het mooiste. De Lange Linschot<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de vergezicht<strong>en</strong>. En onderweg kom je e<strong>en</strong> paar prachtige huiz<strong>en</strong><br />
teg<strong>en</strong>. Als je terugfietst is de Bonav<strong>en</strong>turakerk in Woerd<strong>en</strong> e<strong>en</strong> opvall<strong>en</strong>d<br />
oriëntatiepunt.’<br />
Beetje heimwee<br />
In Zuid-Limburg doorkruiste Woody regelmatig het heuvelland. ‘Ik<br />
wandelde vaak. In de zomermaand<strong>en</strong> dertig tot veertig kilometer per<br />
dag, in de winter zo’n vijfti<strong>en</strong>. Dat deed ik meestal met mijn buurman.<br />
Ik heb helaas nog ge<strong>en</strong> nieuw wandelmaatje gevond<strong>en</strong>.’
30 - 31<br />
Tip<br />
Selma loopt teg<strong>en</strong>woordig del<strong>en</strong> van het Gro<strong>en</strong>e Hart Pad, e<strong>en</strong> langeafstandwandeling.<br />
‘Dat doe ik sam<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> vri<strong>en</strong>din uit Rotterdam.<br />
E<strong>en</strong>s in de zoveel tijd weer e<strong>en</strong> stukje. Het is heerlijk om je verhaal kwijt<br />
te kunn<strong>en</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong> nerg<strong>en</strong>s aan te hoev<strong>en</strong> d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>.’<br />
Toch mist het stel de Limburgse heuvels. Dat is ook het <strong>en</strong>ige waar ik<br />
heimwee naar heb. Het is rondom Woerd<strong>en</strong> landschappelijk volkom<strong>en</strong><br />
anders. Weidelandschap met koei<strong>en</strong> <strong>en</strong> schap<strong>en</strong> in plaats van boss<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
heuvels.’<br />
Selma: ‘Hier zijn veel meer slot<strong>en</strong> <strong>en</strong> plass<strong>en</strong>. Al dat water is nieuw voor<br />
ons. We hebb<strong>en</strong> deze winter zelfs voor het eerst met z’n all<strong>en</strong> geschaatst.’<br />
Woody: ‘Onze kinder<strong>en</strong> will<strong>en</strong> ook ontzett<strong>en</strong>d graag var<strong>en</strong>. Er zijn veel<br />
bootjes, onder andere op de Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong>. Van de zomer gaan<br />
we er zeker e<strong>en</strong>tje hur<strong>en</strong>.’<br />
‘Vanzelfsprek<strong>en</strong>d hebb<strong>en</strong> we de horeca uitgeprobeerd.<br />
Als Maastricht<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> doe je dat.<br />
Vooral de cafes '<br />
op het Kerkplein zijn favoriet’<br />
Het Gro<strong>en</strong>e Hart Pad is e<strong>en</strong> gemarkeerde langeafstandwandelroute van 192<br />
kilometer die in e<strong>en</strong> grote cirkel langs de rand van het Gro<strong>en</strong>e Hart loopt. Je<br />
kunt het pad heel e<strong>en</strong>voudig in dagetappes indel<strong>en</strong> <strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s één dag lop<strong>en</strong>.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Brediuspark<br />
Park Bredius is niet zomaar e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>ame gro<strong>en</strong>e plek aan de rand van Woerd<strong>en</strong>, maar e<strong>en</strong> park waarin de vroegere<br />
agrarische bestemming nog duidelijk zichtbaar is. Schap<strong>en</strong> graz<strong>en</strong> in kleinschalige weiland<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> hoogstamboomgaard<strong>en</strong><br />
vol appel- <strong>en</strong> per<strong>en</strong>bom<strong>en</strong>. Brede slot<strong>en</strong>, vijvers <strong>en</strong> dichtbegroeide eilandjes wissel<strong>en</strong> de weiland<strong>en</strong> af.<br />
Het Brediuspark met zijn vindingrijke heemtuin (met leuke nam<strong>en</strong>hoek <strong>en</strong> medicinale hoek) is het bruis<strong>en</strong>de hart<br />
van het park, want in dit c<strong>en</strong>trum voor natuur- <strong>en</strong> milieu-educatie wordt van alles georganiseerd. De schuur is vergaderruimte<br />
<strong>en</strong> ontmoetingsc<strong>en</strong>trum voor natuurver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong>, er is regelmatig e<strong>en</strong> natuur- of milieut<strong>en</strong>toonstelling,<br />
<strong>en</strong> schoolkinder<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> er op ludieke wijze natuur- <strong>en</strong> milieules. Jammer dat de monum<strong>en</strong>tale boerderij die bij de<br />
schuur hoort in 2008 is afgebrand, maar gelukkig heeft de geme<strong>en</strong>te plann<strong>en</strong> om de boerderij te herbouw<strong>en</strong>. Het huidige<br />
park is te dank<strong>en</strong> aan de familie Bredius die het stuk land in 1824 in bezit kreeg. In de loop der jar<strong>en</strong> verrez<strong>en</strong><br />
er boerderij Bat<strong>en</strong>stein (met de schuur) <strong>en</strong> Villa Rijnoord. De villa is nog steeds in het bezit van nazat<strong>en</strong> van de familie<br />
Bredius <strong>en</strong> behoort niet tot het park. Teg<strong>en</strong>woordig word<strong>en</strong> de boerderij, de schuur <strong>en</strong> het park naar de vroegere<br />
eig<strong>en</strong>aar g<strong>en</strong>oemd <strong>en</strong> is de naam Bat<strong>en</strong>stein in onbruik geraakt. Pas na 1873 kreeg het boer<strong>en</strong>bedrijf e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme<br />
impuls <strong>en</strong> ging de familie zich ook op de zuivelproductie, de fruitteelt <strong>en</strong> de gras- <strong>en</strong> houtverkoop richt<strong>en</strong>. In 1970<br />
werd de geme<strong>en</strong>te Woerd<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>aar van het landgoed. Gelukkig ging<strong>en</strong> de plann<strong>en</strong> voor flatgebouw<strong>en</strong> aan de rand<br />
van het landgoed niet door. Het resultaat is e<strong>en</strong> heerlijk park met bos, boomgaard<strong>en</strong> <strong>en</strong> stiltegebied<strong>en</strong> voor vogels.<br />
Info: www.brediusschuur.nl<br />
Touw <strong>en</strong> heks<strong>en</strong> in Oudewater<br />
Oudewater is e<strong>en</strong> van de oudste stadjes van Nederland <strong>en</strong> e<strong>en</strong> g<strong>en</strong>ot om te bezoek<strong>en</strong>. Dé plekk<strong>en</strong> om op e<strong>en</strong> gezellig<br />
terrasje te vertoev<strong>en</strong> zijn de Visbrug, Markt Westzijde <strong>en</strong> Markt Oostzijde. In e<strong>en</strong> propvol winkeltje zijn curiosa als<br />
Swiebertje knapzakk<strong>en</strong>, Stadswall<strong>en</strong> <strong>en</strong> Heks<strong>en</strong>bezems te koop, lekker ouderwetse zoetwar<strong>en</strong>. Het stadje barst van de<br />
mooie gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> trapgevels, maar de speerpunt<strong>en</strong> van Oudewater zijn toch het Touwmuseum, de Touwfabriek <strong>en</strong><br />
de Heks<strong>en</strong>waag. In de zesti<strong>en</strong>de <strong>en</strong> de zev<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de eeuw was Oudewater bek<strong>en</strong>d van de touwindustrie. De inwoners<br />
werd<strong>en</strong> to<strong>en</strong> Geelbuik<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oemd, e<strong>en</strong> naam die afstamt van de touwslagers die tijd<strong>en</strong>s het werk<strong>en</strong> gele vlekk<strong>en</strong> op<br />
hun buik kreg<strong>en</strong> omdat ze er bundels gele h<strong>en</strong>nep omhe<strong>en</strong> wikkeld<strong>en</strong>. H<strong>en</strong>nep werd gebruikt om touw van te mak<strong>en</strong>.<br />
In de Touwfabriek <strong>en</strong> het Touwmuseum kun je zi<strong>en</strong> hoe het er vroeger aan toe ging: elke eerste zaterdag van de maand<br />
wordt e<strong>en</strong> demonstratie gegev<strong>en</strong> over touw splits<strong>en</strong> <strong>en</strong> knop<strong>en</strong>.<br />
Op de Heks<strong>en</strong>waag woog m<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die werd<strong>en</strong> verdacht van hekserij. De to<strong>en</strong>malige keizer Karel V gaf Oudewater<br />
als <strong>en</strong>ige stad in Europa het privilege voor e<strong>en</strong> eerlijk weegproces. De Waag uit 1482 staat in museum de Heks<strong>en</strong>waag,<br />
waar je je nog steeds kunt lat<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>. Alle bezoekers ontvang<strong>en</strong> het officiële Certificaet van Weginghe als ze op de<br />
weegschaal gaan, <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> dan bewijz<strong>en</strong> dat ze ge<strong>en</strong> heks zijn. Info: www.heks<strong>en</strong>waag.nl <strong>en</strong> www.touwmuseum.nl.
32 - 33<br />
Engherkaderoute Ommetje Woerd<strong>en</strong> Zuid Ommetje Woerd<strong>en</strong> West<br />
Suggesties voor wandeling<strong>en</strong><br />
Engherkaderoute (rondwandeling)<br />
Afstand: 12 km, ca. 3 uur. Langs de rand<br />
van het majestueuze Landgoed Linschot<strong>en</strong>,<br />
over e<strong>en</strong> eeuw<strong>en</strong>oude graskade <strong>en</strong><br />
door twee oude plaatsjes met gezellige<br />
terrasjes <strong>en</strong> historie: e<strong>en</strong> perfecte afwisseling<br />
van natuur <strong>en</strong> cultuur.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Montfoort.<br />
Of IJsselstein.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Landgoed Linschot<strong>en</strong>, historisch<br />
c<strong>en</strong>trum Montfoort <strong>en</strong> beschermd dorpsgezicht<br />
Linschot<strong>en</strong>.<br />
Routebeschrijving<br />
• De route start in Montfoort bij knooppunt<br />
98, op het IJsselplein bij de sluis<br />
aan de noordzijde van de stadspoort.<br />
• Op IJsselplein rechtsaf sluis over IJsselkade,<br />
verderop fietspad.<br />
• Einde pad linksaf om industrieterreintje<br />
he<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtsaf grasdijk op.<br />
• Einde pad linksaf door viaduct.<br />
• Einde pad Waardsedijk overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
rechtdoor, hek door <strong>en</strong> grasdijk op.<br />
• Pad door de polder met 5 hekk<strong>en</strong>/overstapp<strong>en</strong>.<br />
Na het 4e hek maakt grasdijk<br />
haakse bocht naar rechts.<br />
• Na 5e hek op kruising met karr<strong>en</strong>spoor<br />
rechtdoor richting hoge bom<strong>en</strong>/weg <strong>en</strong><br />
einde graspad linksaf asfaltweg.<br />
• 1e witte brug rechtsaf water over <strong>en</strong> mete<strong>en</strong><br />
rechtsaf pad tuss<strong>en</strong> slot<strong>en</strong>. Bruggetje<br />
over, langs Huis te Linschot<strong>en</strong>.<br />
• Nog e<strong>en</strong> (wit) bruggetje over <strong>en</strong> rechtdoor<br />
Noord-Linschoterdijk.<br />
• Einde weg linksaf <strong>en</strong> bij ANWB Y 10248<br />
rechtdoor Linschot<strong>en</strong>, G. van der Valk<br />
Bouwmanstraat. Te Linschot<strong>en</strong> 1e weg<br />
rechtsaf Liefhov<strong>en</strong>dijk.<br />
• Splitsing rechtsaf Liefhov<strong>en</strong>dijk.<br />
• Brug over, rechtsaf <strong>en</strong> mete<strong>en</strong> linksaf<br />
Dorpstraat. Eerste weg rechtsaf Vaart-<br />
kade Z.z. Einde weg rechtsaf <strong>en</strong> einde<br />
weg linksaf De Beide Vlooswijk<strong>en</strong>laan.<br />
• Kruising linksaf Laan van Rapijn<strong>en</strong>.<br />
Brug over <strong>en</strong> mete<strong>en</strong> rechtsaf, graspad<br />
langs water.<br />
Alternatief als het graspad is afgeslot<strong>en</strong><br />
(weg<strong>en</strong>s werkzaamhed<strong>en</strong>): brug over<br />
<strong>en</strong> 1e weg rechtsaf (doodlop<strong>en</strong>de weg)<br />
langs sporthal. Mete<strong>en</strong> na sporthal pad<br />
rechtsaf <strong>en</strong> op splitsing linksaf.<br />
• Vóór water linksaf, pad op grasdijk <strong>en</strong><br />
einde dijk rechtsaf, Catt<strong>en</strong>broekerdijk<br />
(ca. 3 km).<br />
• Te Montfoort rechtdoor voorrangsweg<br />
overstek<strong>en</strong> Doeldijk. Doorlop<strong>en</strong> tot IJsselplein<br />
bij sluis <strong>en</strong> stadspoort.<br />
Ommetje Woerd<strong>en</strong> Zuid<br />
(korte stadswandeling)<br />
Afstand: e<strong>en</strong> uur lop<strong>en</strong><br />
Startpunt: zowel rechtsom als linksom, route<br />
te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan stickers “Ommetje”.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Wandeling door het kantor<strong>en</strong>gebied<strong>en</strong><br />
Honthorst <strong>en</strong> Middelland. Gaat langs<br />
de Singel, Irisstraat, Industrieweg, Ampereweg,<br />
de Boer<strong>en</strong>dijk, Waardsebaan, om<br />
Sportpark Cromwijck he<strong>en</strong>, over de Krom-<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
wijkerdijk, Polanerzandweg, M.A. Reinaldaweg,<br />
Jaap Bijzerweg, Van der ValkBoumanlaan<br />
<strong>en</strong> langs NS Station.<br />
Ommetje Woerd<strong>en</strong> West<br />
(korte stadswandeling)<br />
Afstand: e<strong>en</strong> uur lop<strong>en</strong><br />
Startpunt: zowel rechtsom als linksom, route<br />
te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan stickers “Ommetje”.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Wandeling door de woonwijk<br />
Mol<strong>en</strong>vliet. Gaat over de Hollandbaan,<br />
Mol<strong>en</strong>vlietbaan, Maasoord, Waaloord, De<br />
Overtoom, Polderbaan, Waardsebaan,<br />
Parklaan <strong>en</strong> Weidepad.
34 - 35<br />
‘Eig<strong>en</strong>lijk zou elke Woerd<strong>en</strong>aar de Grechtroute minst<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> keer moet<strong>en</strong> do<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> ervaring om nooit te verget<strong>en</strong>’<br />
‘Elk seizo<strong>en</strong> heeft zijn eig<strong>en</strong> charme’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Wandel<strong>en</strong> <strong>en</strong> fiets<strong>en</strong> dicht bij huis zijn de grote hobby’s van Marjan <strong>en</strong> Ad Duurkoop uit Woerd<strong>en</strong>.<br />
De Grechtroute is favoriet. In alle seizo<strong>en</strong><strong>en</strong>, bij twintig grad<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> nul, maar ook bij min ti<strong>en</strong>.<br />
‘Het is zo jammer dat weinig m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> uit Woerd<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> hoe mooi de<br />
omgeving is waarin ze won<strong>en</strong>’, zegt Marjan. Sam<strong>en</strong> met haar man Ad g<strong>en</strong>iet<br />
ze van de natuur <strong>en</strong> de rust in de weidse polder. ‘Ik b<strong>en</strong> hier gebor<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> getog<strong>en</strong>. We zijn ferv<strong>en</strong>te fietsers <strong>en</strong> wandelaars, het is echt onze hobby.<br />
Zelfs tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> str<strong>en</strong>ge winter, als de bom<strong>en</strong> met rijp bedekt zijn <strong>en</strong><br />
alle slot<strong>en</strong> <strong>en</strong> plass<strong>en</strong> dichtgevror<strong>en</strong>, zijn we buit<strong>en</strong> te vind<strong>en</strong>. Dat will<strong>en</strong><br />
we niet miss<strong>en</strong>. Prachtig! M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> reiz<strong>en</strong> vaak ur<strong>en</strong> om lekker weg te<br />
zijn, terwijl ze voor e<strong>en</strong> leuk dagje uit ook gewoon in de buurt terechtkunn<strong>en</strong>’,<br />
vertelt Marjan.<br />
Ouderwets picknick<strong>en</strong><br />
In e<strong>en</strong> straal van dertig kilometer rond Woerd<strong>en</strong> is er volg<strong>en</strong>s h<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oeg te do<strong>en</strong>. ‘Onze favoriet<strong>en</strong> zijn de Grechtdijk <strong>en</strong> de Grechtkade.<br />
Teg<strong>en</strong>woordig zijn er ook wandelpad<strong>en</strong> door de polders. Aan<br />
de Grechtroute staan picknicktafels. Als we die route do<strong>en</strong>, nem<strong>en</strong><br />
we achterop de fiets of in de rugzak broodjes mee om ouderwets<br />
te picknick<strong>en</strong>. Hartstikke gezellig’, zegt Ad. ‘Dat is echt g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>.<br />
Je hoort hier niks, op de vogels na dan.’<br />
Marjan <strong>en</strong> Ad houd<strong>en</strong> van elk seizo<strong>en</strong>, want ieder jaargetijde heeft zijn<br />
-De ongek<strong>en</strong>de rust van de Grechtroute-<br />
eig<strong>en</strong> charme. ‘Als het gesneeuwd heeft is de natuur in de polder e<strong>en</strong><br />
sprookje. En als het hard g<strong>en</strong>oeg gevror<strong>en</strong> heeft, zie je op de Grecht honderd<strong>en</strong><br />
schaatsers. In de zomer kun je er heerlijk viss<strong>en</strong> <strong>en</strong> kanoën. Dat<br />
maakt onze tocht<strong>en</strong> altijd weer anders’, vertelt Ad.<br />
Luie ringslang<strong>en</strong><br />
‘In het voorjaar groei<strong>en</strong> langs de Grechtkade ber<strong>en</strong>klauw<strong>en</strong>. Bloem<strong>en</strong><br />
met dikke st<strong>en</strong>gels <strong>en</strong> van die gigantische witte schermbloem<strong>en</strong>. Ze word<strong>en</strong><br />
soms wel twee meter hoog. En half maart ligg<strong>en</strong> ringslang<strong>en</strong> zich<br />
lekker lui op te warm<strong>en</strong> in de l<strong>en</strong>tezon. Kinder<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> die lange slang<strong>en</strong><br />
met hun gele vlekk<strong>en</strong> achter de kop fasciner<strong>en</strong>d. Zo ler<strong>en</strong> ze op e<strong>en</strong><br />
leuke manier de natuur k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. De hele Grechtroute is zo’n ti<strong>en</strong> kilometer<br />
lang. E<strong>en</strong> prima afstand. Desgew<strong>en</strong>st kun je ook slechts e<strong>en</strong> deel van<br />
de route lop<strong>en</strong>. Eig<strong>en</strong>lijk zou elke Woerd<strong>en</strong>aar de Grechtroute minst<strong>en</strong>s<br />
één keer moet<strong>en</strong> do<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> ervaring om nooit te verget<strong>en</strong>’, zegt Marjan.<br />
Meeg<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> met deze hobbyist<strong>en</strong>? Kijk op www.degro<strong>en</strong>estart.nl
36 - 37<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
De ringslang<br />
Ringslang<strong>en</strong> zijn de grootste slang<strong>en</strong> die in Nederland voorkom<strong>en</strong>. Dat klinkt angstaanjag<strong>en</strong>d,<br />
maar voor de m<strong>en</strong>s zijn ze volstrekt ongevaarlijk. Maar kikkers, salamanders <strong>en</strong> padd<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> zich beter niet in het territorium van e<strong>en</strong> ringslang verton<strong>en</strong>, want voor e<strong>en</strong> lekkere<br />
gro<strong>en</strong>e kikker wil de ringslang wel e<strong>en</strong> eindje om. Met huid <strong>en</strong> haar wordt de prooi in één<br />
keer verschalkt. De ringslang behoort tot de gladde slang<strong>en</strong>, is licht- of donkerbruin tot grijs<br />
van kleur <strong>en</strong> meestal één meter of langer. Hij leeft graag vlak bij water, in moerassige gebied<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> natte grasland<strong>en</strong>; meestal kom<strong>en</strong> ze rond half maart uit hun winterslaap. In Nederland<br />
staat hij op de lijst van bedreigde diersoort<strong>en</strong>. Hij houdt van lekker warm <strong>en</strong> ligt graag op e<strong>en</strong><br />
beschut plekje te zonn<strong>en</strong> om zijn letterlijk stramme lijf op te warm<strong>en</strong> <strong>en</strong> soepel te kunn<strong>en</strong><br />
beweg<strong>en</strong> (of te vlucht<strong>en</strong>). Zwemm<strong>en</strong> kan hij als de beste. Omdat de temperatuur in Nederland<br />
naar zijn smaak te fris is, maakt hij voor de voortplanting gebruik van broedhop<strong>en</strong>, plekjes<br />
met rott<strong>en</strong>d plantaardig materiaal <strong>en</strong> veel blad. Door de warmte van het rottingsproces in zo’n<br />
broedhoop word<strong>en</strong> de eier<strong>en</strong> uitgebroed. Om de ringslang e<strong>en</strong> handje te help<strong>en</strong> word<strong>en</strong> er op<br />
<strong>en</strong>kele plaats<strong>en</strong> in Nederland broedhop<strong>en</strong> aangelegd. In de winter gaan ze in winterslaap onder<br />
braamstruik<strong>en</strong> of takk<strong>en</strong>boss<strong>en</strong>, of in e<strong>en</strong> oud konijn<strong>en</strong>hol.<br />
De boomvalk<br />
De boomvalk is e<strong>en</strong> ware vliegkunst<strong>en</strong>aar die zijn prooi<strong>en</strong> moeiteloos in raz<strong>en</strong>dsnelle vlucht<br />
uit de lucht plukt. Tot zijn favoriete voedsel behor<strong>en</strong> onder andere de boer<strong>en</strong>zwaluw <strong>en</strong> de<br />
gierzwaluw, die qua vlieg<strong>en</strong> toch ook e<strong>en</strong> naam hoog te houd<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> lekkere libel of<br />
e<strong>en</strong> sprinkhaan vangt én eet hij in de vlucht. Hij is slechts kort in Nederland, van eind april<br />
tot uiterlijk eind oktober, overwinter<strong>en</strong> doet hij in Afrika. Deze kleinste broed<strong>en</strong>de valk in<br />
Nederland staat helaas op de rode lijst <strong>en</strong> is daarom e<strong>en</strong> beschermde vogel. Boomvalk<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong><br />
oude nest<strong>en</strong> van andere vogels om te broed<strong>en</strong> <strong>en</strong> legg<strong>en</strong> laat in het seizo<strong>en</strong> eier<strong>en</strong>,<br />
zodat ze voldo<strong>en</strong>de grote insect<strong>en</strong> <strong>en</strong> kleine vogeltjes als vink<strong>en</strong> <strong>en</strong> spreeuw<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> vang<strong>en</strong><br />
om hun jong<strong>en</strong> groot te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De boomvalk wordt hoog in de lucht vaak verward met de<br />
gierzwaluw, omdat hij relatief klein is <strong>en</strong> langgepunte vleugels heeft. Toch is hij vrij makkelijk<br />
te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan zijn witte wang<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn bruinrode broek. Mannetjes <strong>en</strong> vrouwtjes zi<strong>en</strong> er<br />
hetzelfde uit <strong>en</strong> kom<strong>en</strong> veel voor in ve<strong>en</strong>gebied<strong>en</strong>, onder andere langs de Grecht.
