200703-vingerlengteratio.pdf - Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme
200703-vingerlengteratio.pdf - Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme
200703-vingerlengteratio.pdf - Wetenschappelijk Tijdschrift Autisme
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
testosteronniveau (Lutchmaya e.a.,<br />
2004; Manning e.a., 1998).<br />
Baron-Cohen en Hammer formuleerden<br />
een hypothese waarin zij aangaven<br />
dat blootstelling aan een zeer hoog<br />
prenataal testosteronniveau kan leiden<br />
tot een uitvergroting van normale<br />
mannelijke kernmerken, zoals bijvoorbeeld<br />
problemen met communicatie<br />
en empathie. Extreme vormen hiervan<br />
zijn te zien bij mensen met autisme.<br />
<strong>Autisme</strong> werd op deze manier geformuleerd<br />