38 - 39<br />
Grechtroute<br />
Suggesties voor wandel- <strong>en</strong> fietsroutes<br />
Grechtroute (rondwandeling)<br />
Afstand: 8 km, ca. 2,5 uur. Dwars door<br />
het waterrijke Brediuspark <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />
door de polder, voornamelijk over verharde<br />
(fiets)pad<strong>en</strong>. Slechts e<strong>en</strong> klein deel,<br />
dwars door de weiland<strong>en</strong>, is onverhard.<br />
Startpunt: Infopaneel bij ingang Brediuspark<br />
in Woerd<strong>en</strong> (ca. 5 min. van NS-station<br />
Woerd<strong>en</strong>).<br />
Te zi<strong>en</strong>: Brediuspark (www.brediusschuur.nl),<br />
Gemaal Kamerik-Teyling<strong>en</strong>.<br />
Aanlooproute<br />
Vanaf NS-station: met de rug naar hoofd-<br />
ingang NS-station rechtdoor Stationsweg,<br />
Utrechtsestraatweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor.<br />
Na brug Oudelandsweg overstek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> rechtsaf. Hier staat het infopaneel van<br />
de Grechtroute.<br />
Routebeschrijving<br />
• Bij infopaneel Grechtroute linksaf Brediuspark<br />
in Rijnoordpad.<br />
• In het park 1e pad rechtsaf, bocht naar<br />
links volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> kruising rechtdoor het<br />
voetpad op.<br />
• Bij Brediusschuur rechtsaf klaphekje<br />
door <strong>en</strong> verderop linksaf.<br />
• Driesprong rechtsaf <strong>en</strong> mete<strong>en</strong> linksaf<br />
bruggetje over. Graspad eerst links <strong>en</strong><br />
later rechts van het water volg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
einde pad rechtsaf.<br />
• Na klaphek <strong>en</strong> bruggetje linksaf <strong>en</strong> verderop<br />
weer linksaf langs Oudelandseweg.<br />
• Thijssepad overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij ANWB Y<br />
759 rechtdoor, fietspad.<br />
• Na ca. 1 km linksaf het terrein van de<br />
Boerinn op, betonn<strong>en</strong> pad uitlop<strong>en</strong>, erf<br />
op <strong>en</strong> na de boerderij rechtsaf. Pad naar<br />
links volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> door klaphek.<br />
• Betonn<strong>en</strong> pad langs sloot volg<strong>en</strong>, wordt<br />
na 2e overstapje graspad.<br />
• Na bocht naar links rechtsaf brug over<br />
<strong>en</strong> met de sloot aan de linkerhand richting<br />
dijk.<br />
• Einde weiland sloot overstek<strong>en</strong> via<br />
plank (met leuning) <strong>en</strong> linksaf dijk op.<br />
• Dijk langs de Grecht volg<strong>en</strong> (<strong>en</strong>kele<br />
klaphekjes) tot jachthav<strong>en</strong> <strong>en</strong> pontje.<br />
Hier linksaf <strong>en</strong> verderop rechtsaf Jozef<br />
Israëlslaan.<br />
• Op rotonde bij ANWB Y 9416 richting<br />
Montfoort.<br />
• Brug over de Oude Rijn overstek<strong>en</strong>, bij<br />
stoplicht<strong>en</strong> linksaf <strong>en</strong> direct weer linksaf<br />
Kromwijkerkade.<br />
Trekvaartroute<br />
Met dank aan Struin<strong>en</strong> <strong>en</strong> Vors<strong>en</strong><br />
• Einde kade rechtsaf Rijnkade.<br />
• Einde weg linksaf brug over <strong>en</strong> mete<strong>en</strong><br />
rechtsaf Westdam.<br />
• Om de jachthav<strong>en</strong> he<strong>en</strong>, naar rechts<br />
<strong>en</strong> Hav<strong>en</strong> op. Singel volg<strong>en</strong> Emmakade,<br />
wordt Nassaukade <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />
Prins H<strong>en</strong>drikkade.<br />
• Kruising met Wilhelminaweg rechtsaf<br />
<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> kerk <strong>en</strong> kasteel door met<br />
bocht naar rechts.<br />
• Driesprong rechtsaf richting Harmel<strong>en</strong>.<br />
• Bij ANWB Y 68925 rechtsaf terug naar<br />
het station. Links aan de overkant staat<br />
het infopaneel van de start van de route.<br />
Trekvaartroute (fietstocht)<br />
Afstand: 35 km, ca. 4 uur.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: NS-station<br />
Woerd<strong>en</strong>. Of parkeerplaats Linschoterbos<br />
bij Linschot<strong>en</strong>, parkeerplaats zwembad<br />
Oudewater, Papekop, Hek<strong>en</strong>dorp.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Stadsmuseum <strong>en</strong> streekmarkt<br />
(www.stadsmuseumwoerd<strong>en</strong>.nl <strong>en</strong><br />
www.streekmarktwoerd<strong>en</strong>.nl) in Woerd<strong>en</strong>,<br />
Touwmuseum (www.touwmuseum.nl) <strong>en</strong><br />
Heks<strong>en</strong>waag (www.heks<strong>en</strong>waag.nl) in Oudewater,<br />
Landgoed <strong>en</strong> Huis te Linschot<strong>en</strong> bij<br />
Linschot<strong>en</strong>.<br />
Bijzonderhed<strong>en</strong>: <strong>Fiets</strong>verhuur bij NSstation<br />
Woerd<strong>en</strong>.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Aanrijroute<br />
• Vanaf NS-station Woerd<strong>en</strong>: met de rug<br />
naar hoofdingang NS-station 2x linksaf<br />
rood fietspad op <strong>en</strong> over viaduct. <strong>Fiets</strong>pad<br />
volg<strong>en</strong> langs singel, dan Hort<strong>en</strong>siastraat.<br />
Mete<strong>en</strong> na brug linksaf, weg<br />
overstek<strong>en</strong>, Waardse Dijk. Bij stoplicht<br />
weg overstek<strong>en</strong>, richting Oudewater<br />
<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s richting Papekop volg<strong>en</strong><br />
naar de Kromwijkerdijk.<br />
Routebeschrijving<br />
• Op Kromwijkerdijk bij ANWB Y 68924<br />
linksaf Papekop.<br />
• Langs voormalige mol<strong>en</strong> <strong>en</strong> onder A12<br />
door.<br />
• Bij picknickplaats rechtsaf fietspad,<br />
Vinkjesland.<br />
• Via Zwarte Dijkje langs Diemerbroek<br />
<strong>en</strong> te Papekop bij stoplicht<strong>en</strong> weg overstek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> linksaf fietspad Papekopperstraatweg.<br />
• 1e weg rechtsaf Ruige Weide <strong>en</strong> na ca. 1<br />
km linksaf Zuringkade (smal paadje).<br />
• Einde weg rechtsaf Hek<strong>en</strong>dorpse Buurtweg.<br />
• Te Hek<strong>en</strong>dorp bij huisnr. 80 linksaf fietspad,<br />
brug over (zelfbedi<strong>en</strong>ing) <strong>en</strong> op dijk<br />
rechtsaf.<br />
• 1e weg linksaf Ho<strong>en</strong>koopse Rijweg, later<br />
Ho<strong>en</strong>koopse Buurtweg. Einde weg<br />
linksaf De Me<strong>en</strong>t.
40 - 41<br />
• Weg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> fietspad linksaf<br />
Utrechtsestraatweg. Bij huisnr. 1 rechts-<br />
af IJsselvere.<br />
• Te Oudewater brug over <strong>en</strong> rechtdoor<br />
Hav<strong>en</strong>straat. Bij stadhuis rechtdoor Korte<br />
Hav<strong>en</strong>straat <strong>en</strong> op Marktplein OZ recht-<br />
door Leeuweringerstraat.<br />
• 1e straat rechtsaf Reijersteeg, 2e<br />
straat linksaf Lange Burgwal, boog-<br />
brug over <strong>en</strong> rechtsaf Noord Linscho-<br />
terkade, deze ca. 6 km volg<strong>en</strong>.<br />
• Einde weg linksaf Haardijk <strong>en</strong> 1e weg<br />
rechtsaf Schap<strong>en</strong>laan.<br />
• Einde weg linksaf Noordlinschoterdijk,<br />
1e weg rechtsaf brug over <strong>en</strong> mete<strong>en</strong><br />
linksaf.<br />
Tip<br />
• Provinciale weg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor<br />
Engerzandweg, te Linschot<strong>en</strong><br />
Dorpstraat <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s Korte Linschot<strong>en</strong><br />
O.Z.<br />
• Bij huisnr. 3 voetgangersbrug over <strong>en</strong><br />
rechtsaf, water volg<strong>en</strong>, Korte Linschot<strong>en</strong><br />
W.Z.<br />
• Bij fietspad op brug gelijk overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
Korte Linschot<strong>en</strong> W.Z. vervolg<strong>en</strong>.<br />
• Onder A12 door <strong>en</strong> Kromwijkerdijk vol-<br />
g<strong>en</strong> tot ANWB Y 68924, het beginpunt<br />
van de route.<br />
Het sap in de st<strong>en</strong>gels van de ber<strong>en</strong>klauw zorgt ervoor dat de huid ge<strong>en</strong> zonlicht meer kan<br />
verdrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> verbrandt, wat e<strong>en</strong> rode, gezwoll<strong>en</strong> huid kan veroorzak<strong>en</strong>. Niet plukk<strong>en</strong> dus.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
42 - 43<br />
‘Dit was ti<strong>en</strong> eeuw<strong>en</strong> geled<strong>en</strong><br />
één groot drassig ve<strong>en</strong>gebied’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘De natuur rond het dorpje Kamerik is prachtig. Wandel<strong>en</strong>d over de kades kun je je niet voorstell<strong>en</strong><br />
dat dit ti<strong>en</strong> eeuw<strong>en</strong> geled<strong>en</strong> één groot drassig ve<strong>en</strong>gebied was’, zegt Jan Stol, e<strong>en</strong> gebor<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
getog<strong>en</strong> Kameriks polderm<strong>en</strong>s.<br />
Na de ontginning van de ve<strong>en</strong>grond, omstreeks de 12e eeuw, is het dorp<br />
Kamerik ontstaan. Het eerst zo drassige ve<strong>en</strong>gebied is bewoonbaar gemaakt<br />
om arme boer<strong>en</strong> te voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> stukje land. Kijk<strong>en</strong>d naar<br />
de kaart van He eeld in gelijke, langgerekte percel<strong>en</strong> land. Destijds heeft<br />
de Bisschop van Utrecht opdracht gegev<strong>en</strong> om het land te ontginn<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
boerderijkavels te vorm<strong>en</strong>. Elk gezin kreeg zijn eig<strong>en</strong> plekje. Tot op de<br />
dag van vandaag is dit terug te zi<strong>en</strong> op de kaart’, zegt Stol.<br />
Viss<strong>en</strong> <strong>en</strong> zonnebad<strong>en</strong><br />
De polder Oortjespad is e<strong>en</strong> van de bek<strong>en</strong>dste gebied<strong>en</strong> rond Kamerik.<br />
Op het recreatieterrein Oortjespad zijn allerlei voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. Zo zijn er<br />
e<strong>en</strong> kinderboerderij, e<strong>en</strong> peuterbadje <strong>en</strong> e<strong>en</strong> bezoekersc<strong>en</strong>trum. Je kunt<br />
viss<strong>en</strong> in de visplas <strong>en</strong> er is ruimte g<strong>en</strong>oeg om lekker in de zon te ligg<strong>en</strong>.<br />
‘Het gebied is ideaal om er e<strong>en</strong> dagje tuss<strong>en</strong>uit te trekk<strong>en</strong>. Voor jong <strong>en</strong><br />
oud is er g<strong>en</strong>oeg te do<strong>en</strong>’, zegt Stol.<br />
Natuurg<strong>en</strong>ieters zijn aan het juiste adres in Kamerik. ‘We hebb<strong>en</strong> hier<br />
e<strong>en</strong> oer-Hollands polderlandschap. In onze omgeving graz<strong>en</strong> de koei<strong>en</strong><br />
-G<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van oer-Hollands polderlandschap-<br />
<strong>en</strong> schap<strong>en</strong> nog in de wei. Je kunt de sappige weiland<strong>en</strong> op diverse manier<strong>en</strong><br />
doorkruis<strong>en</strong>: wandel<strong>en</strong>d, op de fiets of in e<strong>en</strong> bootje. Alles is ev<strong>en</strong><br />
betover<strong>en</strong>d.’<br />
Culturele bezoekjes<br />
‘In de winter is het ook prachtig. Vaak zijn het gras, de knotwilg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
de hout<strong>en</strong> hekk<strong>en</strong> bedekt met e<strong>en</strong> dikke laag rijp. En als er sneeuw ligt<br />
is het hier helemaal sprookjesachtig. Ook in de winter word<strong>en</strong> er wandeltocht<strong>en</strong><br />
georganiseerd. Wandel<strong>en</strong> door het winterwonderland van<br />
Kamerik is eig<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong> must voor iedere<strong>en</strong>’, zegt Stol.<br />
‘Verschill<strong>en</strong>de boerderij<strong>en</strong> in het poldergebied zijn toegankelijk voor bezoekers.<br />
Zo kun je e<strong>en</strong> kijkje nem<strong>en</strong> bij kaasboer<strong>en</strong>, boomkwekerij<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
andere boer<strong>en</strong> die gast<strong>en</strong> toelat<strong>en</strong> op hun terrein. E<strong>en</strong> wandeling door<br />
de polder is echt e<strong>en</strong> belev<strong>en</strong>is. G<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>d van de natuur kun je leuke<br />
culturele bezoekjes do<strong>en</strong>’, zegt Stol.
44 - 45<br />
Het eerst zo drassige ve<strong>en</strong>gebied is bewoonbaar gemaakt om arme boer<strong>en</strong> te voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> stukje land<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
E<strong>en</strong> oortje betal<strong>en</strong><br />
Inwoners van Teckop die in Kanis naar de kerk ging<strong>en</strong>, moest<strong>en</strong> e<strong>en</strong> flinke omweg van <strong>en</strong>kele kilometers mak<strong>en</strong> via Kamerik. Of tol betal<strong>en</strong>,<br />
e<strong>en</strong> oortje, om rechtstreeks via het grondgebied van Hoeve het Oortjeshek ter kerke te gaan. E<strong>en</strong> oortje was e<strong>en</strong> muntstuk, dat ongeveer<br />
e<strong>en</strong> kwart stuiver waard was. E<strong>en</strong> glas j<strong>en</strong>ever kostte ook e<strong>en</strong> oortje. Of daar de uitdrukking ‘Je laatste oortje versnoep<strong>en</strong>’ vandaan komt,<br />
vermeldt het etymologisch woord<strong>en</strong>boek niet. Vanaf welk jaar er tol betaald moest word<strong>en</strong> is niet te achterhal<strong>en</strong>, maar wel bek<strong>en</strong>d is dat<br />
Sophia H<strong>en</strong>riëtte die de hoeve in 1898 erfde, in 1902 nog e<strong>en</strong> huurcontract liet opmak<strong>en</strong> waarin stond dat het pad ‘nimmer als op<strong>en</strong>bare<br />
weg zonder bijzondere vergunning gebruikt mocht word<strong>en</strong>.’ Tolheff<strong>en</strong> raakte echter uit de mode <strong>en</strong> in 1919 werd de tol afgeschaft. Inmiddels<br />
is het op zonnige dag<strong>en</strong> e<strong>en</strong> drukte van belang op het Oortjespad, de smalle weg die de N212 met Kamerik verbindt. Moderne elektronische<br />
tolpoortjes staan er niet <strong>en</strong> die zull<strong>en</strong> vast nooit verschijn<strong>en</strong>. Daarvoor is het economisch belang van het weggetje gelukkig te gering.<br />
Gezellig <strong>en</strong> leerzaam: Recreatieterrein Oortjespad<br />
Wie in Kamerik is geweest maar Recreatieterrein Oortjespad heeft overgeslag<strong>en</strong>, heeft iets verkeerd gedaan. Want dit dynamische<br />
gebied is e<strong>en</strong> kijkje echt waard. Het Bezoekersc<strong>en</strong>trum Oortjespad fungeert als routepunt voor <strong>en</strong>kele magnifieke<br />
wandeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> fietstocht<strong>en</strong> dwars door de V<strong>en</strong><strong>en</strong>. Maar er is meer, want het Oortjespad is e<strong>en</strong> eldorado voor kinder<strong>en</strong><br />
(<strong>en</strong> ouders) die meer will<strong>en</strong> wet<strong>en</strong> over de natuur. Die – bijvoorbeeld – will<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> hoeveel natuurgeluid<strong>en</strong> je hoort als<br />
je e<strong>en</strong> paar minut<strong>en</strong> zwijgt. Behalve e<strong>en</strong> vaste natuurt<strong>en</strong>toonstelling zijn er regelmatig interessante tijdelijke exposities. De<br />
kinderboerderij staat midd<strong>en</strong>in de weiland<strong>en</strong> <strong>en</strong> is rijk gevuld met ezels, geit<strong>en</strong>, zwarte zwan<strong>en</strong>, pony’s, ooievaars <strong>en</strong> hangbuikzwijntjes.<br />
H<strong>en</strong>gelaars kunn<strong>en</strong> (mits met visvergunning) hun h<strong>en</strong>gel uitgooi<strong>en</strong> in visplas E<strong>en</strong>d alias De Put; er wordt<br />
gefluisterd dat het water visrijk is. Wie er te voet op uittrekt moet rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong> met onverharde pad<strong>en</strong> <strong>en</strong> natte voet<strong>en</strong>:<br />
stevig schoeisel aanbevol<strong>en</strong>. Info: www.recreatiemidd<strong>en</strong>nederland.nl/terrein<strong>en</strong>/de-v<strong>en</strong><strong>en</strong>/oortjespad.html.<br />
Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong><br />
Het bijzondere van de Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong> is niet de weidsheid van het op<strong>en</strong> water, maar het intieme karakter van de wirwar<br />
van kronkelige slot<strong>en</strong> <strong>en</strong> strok<strong>en</strong> land (legakkers) die dichtbegroeid zijn met moerasbos, riet <strong>en</strong> gras; voorbij elke bocht<br />
in deze doolhof doemt e<strong>en</strong> verrassing op. Het gebied is zo’n 1400 ha groot <strong>en</strong> wordt beheerd door Natuurmonum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
De Noordeinder- <strong>en</strong> de Zuideinderplas beslaan ongeveer de helft van dit natuurgebied, de rest komt voor rek<strong>en</strong>ing van de<br />
legakkers <strong>en</strong> petgat<strong>en</strong>, die zijn ontstaan door het winn<strong>en</strong> van turf. Eénderde is stiltegebied <strong>en</strong> niet toegankelijk voor bot<strong>en</strong>.<br />
Zeil- <strong>en</strong> motorbot<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> terecht op de plass<strong>en</strong>, maar kano’s <strong>en</strong> fluisterbot<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> deel van de spann<strong>en</strong>de<br />
doolhof verk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. En daar is qua flora <strong>en</strong> fauna g<strong>en</strong>oeg te zi<strong>en</strong> <strong>en</strong> te hor<strong>en</strong>. Zoals de grutto, de snor, de kleine karekiet<br />
<strong>en</strong> de purperreiger die hier veel voorkomt. Het riet wordt in de l<strong>en</strong>te bevolkt door talloze vogels die er e<strong>en</strong> nest bouw<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
hun jong<strong>en</strong> grootbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. De zeldzame ve<strong>en</strong>heide bloeit hier op<strong>en</strong> <strong>en</strong> bloot, ev<strong>en</strong>als de kale jonker, e<strong>en</strong> eetbare distelsoort.<br />
Omdat koei<strong>en</strong> <strong>en</strong> schap<strong>en</strong> de ve<strong>en</strong>weid<strong>en</strong> begraz<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> grote ratelaar, ve<strong>en</strong>pluis, echte koekoeksbloem <strong>en</strong> blauwe knoop<br />
overlev<strong>en</strong>. Info: www.natuurmonum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.nl.
46 - 47<br />
Oud-Kamerik Kaderoute<br />
Suggesties voor wandel- <strong>en</strong> fietsroutes<br />
Wandelroute Oud-Kamerik<br />
• Bij volg<strong>en</strong>de parkeerterrein links van de<br />
(rondwandeling)<br />
sloot verder, asfaltweg.<br />
Afstand: 11 km. Alle aspect<strong>en</strong> van het pol- • Bij ANWB Y 63626 rechtsaf Woerd<strong>en</strong>se<br />
derlandschap kom<strong>en</strong> aan bod, inclusief Verlaat, Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
onverharde kades <strong>en</strong> diverse bezoek- • Bij ANWB Y 63627/knooppunt 81 rechtboerderij<strong>en</strong>.door<br />
Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
Startpunt met parkeerplaats: P1 bij Re- • Voorbij huisnr. 170 rechtsaf, via bruggecreatieterrein<br />
Oortjespad aan de N212. tje graspad door weiland<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Bezoekersc<strong>en</strong>trum Oortjespad, • Aan overzijde weiland rechtsaf, pad via<br />
weidevogels.<br />
bruggetjes door weiland<strong>en</strong>.<br />
• Na ca. 300 m links bruggetje met klap-<br />
Routebeschrijving<br />
hek over <strong>en</strong> op fietspad rechtsaf.<br />
• Met de rug naar parkeerterrein P1 rechts- • Op rotonde rechtdoor, via fietspad te-<br />
af, fietspad langs golfbaan (Oortjespad). rug naar het startpunt.<br />
Kaderoute (rondwandeling)<br />
Afstand: 12 km, ca. 3 uur. Deels onver-<br />
hard door de weiland<strong>en</strong>, dus waterdichte<br />
scho<strong>en</strong><strong>en</strong> aanbevol<strong>en</strong>. Langs de kronkel<strong>en</strong>de<br />
Grecht <strong>en</strong> door de polder. Loopt<br />
e<strong>en</strong> klein deel gelijk met de Grechtroute.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Kamerik<br />
(c<strong>en</strong>trum). Of het Oortjespad.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Monum<strong>en</strong>tale huiz<strong>en</strong> in Kamerik,<br />
Grecht.<br />
Routebeschrijving<br />
• Te Kamerik Mijzijde richting Woerd<strong>en</strong><br />
(zuid<strong>en</strong>) volg<strong>en</strong>.<br />
• Buit<strong>en</strong> bebouwde kom, bij huisnr. 6,<br />
rechtsaf (recreatieboerderij de Boerinn).<br />
• Langs boerderij rechtdoor, bordjes<br />
Grechtroute door de weiland<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />
• Volg pad tot riviertje de Grecht <strong>en</strong> op kade<br />
rechtsaf. E<strong>en</strong> paar honderd meter voorbij<br />
e<strong>en</strong> huis (hekjes) kun je e<strong>en</strong> routeverkorting<br />
door de weiland<strong>en</strong> naar Kanis nem<strong>en</strong><br />
(klaphekje <strong>en</strong> bordje ‘Kamerik Dorp’).<br />
• Voor de langere route: graskade langs<br />
de Grecht volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> 1e fietspad rechtsaf<br />
naar Oud-Kamerik.<br />
• Bij knooppunt 81 rechtsaf, via Mijzijde<br />
naar Kanis <strong>en</strong> Kamerik terug.<br />
Kanis Oukooproute (fietstocht)<br />
Afstand: 40 km, ca. 3,5 uur. Door lintdorp<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> gewone dorp<strong>en</strong>, langs prachtige<br />
riviertjes, kaarsrechte wetering<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> moerassige gebiedjes.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Kamerik<br />
(c<strong>en</strong>trum). Of Wilnis, NS-station<br />
Breukel<strong>en</strong> (van station onder A2 door<br />
richting Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>), <strong>en</strong> Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Polder Demmerik (natuurreservaat<br />
voor weidevogels), schutsluis<br />
Woerd<strong>en</strong>se Verlaat, Natuurpad Boterwal.<br />
Routebeschrijving<br />
• Te Kamerik bij ophaalbrug <strong>en</strong> bij ANWB<br />
Y 9616 rechtsaf Woerd<strong>en</strong>se Verlaat, Van<br />
Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
• Te Kanis bij ANWB Y 6362 rechtdoor<br />
(aan andere kant water) Woerd<strong>en</strong>se<br />
Verlaat, Mijzijde. Bij ANWB Y 63627/<br />
fietsknooppunt 81 linksaf Woerd<strong>en</strong>se<br />
Verlaat, fietspad Houtkade.<br />
• Te Woerd<strong>en</strong>se Verlaat rechtsaf <strong>en</strong> einde<br />
weg rechtsaf Lage Me<strong>en</strong>tweg. rechtdoor<br />
langs knooppunt 24 <strong>en</strong> 60.<br />
• Bij ANWB Y 863 rechtdoor Wilnis, Lage<br />
Me<strong>en</strong>tweg.<br />
Kanis Oukooproute<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
48 - 49<br />
• Bij ANWB Y 8120 linksaf Wilnis, ophaalbrug<br />
over <strong>en</strong> rechtdoor Wilnisse Zuwe.<br />
• Wilnisse Zuwe volg<strong>en</strong> tot in Wilnis.<br />
• Te Wilnis einde weg rechtsaf Dorpsstraat.<br />
• Voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor<br />
Oudhuizerweg.<br />
• Bij ANWB Y 11444 rechtsaf Kor<strong>en</strong>mol<strong>en</strong>weg.<br />
• Bij ANWB Y 371 linksaf Nieuwer Ter Aa,<br />
Ter Aase Zuwe.<br />
• Bij ANWB Y 11443/knooppunt 37 rechtsaf<br />
Nieuwer Ter Aa, Ter Aase Zuwe.<br />
• Bij ANWB Y 11442 rechtdoor Bosdijk.<br />
• Op fietsknooppunt 36 rechtsaf Bosdijk<br />
4-10.<br />
• 1e weg linksaf Recreatiegebied Bosdijk.<br />
• Einde weg linksaf <strong>en</strong> na 200 m rechtsaf<br />
Natuurpad Boterwal.<br />
• Einde fietspad rechtsaf.<br />
• Bij ANWB Y 11441 rechtdoor Breukel<strong>en</strong>,<br />
Oud-Aa.<br />
• Na brug rechtsaf Galgerwaard, later<br />
fietspad.<br />
• Te Port<strong>en</strong>g<strong>en</strong>sebrug einde weg linksaf.<br />
• Bij ANWB Y 11438 rechtdoor Haarzuil<strong>en</strong>s,<br />
Port<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Tip<br />
E<strong>en</strong> wandeling door de polder is echt e<strong>en</strong> belev<strong>en</strong>is.<br />
G<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>d van de natuur kun je leuke culturele bezoekjes do<strong>en</strong><br />
• Bij ANWB Y 3590 rechtsaf Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,<br />
Kerkweg.<br />
• Te Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong> rechtdoor Kerkweg.<br />
• 100 m voorbij ANWB Y 11944 rechtsaf<br />
Korte Kerkweg.<br />
• Ophaalbrug linksaf Nieuwstraat.<br />
• 1e weg rechtsaf Voorstraat, later<br />
Wag<strong>en</strong>dijk.<br />
• Bij ANWB Y 68087 linksaf Woerd<strong>en</strong>se<br />
Verlaat.<br />
• Bij ANWB Y 8160 rechtdoor Kamerik,<br />
doodlop<strong>en</strong>de weg.<br />
• Bij recreatieterrein Grutto linksaf, fiets-<br />
pad Hollandse Kade.<br />
• Kruising Teckopseweg rechtdoor.<br />
• Einde fietspad op knooppunt 8 rechtsaf.<br />
• Bij ANWB Y 63902 rechtsaf Kamerik,<br />
voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij ANWB<br />
Y 8115 linksaf Kamerik.<br />
• Te Kamerik bij ANWB Y 9618 linksaf<br />
Woerd<strong>en</strong>, Meidoornlaan later Berk<strong>en</strong>laan.<br />
• Einde weg rechtsaf Me<strong>en</strong>t <strong>en</strong> terug naar<br />
het startpunt.<br />
Leuk idee: e<strong>en</strong> kinderfeestje midd<strong>en</strong> in de natuur. Het Waggeltjespad bijvoorbeeld, of Slootjeskist<strong>en</strong> of e<strong>en</strong><br />
fietsroute. Kijk ev<strong>en</strong> op www.recreatiemidd<strong>en</strong>nederland.nl als je meer wilt wet<strong>en</strong>.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
50 - 51<br />
‘Op de markt word<strong>en</strong> allemaal alledaagse, gewone product<strong>en</strong> verkocht<br />
zoals kaas, aardbei<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> stukje rundvlees’, vertelt Smor<strong>en</strong>burg. ‘Maar<br />
het verschil zit hem in de geschied<strong>en</strong>is. Zo heeft Truus Spruit van de<br />
Natuurboerderij de kalfjes zelf melk gegev<strong>en</strong>. Dat draagt bij aan e<strong>en</strong><br />
goed gevoel. Het zijn ge<strong>en</strong> grote machinale bulkproduct<strong>en</strong>. De productie<br />
is veel kleinschaliger <strong>en</strong> ook duidelijk diervri<strong>en</strong>delijker.’<br />
Konijntjes aai<strong>en</strong><br />
Bijna zes jaar heeft Woerd<strong>en</strong> nu e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> streekmarkt. Zo lang is de<br />
fruitteler ook al voorzitter. ‘De markt is zeker e<strong>en</strong> begrip’, vindt hij. ‘Het<br />
verlev<strong>en</strong>digt Woerd<strong>en</strong>. We will<strong>en</strong> de stadsm<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in contact br<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
met het platteland.Veel streekproduct<strong>en</strong> kun je proev<strong>en</strong> bij de kraam.<br />
Dat maakt het verkop<strong>en</strong> voor ons ook leuker. Zo heb ik in de kers<strong>en</strong>tijd<br />
verschill<strong>en</strong>de soort<strong>en</strong> bij me. Welke is de lekkerste? Het <strong>en</strong>e ras is zoeter<br />
dan het andere. Kiez<strong>en</strong> wordt daardoor wel moeilijker, in de supermarkt<br />
heb je dat probleem niet. De sfeer is hier heel ontspann<strong>en</strong>. Er is meer<br />
aandacht voor de klant <strong>en</strong> voor de kinder<strong>en</strong> zijn er konijntjes van april<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘Streekproduct<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> stukje emotie<br />
van eig<strong>en</strong> bodem’<br />
-De voordel<strong>en</strong> van kleinschalige productie-<br />
Fruitteler Ariën Smor<strong>en</strong>burg is voorzitter van de Streekmarkt Woerd<strong>en</strong>. Elke zaterdag verkoopt hij<br />
op het Kerkplein appels <strong>en</strong> per<strong>en</strong> van eig<strong>en</strong> grond. Klant<strong>en</strong> vertelt hij <strong>en</strong>thousiast over zijn fruit: ‘Alle<br />
streekproduct<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> hun eig<strong>en</strong> verhaal.’<br />
tot de kerst. Zitt<strong>en</strong>d op het stro kunn<strong>en</strong> ze de beestjes dan vasthoud<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> aai<strong>en</strong>. Ook andere dier<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> kalfje of e<strong>en</strong> geitje is wel e<strong>en</strong>s te bewonder<strong>en</strong>.’<br />
Behoorlijk veel appels<br />
Smor<strong>en</strong>burg teelt zo’n zev<strong>en</strong>honderdduiz<strong>en</strong>d kilo appels <strong>en</strong> per<strong>en</strong> per jaar<br />
<strong>en</strong> daarnaast ook nog ongeveer vijfti<strong>en</strong>duiz<strong>en</strong>d kilo kers<strong>en</strong> <strong>en</strong> pruim<strong>en</strong>.<br />
Qua omvang is het bedrijf iets bov<strong>en</strong> gemiddeld. Zelf eet hij veel fruit.<br />
‘Er gaan bij ons thuis elke week behoorlijk veel appels doorhe<strong>en</strong>. En<br />
tijd<strong>en</strong>s het plukk<strong>en</strong> kan het zomaar gebeur<strong>en</strong> dat ik wel e<strong>en</strong> kilo pruim<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> dag eet. Dan zie ik e<strong>en</strong> prima pruim met e<strong>en</strong> scheurtje hang<strong>en</strong>,<br />
die kan ik natuurlijk niet verkop<strong>en</strong>. Die pruim gaat dan zo naar binn<strong>en</strong>.<br />
Het is seizo<strong>en</strong>swerk. Je b<strong>en</strong>t altijd buit<strong>en</strong> in de natuur. In de boomgaard<br />
is het heerlijk rustig. Elk seizo<strong>en</strong> heeft zijn specifieke bezighed<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
schoonheid. Zo is de winter e<strong>en</strong> van de drukste periodes want dan is het<br />
snoeitijd. In de l<strong>en</strong>te staan de bom<strong>en</strong> in de bloesem, dat vind ik prachtig.<br />
En daarna krijg<strong>en</strong> ze allemaal kleine vruchtjes.’
52 - 53<br />
Vooral de oogst is voor de fruitteler e<strong>en</strong> bijzonder mom<strong>en</strong>t:<br />
‘E<strong>en</strong> week van tevor<strong>en</strong> heb ik al pijn in mijn buik. Lukt het<br />
straks allemaal wel qua organisatie. Dat geeft best spanning<strong>en</strong>.<br />
Is het gelukt <strong>en</strong> is alles geplukt, dan b<strong>en</strong> ik blij. Het geeft zeker<br />
veel voldo<strong>en</strong>ing als het product in de kraam ligt <strong>en</strong> ik de klant<br />
kan vertell<strong>en</strong> op welk perceel het precies is geplukt.’<br />
‘In de kers<strong>en</strong>tijd heb ik verschill<strong>en</strong>de soort<strong>en</strong> kers<strong>en</strong> bij me. Welke is de lekkerste?<br />
Kiez<strong>en</strong> wordt daardoor moeilijker, in de supermarkt heb je dat probleem niet’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
De ooievaar<br />
Ooievaars kunn<strong>en</strong> flink oud word<strong>en</strong>, wel dertig jaar. Ze houd<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> rommelig landschap met weiland<strong>en</strong> <strong>en</strong> struikgewas<br />
waar worm<strong>en</strong>, jonge moll<strong>en</strong>, muiz<strong>en</strong>, slakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> vogeltjes als voedsel di<strong>en</strong><strong>en</strong>. Maar het hoogst op het voedselverlanglijstje staat<br />
de kikker. Ooievaars duik<strong>en</strong> vaak plotseling op in gebied<strong>en</strong> waar e<strong>en</strong> sprinkhan<strong>en</strong>plaag is. Die sprinkhan<strong>en</strong> war<strong>en</strong> – sam<strong>en</strong><br />
met bejaging <strong>en</strong> verlies van geschikt woongebied door ruilverkaveling – ook e<strong>en</strong> belangrijke oorzaak voor de sterke achteruitgang<br />
van de ooievaarstand: door op grote schaal pesticid<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> sprinkhan<strong>en</strong> te gebruik<strong>en</strong>, ontbrak dat voedsel tijd<strong>en</strong>s de<br />
lange trek. In 1969 werd het eerste ooievaarsdorp ingericht, bij Groot-Ammers. Er werd<strong>en</strong> ooievaars uit andere land<strong>en</strong> geïmporteerd<br />
die zich op kunstnest<strong>en</strong> van zo’n meter hoog thuisvoel<strong>en</strong>. Inmiddels zijn er meerdere ooievaarsdorp<strong>en</strong>, onder andere<br />
in Zegveld, waar het aan de rand van het dorp e<strong>en</strong> drukte van belang is met klepper<strong>en</strong>de ooievaars die elkaar het hof mak<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> he<strong>en</strong>-<strong>en</strong>-weer vlieg<strong>en</strong> om voedsel te zoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> hun nest te verbeter<strong>en</strong>. Ooievaars gaan in grote groep<strong>en</strong> op trek <strong>en</strong> lijk<strong>en</strong><br />
hun hele lev<strong>en</strong> trouw aan dezelfde partner, maar dat is schijn: ze zijn trouw aan het nest <strong>en</strong> kom<strong>en</strong> elkaar daar dan automatisch<br />
weer teg<strong>en</strong>. Als ze zich over grote afstand<strong>en</strong> verplaats<strong>en</strong>, mak<strong>en</strong> ze zoveel mogelijk gebruik van de thermiek. De jong<strong>en</strong> wet<strong>en</strong><br />
niet van nature waarhe<strong>en</strong> ze moet<strong>en</strong> vlieg<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de trek naar het overwinteringsgebied, maar ler<strong>en</strong> de route van de ouders.<br />
De ooievaars van Zegveld zijn goed te zi<strong>en</strong> vanaf de weg; bezoek aan het ooievaarsdorp kan alle<strong>en</strong> op afspraak.<br />
Info: www.ooievaarszegveld.nl.<br />
De Meije: riviertje, dorp <strong>en</strong> Pietje Potlood<br />
Het ve<strong>en</strong>riviertje de Meije kronkelt door e<strong>en</strong> ongehoord mooi landschap dwars door het lintdorp Meije met zijn schitter<strong>en</strong>de<br />
huiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> boerderij<strong>en</strong>. De vraag onder welke geme<strong>en</strong>te m<strong>en</strong> valt <strong>en</strong> in welke provincie m<strong>en</strong> woont kan waarschijnlijk niet elke<br />
Meij<strong>en</strong>aar direct beantwoord<strong>en</strong>, want het dorp is verdeeld over de drie geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Bodegrav<strong>en</strong>, Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Nieuwkoop, <strong>en</strong> de<br />
twee provincies Zuid-Holland <strong>en</strong> Utrecht. Vanaf de smalle weg die exact de uitbundige meanders van het riviertje volgt, is het<br />
water regelmatig te zi<strong>en</strong>. Maar pas als het landschap zich t<strong>en</strong> noord<strong>en</strong> van De Meije op<strong>en</strong>t <strong>en</strong> de polder zich tot aan de einder<br />
uitstrekt, krijg je er onbelemmerd zicht op. In het week<strong>en</strong>d wordt er van het weggetje druk gebruikgemaakt, maar wie de kans<br />
krijgt er op e<strong>en</strong> doordeweekse dag op uit te trekk<strong>en</strong>, kan onbekommerd om zich he<strong>en</strong> kijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> voluit g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van knotwilg<strong>en</strong>,<br />
fluit<strong>en</strong>kruid, kievit<strong>en</strong>, merels, koei<strong>en</strong> <strong>en</strong> schap<strong>en</strong>. Wie doorfietst naar Woerd<strong>en</strong>se Verlaat, kruist het spann<strong>en</strong>dste deel van<br />
de Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong> met zijn petgat<strong>en</strong> <strong>en</strong> legakkers. E<strong>en</strong> petgat is e<strong>en</strong> langgerekte plas met daarnaast e<strong>en</strong> smalle strook<br />
land, e<strong>en</strong> legakker. Op de legakker werd het gebaggerde ve<strong>en</strong> te drog<strong>en</strong> gelegd voor gebruik als turf.<br />
De watertor<strong>en</strong> in De Meije is e<strong>en</strong> opvall<strong>en</strong>de verschijning, die vanwege zijn uiterlijk meestal Pietje Potlood wordt g<strong>en</strong>oemd.<br />
Van dit bak<strong>en</strong> in het landschap dat van heinde <strong>en</strong> verre zichtbaar is, hebb<strong>en</strong> in de Tweede Wereldoorlog zowel de Duitsers als<br />
de geallieerd<strong>en</strong> geprofiteerd om zich te oriënter<strong>en</strong>. De tor<strong>en</strong> werd in 1931-1932 gebouwd <strong>en</strong> in 1977 gerestaureerd. Om het<br />
ruim 57 meter hoge gevaarte klaar te mak<strong>en</strong> voor de toekomst war<strong>en</strong> zo’n 1000 liter reparatiemortel <strong>en</strong> 200 liter betonverf nodig.<br />
De tor<strong>en</strong> markeert het begin van e<strong>en</strong> heerlijk fietspad door de Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong>.
54 - 55<br />
Ooievaarsroute<br />
Suggesties voor wandel- <strong>en</strong> fietsroutes<br />
Ooievaarsroute (fietstocht)<br />
Afstand: 26 km, ca. 45 minut<strong>en</strong>. Het<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart op zijn mooist langs de<br />
Meije, de Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong>, de rand<br />
van Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> door ooievaarsdorp<br />
Zegveld.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Zegveld<br />
(bij winkelc<strong>en</strong>trum). Of Woerd<strong>en</strong>, Kamerik,<br />
Woerd<strong>en</strong>se Verlaat.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Ooievaarsdorp Zegveld, Lusthof de<br />
Haeck (is ge<strong>en</strong> lusthof, maar e<strong>en</strong> broekbos,<br />
e<strong>en</strong> bos op laaggeleg<strong>en</strong> drassige grond).<br />
Tip<br />
Routebeschrijving<br />
• Te Zegveld op kruising Hoofdweg/<br />
Mol<strong>en</strong>weg richting Woerd<strong>en</strong>, Hoofdweg.<br />
• Na 2 km rechtdoor Zegveldse Uitweg.<br />
• Bij ANWB Y 71159 linksaf Kamerik, met<br />
zelfbedi<strong>en</strong>ingspont overstek<strong>en</strong>.<br />
• Bij ANWB Y 18144 rechtdoor Kamerik<br />
<strong>en</strong> na ca. 500 m rechtsaf bruggetje<br />
over <strong>en</strong> fietspad aan andere kant van<br />
het water volg<strong>en</strong> Thyssepad.<br />
• Bij ANWB Y 18147 linksaf Kamerik, Oudelandseweg<br />
later Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
Koop zoveel mogelijk streekproduct<strong>en</strong>: op de Woerd<strong>en</strong>se markt,<br />
bij de Gro<strong>en</strong>e Hart Landwinkels, bij kaasboerderij<strong>en</strong> etcetera.<br />
Goed voor jezelf <strong>en</strong> goed voor het milieu.<br />
Rondje Lagebroek<br />
• Te Kamerik bij ANWB Y 9615 richting<br />
Wilnis, aan overzijde water rechtdoor<br />
Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
• Bij ANWB Y 9616 rechtdoor Woerd<strong>en</strong>se<br />
Verlaat, Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
• Te Kanis rechtdoor Van Teyling<strong>en</strong>weg.<br />
• Bij ANWB Y 6362/fietsknooppunt 64<br />
rechtdoor Woerd<strong>en</strong>se Verlaat.<br />
• Bij ANWB Y 63627/knooppunt 81 linksaf<br />
Woerd<strong>en</strong>se Verlaat, fietspad Houtkade.<br />
• Te Woerd<strong>en</strong>se Verlaat 1e weg linksaf,<br />
sluis overstek<strong>en</strong> Nachtegaalspad.<br />
• Kruising met voorrangsweg rechtdoor<br />
Hollandse Kade.<br />
• Einde weg rechtsaf Bosweg later Meije.<br />
• Bij ANWB Y 8108 rechtdoor Meije, Meije.<br />
• Te Meije bij ANWB Y 12535 linksaf<br />
Zegveld, Hazekade later Mol<strong>en</strong>weg.<br />
• Te Zegveld op kruising met voorrangsweg<br />
rechtsaf Hoofdweg.<br />
Rondje Lagebroek<br />
(rondwandeling)<br />
Afstand: 3 km, ca 3/4 uur. Wandeling over<br />
twee oude pad<strong>en</strong> die vroeger toegang verschaft<strong>en</strong><br />
tot boerderij<strong>en</strong> aan de Rondweg.<br />
Startpunt met parkeerplaats: parkeerterrein<br />
achter Gasterij Milandhof aan de<br />
Milandweg in Zegveld.<br />
Routebeschrijving<br />
• Vanaf parkeerterrein achter De Milandhof<br />
linksaf Milandweg.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
• 1e zijweg linksaf Branderpad.<br />
• Einde Branderpad rechtsaf Rondweg.<br />
• Teg<strong>en</strong>over boerderij op Rondweg 52<br />
‘Arbeid Adelt’ rechtsaf het weiland in <strong>en</strong><br />
langs sloot.<br />
• Na ca 500 m rechtsaf via loopplank sloot<br />
overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> linksaf Broekerweg.<br />
(S.v.p. niet overstek<strong>en</strong> via daarvóór<br />
geleg<strong>en</strong> privébrug naar woonhuis aan<br />
rechterkant)<br />
• Einde weg rechtsaf Milandweg <strong>en</strong> terug<br />
naar de parkeerplaats bij de Milandhof.
56 - 57<br />
‘Ik voel me nog steeds thuis in Harmel<strong>en</strong>’<br />
-Variatie is het sleutelwoord-<br />
‘Het stadslev<strong>en</strong> is heel anders dan het dorpslev<strong>en</strong>. Het contrast tuss<strong>en</strong><br />
stad <strong>en</strong> platteland is leuk. Maar ik vind Harmel<strong>en</strong> <strong>en</strong> omgeving veel<br />
mooier dan Amsterdam, waar ik doordeweeks woon. Het is hier<br />
lekker gro<strong>en</strong>. De stad is ook prima, maar de sfeer, de natuur <strong>en</strong> al die<br />
koei<strong>en</strong> in de wei, die heb je daar niet.’ Groot voordeel, Van Dijk kan<br />
vanuit Harmel<strong>en</strong> telk<strong>en</strong>s andere rondjes fiets<strong>en</strong>. Per week rijdt ze zo’n<br />
twee- tot driehonderd kilometer: ‘Het traint gewoon lekkerder, want<br />
telk<strong>en</strong>s dezelfde route is best saai. In deze omgeving valt ook ontzett<strong>en</strong>d<br />
veel te zi<strong>en</strong>. Ik fiets graag langs Haarzuil<strong>en</strong>s met dat <strong>en</strong>orme kasteel,<br />
dat is super-bijzonder. Woerd<strong>en</strong> is mooi én gezellig, met al die kleine<br />
dorpjes eromhe<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> rondje via de kronkel<strong>en</strong>de Meije <strong>en</strong> dan om de<br />
Nieuwkoopse Plass<strong>en</strong> is weer heel iets anders. En als ik e<strong>en</strong> groot rondje<br />
fiets, ga ik wele<strong>en</strong>s naar de Utrechtse Heuvelrug.’<br />
Buitel<strong>en</strong>de kievit<strong>en</strong><br />
‘Ik voel me nog steeds thuis in Harmel<strong>en</strong>, het is e<strong>en</strong> gezellig dorp.<br />
Vredig <strong>en</strong> landelijk. Met in de l<strong>en</strong>te vrolijke lammetjes in de wei, <strong>en</strong><br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
De natuur, de sfeer <strong>en</strong> de grote variatie aan routes. Drie red<strong>en</strong><strong>en</strong> waarom professioneel wielr<strong>en</strong>ster<br />
Ell<strong>en</strong> van Dijk graag vanuit haar ouderlijk huis in Harmel<strong>en</strong> traint.<br />
grutto’s <strong>en</strong> buitel<strong>en</strong>de kievit<strong>en</strong> in de lucht. Het mooiste vind ik het<br />
Vijverbos. To<strong>en</strong> ik nog aan hardlop<strong>en</strong> deed, liep ik vaak e<strong>en</strong> rondje<br />
door dit natuurgebied. Heel bijzonder met zijn slinger<strong>en</strong>de paadjes <strong>en</strong><br />
beboste eilandjes. In de zomer is het er e<strong>en</strong> drukte van jewelste van<br />
allerlei zangvogeltjes.’<br />
Iedere<strong>en</strong> op de fiets<br />
Sinds kort rijdt Van Dijk voor e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>landse ploeg. ‘Ik b<strong>en</strong> in di<strong>en</strong>st<br />
<strong>en</strong> krijg gewoon betaald. Ik heb van mijn hobby mijn beroep gemaakt.<br />
Wielr<strong>en</strong>n<strong>en</strong> betek<strong>en</strong>t heel veel voor me. Het is mijn lev<strong>en</strong>. Ik moet er<br />
ook ding<strong>en</strong> voor lat<strong>en</strong>, zoals feestjes, maar dat vind ik niet erg. Van e<strong>en</strong><br />
keiharde training kan ik echt g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>. Als ik daarna thuiskom, voelt het<br />
goed. <strong>Fiets</strong><strong>en</strong> is gewoon hartstikke leuk, of je nou ti<strong>en</strong> kilometer per uur<br />
trapt of dertig, dat maakt niets uit. Ik kan het iedere<strong>en</strong> aanrad<strong>en</strong>.’<br />
In 2012 wil de jonge wielr<strong>en</strong>ster naar de Olympische Spel<strong>en</strong> in Lond<strong>en</strong>.<br />
‘Als klein kind wilde ik al naar de Spel<strong>en</strong>. Ik heb Peking net gemist, dat<br />
was heel erg bal<strong>en</strong>. Lond<strong>en</strong> is daarom echt e<strong>en</strong> droom geword<strong>en</strong>.’
58 - 59<br />
Tip<br />
‘<strong>Fiets</strong><strong>en</strong> is gewoon hartstikke leuk, of je nou ti<strong>en</strong> kilometer per uur trapt of dertig, dat maakt niets uit’<br />
Stap ev<strong>en</strong> af bij het Vijverbos, maak<br />
vervolg<strong>en</strong>s de anderhalve kilometer<br />
lange wandelroute dwars door het bos<br />
<strong>en</strong> luister onderweg e<strong>en</strong> tijdje op e<strong>en</strong><br />
bankje naar de vogels.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Het Vijverbos<br />
Ingeklemd tuss<strong>en</strong> twee rustige weg<strong>en</strong> aan de rand van Harmel<strong>en</strong> ligt e<strong>en</strong> smalle strook romantisch<br />
bos, doorsned<strong>en</strong> met vijvers <strong>en</strong> slot<strong>en</strong> waar fitis, tuinfluiter, winterkoning <strong>en</strong> boompieper luidruchtig<br />
zing<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> wandeling van anderhalve kilometer geeft e<strong>en</strong> mooi beeld van de geschied<strong>en</strong>is, want<br />
de meeste waterpartij<strong>en</strong> zijn ontstaan door afgrav<strong>en</strong> van klei voor de dakpann<strong>en</strong>- <strong>en</strong> bakste<strong>en</strong>industrie.<br />
Ess<strong>en</strong>bom<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> aangeplant voor hakhout <strong>en</strong> e<strong>en</strong> boomgaard verschafte fruit. In de<br />
19e eeuw werd het bos gebruikt als lust- <strong>en</strong> jachtoord van Huize Harmel<strong>en</strong>; uit die tijd dateert ook<br />
de aanleg van het park in Engelse landschapsstijl, wat resulteerde in slingerpaadjes, bochtige oevers<br />
<strong>en</strong> beboste eilandjes. Op zo’n eilandje ligt het landhuis van de huidige eig<strong>en</strong>aar, e<strong>en</strong> droomhuis op<br />
e<strong>en</strong> droomplek. Het op<strong>en</strong>, moerassige stuk van het Vijverbos aan de overkant van de weg is jammer<br />
g<strong>en</strong>oeg niet toegankelijk voor het publiek. Voordeel is wel dat dier<strong>en</strong> er ongestoord kunn<strong>en</strong> vertoev<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> dat do<strong>en</strong> ze dan ook op grote schaal. De rietgors bijvoorbeeld, de zeldzame roerdomp <strong>en</strong> de<br />
kleine <strong>en</strong> grote karekiet. In het bos et<strong>en</strong> egel, bunzing, wezel <strong>en</strong> hermelijn hun buik rond <strong>en</strong> reeën<br />
<strong>en</strong> konijn<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> e<strong>en</strong> prima schuilplaats in het hakhout. Info: www.utrechtslandschap.nl<br />
De grutto<br />
Na de lange vlucht uit Afrika, waar de grutto’s die hier broed<strong>en</strong> overwinter<strong>en</strong>, zoekt deze mooie<br />
weidevogel zo snel mogelijk e<strong>en</strong> lekker drassig weiland op waar e<strong>en</strong> bodem water van zo’n c<strong>en</strong>timeter<br />
of ti<strong>en</strong> staat. Daar zijn de worm<strong>en</strong> makkelijker uit de bodem te trekk<strong>en</strong>. Worm<strong>en</strong> zijn uiterst<br />
belangrijk in de baltstijd, zeker voor de gruttoman, want worm<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> ervoor dat hij steeds roodbruiner<br />
wordt <strong>en</strong> die kleur is het toppunt van aantrekkelijkheid voor e<strong>en</strong> gruttovrouwtje. Grutto’s<br />
nestel<strong>en</strong> in lang gras, maar boer<strong>en</strong> maai<strong>en</strong> hun weiland<strong>en</strong> steeds vroeger <strong>en</strong> verstor<strong>en</strong> zo de nest<strong>en</strong><br />
of vermorzel<strong>en</strong> de eier<strong>en</strong> onder de tractorwiel<strong>en</strong>. De grutto hoort dus vanzelfsprek<strong>en</strong>d tot de bedreigde<br />
vogelsoort<strong>en</strong>. Grutto’s broed<strong>en</strong> van eind maart tot juni in grasland, in e<strong>en</strong> ondiep kuiltje.<br />
Om het nest aan het oog te onttrekk<strong>en</strong> buigt hij de lange grashalm<strong>en</strong> over het nest. De kuik<strong>en</strong>s gedij<strong>en</strong><br />
het beste in halflang gras, want in lang gras rak<strong>en</strong> ze verstrikt <strong>en</strong> dan kunn<strong>en</strong> ze zich niet goed<br />
voortbeweg<strong>en</strong>. Iedere<strong>en</strong> heeft vast wele<strong>en</strong>s de baltsroep – grut-to-grut-to-grut-to – gehoord, maar<br />
slechts weinig<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> de spectaculaire baltsvlucht hebb<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong>. Eerst cirkelt het gruttomannetje<br />
al roep<strong>en</strong>d in e<strong>en</strong> grote cirkel bov<strong>en</strong> het broedgebied. Plotseling houdt hij op met roep<strong>en</strong>, laat zich<br />
als e<strong>en</strong> bakste<strong>en</strong> uit de lucht vall<strong>en</strong> <strong>en</strong> landt op het nippertje toch nog op zijn pot<strong>en</strong>.
60 - 61<br />
Haarzuil<strong>en</strong>sroute<br />
Suggesties voor fietsroutes<br />
Haarzuil<strong>en</strong>sroute (fietstocht)<br />
Afstand: 27 km, ca. 2 uur. Door het<br />
parkbos van Kasteel de Haar, het grootste<br />
waterkasteel van Nederland, <strong>en</strong><br />
door het sfeervolle dorp Haarzuil<strong>en</strong>s.<br />
Vervolg<strong>en</strong>s door de polder.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: RKkerk<br />
aan de Bott<strong>en</strong>steinweg/Pastoor<br />
Ohllaan in Vleut<strong>en</strong>. Of NS-station Vleut<strong>en</strong><br />
(gratis parker<strong>en</strong>), Kasteel de Haar<br />
(parker<strong>en</strong> € 3,- p.d.), NS-station Woerd<strong>en</strong><br />
(betaald én gratis parker<strong>en</strong>, vanaf<br />
station bordjes Harmel<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> tot<br />
fietsknooppunt 74).<br />
Te zi<strong>en</strong>: Kasteel de Haar<br />
(www.kasteeldehaar.nl), het Vijverbos,<br />
de Hollandse Kade, langgevelboerderij<strong>en</strong>.<br />
Bijzonderhed<strong>en</strong>: <strong>Fiets</strong>verhuur op NSstation<br />
Woerd<strong>en</strong>.<br />
Routebeschrijving<br />
• T.o. RK-kerk in Vleut<strong>en</strong> de Bott<strong>en</strong>steinweg<br />
in <strong>en</strong> einde weg linksaf Stationsstraat.<br />
• Na spoorwegviaduct rechtsaf fietspad<br />
op <strong>en</strong> mete<strong>en</strong> weer rechtsaf Prins H<strong>en</strong>drikweg.<br />
Speeltuintje voorbij <strong>en</strong> einde<br />
weg rechtsaf Vleut<strong>en</strong>weideweg, wordt<br />
Liesgrassingel <strong>en</strong> later Dorpeldijk.<br />
• Na ca. 2,5 km linksaf Appellaan.<br />
• Te Harmel<strong>en</strong> 1e weg rechtsaf Ti<strong>en</strong>dweg<br />
<strong>en</strong> einde weg linksaf Breudijk.<br />
• Op kruising met Leidsestraatweg<br />
(knooppunt 74) rechtsaf <strong>en</strong> t.o. wokrestaurant<br />
bij ANWB Y 68559 linksaf door<br />
spoorwegviaduct.<br />
• Na ca. 100 m linksaf weg overstek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> mete<strong>en</strong> na brug rechtsaf, richting<br />
fietsknooppunt 72.<br />
• Bij ANWB Y 8113/knooppunt 72 rechtsaf<br />
Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, brug over <strong>en</strong> rechtsaf.<br />
• Op rotonde rechtdoor <strong>en</strong> bij ANWB Y<br />
8113 linksaf Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
• Kruising rechtdoor Houtdijkerpad, wordt<br />
fietspad na huisnr. 5.<br />
• Bij ANWB Y 63902 rechtsaf Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
HollandseKade, smal fietspad.<br />
• Na ca. 2,5 km bij fietsknooppunt 8<br />
rechtdoor.<br />
• Einde fietspad bij ANWB Y 63628<br />
rechtsaf Haarzuil<strong>en</strong>s Wag<strong>en</strong>dijk.<br />
• Bij ANWB Y 9210 rechtdoor Harmel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> bij ANWB Y 9006/knooppunt 9 linksaf<br />
Kortjaksepad, onder het spoor door.<br />
• Direct na 1e boerderij op knooppunt 10<br />
linksaf Lagehaarsdijk op.<br />
• Einde weg, vóór de doorgaande weg,<br />
linksaf fietspad, weg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> richting<br />
Kasteel de Haar <strong>en</strong> Haarzuil<strong>en</strong>s.<br />
• Langs de ingang van het kasteel <strong>en</strong> ein-<br />
Vierseizo<strong>en</strong><strong>en</strong>route<br />
de weg linksaf Bochtdijk.<br />
• Op fietsknooppunt 12 rechtsaf richting<br />
Vleut<strong>en</strong> Thematerweg.<br />
• Op knooppunt 13 rechtsaf <strong>en</strong> op rotonde<br />
rechtdoor Schoolstraat.<br />
• Einde straat linksaf Hindersteinlaan <strong>en</strong><br />
1e straat rechtsaf Od<strong>en</strong>veltlaan.<br />
• Doorgaande weg met bocht naar links<br />
<strong>en</strong> naar rechts volg<strong>en</strong>, Stationsstraat.<br />
• Vóór viaduct linksaf Bott<strong>en</strong>steinweg <strong>en</strong><br />
terug naar de RK-kerk.<br />
Vierseizo<strong>en</strong><strong>en</strong>route (fietstocht)<br />
Afstand: 29 km, ca. 2,5 uur. Afwissel<strong>en</strong>de<br />
tocht langs verschill<strong>en</strong>de soort<strong>en</strong><br />
boerderij<strong>en</strong> (langhuisboerderij<strong>en</strong>, krukhuisboerderij<strong>en</strong>),<br />
deels over vrijligg<strong>en</strong>de<br />
fietspad<strong>en</strong> <strong>en</strong> smalle kades. Startpunt<strong>en</strong><br />
met parkeerplaats: Oortjespad (bij Kamerik).<br />
Of Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Het Vijverbos, de Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>se<br />
Mol<strong>en</strong>.<br />
Routebeschrijving<br />
• Op parkeerplaats rechtsaf Oortjespad<br />
richting Kanis.<br />
• Op fietsknooppunt 64 linksaf knooppunt<strong>en</strong>netwerk<br />
volg<strong>en</strong>: 64 – 71 – 72.<br />
• Op fietsknooppunt 72/ANWB Y 8113<br />
rechtdoor Harmel<strong>en</strong>, Breeveld richting<br />
fietsknooppunt 73.<br />
• Linksaf via brug Oude Rijn <strong>en</strong> drukke<br />
Leidsestraatweg N198 overstek<strong>en</strong>. Aan<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
overzijde fietspad rechtsaf (fietsknooppunt<br />
73 gaat hier linksaf), onder spoor<br />
door tot knooppunt 74 te Putkop.<br />
• Op knooppunt 74 fietsknooppunt<strong>en</strong>netwerk<br />
volg<strong>en</strong>: 74 – 75 – 10 – 9 – 73. (Tuss<strong>en</strong><br />
knooppunt 74 <strong>en</strong> 75 Breudijk ligt rechts<br />
het Vijverbos, ingang via Ti<strong>en</strong>dweg.)<br />
• Op knooppunt 73 scherp rechtsaf<br />
Geestdorp.<br />
• 1e weg rechtsaf Houtdijk <strong>en</strong> einde weg<br />
dijk naar links volg<strong>en</strong>.<br />
• Splitsing rechtsaf Houtdijkerpad langs<br />
Teckopse Mol<strong>en</strong>vliet.<br />
• Bij ANWB Y 63902 rechtsaf fietspad<br />
Hollandse Kade (bord Recreatieschap de<br />
Stichtse Gro<strong>en</strong>land<strong>en</strong>).<br />
• Kade volg<strong>en</strong>, bij knooppunt 8 met e<strong>en</strong><br />
slingertje rechtdoor richting knooppunt<br />
7.<br />
• Bij ANWB Y 63628 linksaf Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
Rod<strong>en</strong>dijk/Wag<strong>en</strong>dijk (verderop rechts<br />
natuurstrook tuss<strong>en</strong> Heicop <strong>en</strong> Bijleveld).<br />
• Bij ANWB Y 11943 linksaf Kamerik<br />
Teckopseweg (fietsknooppunt 7 gaat<br />
hier rechtdoor).<br />
• Langs Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>se Mol<strong>en</strong>, op knooppunt<br />
63 rechtdoor, door Teckop.<br />
• Vlak vóór rotonde drukke N212 (Ir. Enschedeweg)<br />
overstek<strong>en</strong> richting fietsknooppunt<br />
64 <strong>en</strong> links van rotonde<br />
Teckopsebrug overstek<strong>en</strong>.<br />
• Bij ANWB Y 11942 rechtdoor Kanis Oortjespad<br />
<strong>en</strong> terug naar de parkeerplaats.
62 - 63<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘Het is jammer als alles verdwijnt’<br />
Gerard d<strong>en</strong> Engelsman is e<strong>en</strong> drukbezet man, ondanks dat hij de p<strong>en</strong>sio<strong>en</strong>gerechtigde leeftijd al lang<br />
is gepasseerd. Zo zet hij zich als voorzitter van de geme<strong>en</strong>telijke Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>commissie Woerd<strong>en</strong><br />
in voor het behoud van het cultureel erfgoed <strong>en</strong> in het voorjaar is hij druk met het bescherm<strong>en</strong> van<br />
weidevogels. ‘Wat we nog hebb<strong>en</strong>, dat moet<strong>en</strong> we behoud<strong>en</strong>’, is zijn stelregel.<br />
‘Het is e<strong>en</strong> stukje betrokk<strong>en</strong>heid. Ik b<strong>en</strong> gebor<strong>en</strong> <strong>en</strong> getog<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> dorp<br />
<strong>en</strong> heb altijd tuss<strong>en</strong> de boer<strong>en</strong> gewoond. Mijn vrouw <strong>en</strong> ik won<strong>en</strong> in<br />
Harmel<strong>en</strong> <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> het hier erg naar ons zin. Het is zonde als ding<strong>en</strong><br />
voor het nageslacht verdwijn<strong>en</strong>, maar ik b<strong>en</strong> realistisch g<strong>en</strong>oeg om te<br />
wet<strong>en</strong> dat je niet alles kunt behoud<strong>en</strong>. Niet alle<strong>en</strong> in Woerd<strong>en</strong>, maar ook<br />
in Harmel<strong>en</strong> leeft het cultuurhistorisch gevoel nog echt. Op dit mom<strong>en</strong>t<br />
zijn we druk bezig met het Def<strong>en</strong>sie-eiland in Woerd<strong>en</strong>. Vroeger war<strong>en</strong><br />
hier de t<strong>en</strong>t<strong>en</strong>makerij <strong>en</strong> de kleermakerij gevestigd. Het is de bedoeling<br />
dat daar woning<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. En de voormalige wasserij moet e<strong>en</strong> culturele<br />
bestemming krijg<strong>en</strong>, onder andere voor toneelvoorstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> concert<strong>en</strong>.<br />
De Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>commissie beoordeelt ook bouwplann<strong>en</strong> op het<br />
behoud van karakteristieke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> wijst bijvoorbeeld boerderij<strong>en</strong><br />
aan als geme<strong>en</strong>telijk monum<strong>en</strong>t.’<br />
Wedstrijd<br />
‘De watertor<strong>en</strong> van Woerd<strong>en</strong> wordt al twintig jaar niet gebruikt. We hebb<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> wedstrijd uitgeschrev<strong>en</strong> met als doel e<strong>en</strong> originele <strong>en</strong> realisti-<br />
-Cultuur <strong>en</strong> natuur gaan hand in hand-<br />
sche bestemming te bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> voor die tor<strong>en</strong>. De winnaar is inmiddels<br />
bek<strong>en</strong>d. Woerd<strong>en</strong>se bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> inwoners kunn<strong>en</strong> teg<strong>en</strong> betaling als<br />
‘vri<strong>en</strong>d van de watertor<strong>en</strong>’ gebruik mak<strong>en</strong> van het rijksmonum<strong>en</strong>t voor<br />
vergadering<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />
Ambachtswoning<strong>en</strong> vall<strong>en</strong> onder de cultuurhistorisch belangrijke gebouw<strong>en</strong>.<br />
Je moet dan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> wag<strong>en</strong>makerij, e<strong>en</strong> mand<strong>en</strong>makerij<br />
of e<strong>en</strong> kuiperij. Die zijn meestal alle<strong>en</strong> aan de buit<strong>en</strong>kant te bewonder<strong>en</strong>.<br />
Met de Op<strong>en</strong> Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>dag probeer ik altijd, al naar gelang het<br />
thema, bepaalde gebouw<strong>en</strong> toegankelijk te krijg<strong>en</strong>.’<br />
’K’ voor kievit<br />
In het voorjaar gaat D<strong>en</strong> Engelsman zo’n twee tot drie keer per week de<br />
weiland<strong>en</strong> in om de grutto’s, tureluurs <strong>en</strong> kievit<strong>en</strong> te bescherm<strong>en</strong>. ‘We<br />
nem<strong>en</strong> de eier<strong>en</strong> niet mee, maar controler<strong>en</strong> of ze nog warm zijn. En we<br />
zett<strong>en</strong> stokjes bij de nest<strong>en</strong>, zodat de boer<strong>en</strong> eromhe<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> maai<strong>en</strong>.<br />
Elk nest krijgt e<strong>en</strong> stokje met e<strong>en</strong> nummer <strong>en</strong> e<strong>en</strong> letter. Heel simpel: ‘K’<br />
voor kievit, ‘G’ voor grutto <strong>en</strong> ‘T’ voor tureluur. Stel je voor dat er in de
64 - 65<br />
toekomst ge<strong>en</strong> vogels meer zijn, dan is er ook ge<strong>en</strong> natuur<br />
meer. Als ik de polder in ga, voel ik me één met de natuur.<br />
Ik vergeet alles om me he<strong>en</strong> als ik langs mooie boerderij<strong>en</strong><br />
fiets. Het is e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>svervulling. Alhoewel, dat is misschi<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> beetje overdrev<strong>en</strong>. Maar ik voel me wel happy<br />
als ik buit<strong>en</strong> b<strong>en</strong>. Ik leef op als ik in de l<strong>en</strong>te de lijsters <strong>en</strong><br />
de merels hoor fluit<strong>en</strong>. Dan d<strong>en</strong>k ik: Hé, het voorjaar komt<br />
er weer aan. Maar in de winter vind ik het landschap tuss<strong>en</strong><br />
Haarzuil<strong>en</strong>s <strong>en</strong> Harmel<strong>en</strong> ook prachtig. Als het gesneeuwd<br />
heeft zijn de treurwilg<strong>en</strong> daar helemaal bedekt <strong>en</strong><br />
dat is fantastisch.’<br />
‘Op dit mom<strong>en</strong>t zijn we druk bezig met het<br />
Def<strong>en</strong>sie-eiland in Woerd<strong>en</strong>’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Kasteel de Haar<br />
Wie langs Kasteel de Haar fietst of wandelt <strong>en</strong> er ge<strong>en</strong> kijkje gaat nem<strong>en</strong>, krijgt vast spijt. Want de romantische tuin<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> het sprookjeskasteel zijn e<strong>en</strong> g<strong>en</strong>ot om te vertoev<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> bron van activiteit<strong>en</strong>. Zo kan de moderne m<strong>en</strong>s<br />
er wandel<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> leerzame rondleiding bijwon<strong>en</strong> of verdwal<strong>en</strong> in de doolhof. En kinder<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> hun k<strong>en</strong>nis test<strong>en</strong><br />
tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> educatieve speurtocht.<br />
De geschied<strong>en</strong>is van sprookjeskasteel De Haar gaat terug tot de middeleeuw<strong>en</strong>, maar in de zev<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>de <strong>en</strong> achtti<strong>en</strong>de<br />
eeuw raakte het gebouw danig in verval. Het huidige kasteel werd ruim honderd jaar geled<strong>en</strong> door de beroemde architect<br />
Pierre Cuypers in middeleeuwse stijl herbouwd, met gebruikmaking van intact geblev<strong>en</strong> del<strong>en</strong> van de mur<strong>en</strong>.<br />
Opdrachtgever was baron Eti<strong>en</strong>ne van Zuyl<strong>en</strong> van Nijevelt. Deze Belg deed waar vel<strong>en</strong> van drom<strong>en</strong>: hij trouwde met<br />
e<strong>en</strong> schatrijke française, barones Hélène de Rothschild, wat zeker heeft geholp<strong>en</strong> om zijn grootse plann<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong><br />
realiser<strong>en</strong>. Buit<strong>en</strong>- <strong>en</strong> binn<strong>en</strong>kant zijn weliswaar middeleeuws, maar aan luxe <strong>en</strong> comfort werd<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> concessies<br />
gedaan. De nieuwste technische snufjes zijn geïnstalleerd, zoals e<strong>en</strong> elektrisch aangedrev<strong>en</strong> lift, c<strong>en</strong>trale verwarming,<br />
warm <strong>en</strong> koud strom<strong>en</strong>d water in alle slaapkamers <strong>en</strong> de modernste fornuiz<strong>en</strong> in de keuk<strong>en</strong>. Het plan van de baron<br />
hield niet op bij het kasteel, maar strekte zich uit over het hele mom<strong>en</strong>teel 450 hectare grote landgoed <strong>en</strong> het dorpje<br />
Haarzuil<strong>en</strong>s, dat werd verplaatst om ruimte te schepp<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> jacht- <strong>en</strong> parkgebied. Om de overgang tuss<strong>en</strong> het<br />
landgoed <strong>en</strong> de omring<strong>en</strong>de polders te verklein<strong>en</strong>, werd<strong>en</strong> er groepjes bom<strong>en</strong> aangeplant.<br />
Info: www.kasteeldehaar.nl.<br />
Def<strong>en</strong>sie-eiland<br />
Midd<strong>en</strong> in Woerd<strong>en</strong>, op e<strong>en</strong> van de aantrekkelijkste locaties van de stad, ligt het Def<strong>en</strong>sie-eiland, e<strong>en</strong> schiereiland<br />
dat lange tijd door Def<strong>en</strong>sie werd gebruikt, onder andere als wasserij <strong>en</strong> t<strong>en</strong>t<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kleermakerij. Voordat het Def<strong>en</strong>sie-eiland<br />
in gebruik g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> werd vestigde het C<strong>en</strong>traal Magazijn van Kleding <strong>en</strong> Uitrusting zich in 1873 eerst in<br />
het Kasteel, maar al snel werd<strong>en</strong> de activiteit<strong>en</strong> naar het Def<strong>en</strong>sie-eiland verplaatst. In 1880 werd daar het eerste hout<strong>en</strong><br />
gebouw neergezet. Al snel volgd<strong>en</strong> er meer gebouw<strong>en</strong>, eerst nog van hout maar later van ste<strong>en</strong>. In 1916 werd de<br />
was-, spoel- <strong>en</strong> sorteerinrichting gebouwd met e<strong>en</strong> schoorste<strong>en</strong> ernaast, die in 1947 werd vervang<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> hogere<br />
schoorste<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gietijzer<strong>en</strong> kop er bov<strong>en</strong>op. Deze twee gebouw<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> zijn aangewez<strong>en</strong> als geme<strong>en</strong>telijk monum<strong>en</strong>t<br />
<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> het hart van de ingrijp<strong>en</strong>de plann<strong>en</strong> om van het Def<strong>en</strong>sie-eiland e<strong>en</strong> aantrekkelijk woongebied te<br />
mak<strong>en</strong> met veel aandacht voor cultuur. In de tuss<strong>en</strong>tijd is het alles behalve stil op het Def<strong>en</strong>sie-eiland, want ook nu al<br />
zijn er tal van activiteit<strong>en</strong>. Drie beeld<strong>en</strong>de kunst<strong>en</strong>aars op<strong>en</strong>d<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dynamisch atelier in de Wasserij <strong>en</strong> het terrein<br />
wordt gebruikt voor culturele bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>, sportactiviteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />
Info: www.woerd<strong>en</strong>.nl/def<strong>en</strong>sieeiland.
66 - 67<br />
Potterskaderoute (rondwandeling)<br />
Afstand: 9 km, ca. 2 uur. Over begroeide<br />
oeverwall<strong>en</strong> van de Oude Rijn <strong>en</strong> halfverharde<br />
graskades <strong>en</strong> jaagpad<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />
Harmel<strong>en</strong> <strong>en</strong> Woerd<strong>en</strong>.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Harmel<strong>en</strong>;<br />
NS-station Woerd<strong>en</strong> (dan ca. 4 km extra<br />
aanlooproute).<br />
Te zi<strong>en</strong>: Putkop, Milieu- <strong>en</strong> Natuureducatiec<strong>en</strong>trum<br />
De Kievit aan de Hollandse<br />
Kade (www.dekievit-harmel<strong>en</strong>.nl, o.a.<br />
educatieve tuin <strong>en</strong> boomgaard, natuuropdracht<strong>en</strong><br />
voor kinder<strong>en</strong>), Haanwijkersluis,<br />
oeverzwaluwwand.<br />
Routebeschrijving<br />
• Het infobord van de Potterskaderoute<br />
staat op de hoek Uitweg <strong>en</strong> Kalverstraat/Kerkweg.<br />
Dit is het beginpunt<br />
van de route.<br />
• Bij infobord linksaf Kalverstraat, langs<br />
de kerk, <strong>en</strong> einde straat linksaf Dorpsstraat.<br />
• Brug over <strong>en</strong> doorgaande weg naar links<br />
volg<strong>en</strong>. Na Politiepost op huisnr. 133<br />
linksaf Pompersplein.<br />
• Vóór bruggetje rechtsaf Jaagpad. Pad<br />
ca. 1,5 km volg<strong>en</strong>.<br />
• In Putkop weg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> linksaf<br />
Leidsestraatweg, richting het spoortalud.<br />
In het voorjaar gaat D<strong>en</strong> Engelsman zo’n twee<br />
tot drie keer per week de weiland<strong>en</strong> in om de grutto’s,<br />
tureluurs <strong>en</strong> kievit<strong>en</strong> te bescherm<strong>en</strong><br />
Potterskaderoute De Haarroute<br />
Suggesties voor wandeling<strong>en</strong><br />
Ter hoogte van ANWB Y 68559 <strong>en</strong> restaurant<br />
Het Wokpaleis rechtdoor omhoog <strong>en</strong><br />
via het spoortalud de Leidsestraatweg<br />
overstek<strong>en</strong>.<br />
• Bij ANWB Y 3464 rechtsaf fietspad richting<br />
Woerd<strong>en</strong>.<br />
• Na 2e boerderij linksaf hout<strong>en</strong> bruggetje<br />
over, graspad tuss<strong>en</strong> twee slootjes.<br />
(Als je in Woerd<strong>en</strong> b<strong>en</strong>t begonn<strong>en</strong>, pik je<br />
hier de route op). Hier vlak bij rechts ligt<br />
de oeverzwaluwwand.<br />
• Einde graspad linksaf, smal slinger<strong>en</strong>d<br />
paadje (modderig na reg<strong>en</strong>).<br />
• Driesprong rechtdoor halfverharde weg<br />
<strong>en</strong> bij hek linksaf de weg volg<strong>en</strong>.<br />
• Vóór bocht naar links het smalle (gras)<br />
pad aan de linkerkant inslaan.<br />
• Te Harmel<strong>en</strong> op doorgaande weg rechtsaf,<br />
Haanwijk <strong>en</strong> einde weg linksaf, Uitweg.<br />
• Aan het einde van de Uitweg b<strong>en</strong> je bij het<br />
infobord <strong>en</strong> het beginpunt van de route.<br />
De Haarroute (rondwandeling)<br />
Afstand: 13,6 km, ca. 3,5 uur. Door het statige<br />
parkbos, langs sprookjeskasteel de Haar<br />
<strong>en</strong> via kaarsrechte weg<strong>en</strong> door de polder.<br />
Startpunt met parkeerplaats: Kasteel de Haar<br />
(€ 3,- p.d.).<br />
Te zi<strong>en</strong>: Kasteel de Haar <strong>en</strong> het dorp<br />
Haarzuil<strong>en</strong>s.<br />
Routebeschrijving<br />
• Vanaf het parkeerterrein van Kasteel<br />
de Haar linksaf. Drukke weg overstek<strong>en</strong>,<br />
dan linksaf <strong>en</strong> direct rechtsaf Lagehaarsdijk.<br />
• Einde weg op fietsknooppunt 10 linksaf<br />
Kortjaksepad.<br />
• Vlak na het spoorwegviaduct bij ANWB<br />
Y 9006 linksaf Gerverscop.<br />
• Na ca. 2,5 km, bij bocht naar links,<br />
rechtsaf het erf van boerderij ‘Groot<br />
G<strong>en</strong>oeg’ op. Smal, na reg<strong>en</strong> mogelijk<br />
modderig paadje tuss<strong>en</strong> slootjes aan<br />
de linkerkant (onderdeel van het roodwit<br />
gemarkeerde Floris V-pad).<br />
• Einde pad rechtsaf Hollandse Kade,<br />
fietspad.<br />
• Driesprong (knooppunt 8) rechtdoor.<br />
Einde weg bij ANWB Y 63628 rechtsaf<br />
Haarzuil<strong>en</strong>s. Bij ANWB Y 9210 linksaf<br />
Haarzuil<strong>en</strong>s, Laag Nieuwkoop.<br />
• Na ca. 1,5 km op rotonde rechtdoor Polderweg,<br />
verderop Ockhuizerweg.<br />
• Te Haarzuil<strong>en</strong>s Brink schuin naar links<br />
overstek<strong>en</strong> Brinkstraat. Door de poort<br />
Haarzuil<strong>en</strong>s weer verlat<strong>en</strong>.<br />
• Bij ANWB Y 1235 rechtdoor Harmel<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> 1e weg rechtsaf Bochtdijk.<br />
• Bochtdijk volg<strong>en</strong> naar de parkeerplaats<br />
van kasteel de Haar.<br />
Tip<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Neem e<strong>en</strong> vogelgidsje <strong>en</strong> e<strong>en</strong> verrekijker mee als je in het voorjaar<br />
door de polders gaat wandel<strong>en</strong> of fiets<strong>en</strong>. Grote kans dat je e<strong>en</strong><br />
paar weidevogels of roofvogels kunt spott<strong>en</strong>.
68 - 69<br />
‘Met mooi weer krijg ik altijd de kriebels’<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Cor Janmaat heeft sam<strong>en</strong> met zijn broer e<strong>en</strong> kaasboerderij in het Woerd<strong>en</strong>se Barwoutswaarder. Zijn<br />
passies zijn wielr<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> schaats<strong>en</strong>. Van eind maart tot september fietst hij elke wo<strong>en</strong>sdagavond<br />
<strong>en</strong> zondagocht<strong>en</strong>d met vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> in het Gro<strong>en</strong>e Hart. ‘Zondags drink<strong>en</strong> we onderweg altijd koffie met<br />
appelgebak erbij.’<br />
Eind maart begint het wielerseizo<strong>en</strong>. De klok verschuift <strong>en</strong> de avond<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> langer. ‘Ik krijg altijd de kriebels met mooi weer. Wielr<strong>en</strong>n<strong>en</strong> is<br />
e<strong>en</strong> echte mooi-weer sport. In het voorjaar bloeit <strong>en</strong> groeit alles. De luide<br />
jubelroep van veldleeuwerik<strong>en</strong> <strong>en</strong> tureluurs weerklinkt bov<strong>en</strong> de weiland<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> haz<strong>en</strong> buitel<strong>en</strong> door het gras. Op de fiets is de natuur heel dichtbij.<br />
Je kunt lekker uitwaai<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij thuiskomst stap je onder e<strong>en</strong> warme<br />
douche. Heerlijk. Maar als ik moet hooibouw<strong>en</strong>, dan gaat dat toch voor.’<br />
<strong>Fiets</strong>virus<br />
Janmaat fietst nu zo’n vijfti<strong>en</strong> jaar. Vroeger had hij alle<strong>en</strong> vrije tijd in de<br />
winter. Dan is er minder te do<strong>en</strong> op de boerderij <strong>en</strong> kon hij schaats<strong>en</strong>.<br />
‘Ik wilde e<strong>en</strong> aanvulling op het schaats<strong>en</strong>. Mijn vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, die ge<strong>en</strong> boerderij<br />
hebb<strong>en</strong>, fietst<strong>en</strong> al. Ik b<strong>en</strong> to<strong>en</strong> ook met het fietsvirus besmet.’<br />
De vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t hij van vroeger, van school. ‘De één is makelaar geword<strong>en</strong>,<br />
de ander slager. Ze kom<strong>en</strong> allemaal uit de buurt van Woerd<strong>en</strong>. We<br />
drag<strong>en</strong> dezelfde shirtjes. E<strong>en</strong>zelfde outfit is natuurlijk mooi. Zo vorm<strong>en</strong><br />
we e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>heid tijd<strong>en</strong>s het wielr<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Alle<strong>en</strong> in het voorseizo<strong>en</strong> ga ik<br />
-Nerg<strong>en</strong>s beter fiets<strong>en</strong> dan in het Gro<strong>en</strong>e Hart-<br />
af <strong>en</strong> toe alle<strong>en</strong> fiets<strong>en</strong>. Na e<strong>en</strong> uur is het alweer donker, dan heeft het<br />
ge<strong>en</strong> zin om te verzamel<strong>en</strong>. In je e<strong>en</strong>tje kun je goed om je he<strong>en</strong> kijk<strong>en</strong>,<br />
normaal moet je op de groep lett<strong>en</strong>. Er is best competitie. Telk<strong>en</strong>s gaat<br />
er iemand anders op kop. Soms kan ik het maar net bijhoud<strong>en</strong>. Maar zo<br />
is de één goed bergje op, de ander op de vlakke weg in de Nederlandse<br />
polder.’<br />
Eerst wind teg<strong>en</strong><br />
‘De windrichting is belangrijk: we zorg<strong>en</strong> altijd dat we op de he<strong>en</strong>weg de<br />
wind teg<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Dan hebb<strong>en</strong> we hem vanzelf op de terugweg mee.<br />
Aan de hand van de windrichting kiez<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> route van zo’n zestig<br />
kilometer. Als er e<strong>en</strong> stevige zuidwest<strong>en</strong>wind waait gaan we naar Vian<strong>en</strong>,<br />
<strong>en</strong> met oost<strong>en</strong>wind naar Amsterdam. We hebb<strong>en</strong> weliswaar onze vaste<br />
routes, maar er is afwisseling g<strong>en</strong>oeg. Juist voor wielr<strong>en</strong>ners die hier onbek<strong>en</strong>d<br />
zijn, is het Gro<strong>en</strong>e Hart heel leuk.’<br />
Janmaat tipt de Reeuwijkroute door het plass<strong>en</strong>gebied <strong>en</strong> het nieuwe<br />
fietspad tuss<strong>en</strong> Nieuwerbrug <strong>en</strong> Bodegrav<strong>en</strong>: ‘Je fietst midd<strong>en</strong> door het
70 - 71<br />
land, daar staan e<strong>en</strong> paar prachtige nieuwe boerderij<strong>en</strong>.<br />
Maar het mooiste vind ik langs de Lek, van Vian<strong>en</strong><br />
naar Schoonhov<strong>en</strong>. Hoog op de dijk. Dat gaat nooit<br />
vervel<strong>en</strong>.’<br />
‘De e<strong>en</strong> is goed bergje op, de ander op de<br />
vlakke weg in de Nederlandse polder’<br />
De knotwilg<br />
Knotwilg<strong>en</strong> zijn raz<strong>en</strong>d interessante bom<strong>en</strong> die, omdat ze hun economische<br />
nut hebb<strong>en</strong> verlor<strong>en</strong>, uit het landschap dreig<strong>en</strong> te verdwijn<strong>en</strong>.<br />
Want wilg<strong>en</strong> knott<strong>en</strong> is zwaar <strong>en</strong> int<strong>en</strong>sief werk. Wilg<strong>en</strong> werd<strong>en</strong><br />
geknot omdat de boer<strong>en</strong> het snoeihout goed kond<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong><br />
als bezemstel<strong>en</strong>, om mand<strong>en</strong> van te vlecht<strong>en</strong>, de kachel mee op te<br />
stok<strong>en</strong> of om klomp<strong>en</strong> van te mak<strong>en</strong>. Om van e<strong>en</strong> gewone wilg e<strong>en</strong><br />
knotwilg te mak<strong>en</strong>, wordt de bov<strong>en</strong>ste helft afgezaagd. Behalve nieuwe<br />
scheut<strong>en</strong> groeit er van alles op die bov<strong>en</strong>kant. Van paard<strong>en</strong>bloem<strong>en</strong><br />
tot gras <strong>en</strong> van fluit<strong>en</strong>kruid tot vlierstruik<strong>en</strong>. De wilde pruik<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de holtes van de afgeknotte stam zijn zeer geliefd bij ste<strong>en</strong>uil<strong>en</strong>,<br />
wilde e<strong>en</strong>d<strong>en</strong>, spitsmuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> tor<strong>en</strong>valk<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> rijtje knotwilg<strong>en</strong><br />
breekt de wind die de polders regelmatig teistert <strong>en</strong> biedt schaduw<br />
<strong>en</strong> beschutting aan koei<strong>en</strong> <strong>en</strong> schap<strong>en</strong>. De wortelstelsels voorkom<strong>en</strong><br />
dat oevers <strong>en</strong> dijk<strong>en</strong> eroder<strong>en</strong> <strong>en</strong> wilg<strong>en</strong> in blad lever<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belangrijke<br />
bijdrage aan de waterhuishouding, want één forse knotwilg in<br />
blad kan wel honderd liter water per dag verdamp<strong>en</strong>. Vroeger knott<strong>en</strong><br />
de boer<strong>en</strong> de wilg<strong>en</strong>, maar teg<strong>en</strong>woordig is het veelal vrijwilligerswerk<br />
van onder andere vogelwerkgroep<strong>en</strong>. Er is e<strong>en</strong> chronisch<br />
gebrek aan gegadigd<strong>en</strong>, wat betek<strong>en</strong>t dat deze uiterst nuttige <strong>en</strong> oer-<br />
Hollandse boom steeds verder wordt teruggedrong<strong>en</strong>.<br />
De veldleeuwerik<br />
Er is maar één vogel die heel hoog in de lucht onafgebrok<strong>en</strong> geluid<br />
maakt <strong>en</strong> dat is de veldleeuwerik. Gek g<strong>en</strong>oeg zing<strong>en</strong> zowel<br />
het vrouwtje als het mannetje. Je kunt er rustig bij gaan zitt<strong>en</strong> of<br />
ligg<strong>en</strong>, want meestal gaat deze onopvall<strong>en</strong>d gekleurde vogel wel<br />
ev<strong>en</strong> door. Soms blijft hij minut<strong>en</strong>lang op dezelfde plek in de lucht<br />
hang<strong>en</strong> om vervolg<strong>en</strong>s al zing<strong>en</strong>d de terugvlucht in te zett<strong>en</strong> die in<br />
volkom<strong>en</strong> stilte met op het laatst e<strong>en</strong> spectaculaire duikvlucht eindigt.<br />
Veldleeuwerik<strong>en</strong> zijn niet alle<strong>en</strong> te vind<strong>en</strong> in vochtige wei-<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
degebied<strong>en</strong>, maar ook op de hei <strong>en</strong> op akkers. Vroeger behoorde<br />
hij tot de algem<strong>en</strong>e Nederlandse broedvogels, maar de aantall<strong>en</strong><br />
nem<strong>en</strong> al <strong>en</strong>kele dec<strong>en</strong>nia gestaag af, vooral in de weidegebied<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> in iets mindere mate in de akkerland<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> van de red<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
van de achteruitgang is dat veel akkerbouwers in Europa niet meer<br />
in het voorjaar zaai<strong>en</strong>, maar in het najaar. Dat betek<strong>en</strong>t minder<br />
zad<strong>en</strong> <strong>en</strong> graan als voedsel. Om te broed<strong>en</strong> maakt de veldleeuwerik<br />
e<strong>en</strong> kleine holte in de bodem die hij bedekt met droge grashalm<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> soms dier<strong>en</strong>haar. Het vrouwtje legt drie tot vijf eier<strong>en</strong> die<br />
ze elf of twaalf dag<strong>en</strong> bebroedt. Na neg<strong>en</strong> dag<strong>en</strong> lop<strong>en</strong> de jong<strong>en</strong><br />
het nest al uit <strong>en</strong> dan duurt het nog slechts ti<strong>en</strong> dag<strong>en</strong> voordat ze<br />
kunn<strong>en</strong> vlieg<strong>en</strong>, dat is dus in 31 dag<strong>en</strong> van ei tot vliegrijpe veldleeuwerikjes.<br />
De kievit<br />
De kievit is makkelijk te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> aan zijn roep ‘kie-wie’ én aan<br />
zijn parmantige kuif. Eind februari, begin maart kom<strong>en</strong> duiz<strong>en</strong>d<strong>en</strong><br />
kievit<strong>en</strong> naar Nederland, in kleine groepjes van zo’n ti<strong>en</strong> tot twintig<br />
vogels. In de paartijd is het ook ’s nachts e<strong>en</strong> drukte van belang in<br />
het weiland met rivaliser<strong>en</strong>de kievitmannetjes die felle gevecht<strong>en</strong> in<br />
de lucht lever<strong>en</strong>. Het zijn echte stuntvliegers die hun acrobatische<br />
kunst<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> vrouwtje te verleid<strong>en</strong>. Als e<strong>en</strong> mannetje<br />
uitblinkt in de vliegkunst heeft hij soms twee of zelfs nog meer<br />
vrouwtjes. Het mannetje bouwt meerdere nest<strong>en</strong> <strong>en</strong> het vrouwtje<br />
kiest het beste nest uit. Kievit<strong>en</strong> legg<strong>en</strong> vaak twee broedsels wat voor<br />
de voorstanders van het rap<strong>en</strong> van kievitseier<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goede red<strong>en</strong> is<br />
om te bewer<strong>en</strong> dat de kievitstand niet door het rap<strong>en</strong> van eier<strong>en</strong> beinvloed<br />
wordt. De teg<strong>en</strong>standers zegg<strong>en</strong> juist dat het tweede legsel<br />
vaak wordt vernietigd doordat boer<strong>en</strong> hun weiland<strong>en</strong> steeds vroeger<br />
maai<strong>en</strong>. Feit is dat de kievitstand achteruitgaat <strong>en</strong> dat is jammer,<br />
want het is e<strong>en</strong> van de leukste weidevogels van Nederland.
72 - 73<br />
Suggesties voor fietsroutes<br />
Omdat beide hier beschrev<strong>en</strong> fietsroutes<br />
buit<strong>en</strong> de regio vall<strong>en</strong>, zijn ze niet opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />
op de kaart. Wel zijn de gidsjes<br />
vermeld waarin de routes zijn beschrev<strong>en</strong>.<br />
Reeuwijkse Plass<strong>en</strong>route<br />
(fietstocht)<br />
Afstand: 25 km, ca. 2 uur, bewegwijzerd.<br />
Afwissel<strong>en</strong>de route, door de Reeuwijkse<br />
Plass<strong>en</strong> met aan weerszijd<strong>en</strong> het water<br />
met zijn zeilbot<strong>en</strong> <strong>en</strong> motorjacht<strong>en</strong>. Maar<br />
ook door Bodegrav<strong>en</strong> <strong>en</strong> Reeuwijk.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Bodegrav<strong>en</strong>,<br />
Reeuwijkse Hout, Waarder.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Fort Wierickerschans, Nieuwer-<br />
brug (laatste tolbrug van Nederland) <strong>en</strong><br />
Reeuwijkse Plass<strong>en</strong> (www.recreatiegebiedreeuwijkseplass<strong>en</strong>.nl).<br />
Routebeschrijving: ANWB <strong>Fiets</strong>gids Gro<strong>en</strong>e<br />
Hart. Te koop bij VVV-vestiging<strong>en</strong> in het<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart.<br />
Info: www.recreatie-inspiratiewinkel.nl <strong>en</strong><br />
www.anwb.nl.<br />
Rivier<strong>en</strong>tocht<br />
Afstand: 40 km, ca. 4 uur, routebeschrijving<br />
(niet bewegwijzerd). Water is het<br />
hoofdthema van de route, in de vorm van<br />
de Lek, de Kromme IJssel <strong>en</strong> de Enge<br />
IJssel. Ruimte, vergezicht<strong>en</strong> <strong>en</strong> monum<strong>en</strong>tale<br />
boerderij<strong>en</strong> zijn ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s sterke<br />
punt<strong>en</strong> van deze tocht.<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Schoonhov<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> Jaarsveld.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Lek, Kromme IJssel <strong>en</strong> Enge<br />
IJssel, Natuurmuseum De Wielewaal,<br />
Tip<br />
(www.museumdewielewaal.nl) bij Lopik<br />
in Willige Langerak, Aardkundig Monum<strong>en</strong>t<br />
De Bol bij Lopik.<br />
Routebeschrijving:<br />
Turelur<strong>en</strong> <strong>en</strong> flierefluit<strong>en</strong> in het Gro<strong>en</strong>e<br />
Hart – Deel 2 de Utrechtse Waard<strong>en</strong>, uitg.<br />
Struin<strong>en</strong> <strong>en</strong> Vors<strong>en</strong>. Te koop bij VVV-vestiging<strong>en</strong><br />
in het Gro<strong>en</strong>e Hart <strong>en</strong> deelnemers<br />
van Struin<strong>en</strong> <strong>en</strong> Vors<strong>en</strong>.<br />
Info: www.recreatie-inspiratiewinkel.nl <strong>en</strong><br />
www.struin<strong>en</strong><strong>en</strong>vors<strong>en</strong>.nl.<br />
’s Morg<strong>en</strong>s vroeg <strong>en</strong> aan het eind van de dag,<br />
als de zon laag over het water scheert, is de<br />
Reeuwijkse route op zijn mooist.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
74 - 75<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
‘Het geeft e<strong>en</strong> kick om op het landgoed te won<strong>en</strong>’<br />
‘Er gaat veel historie van deze plek uit’, vertelt Yvonne Postma, gids <strong>en</strong> gastvrouw van Huis<br />
te Linschot<strong>en</strong>. Drie jaar geled<strong>en</strong> kwam zij sam<strong>en</strong> met haar man op het landgoed won<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong><br />
di<strong>en</strong>stwoning, wat betek<strong>en</strong>t dat je er ook werkt.<br />
‘Gastvrouw zijn hoort bij het huis. Het is e<strong>en</strong> voorwaarde als je hier<br />
komt won<strong>en</strong>. Je kunt hier niet zomaar hur<strong>en</strong>, je moet word<strong>en</strong> gevraagd<br />
door de Stichting Landgoed Linschot<strong>en</strong>. Ik zit al ti<strong>en</strong> jaar in de organisatie<br />
van de concert<strong>en</strong>, dus mij k<strong>en</strong>d<strong>en</strong> ze goed. Je moet erbij pass<strong>en</strong>.’<br />
Het landgoed beslaat zo’n vierhonderdvijftig hectare, waarop nog zes<br />
boerderij<strong>en</strong> staan <strong>en</strong> <strong>en</strong>kele gewone huisjes, de vroegere di<strong>en</strong>stwoning<strong>en</strong>.<br />
‘Het is eig<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong> soort familie die het landgoed e<strong>en</strong> warm hart<br />
toedraagt. We won<strong>en</strong> nogal afgeleg<strong>en</strong>, m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> wele<strong>en</strong>s of ik mij<br />
e<strong>en</strong>zaam voel. Vroeger woonde ik in e<strong>en</strong> drukke straat, maar nu heb ik<br />
veel meer contact met de bur<strong>en</strong>. Iedere<strong>en</strong> is vri<strong>en</strong>delijk <strong>en</strong> behulpzaam.<br />
Is er iets, dan help je elkaar. Dat maakt het echt bijzonder om hier te<br />
won<strong>en</strong>.’<br />
Met ijskelder <strong>en</strong> duiv<strong>en</strong>tor<strong>en</strong><br />
Yvonne Postma woont binn<strong>en</strong> de hekk<strong>en</strong> van het huis, aan de rand van<br />
het parkbos, dat zo’n vijfti<strong>en</strong> hectare groot is. Met oprijlaan geflankeerd<br />
door imposante beuk<strong>en</strong>, hoogstamboomgaard, ijskelder <strong>en</strong> duiv<strong>en</strong>tor<strong>en</strong>,<br />
-Verled<strong>en</strong> én hed<strong>en</strong> van Landgoed Linschot<strong>en</strong>-<br />
allemaal elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> rondleiding aan bod kom<strong>en</strong>. ‘Ongeveer<br />
één keer per maand geef ik e<strong>en</strong> rondleiding langs alle historische<br />
plekjes. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zijn vaak verbaasd als ze ontdekk<strong>en</strong> hoe mooi het parkbos<br />
is, het hele jaar door, maar vooral als de daslook of de wilde hyacint<strong>en</strong><br />
in bloei staan.’<br />
Het huis is alle<strong>en</strong> op<strong>en</strong>gesteld voor publiek tijd<strong>en</strong>s de concert<strong>en</strong>, dat<br />
heeft de laatste bewoner, Gerlachus Peletier junior, in zijn testam<strong>en</strong>t<br />
lat<strong>en</strong> vastlegg<strong>en</strong>. Yvonne Postma: ‘Hij heeft de inboedel achtergelat<strong>en</strong>,<br />
maar het huis is niet bewoonbaar, want e<strong>en</strong> douche, wc <strong>en</strong> kachel ontbrek<strong>en</strong>.<br />
We houd<strong>en</strong> het in de originele staat. Zo blijft de rust behoud<strong>en</strong>.<br />
Ik vind het uniek dat in het c<strong>en</strong>trum van Nederland, de Randstad, deze<br />
stilte nog heerst. Als je bij het huis staat begrijp je dat. Het is echt e<strong>en</strong><br />
oase midd<strong>en</strong>in het Gro<strong>en</strong>e Hart.<br />
In stilte g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong><br />
Op de plaats van het huis stond vroeger e<strong>en</strong> boerderij. Totdat Johan<br />
Strick hem in 1633 kocht, er twee tor<strong>en</strong>s <strong>en</strong> e<strong>en</strong> ophaalbrug bij bouw-
76 - 77<br />
de <strong>en</strong> er e<strong>en</strong> gracht omhe<strong>en</strong> liet grav<strong>en</strong>. ‘Sindsdi<strong>en</strong> is het<br />
e<strong>en</strong> landgoed zonder kasteel maar met e<strong>en</strong> huis. In de<br />
tijd van Karel de Grote is al bepaald aan welke voorwaard<strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> huis moet voldo<strong>en</strong> om kasteel te mog<strong>en</strong> het<strong>en</strong>.<br />
Maar goed, wij hebb<strong>en</strong> het toch vaak over het kasteel. Het<br />
mooiste van het huis vind ik de plek waar het staat. Zowel<br />
in de zomer als in de winter is het er goed toev<strong>en</strong>. De<br />
warmte blijft tuss<strong>en</strong> het zomerhuis <strong>en</strong> het koetshuis hang<strong>en</strong>.<br />
Regelmatig zit ik daar op e<strong>en</strong> bankje stil te g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>,<br />
zomers met e<strong>en</strong> heerlijk glas wijn erbij. Dan besef ik wat<br />
e<strong>en</strong> voorrecht het is om hier te mog<strong>en</strong> won<strong>en</strong>.’<br />
‘M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zijn vaak verbaasd als ze ontdekk<strong>en</strong> hoe<br />
mooi het parkbos is, het hele jaar door,<br />
maar vooral als de daslook of<br />
de wilde hyacint<strong>en</strong> in bloei staan’<br />
Landgoed Linschot<strong>en</strong><br />
Midd<strong>en</strong>in de weidse vert<strong>en</strong> van het polderland, aan de zuidrand van Woerd<strong>en</strong>,<br />
wordt het oog gevang<strong>en</strong> door de statige bom<strong>en</strong> van Landgoed Linschot<strong>en</strong>.<br />
Bewoners van de Woerd<strong>en</strong>se wijk<strong>en</strong> Mol<strong>en</strong>vliet, Snel <strong>en</strong> Polan<strong>en</strong><br />
hebb<strong>en</strong> geluk, want zij hoev<strong>en</strong> slechts onder de A12 door te gaan om in de<br />
rust <strong>en</strong> het vogelgekwetter te beland<strong>en</strong>. Want e<strong>en</strong> fietspad doorsnijdt het<br />
landgoed <strong>en</strong> gunt wandelaars <strong>en</strong> fietsers e<strong>en</strong> ruime blik op het oogstrel<strong>en</strong>de<br />
parkbos, de gro<strong>en</strong>e weiland<strong>en</strong> <strong>en</strong> de monum<strong>en</strong>tale boerderij<strong>en</strong>. Het boer<strong>en</strong>bedrijf<br />
is hier springlev<strong>en</strong>d, met de moderne biologische veeboerderij<br />
Adriana-hoeve aan het hoofd. Vooral ’s morg<strong>en</strong>s vroeg <strong>en</strong> aan het eind van<br />
de dag is de kans op e<strong>en</strong> interessante ontmoeting groot. Haz<strong>en</strong> doorkruis<strong>en</strong><br />
regelmatig de weiland<strong>en</strong> <strong>en</strong> de gro<strong>en</strong>e specht met zijn zachte roffel <strong>en</strong><br />
zijn lach<strong>en</strong>de roep is e<strong>en</strong> vaste bewoner van dit bos. Op het terras van het<br />
Wap<strong>en</strong> van Linschot<strong>en</strong> in het dorp is het goed uitrust<strong>en</strong> <strong>en</strong> fietsers zull<strong>en</strong><br />
veel plezier belev<strong>en</strong> als ze het ommetje door het landgoed combiner<strong>en</strong> met<br />
e<strong>en</strong> tocht langs de vrolijk kronkel<strong>en</strong>de Lange Linschot<strong>en</strong>.<br />
Huis te Linschot<strong>en</strong><br />
Het pronkstuk van Landgoed Linschot<strong>en</strong>, het grootste historische landgoed<br />
van de Randstad, is Huis te Linschot<strong>en</strong>. Het huis is tuss<strong>en</strong> 1638 <strong>en</strong> 1647 gebouwd<br />
door Johan Strick, de dek<strong>en</strong> van het kapittel van Oudmunster, maar<br />
de exacte datum staat niet vast. Het indrukwekk<strong>en</strong>de huis is bijna vierkant<br />
<strong>en</strong> wordt geflankeerd door twee tor<strong>en</strong>s die minder opvall<strong>en</strong> dan voorhe<strong>en</strong>,<br />
omdat er in 1720 op het voorste deel van het huis e<strong>en</strong> extra verdieping is<br />
gebouwd. De beroemde landschapsarchitect Jan David Zocher heeft het<br />
parkbos ingrijp<strong>en</strong>d gewijzigd <strong>en</strong> de waterpartij<strong>en</strong> vergroot. In de ijskelder<br />
uit 1840, e<strong>en</strong> kunstmatig aangelegde heuvel met e<strong>en</strong> bakst<strong>en</strong><strong>en</strong> gewelf van<br />
zes meter diep met dubbele spouwmur<strong>en</strong> van ti<strong>en</strong> c<strong>en</strong>timeter dik, kon wel<br />
honderd ton ijs e<strong>en</strong> jaar lang bewaard word<strong>en</strong>. Het houd<strong>en</strong> van postduiv<strong>en</strong><br />
was alle<strong>en</strong> weggelegd voor de rijk<strong>en</strong>, die ze op reis me<strong>en</strong>am<strong>en</strong> om bericht<strong>en</strong><br />
naar het thuisfront te stur<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> stond gebrad<strong>en</strong> duif nogal<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
e<strong>en</strong>s op het m<strong>en</strong>u als er gast<strong>en</strong> kwam<strong>en</strong> diner<strong>en</strong>. De uit de 17e eeuw stamm<strong>en</strong>de<br />
duiv<strong>en</strong>tor<strong>en</strong> werd in 1952 herbouwd. Het huis met zijn neogothische<br />
schoorste<strong>en</strong>mantel, de 17e-eeuwse schouw <strong>en</strong> de bibliotheek met zijn<br />
geheime deur is slechts toegankelijk tijd<strong>en</strong>s de rondleiding<strong>en</strong> die regelmatig<br />
word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>. Info: www.landgoedlinschot<strong>en</strong>.nl.<br />
Montfoort<br />
E<strong>en</strong> van de sfeervolste plekk<strong>en</strong> van Montfoort is het intieme kasteelplein<br />
met zijn twee super-kastanjebom<strong>en</strong>. Het plein wordt begr<strong>en</strong>sd door de<br />
stijlvolle stadspoort, twee tor<strong>en</strong>s <strong>en</strong> de voorburcht die in het rampjaar 1672<br />
gespaard zijn geblev<strong>en</strong>. De rest van het kasteel is door de Franse troep<strong>en</strong><br />
van Lodewijk XIV opgeblaz<strong>en</strong> to<strong>en</strong> ze verjaagd werd<strong>en</strong> door stadhouder<br />
Willem III. De Hollandse IJssel is ter hoogte van Montfoort niet bepaald<br />
e<strong>en</strong> indrukwekk<strong>en</strong>de rivier, maar toch was dit romantische water, vanwege<br />
de strategische ligging, rond 1170 aanleiding voor de bouw van het kasteel.<br />
Later ontstond e<strong>en</strong> nederzetting die in 1329 stadsrecht<strong>en</strong> verwierf <strong>en</strong> werd<br />
voorzi<strong>en</strong> van stadswall<strong>en</strong>. To<strong>en</strong> die stadswall<strong>en</strong> in verval raakt<strong>en</strong>, maakte<br />
m<strong>en</strong> smalle steegjes van de stadswal naar de rivier om makkelijker ongezi<strong>en</strong><br />
smokkelwaar te kunn<strong>en</strong> vervoer<strong>en</strong>. Die steegjes zijn er nog steeds.<br />
Montfoort is klein maar fijn, echt e<strong>en</strong> stadje waar je op je gemak doorhe<strong>en</strong><br />
sl<strong>en</strong>tert. Op het kleine oppervlak staan maar liefst twee grote monum<strong>en</strong>tale<br />
kerk<strong>en</strong>. Het aanvankelijk katholieke stadje gaf in 1581 nauwelijks gehoor<br />
aan het verbod op de katholieke godsdi<strong>en</strong>stoef<strong>en</strong>ing dat de Stat<strong>en</strong> van<br />
Utrecht uitvaardigd<strong>en</strong>. Ondanks dat de Reformatie aanvankelijk niet echt<br />
voet aan de grond kreeg, ging het kerkgebouw wel over in hand<strong>en</strong> van de<br />
protestant<strong>en</strong>. Het resultaat: de katholieke kerk is kleiner van formaat dan<br />
de protestantse kerk. Op e<strong>en</strong> onweersachtige dag in 1629 sloeg de bliksem<br />
in de kerktor<strong>en</strong> van de hervormde kerk <strong>en</strong> veroorzaakte e<strong>en</strong> vonk<strong>en</strong>reg<strong>en</strong><br />
die e<strong>en</strong> deel van het stadje in de as legde. Gelukkig was de kerk in 1634<br />
alweer herbouwd, maar dat had zijn tol geëist, want om de bouw te kunn<strong>en</strong><br />
bekostig<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> er landerij<strong>en</strong> verkocht word<strong>en</strong>.
78 - 79<br />
Ronde van Linschot<strong>en</strong> Bloklandroute<br />
Suggesties voor wandel- <strong>en</strong> fietsroutes<br />
Ronde van Linschot<strong>en</strong> (rondwandeling)<br />
Afstand: 6 km, ca. 1,5 uur. Onder de rook<br />
van Woerd<strong>en</strong> door <strong>en</strong> langs het kleine,<br />
maar o zo mooie Landgoed Linschot<strong>en</strong>.<br />
Startpunt met parkeerplaats: Afrit 14,<br />
Woerd<strong>en</strong>/Linschot<strong>en</strong>, richting Linschot<strong>en</strong>.<br />
Doorrijd<strong>en</strong> tot parkeerplaats ‘Huis te<br />
Linschot<strong>en</strong>’, Noord Linschoterdijk. Hier<br />
staat e<strong>en</strong> route-informatiepunt.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Landgoed Linschot<strong>en</strong>.<br />
Bijzonderhed<strong>en</strong>: Hond<strong>en</strong> toegestaan,<br />
mits aangelijnd. Route loopt grot<strong>en</strong>deels<br />
over verharde weg<strong>en</strong> <strong>en</strong> fietspad<strong>en</strong>. De<br />
route is teg<strong>en</strong> de klok in bewegwijzerd <strong>en</strong><br />
de beschrijving is dus ook die richting op.<br />
Routebeschrijving<br />
• Vanaf parkeerplaats voorrangsweg<br />
N204 overstek<strong>en</strong>, <strong>en</strong> bij ANWB Y 10248<br />
rechtdoor Linschot<strong>en</strong> in, G. Van der<br />
Valk-Bouwmanstraat.<br />
• 1e straat rechtsaf Liefhov<strong>en</strong>dijk blijv<strong>en</strong><br />
volg<strong>en</strong> met water aan rechterhand.<br />
(bruggetje met weiland<strong>en</strong> aan rand van<br />
Linschot<strong>en</strong>).<br />
• Einde Liefhov<strong>en</strong>dijk op kruising rechtdoor,<br />
Raadhuisstraat, later Korte Linschot<strong>en</strong><br />
W.Z. (boerderij aan Korte Linschot<strong>en</strong>).<br />
• Einde weg bij ANWB Y 7486 rechtsaf<br />
<strong>en</strong> direct bij fietsoversteekplaats voor-<br />
rangsweg N204 overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtsaf,<br />
water aan rechterhand houd<strong>en</strong>. (Langs<br />
de Korte Linschot<strong>en</strong> Westzijde-1; Langs<br />
de Korte Linschot<strong>en</strong> Westzijde-2;<br />
boomgaard met veldbloem<strong>en</strong>).<br />
• Bij fietsknooppunt 69 linksaf Haardijk<br />
(NB: bordje Ronde van Linschot<strong>en</strong> staat<br />
hier verkeerd, dat wijst van Haardijk<br />
rechts terug naar waar je vandaan b<strong>en</strong>t<br />
gekom<strong>en</strong>). Haardijk steeds volg<strong>en</strong>.<br />
(Zicht op Linschot<strong>en</strong> vanaf Haardijk;<br />
Boerderij uit 1908 aan Haardijk; bij<strong>en</strong>korv<strong>en</strong><br />
langs Haardijk, jonge aanplant<br />
van wilg<strong>en</strong>t<strong>en</strong><strong>en</strong> langs Haardijk).<br />
• Bij kruising ANWB Y 707444 rechtdoor,<br />
Haardijk blijv<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />
• Einde Haardijk voor hout<strong>en</strong> bruggetje<br />
linksaf, Noord Linschoterdijk, water aan<br />
beide kant<strong>en</strong>. Dijk blijv<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> langs<br />
toegangshek Huis te Linschot<strong>en</strong>.<br />
• Bij kruising met Schap<strong>en</strong>laan rechtdoor<br />
Noord Linschoterdijk blijv<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />
• Einde dijk linksaf Noord Linschoterdijk<br />
<strong>en</strong> vóór N204 rechtsaf terug naar parkeerplaats<br />
met route-informatiepunt.<br />
Bloklandroute (rondwandeling)<br />
Afstand: 8 km, ca. 2 uur. E<strong>en</strong> lange,<br />
magnifieke graskade, fietspad<strong>en</strong> door<br />
de polder, lintdorp Blokland <strong>en</strong> het<br />
historische stadje Montfoort zijn de ingrediënt<strong>en</strong>.<br />
Startpunt met parkeerplaats: Hofplein in<br />
Montfoort (bij het kasteel).<br />
Te zi<strong>en</strong>: Kasteel Montfoort, Mol<strong>en</strong>stomp<br />
Heeswijkse Kade, Gro<strong>en</strong>e Hart Landwinkel<br />
Doruvael (www.gro<strong>en</strong>ehartlandwinkel.nl).<br />
Routebeschrijving<br />
• Op parkeerplaats Hofplein bij infopaneel<br />
Bloklandroute weg overstek<strong>en</strong>, rechtsaf<br />
fietspad op <strong>en</strong> linksaf brug over, park in <strong>en</strong><br />
fietspad linksaf volg<strong>en</strong>.<br />
• 1e pad linksaf, tuss<strong>en</strong> water <strong>en</strong> kinderboerderij<br />
door, gravelpad, <strong>en</strong> na kin-<br />
derboerderij fietspad rechtdoor over-<br />
stek<strong>en</strong>, tegelpad met bocht naar links<br />
volg<strong>en</strong>.<br />
• Einde tegelpad rechtsaf Bov<strong>en</strong>kerkweg<br />
<strong>en</strong> einde straat linksaf Ti<strong>en</strong>dweg.<br />
• Wederiksingel overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor<br />
graskade met hekk<strong>en</strong> <strong>en</strong> overstapjes.<br />
• Einde graskade rechtsaf, fietspad tuss<strong>en</strong><br />
slootjes <strong>en</strong> weiland<strong>en</strong>. Einde pad rechtsaf<br />
fietspad, verderop provinciale weg.<br />
• Tweede weg rechtsaf, asfaltweg. (Enkele<br />
meters rechtdoor zit Gro<strong>en</strong>e Hart<br />
Landwinkel Doruvael).<br />
• Te Montfoort rechtdoor Bleek, verderop<br />
v<strong>en</strong>tweg (verbod<strong>en</strong> voor auto’s).<br />
• Einde weg linksaf <strong>en</strong> vóór mol<strong>en</strong> rechtsaf,<br />
wandelpad langs water (aan linkerhand)<br />
door park, gravelpad (niet het asfaltfietspad<br />
volg<strong>en</strong>).<br />
• Einde gravelpad linksaf brug over <strong>en</strong><br />
naar parkeerplaats startpunt.<br />
Lopikerwaardroute Oost<br />
(fietstocht)<br />
Afstand: 35 km (de hele Lopikerwaardroute<br />
is 58 km). Door bek<strong>en</strong>de dorp<strong>en</strong> als<br />
Oudewater, Lopik, B<strong>en</strong>schop, IJsselstein<br />
<strong>en</strong> Montfoort. Wie om zich he<strong>en</strong> kijkt, ziet<br />
de bewijz<strong>en</strong> van de eeuwige strijd teg<strong>en</strong><br />
het water.<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats: Montfoort.<br />
Of NS-station Woerd<strong>en</strong> (dan ca. 3<br />
km extra aanrijroute), B<strong>en</strong>schop, Oudewater,<br />
IJsselstein of Linschot<strong>en</strong>.<br />
Te zi<strong>en</strong>: Historische stadjes (Oudewater,<br />
IJsselstein, Montfoort, Linschot<strong>en</strong>), Landgoed<br />
Linschot<strong>en</strong>, oer-Hollandse polders<br />
<strong>en</strong> rivier<strong>en</strong>.<br />
Bijzonderhed<strong>en</strong>: In de tekst staan <strong>en</strong>kele<br />
andere startpunt<strong>en</strong> met parkeerplaats<strong>en</strong><br />
aangegev<strong>en</strong>.<br />
Routebeschrijving<br />
• De route start in Montfoort bij fietsknooppunt<br />
98, op het IJsselplein bij de
80 - 81<br />
Lopikerwaardroute Oost<br />
Tip<br />
Biologische veeboerderij Adriana hoeve verkoopt rund- <strong>en</strong> vark<strong>en</strong>svlees<br />
van hun eig<strong>en</strong> dier<strong>en</strong> <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> voorradig ook gro<strong>en</strong>te <strong>en</strong> fruit<br />
(www.adriana-hoeve.nl).<br />
sluis aan de noordzijde van de stads-<br />
poort.<br />
• Onder stadspoort door, rechtsaf <strong>en</strong><br />
mete<strong>en</strong> linksaf Hofstraat (richting fietsknooppunt<br />
88). Einde Hofstraat linksaf<br />
(parkeerplaats), Om ‘t Hof.<br />
• Rechtdoor De Plaats overstek<strong>en</strong><br />
Vrouw<strong>en</strong>huisstraat.<br />
• Kruising rechtsaf richting Oudewater,<br />
fietspad aan overzijde voorrangsweg.<br />
• In bocht links aanhoud<strong>en</strong>, klinkerweg<br />
door wijk.<br />
• Einde klinkerweg rechtsaf (fietspad<br />
gaat rechtdoor) richting fietsknooppunt<br />
88, <strong>en</strong> mete<strong>en</strong> linksaf (bord ‘dood-<br />
lop<strong>en</strong>de weg’) Bov<strong>en</strong>kerkweg.<br />
• Einde weg linksaf Blokland (richting<br />
knooppunt 88), wordt verderop fietspad.<br />
• Splitsing rechtsaf <strong>en</strong> einde weg rechtdoor<br />
(richting knooppunt 79). Kruising met<br />
Achtersloot rechtdoor (‘doodlop<strong>en</strong>de weg’).<br />
• Einde weg (knooppunt 79) rechtsaf,<br />
fietspad (richting fietsknooppunt 81).<br />
Pad volg<strong>en</strong> langs caravanpark De Voormol<strong>en</strong>,<br />
IJsselstein in.<br />
• Bocht rechtaf/linksaf Eiter<strong>en</strong>, door<br />
viaduct, langs kerkhof, voorrangsweg<br />
overstek<strong>en</strong> Eiter<strong>en</strong>.<br />
• Kruising (fietsknooppunt 81) rechtdoor<br />
Panov<strong>en</strong>, later Kloosterplantso<strong>en</strong>.<br />
Routeverkorting: bij fietsknooppunt 81<br />
rechtsaf i.p.v. rechtdoor.<br />
• Bocht naar rechts (viaduct links lat<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>)<br />
<strong>en</strong> rechtsaf fietsstrook langs voorrangsweg.<br />
• Bij ANWB Y 03253/002 linksaf Lopikerkapel<br />
<strong>en</strong> bij ANWB Y 3253 rechtdoor<br />
Lopikerkapel, Hogebiez<strong>en</strong>dijk (fietspad).<br />
• Langs z<strong>en</strong>dmast, door viaduct, Hogebiez<strong>en</strong>dijk,<br />
later Biez<strong>en</strong>dijk.<br />
• Bij ANWB Y 69113/knooppunt 07 rechtdoor,<br />
bruggetje over <strong>en</strong> rechtsaf, fietspad.<br />
• Voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor<br />
slinger<strong>en</strong>d fietspad langs water, te<br />
Lopikerkapel verderop Kapelsepad.<br />
• Bord ‘doodlop<strong>en</strong>de weg’ rechtdoor,<br />
bruggetje over <strong>en</strong> fietspad rechts van<br />
het water.<br />
• Te Uitweg rechtsaf <strong>en</strong> verderop rechtdoor<br />
Korte Zandpad (bord ‘doodlop<strong>en</strong>de weg’),<br />
wordt ev<strong>en</strong> fietspad, later Kortland. <strong>Fiets</strong>pad<br />
volg<strong>en</strong>, links om Hoeve Nooitgedacht.<br />
• Einde fietspad linksaf Lopik in <strong>en</strong> op kruising<br />
met stoplicht<strong>en</strong> (knooppunt 85)<br />
linksaf, parallelweg langs voorrangsweg.<br />
• Bij ANWB Y 4985 linksaf Jaarsveld,<br />
fietspad <strong>en</strong> einde fietspad linksaf (richting<br />
fietsknooppunt 86).<br />
• Bij ANWB Y 60506/fietsknooppunt 86<br />
rechtsaf Lekdijk-Oost.<br />
• Bij ANWB Y 60507/fietsknooppunt 87<br />
rechtsaf Lopik in (richting fietsknooppunt<br />
55). (Hier rechtdoor voor de<br />
totale route Lopikerwaard).<br />
• Bij ANWB Y 60505 rechtdoor via trap<br />
(aan linkerhand) onder voorrangsweg<br />
door, Letscherttunnel. Einde tunnel<br />
rechtsaf, fietspad, vervolg<strong>en</strong>s rechtdoor<br />
Rolafweg Noord.<br />
• Door winkelc<strong>en</strong>trum <strong>en</strong> 10 m vóór brug<br />
linksaf Wielsekade (richting fietsknooppunt<br />
55).<br />
• Voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor<br />
(‘doodlop<strong>en</strong>de weg’).<br />
• Opnieuw voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
rechtdoor Wielsekade.<br />
• Bij ANWB Y 71362/fietsknooppunt 55<br />
rechtsaf Polsbroek (richting fietsknooppunt<br />
54; parkeerplaats bij tor<strong>en</strong>).<br />
• Einde fietspad rechtsaf Polsbroekerdam<br />
in.<br />
• Voorrangsweg overstek<strong>en</strong> <strong>en</strong> bij ANWB<br />
Y 1344 rechtdoor Oudewater, Damweg<br />
(parkeerplaats).<br />
• Te Oudewater einde fietspad linksaf,<br />
fietspad langs N228.<br />
• Bij ANWB Y 8/4 rechtsaf C<strong>en</strong>trum, IJsselvere.<br />
Ophaalbrug over <strong>en</strong> linksom<br />
over Romeinsbrug, Noord IJsselkade.<br />
• Einde kade (fietsknooppunt 92) rechtsaf<br />
Arminiusplein (richting fietsknooppunt<br />
93).<br />
• Einde plein links aanhoud<strong>en</strong> Kromme<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Hav<strong>en</strong> <strong>en</strong> rechtdoor, klinkerpad langs water<br />
Amsterdamse Veer, verderop Noord-<br />
Linschoterkade, daarna Noord-Linschoterzandweg.<br />
• Links van het water blijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> op splitsing<br />
van pad<strong>en</strong> linksaf ‘doorgaand verkeer’<br />
Haardijk.<br />
• Bij ANWB Y 70744 rechtdoor Woerd<strong>en</strong><br />
Haardijk <strong>en</strong> einde pad (knooppunt 69)<br />
rechtsaf Korte Linschot<strong>en</strong>-W.Z.<br />
• Splitsing linksaf, voorrangsweg overstek<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> rechtsaf (richting fietsknooppunt<br />
99).<br />
• Bij ANWB Y 7486 linksaf Linschot<strong>en</strong><br />
Korte Linschot<strong>en</strong> W.Z., langs water.<br />
• Te Linschot<strong>en</strong> Dorp kruising linksaf over<br />
witte brug (richting knooppunt 99) <strong>en</strong><br />
linksaf Dorpstraat (richting fietsknooppunt<br />
99).<br />
• Brug over, linksaf <strong>en</strong> einde weg rechtsaf<br />
(richting knooppunt 99), Jacob Barneveldstraat<br />
(parkeerplaats), wordt buit<strong>en</strong><br />
bebouwde kom fietspad door polder.<br />
• Einde pad linksaf <strong>en</strong> bij ANWB Y 13465<br />
rechtsaf Montfoort, Catt<strong>en</strong>broekerdijk<br />
(richting knooppunt 99).<br />
• Weg langs water volg<strong>en</strong> tot sluis/stadspoort<br />
Montfoort (knooppunt 98).
82 - 83<br />
Het hele jaar door ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Januari<br />
Aan het begin van het nieuwe jaar zijn er diverse<br />
nieuwjaarsconcert<strong>en</strong>, onder andere in het Klooster<br />
<strong>en</strong> de Zaal der Kunst<strong>en</strong> in het Kasteel.<br />
Februari<br />
In Harmel<strong>en</strong> barst tijd<strong>en</strong>s deze maand het carnaval<br />
los. Natuurlijk is er ook e<strong>en</strong> optocht met praalwag<strong>en</strong>s.<br />
April<br />
In het voorjaar kun je tijd<strong>en</strong>s Te Hooi & Te Kunst<br />
op e<strong>en</strong> aantal boerderij<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kunstroute belev<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de manier om optimaal van de kunst<br />
te g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> is de fiets- of wandelroute mak<strong>en</strong> die<br />
langs de boerderij<strong>en</strong> loopt.<br />
Koninginnedag is e<strong>en</strong> feestdag die goed gevierd<br />
wordt. In Woerd<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> grote braderie <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
kermis. Kamerik biedt veel gezelligheid met ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />
e<strong>en</strong> grote braderie, maar ook met e<strong>en</strong> rommelmarkt,<br />
muziekt<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> lampionn<strong>en</strong>optocht <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> groot vuurwerk. De specialiteit<strong>en</strong> van Zegveld<br />
zijn de prutrace <strong>en</strong> het ringrijd<strong>en</strong> met tractor<strong>en</strong>.<br />
Mei<br />
Ruim dertig bands zett<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s Jazzin’ Woerd<strong>en</strong><br />
op zijn kop. Op binn<strong>en</strong>- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>podia in de bruis<strong>en</strong>de<br />
binn<strong>en</strong>stad houd<strong>en</strong> ze onvergetelijke acts.<br />
De Kamerikse Weteringloop is zowel voor volwass<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
als voor kinder<strong>en</strong>. Deelnemers kunn<strong>en</strong> voor<br />
e<strong>en</strong> ‘goed doel’ lop<strong>en</strong>. Er zijn routes van diverse afstand<strong>en</strong>,<br />
zodat iedere<strong>en</strong> mee kan do<strong>en</strong>.<br />
Juni<br />
De Graskaasdag, het Shantyfestival <strong>en</strong> de kram<strong>en</strong>-<br />
markt van de winkeliers zorg<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> dag lang<br />
optimaal g<strong>en</strong>ot voor jong <strong>en</strong> oud in de binn<strong>en</strong>stad<br />
van Woerd<strong>en</strong>.<br />
Tijd<strong>en</strong>s de Oldtimerdag staat het Kerkplein in het<br />
tek<strong>en</strong> van minimaal 25 jaar oude auto’s.<br />
Zwemm<strong>en</strong> in de singel, fiets<strong>en</strong> door het Gro<strong>en</strong>e<br />
Hart <strong>en</strong> hardlop<strong>en</strong> door de binn<strong>en</strong>stad gebeurt<br />
allemaal tijd<strong>en</strong>s de Triatlon Woerd<strong>en</strong>.<br />
Tijd<strong>en</strong>s het Straattheaterfestival verandert de binn<strong>en</strong>stad<br />
van Woerd<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> groot theater. Groot<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
<strong>en</strong> klein g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van steltlopers, cabareteske acts,<br />
clowns, muziekspektakel <strong>en</strong>zovoorts. Eig<strong>en</strong>lijk is<br />
er te veel om op te noem<strong>en</strong>.<br />
Zegveld heeft e<strong>en</strong> bloei<strong>en</strong>d ver<strong>en</strong>igingslev<strong>en</strong> dat<br />
tijd<strong>en</strong>s de Zegvelderie voor spell<strong>en</strong> voor alle leeftijd<strong>en</strong><br />
zorgt.<br />
Juli<br />
Al meer dan 35 jaar is het Concours Hippique<br />
Woerd<strong>en</strong> (de Woerd<strong>en</strong>se Paard<strong>en</strong>dag<strong>en</strong>) e<strong>en</strong> tweedaags<br />
ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t dat bij paard<strong>en</strong>liefhebbers in de<br />
ag<strong>en</strong>da staat. Naast dressuur <strong>en</strong> spring<strong>en</strong> zijn er<br />
tuigpaard<strong>en</strong>shows <strong>en</strong> spetter<strong>en</strong>de shows.<br />
Harleydag Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> landelijk ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<br />
waar niemand om het geluid van ronk<strong>en</strong>de motor<strong>en</strong><br />
he<strong>en</strong> kan. Er zijn stuntteams <strong>en</strong> er is livemuziek in<br />
e<strong>en</strong> geweldige sfeer. Gezelligheid, e<strong>en</strong> drankje in<br />
de hand <strong>en</strong> swing<strong>en</strong>de muziek zijn de ingrediënt<strong>en</strong><br />
voor Groove‘n Woerd<strong>en</strong> op het Kerkplein. E<strong>en</strong><br />
dance-ev<strong>en</strong>t met e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> karakter voor e<strong>en</strong> breed<br />
publiek.
84 - 85<br />
Terug van weggeweest: Lekker Woerd<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> culinaire<br />
ontdekkingstocht.<br />
Augustus<br />
De Woerd<strong>en</strong>se Vakantie Week biedt voor kinder<strong>en</strong><br />
o.a. de Brandweerdag <strong>en</strong> de Junior amateurshow.<br />
’s Avonds zijn er diverse thema’s geprogrammeerd<br />
met optred<strong>en</strong>s van nationaal bek<strong>en</strong>de acts.<br />
E<strong>en</strong> nieuw spectaculair ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t wordt Kameryck<br />
Klassiek. Indrukwekk<strong>en</strong>de <strong>en</strong> sfeervolle optred<strong>en</strong>s<br />
op e<strong>en</strong> podium in de plas.<br />
September<br />
De Septembermarkt in Harmel<strong>en</strong> biedt e<strong>en</strong> combinatie<br />
van ontmoet<strong>en</strong>, braderie, optred<strong>en</strong>s <strong>en</strong> veel<br />
gezelligheid.<br />
Het eerste week<strong>en</strong>d van september op<strong>en</strong><strong>en</strong> veel<br />
kunst<strong>en</strong>aars hun atelier tijd<strong>en</strong>s de Atelierroute<br />
Groot Woerd<strong>en</strong>. Dit ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t won de Cultuurprijs<br />
2007.<br />
Summerlake Outdoor Festival biedt dancemuziek<br />
van verschill<strong>en</strong>de DJ’s in e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de sfeer, op<br />
e<strong>en</strong> unieke locatie.<br />
Bands, duo’s <strong>en</strong> solist<strong>en</strong> zijn tijd<strong>en</strong>s het Akoestival<br />
in het Westdampark te beluister<strong>en</strong>.<br />
Nationaal Veteran<strong>en</strong> Treff<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t waar<br />
deelnemers met klassieke twee- <strong>en</strong> driewielers of<br />
liefhebbers hiervan helemaal op hun plek zijn. Er<br />
is e<strong>en</strong> onderdel<strong>en</strong>beurs, de sterrit <strong>en</strong> de kaasrit.<br />
Verder zijn er stands met lekkere hapjes <strong>en</strong><br />
drankjes.<br />
Op de tweede zaterdag van september wordt al<br />
ruim 55 jaar lang de ERU Taptoe Woerd<strong>en</strong> georganiseerd.<br />
Zoals altijd op het sfeervolle Kerkplein<br />
in de Woerd<strong>en</strong>se binn<strong>en</strong>stad. Verschill<strong>en</strong>de optred<strong>en</strong>s<br />
zijn vanaf de tribunes te volg<strong>en</strong>.<br />
Babypop is e<strong>en</strong> groot festival dat jaarlijks in het<br />
Brediuspark plaats vindt. Bek<strong>en</strong>de <strong>en</strong> doorbrek<strong>en</strong>de<br />
artiest<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> er elk jaar e<strong>en</strong> groot feest van.<br />
Oktober<br />
De jaarlijkse Koeiemart in Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> regel-<br />
rechte topper. In 2009 heeft de stad voor de<br />
600ste keer recht op deze markt. Er zijn e<strong>en</strong> kermis,<br />
e<strong>en</strong> war<strong>en</strong>markt <strong>en</strong> e<strong>en</strong> braderie, kinderfestiviteit<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> de welbek<strong>en</strong>de vee- <strong>en</strong> paard<strong>en</strong>markt.<br />
De nacht ervoor vindt de Cyclo-cross<br />
plaats <strong>en</strong> de horeca viert De Nacht van Woerd<strong>en</strong>.<br />
November<br />
De sint komt in Woerd<strong>en</strong> aan. Sint Nicolaas begint<br />
zijn tocht in Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> bezoekt Kamerik, Zegveld<br />
<strong>en</strong> Harmel<strong>en</strong> zodat alle kinder<strong>en</strong> de goedheiligman<br />
kunn<strong>en</strong> begroet<strong>en</strong>.<br />
December<br />
Rond kerst zijn er diverse kerstconcert<strong>en</strong> in de geme<strong>en</strong>te.<br />
zie ook www.cultuurlokaal.nl<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT
86 - 87<br />
Handige adress<strong>en</strong><br />
Recreatieterrein<strong>en</strong><br />
Landgoed Bredius<br />
Kievitstraat 42<br />
3443 BG Woerd<strong>en</strong><br />
Grutto<br />
Enschedeweg<br />
Kamerik<br />
Landgoed Haarzuil<strong>en</strong>s<br />
Kasteellaan 1<br />
3455 RR Haarzuil<strong>en</strong>s<br />
(030) 677 85 15<br />
www.kasteeldehaar.nl<br />
Kinderboerderij Het Hert<strong>en</strong>kamp<br />
K<strong>en</strong>nedylaan 1<br />
2420 AB Nieuwkoop<br />
www.hethert<strong>en</strong>kamp.nl<br />
Koekoek<br />
langs de Meije<br />
Zegveld<br />
Dier<strong>en</strong>weide Kukele-Boe<br />
Kievitstraat 40<br />
3443 BG Woerd<strong>en</strong><br />
Landgoed Linschot<strong>en</strong><br />
Noord Linschoterdijk 21<br />
3461 AC Linschot<strong>en</strong><br />
(0488) 47 44 44<br />
www.landgoedlinschot<strong>en</strong>.nl<br />
Oortjespad<br />
Oortjespad 1<br />
3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 11 93<br />
www.recreatiemidd<strong>en</strong>nederland.nl<br />
De Zwaan<br />
Enschedeweg<br />
Kamerik<br />
Bootverhuur<br />
Natuurcamping De boerderij<br />
Zuid Linschoterzandweg 15<br />
3425 EM Snelrewaard<br />
(0348) 41 21 15<br />
www.natuurcampingdeboerderij.nl<br />
De Boerinn<br />
Mijzijde 6<br />
3471 GM Kamerik<br />
(0348) 40 12 00<br />
www.deboerinn.nl<br />
De jonge kano<br />
Korte Linschot<strong>en</strong> oostzijde 9<br />
3425 AB Linschot<strong>en</strong><br />
(0348) 41 50 65<br />
Sportvisserij Gro<strong>en</strong><strong>en</strong>dijk<br />
Voorweg 10<br />
2431 AP Noord<strong>en</strong><br />
(0172) 40 82 16<br />
www.sportvisserijgro<strong>en</strong><strong>en</strong>dijk.nl<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
PJ Gro<strong>en</strong>eveld<br />
Hollandsekade 6<br />
3651 LS Woerd<strong>en</strong>se Verlaat<br />
(0172) 40 82 73<br />
Hermaline<br />
Noordeinde 48<br />
2445 XE Aarlanderve<strong>en</strong>,<br />
(0172) 57 54 51<br />
www.hermaline.nl<br />
Jero<strong>en</strong> Hotze Klassieke Bot<strong>en</strong><br />
Kromme hav<strong>en</strong> 5<br />
3421 BK Oudewater<br />
(0348) 56 46 36<br />
www.hotze-bot<strong>en</strong>.nl<br />
Camping ’t Oortjeshek<br />
Oortjespad 2<br />
3471 HD Kamerik,<br />
(0348) 40 20 04<br />
www.campinghetoortjeshek.nl
88 - 89<br />
De scheepsjong<strong>en</strong>s Woerd<strong>en</strong><br />
Singel 64<br />
3471 GM Woerd<strong>en</strong><br />
Def<strong>en</strong>sie eiland Woerd<strong>en</strong><br />
(06) 22 48 85 00<br />
www.descheepsjong<strong>en</strong>s.nl<br />
Tijsterman<br />
Dorpsstraat 114<br />
2421 BC Nieuwkoop<br />
(0172) 57 17 86<br />
www.tijstermanbot<strong>en</strong>.nl<br />
<strong>Fiets</strong>verhuur<br />
Hotel Abrona<br />
Broeckerstraat 20<br />
3421 BL Oudewater<br />
(0348) 56 74 66<br />
www.hotelabrona.nl<br />
Bike Totaal Nieuw<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong><br />
Utrechtsestraatweg 41<br />
3421 GM Oudewater<br />
(0348) 56 23 17<br />
www.biketotaal-nieuw<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>.nl<br />
De Boerinn<br />
Mijzijde 6<br />
3471 GM Kamerik<br />
(0348) 40 12 00<br />
www.deboerinn.nl<br />
Tweewielerspecialist Borst<br />
Nieuwve<strong>en</strong>seweg 21<br />
2421 LA Nieuwkoop<br />
(0172) 57 29 83<br />
www.tweewielersborst.nl.<br />
VVV Nieuwkoop<br />
Noord<strong>en</strong>se weg 23 A<br />
2421 XE Nieuwkoop<br />
(0172) 57 11 20<br />
www.vvv-nieuwkoop.nl<br />
Camping ’t Oortjeshek<br />
Oortjespad 2<br />
3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 20 04<br />
www.campinghetoortjeshek.nl<br />
<strong>Fiets</strong>verhuur Verhoef<br />
Ockhuizerweg 1<br />
3455 RV Haarzuil<strong>en</strong>s<br />
(030) 677 12 29<br />
www.fietsverhuur-verhoef.nl<br />
<strong>Fiets</strong>punt Woerd<strong>en</strong><br />
Stationsplein Noord 10<br />
3445 AD Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 42 24 33<br />
www.fietspunt.net<br />
Musea<br />
Touwmuseum de Baanschuur<br />
Reijersteeg 4<br />
3421 SZ Oudewater<br />
(0348) 56 78 32<br />
www.touwmuseum.nl<br />
Museum de Heks<strong>en</strong>waag<br />
Leeuweringerstraat 2<br />
3421 AC Oudewater<br />
(0348) 56 34 00<br />
www.heks<strong>en</strong>waag.nl<br />
De Koffietuin<br />
Weipoort 12<br />
2415 BV Nieuwerbrug<br />
(0348) 68 80 90<br />
www.koffietuin.nl<br />
Oudheidskamer Nieuwkoop<br />
Reghthuysplein 22<br />
2421 BE Nieuwkoop<br />
Saabmuseum d’Oude Bolneus<br />
Gedempte Binn<strong>en</strong>gracht 27<br />
3441 AE Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 55 73<br />
www.saabmuseum.nl<br />
’t Reghthuys<br />
Reghthuysplein 1<br />
2421 BE Nieuwkoop<br />
(0172) 57 08 45<br />
www.regthuys-nieuwkoop.nl<br />
Smederijmuseum<br />
Zuideinde 33<br />
2421 AA Nieuwkoop<br />
(0172) 57 45 51<br />
Art <strong>en</strong> Velvet Gallery De<br />
Stierestal<br />
Willeskop 134<br />
3417 MG Montfoort<br />
(0348) 47 17 96<br />
Stadsmuseum Woerd<strong>en</strong><br />
Kerkplein 6<br />
3440 DB Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 43 10 08<br />
www.stadsmuseumwoerd<strong>en</strong>.nl<br />
Accommodaties<br />
Hotels<br />
Hotel Abrona<br />
Broeckerstraat 20<br />
3421 BL Oudewater<br />
(0348) 56 74 66<br />
www.hotelabrona.nl<br />
Best Western Hotel Woerd<strong>en</strong><br />
Utrechtsestraatweg 25<br />
3445 AL Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 25 15<br />
www.bestwestern.nl/woerd<strong>en</strong><br />
Hotel Montfoort<br />
Hoogstraat 29<br />
3417 HA Montfoort<br />
(0348) 47 00 40<br />
www.hotelmontfoort.nl<br />
Het wap<strong>en</strong> van Harmel<strong>en</strong><br />
Dorpsstraat 14<br />
3481 EK Harmel<strong>en</strong><br />
(0348) 44 12 03<br />
www.hotelharmel<strong>en</strong>.nl<br />
Bed and breakfast<br />
B&B Bakhuis Oude Klooster<br />
Achthov<strong>en</strong> Oost 3<br />
3417 PC Montfoort<br />
(0348) 47 14 38<br />
B&B De blauwe hort<strong>en</strong>sia<br />
Rondweg 54A<br />
3474 KG Zegveld<br />
(06) 22 83 75 55<br />
B&B De boerderij<br />
Z. Linschoterzandweg 15<br />
3425 EM Snelrewaard<br />
(0348) 42 11 99<br />
www.bedandbreakfastdeboerderij.nl<br />
B&B Brink<br />
Mol<strong>en</strong>vlietbrink 142<br />
3448 HR Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 75 31 11<br />
B&B Boern logies lekker buit<strong>en</strong><br />
Lekdijk west 43<br />
3411 MX Lopik<br />
(0348) 55 14 62<br />
B&B Conny Kemp<br />
Rietveld 34<br />
3443 XL Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 24 75<br />
B&B Het Damshuis van ’t<br />
Zwaantje<br />
Lopikerweg West 46<br />
3411 AN Lopik<br />
(0348) 55 18 97<br />
B&B Eveli<strong>en</strong> de Gier<br />
Hoogeind 14<br />
3465 HB Driebrugg<strong>en</strong><br />
(0348) 50 25 30<br />
B&B Indian<strong>en</strong>tipi<br />
Hoogeind 14<br />
3465 HB Driebrugg<strong>en</strong><br />
(0348) 50 25 30<br />
www.hofvan<strong>en</strong>de.nl<br />
B&B De koffietuin<br />
Weijpoort 12,<br />
2415 BV Nieuwerbrug<br />
(06) 46 23 28 81 / (0348) 50 25 30<br />
B&B De lage polder<br />
Korte Linschot<strong>en</strong> w.z. 35<br />
3461 EC Linschot<strong>en</strong><br />
(0348) 42 23 18<br />
www.delagepolder.nl<br />
B&B Tuinhuis Ruige Weide<br />
Ruige Weide 9<br />
3421 TH Oudewater<br />
(0348) 56 23 18<br />
www.tuinhuisruigeweide.nl<br />
B&B Warkeweet<br />
Nachtegaalspad 7<br />
3652 LM Woerd<strong>en</strong>se Verlaat<br />
(0172) 40 92 86<br />
B&B Het wass<strong>en</strong>de water<br />
Ho<strong>en</strong>koopse Buurtweg 15a<br />
3421 GA Oudewater<br />
(0348) 56 15 55<br />
www.hetwass<strong>en</strong>dewater.nl<br />
B&B Woerd<strong>en</strong><br />
Paulus Buyslaan 13<br />
3445 AJ Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 37 70<br />
Hooiberghutt<strong>en</strong><br />
De Beekhoeve<br />
Van Teyling<strong>en</strong>weg 172<br />
3471 GK Kamerik<br />
(0348) 40 12 54<br />
www.beekhoeve.nl<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
Berk<strong>en</strong>hoeve recreatie<br />
Van Teyling<strong>en</strong>weg 192<br />
3471 GL Kamerik<br />
(0348) 40 13 03<br />
Blik op de polder<br />
Van Teyling<strong>en</strong>weg 132<br />
3471 GH Kamerik<br />
(06) 23 17 92 36<br />
www.blikopdepolder.nl<br />
BoerBert<br />
’s-Grav<strong>en</strong>sloot 14<br />
3471 BM Kamerik<br />
(0348) 42 13 44<br />
www.boerbert.nl<br />
De Boerinn<br />
Mijzijde 6<br />
3471 GM Kamerik<br />
(0348) 40 12 00<br />
www.deboerinn.nl<br />
Habbeshoeve<br />
Overstek 14<br />
3471 EJ Kamerik<br />
(0348) 40 27 38<br />
Boerderij Haz<strong>en</strong>veld<br />
Laag Nieuwkoop 36<br />
3628 GC Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
(030) 666 33 72<br />
www.boerpiet.nl
90 - 91<br />
Koole kampeerboerderij<br />
Hogedijk 6<br />
2431 AA Noord<strong>en</strong><br />
(0172) 40 82 06<br />
www.kampeerhoevekoole.nl<br />
Campings<br />
Camping Bat<strong>en</strong>stein<br />
Van Helvoortlaan 36<br />
3443 AP Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 42 13 20<br />
www.camping-bat<strong>en</strong>stein.nl<br />
Camping ’t Oortjeshek<br />
Oortjespad 2<br />
3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 20 04<br />
www.campinghetoortjeshek.nl<br />
Groepsaccommodaties<br />
Groepsaccommodatie Kameryck<br />
Oortjespad 3<br />
3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 07 71<br />
www.kameryck.nl<br />
Koole kampeerboerderij<br />
Hogedijk 6<br />
2431 AA Noord<strong>en</strong><br />
(0172) 40 82 06<br />
www.kampeerhoevekoole.nl<br />
Te bezoek<strong>en</strong><br />
De Adrianahoeve<br />
Haardijk 10<br />
3461 AB Linschot<strong>en</strong><br />
(0348) 41 00 51<br />
www.adriana-hoeve.nl<br />
Belok<strong>en</strong> Land<br />
Blokland 116<br />
3417 MR Montfoort<br />
(0348) 47 18 80<br />
De Boerinn<br />
Mijzijde 6<br />
3471 GM Kamerik<br />
0348) 40 12 00<br />
www.deboerinn.nl<br />
Kaasboerderij Cromwijk<br />
Papekopperdijk 17<br />
3464 HT Papekop<br />
(0348) 56 34 60<br />
www.struin<strong>en</strong><strong>en</strong>vors<strong>en</strong>.nl<br />
Kaasboerderij Conny Vroege<br />
Westeinde 79<br />
3465 JA Driebrugg<strong>en</strong><br />
(0348) 50 13 94<br />
Kaas- <strong>en</strong> Zuivelboerderij Doruvael<br />
Blokland 95<br />
3417 MR Montfoort<br />
(0348) 47 24 86<br />
Geit<strong>en</strong>kaasboerderij/<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Landwinkel<br />
Zuid Linschoterzandweg 30<br />
3425 EM Snelrewaard<br />
(0348) 56 40 36<br />
Bezoekersc<strong>en</strong>trum<br />
Het Gro<strong>en</strong>e Hart<br />
Fort Wierickerschans<br />
Zuidzijde 132<br />
2411 RX Bodegrav<strong>en</strong><br />
(0348) 68 95 00<br />
www.gro<strong>en</strong>ehartc<strong>en</strong>trum.nl<br />
Kasteel de Haar<br />
Kasteellaan 1<br />
3455 RR Haarzuil<strong>en</strong>s<br />
(030) 677 85 15<br />
www.kasteeldehaar.nl<br />
Palingrokerij Gebr. Hoogerwerf<br />
Zuideinde 68<br />
2421 AL Nieuwkoop<br />
(0172) 57 13 55<br />
Landschapstuin Hulst Hof<br />
Weijpoort 30<br />
2415 BW Nieuwerbrug<br />
(0348) 68 93 69<br />
www.struin<strong>en</strong><strong>en</strong>vors<strong>en</strong>.nl<br />
Kaasboerderij Janmaat<br />
Barwoutswaarder 57<br />
3449 HJ Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 3463<br />
www.kaasboerderij-janmaat.nl<br />
Kameryck<br />
Oortjespad 3<br />
3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 07 71<br />
www.kameryck.nl<br />
De Kievit<br />
Haanwijk 5<br />
3481 LH Harmel<strong>en</strong><br />
www.dekievit-harmel<strong>en</strong>.nl<br />
Melkschap<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kaasboerderij<br />
Meije 167<br />
3474 MA Zegveld<br />
(0172) 68 54 17<br />
Kaasboerderij Nap<br />
Mijzijde 134<br />
3471 GT Kamerik<br />
(0348) 40 13 49<br />
Bezoekersc<strong>en</strong>trum<br />
Natuurmonum<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
Nieuwkoop<br />
Dorpsstraat 118<br />
2421 BC Nieuwkoop<br />
(0172) 52 00 10<br />
www.natuurmonum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.nl<br />
Ontdek de Boer<strong>en</strong>natuur<br />
Wag<strong>en</strong>dijk 1<br />
3628 EP, Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
(0346) 24 13 69<br />
www.ontdekdeboer<strong>en</strong>natuur.nl<br />
Fruittuin De Ooievaar<br />
Breudijk 56b<br />
3481 LR Harmel<strong>en</strong><br />
(030) 60 62 039<br />
www.indeb<strong>en</strong><strong>en</strong>doordev<strong>en</strong><strong>en</strong>.nl<br />
Ooievaarstation Zegveld<br />
Mol<strong>en</strong>weg, Zegveld<br />
www.ooievaarszegveld.nl<br />
Schulp Vrucht<strong>en</strong>sapp<strong>en</strong><br />
Zandpad 76<br />
3621 NG Breukel<strong>en</strong><br />
(0346) 26 39 39<br />
www.schulp.nl<br />
Kaasboerderij/Boer<strong>en</strong>sport<br />
Verhaar<br />
Aarlanderve<strong>en</strong>seweg 1<br />
2421 LH Nieuwkoop<br />
(0172) 57 30 05<br />
www.boer<strong>en</strong>sport.nl<br />
Kaasboerderij De Vliethoeve<br />
Noord Linschoterzandweg 19<br />
3425 EK Snelrewaard<br />
(0348) 56 18 26<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
De Wit Kaasverkoop<br />
Houtdijk 3<br />
3471 BS Kamerik<br />
(0348) 41 30 60<br />
Zegvelds Ve<strong>en</strong>weidevlees<br />
Dwarsweg 31<br />
3474 KW Zegveld<br />
(0348) 69 13 82
92 - 93<br />
Ondersteun<strong>en</strong>de organisaties<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Bureau voor Toerisme (GHBT)<br />
Het Gro<strong>en</strong>e Hart Bureau voor Toerisme (voorhe<strong>en</strong> VVV Het Gro<strong>en</strong>e<br />
Hart) staat voor marketing <strong>en</strong> promotie van het Gro<strong>en</strong>e Hart op het<br />
gebied van recreatie, toerisme <strong>en</strong> cultuur. Het jaarprogramma bestaat uit<br />
deelname aan nationale <strong>en</strong> internationale beurz<strong>en</strong>, het uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van<br />
gratis gids<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>brochure voor groep<strong>en</strong>. Project<strong>en</strong> als<br />
realisatie inrichting bezoekersc<strong>en</strong>trum, organisatie kunstev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t <strong>en</strong> het<br />
uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van regiogebond<strong>en</strong> gids<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> de revue<br />
gepasseerd. De 6 vestiging<strong>en</strong> in Gouda, Oudewater, Woerd<strong>en</strong>, Schoonhov<strong>en</strong>,<br />
Montfoort, Haastrecht <strong>en</strong> de 5 ag<strong>en</strong>tschapp<strong>en</strong> in Nieuwkoop,<br />
Boskoop, Nieuwerkerk a/d IJssel, Bodegrav<strong>en</strong> <strong>en</strong> Kaag-Braassem verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong><br />
800 organisaties <strong>en</strong> gast<strong>en</strong> word<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van toeristische<br />
informatie, souv<strong>en</strong>irs <strong>en</strong> wandel- <strong>en</strong> fietsgids<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn op verzoek<br />
groepsdagtocht<strong>en</strong> <strong>en</strong> overnachting<strong>en</strong> te reserver<strong>en</strong>.<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Bureau voor Toerisme<br />
Markt 27 2801 JJ Gouda<br />
(0900) 46 83 28 88<br />
www.ghbt.nl<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart, klopp<strong>en</strong>d hart<br />
De doel<strong>en</strong> van Gro<strong>en</strong>e Hart, klopp<strong>en</strong>d hart zijn zeer divers. Er zijn 300<br />
deelnemers die accommodatie aanbied<strong>en</strong>, fiets- <strong>en</strong> wandelroutes uitzet-<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
t<strong>en</strong>, arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong>, aan natuurbeheer do<strong>en</strong>, bootjes verhur<strong>en</strong><br />
uitstek<strong>en</strong>de streekproduct<strong>en</strong> producer<strong>en</strong> <strong>en</strong> heerlijke gerecht<strong>en</strong> server<strong>en</strong> in<br />
hun restaurants. De reisgids ‘Gro<strong>en</strong>e Hart, klopp<strong>en</strong>d hart van Nederland’<br />
van uitgeverij Dominicus is e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d hulpmiddel om alle leuke<br />
plekjes van het Gro<strong>en</strong>e Hart te ontdekk<strong>en</strong>. Loger<strong>en</strong> bij de boer is in:<br />
op e<strong>en</strong> boer<strong>en</strong>camping, in e<strong>en</strong> moderne B&B, in e<strong>en</strong> hooiberghut of in<br />
e<strong>en</strong> boot. Wie van verse streekproduct<strong>en</strong> houdt kan maar beter geld <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> grote fietstas of rugzak me<strong>en</strong>em<strong>en</strong>, want de weekmarkt<strong>en</strong> <strong>en</strong> land-<br />
winkels ligg<strong>en</strong> vol raapsteeltjes, pastinaak, rode biet<strong>en</strong>, appels, per<strong>en</strong>,<br />
kers<strong>en</strong> <strong>en</strong> tomat<strong>en</strong>. Kaas, melk <strong>en</strong> yoghurt rechtstreeks bij de boer<br />
kop<strong>en</strong> is normaal. Maar ijs <strong>en</strong> chocola zijn nieuwe streekproduct<strong>en</strong>. Aan<br />
het einde van e<strong>en</strong> fijne fiets- of wandeldag kan e<strong>en</strong> biertje, gebrouw<strong>en</strong> in<br />
het Gro<strong>en</strong>e Hart, heerlijk smak<strong>en</strong>.<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart, klopp<strong>en</strong>d hart<br />
Markt 27 2801 JJ Gouda<br />
(0900) 46 83 28 88<br />
www.gro<strong>en</strong>ehartklopp<strong>en</strong>dhart.nl<br />
ANV De Utrechtse V<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
De Agrarische Natuur- <strong>en</strong> Landschapsver<strong>en</strong>iging De Utrechtse V<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
is e<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>iging van vrijwillige boer<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere bewoners die meedo<strong>en</strong><br />
aan agrarisch natuurbeheer. Weidevogelbescherming, slootkan-
94 - 95<br />
t<strong>en</strong>beheer <strong>en</strong> de bescherming van specifieke vogelsoort<strong>en</strong> zoals de<br />
zwarte stern staan onder andere op het programma. Daar do<strong>en</strong> zo’n<br />
500 agrariërs op contractbasis aan mee. De ANV ontwikkelt ook<br />
educatieve project<strong>en</strong> voor basisschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> stimuleert het agro-toerisme,<br />
zoals – bijvoorbeeld – e<strong>en</strong> picknick in e<strong>en</strong> oude boomgaard<br />
met de lekkerste streekproduct<strong>en</strong>, of e<strong>en</strong> huifkar- of fluisterboottocht.<br />
Workshops zijn er ook, van zelf kaasmak<strong>en</strong> tot pott<strong>en</strong>bakk<strong>en</strong><br />
of e<strong>en</strong> fotosafari dwars door het boer<strong>en</strong>land.<br />
ANV De Utrechtse V<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
’s Grav<strong>en</strong>sloot 14 3471 BM Kamerik<br />
www.deutrechtsev<strong>en</strong><strong>en</strong>.nl<br />
Struin<strong>en</strong> & Vors<strong>en</strong><br />
‘Struin <strong>en</strong> Vors met ons mee dwars door het Gro<strong>en</strong>e Hart’ is de uitnodig<strong>en</strong>de<br />
slogan van Struin<strong>en</strong> & Vors<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> organisatie die staat<br />
voor ontdekkingstocht<strong>en</strong> door het fiets- <strong>en</strong> wandelparadijs het<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart. E<strong>en</strong> gebied dat bolstaat van de streekverhal<strong>en</strong> <strong>en</strong> waar<br />
meer dan 110 plattelandstoeristische activiteit<strong>en</strong> te do<strong>en</strong> zijn. De<br />
deelnem<strong>en</strong>de organisaties lat<strong>en</strong> je, na e<strong>en</strong> warm onthaal, de polders<br />
van Midd<strong>en</strong>-Holland <strong>en</strong> De Utrechtse Waard<strong>en</strong> op elke d<strong>en</strong>kbare<br />
manier ontdekk<strong>en</strong>: te voet, per fiets, per kano of in e<strong>en</strong> boot. Behalve<br />
sportieve arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn er ook educatieve <strong>en</strong> creatieve<br />
activiteit<strong>en</strong>. De fiets/wandelkaart<strong>en</strong> <strong>en</strong> de routegidsjes ‘Turelur<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
flierefluit<strong>en</strong>’ zijn thematisch opgezet <strong>en</strong> gev<strong>en</strong> meer informatie dan<br />
simpelweg het beschrijv<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> mooie route door het boer<strong>en</strong>land<br />
<strong>en</strong> over kerk<strong>en</strong>pad<strong>en</strong>.<br />
Struin<strong>en</strong> & Vors<strong>en</strong><br />
Ruige Weide 9 3421 TH Oudewater<br />
(0348) 56 23 18<br />
www.struin<strong>en</strong><strong>en</strong>vors<strong>en</strong>.nl<br />
VVV Woerd<strong>en</strong><br />
VVV Woerd<strong>en</strong> geeft toeristische informatie over Nederland met de nadruk<br />
op Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> het Gro<strong>en</strong>e Hart. De vele fietsroutes <strong>en</strong> wandelroutes<br />
in de mooie omgeving zijn in de winkel sam<strong>en</strong> met advies <strong>en</strong><br />
nuttige tips te verkrijg<strong>en</strong>. De ontwikkelde Woerd<strong>en</strong>se arrangem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
bied<strong>en</strong> voor iedere<strong>en</strong> plezier op zowel land als water. Boeking<strong>en</strong> voor<br />
hotels <strong>en</strong> bed & breakfasts vind<strong>en</strong> plaats in de winkel. E<strong>en</strong> theater-, bioscoop-,<br />
diner-, bol.com-bon of vvv irischeque is hier ook te verkrijg<strong>en</strong>.<br />
Gilde Woerd<strong>en</strong><br />
Het Gilde Woerd<strong>en</strong>, onderdeel van de landelijke vrijwilligersorganisatie<br />
’t Gilde, verzorgt op aanvraag stadswandeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> museumrondleiding<strong>en</strong><br />
voor groep<strong>en</strong> van 5 tot 15 person<strong>en</strong>. Zo is er e<strong>en</strong> Romeins rondje<br />
langs het drive-in museum Castellum <strong>en</strong> de archeologische afdeling van<br />
het Stadsmuseum. Het rondje Vestingstad Woerd<strong>en</strong> belicht het militaire<br />
verled<strong>en</strong> <strong>en</strong> gaat langs (voormalige) stadswall<strong>en</strong> <strong>en</strong> huidige singels.<br />
E<strong>en</strong> religieuze tocht loopt langs alle kerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> eindigt in de bijbeltuin.<br />
Maatwerk is er ook: e<strong>en</strong> wandeling langs specifieke historische<br />
object<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> kaasroute, e<strong>en</strong> beklimming van de Petrustor<strong>en</strong>,<br />
of e<strong>en</strong> uitleg over Mol<strong>en</strong> De Windhond door de mol<strong>en</strong>aar. De stadswandeling<strong>en</strong>,<br />
onder leiding van e<strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> gids van het Gilde,<br />
kunn<strong>en</strong> bij VVV Woerd<strong>en</strong> gereserveerd word<strong>en</strong>.<br />
VVV Woerd<strong>en</strong><br />
Mol<strong>en</strong>straat 40 3441 BA Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 44 74<br />
www.vvvwoerd<strong>en</strong>.nl<br />
Hooiberghutt<strong>en</strong><br />
Hooiberghutt<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> nieuwe manier van overnacht<strong>en</strong> op de boerderij.<br />
De hout<strong>en</strong> hutt<strong>en</strong> zijn vergelijkbaar met e<strong>en</strong> trekkershut, maar<br />
ze staan uitsluit<strong>en</strong>d op kleine boerderijcampings of op e<strong>en</strong> boer<strong>en</strong>erf.<br />
Elke boerderij heeft e<strong>en</strong> douche- <strong>en</strong> toiletvoorzi<strong>en</strong>ing speciaal voor<br />
gast<strong>en</strong>. De hutt<strong>en</strong> zijn geschikt voor 4 person<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn comfortabel<br />
<strong>en</strong> compleet ingericht. Rond Woerd<strong>en</strong> zijn zes verschill<strong>en</strong>de locaties<br />
met hooiberghutt<strong>en</strong>.<br />
Hooiberghutt<strong>en</strong><br />
Oukoop 37a 3626 AX Nieuwer ter Aa<br />
(0294) 23 42 84<br />
www.hooiberghutt<strong>en</strong>.nl<br />
Kamerik op de kaart<br />
Stichting Kamerik op de kaart heeft als doel het promot<strong>en</strong> van kleinschalige<br />
recreatieve activiteit<strong>en</strong> in de omgeving van Kamerik. De stichting wil hierbij<br />
de waardering <strong>en</strong> bewustwording van het agrarisch cultuurlandschap vergrot<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> zo het gebied op e<strong>en</strong> duurzame manier toegankelijk mak<strong>en</strong> voor<br />
het publiek. Inmiddels heeft de stichting 7 bewegwijzerde wandelroutes, 5<br />
kano-routes <strong>en</strong> 3 fietsroutes uitgezet rondom Kamerik. Ook heeft de stichting<br />
met subsidie <strong>en</strong> sch<strong>en</strong>king<strong>en</strong> voor de uitkijktor<strong>en</strong> op de kinderboerderij<br />
gezorgd.<br />
Kamerik op de Kaart<br />
Oortjespad 2 3471 HD Kamerik<br />
(0348) 40 20 04<br />
www.kamerikopdekaart.nl<br />
Woerd<strong>en</strong> Actief!<br />
Woerd<strong>en</strong> Actief! haakt aan bij de landelijke beweegcampagne 30minut<strong>en</strong>beweg<strong>en</strong>,<br />
die voornamelijk gericht is op inwoners die onvoldo<strong>en</strong>de beweg<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met overgewicht. Voor h<strong>en</strong> zijn er 4 ommetjes van 30-60 minut<strong>en</strong><br />
ontwikkeld. In de kern Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> ommetje voor vrijwel iedere<strong>en</strong><br />
binn<strong>en</strong> 300 meter bereikbaar. Woerd<strong>en</strong> Actief! doet nog meer. Zoals bijvoorbeeld<br />
de organisatie van e<strong>en</strong> Avond Tweedaagse voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> rolstoel<br />
of met e<strong>en</strong> rollator. En het ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> promot<strong>en</strong> van gps-routes <strong>en</strong><br />
lunchwandel<strong>en</strong> voor werknemers.<br />
Woerd<strong>en</strong> Actief<br />
Catt<strong>en</strong>broekerlaan 65 3445 EH Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 49 80 00<br />
www.woerd<strong>en</strong>actief.nl<br />
WOERDEN, STAD WAAR HET GROENE HART KLOPT<br />
IVN Woerd<strong>en</strong><br />
IVN Woerd<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>iging die m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis laat mak<strong>en</strong> met de natuur<br />
<strong>en</strong> het milieu in de eig<strong>en</strong> leefomgeving. E<strong>en</strong> cursus als natuurgids, het<br />
onderhoud van de heemtuin in het Brediuspark (er word<strong>en</strong> nog vrijwilligers<br />
gezocht) <strong>en</strong> in de winter het knott<strong>en</strong> van wilg<strong>en</strong> <strong>en</strong> het uitdunn<strong>en</strong> van bijvoorbeeld<br />
geriefhoutbosjes <strong>en</strong> houtsingels zijn activiteit<strong>en</strong> van IVN Woerd<strong>en</strong>.<br />
Het IVN organiseert excursies voor alle Woerd<strong>en</strong>se schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> er zijn plant-,<br />
vlinder- <strong>en</strong> vogelwerkgroep<strong>en</strong>.<br />
IVN Woerd<strong>en</strong><br />
Beuger 15 3448 KK Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 41 06 25<br />
www.ivn-woerd<strong>en</strong>.nl<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Logies<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Logies is e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werkingsverband van ondernemers die e<strong>en</strong><br />
ket<strong>en</strong> van luxe, kleinschalige verblijfsaccommodaties verteg<strong>en</strong>woordig<strong>en</strong>,<br />
onder het Keurmerk Gro<strong>en</strong>e Hart Logies. In de praktijk betek<strong>en</strong>t dat loger<strong>en</strong><br />
op e<strong>en</strong> auth<strong>en</strong>tieke monum<strong>en</strong>tale boerderij, al of niet in bedrijf, midd<strong>en</strong>in<br />
het Hollandse polderlandschap. E<strong>en</strong> greep uit de mogelijkhed<strong>en</strong>: je kunt e<strong>en</strong><br />
handje meehelp<strong>en</strong> op de boerderij, e<strong>en</strong> kijkje nem<strong>en</strong> bij de zuivelproductie of<br />
paardrijd<strong>en</strong>. Je kunt vaak zelfs je eig<strong>en</strong> paard me<strong>en</strong>em<strong>en</strong>.<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Logies<br />
Hog<strong>en</strong>dijk 1 2441 CK Nieuwve<strong>en</strong><br />
(0172) 53 47 69<br />
www.gro<strong>en</strong>ehartlogies.nl
96 - 97<br />
Colofon<br />
‘Woerd<strong>en</strong>, stad waar het Gro<strong>en</strong>e Hart klopt; fiets- <strong>en</strong> wandelroutes in <strong>en</strong> rond Woerd<strong>en</strong>’ is gemaakt in opdracht van de geme<strong>en</strong>te Woerd<strong>en</strong>.<br />
Deze gids is aangebod<strong>en</strong> aan alle inwoners van de geme<strong>en</strong>te Woerd<strong>en</strong>.<br />
Opdrachtgever<br />
Geme<strong>en</strong>te Woerd<strong>en</strong><br />
Blekerijlaan 14<br />
Postbus 45<br />
3440 AA Woerd<strong>en</strong><br />
(0348) 42 89 11<br />
stadhuis@woerd<strong>en</strong>.nl<br />
www.woerd<strong>en</strong>.nl<br />
Coördinatie<br />
Gro<strong>en</strong>e Hart Bureau voor Toerisme - David Droogers<br />
Sam<strong>en</strong>stelling, tekst <strong>en</strong> redactie<br />
Noes Lautier, Diana Vive<strong>en</strong>, David Droogers, Elise van Andel<br />
Journalistiek<br />
Johanna van Waard<strong>en</strong>berg, Alie van Ing<strong>en</strong>, Noes Lautier<br />
Routebeschrijvers<br />
Struin<strong>en</strong> & Vors<strong>en</strong>, Wandelplatform-LAW, Stichting Gro<strong>en</strong>e Hart, H<strong>en</strong>k<br />
Filippo, Monique Stuut, Marcia van Bijn<strong>en</strong>, Marita van Hasselt, Nanda<br />
Raaphorst, Noes Lautier<br />
Ontwerp, opmaak <strong>en</strong> beeldredactie<br />
Graficelly<br />
Cartografie<br />
Cartographics<br />
Drukwerk<br />
Schefferdrukkerij<br />
Beeld<br />
Natuurmonum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, Regionaal Historisch C<strong>en</strong>trum Rijnstreek <strong>en</strong><br />
Lopikerwaard, Stadsmuseum, Gilde Woerd<strong>en</strong>, Kamerik op de Kaart,<br />
Kameryck, De Boerinn, Kasteel de Haar, De Gro<strong>en</strong>e Start, Margriet<br />
Spang<strong>en</strong>berg, Fred Hazelhoff, Monique Stuut, Marita van Hasselt,<br />
Cor Vos, Pim Ste<strong>en</strong>berg<strong>en</strong>, Cees Schipper, Wijnand Brak, Alex de<br />
Kuijper, Wouter Gro<strong>en</strong>eling, Trea van der Geld, Harry van Diep<strong>en</strong>,<br />
Elza van Swiet<strong>en</strong>, David Droogers, H<strong>en</strong>k van Helvoirt, Peter van Ve<strong>en</strong>,<br />
Bruce Hoffman<br />
Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door<br />
Algeme<strong>en</strong> voorbehoud: voor ev<strong>en</strong>tuele onjuisthed<strong>en</strong> of onvolledighed<strong>en</strong> wordt door de uitgever<br />
ge<strong>en</strong> aansprakelijkheid aanvaard.<br />
oplage 22.000, juli 2009<br />
Kunt u er maar ge<strong>en</strong><br />
g<strong>en</strong>oeg van krijg<strong>en</strong>?<br />
Meer Gro<strong>en</strong>e Hart fiets- <strong>en</strong><br />
wandelroutes zijn voorhand<strong>en</strong>!<br />
1. De ANWB/VVV fietsgids Gro<strong>en</strong>e Hart<br />
bevat 20 routes, variër<strong>en</strong>d van 25 tot 60 km.<br />
2. In de ANWB Wandelgids Gro<strong>en</strong>e Hart zijn 43 bewegwijzerde<br />
wandeling<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> langs polder <strong>en</strong> plas met achtergrondinformatie<br />
<strong>en</strong> routekaartjes.<br />
3. De Dominicus Reisgids Gro<strong>en</strong>e Hart informeert in 200 pagina’s<br />
over het ontstaan <strong>en</strong> de geschied<strong>en</strong>is van het gebied <strong>en</strong> over<br />
wat er te belev<strong>en</strong> valt.<br />
Deze <strong>en</strong> andere toeristisch/recreatieve<br />
product<strong>en</strong> zijn te bestell<strong>en</strong> op:<br />
E<strong>en</strong> winkel van:<br />
www.recreatie-inspiratiewinkel.nl<br />
binn<strong>en</strong>kant omslag achter<br />
Wandelplatform-LAW <strong>en</strong> NS bied<strong>en</strong> NS-wandeltocht<strong>en</strong> aan.<br />
Het Wandelplatform-LAW stelt in sam<strong>en</strong>werking met de Nederlandse Spoorweg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
serie wandeling<strong>en</strong> van station naar station sam<strong>en</strong>.<br />
Deze NS-wandeltocht<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gedeelte van e<strong>en</strong> Lange-Afstand-Wandelpad (LAW)<br />
of Streekpad. De wandeling Hollandse Kade loopt sam<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> deel van het Floris<br />
V-pad (LAW 1-3, Amsterdam-Berg<strong>en</strong> op Zoom, 245 km) <strong>en</strong> e<strong>en</strong> stukje Marskramerpad<br />
(LAW 3, Bad B<strong>en</strong>theim-D<strong>en</strong> Haag, 360 km). De LAW’s <strong>en</strong> streekpad<strong>en</strong> zijn te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong><br />
aan de wit-rode <strong>en</strong> geel-rode markering.<br />
De LAW's vorm<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met de Streekpad<strong>en</strong> e<strong>en</strong> netwerk van ruim 8.000 km. Voor<br />
iedere route wordt e<strong>en</strong> <strong>wandelgids</strong> uitgegev<strong>en</strong>. De <strong>wandelgids</strong><strong>en</strong>, met daarin de routebeschrijving,<br />
topografische kaart <strong>en</strong> streekinformatie kunt u bestell<strong>en</strong> via de website<br />
www.wandelnet.nl. Op deze website treft u zowel de LAW’s <strong>en</strong> Streekpad<strong>en</strong> als de NSwandeltocht<strong>en</strong><br />
aan in Google Maps.<br />
LAW 3 Marskramerpad<br />
Het pad met e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>gte van 320 km voert van oost naar west door e<strong>en</strong><br />
dwarsdoorsnede van de Nederlandse landschapp<strong>en</strong> zoals Tw<strong>en</strong>te <strong>en</strong> Salland<br />
<strong>en</strong> de Veluwe. Ondertuss<strong>en</strong> doet de route de oude handelssted<strong>en</strong>, Dev<strong>en</strong>ter<br />
<strong>en</strong> Amersfoort aan. Daarna dwars door het Gro<strong>en</strong>e Hart naar Leid<strong>en</strong>. De<br />
laatste etappes voer<strong>en</strong> langs de vele landgoeder<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> Wass<strong>en</strong>aar <strong>en</strong> D<strong>en</strong><br />
Haag. (ISBN 978-90-71068-78-2)<br />
LAW 1-3 Floris V-pad: Van Amsterdam naar Berg<strong>en</strong> op Zoom.<br />
Dit pad leidt de wandelaar door e<strong>en</strong> oer-Hollands landschap. Bijna de helft<br />
van het pad gaat over graskades, ti<strong>en</strong>dweg<strong>en</strong> <strong>en</strong> jaagpad<strong>en</strong>. Vaak speciaal<br />
voor wandelaars op<strong>en</strong>gesteld. Wandel<strong>en</strong> over het Floris V-pad is ook e<strong>en</strong><br />
tocht door de geschied<strong>en</strong>is: typisch Hollandse plaats<strong>en</strong> als Kock<strong>en</strong>g<strong>en</strong>,<br />
Oudewater, Schoonhov<strong>en</strong>, Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Willemstad. De route loopt van<br />
Amsterdam naar Berg<strong>en</strong> op Zoom. (ISBN 978-90-71068-77-5)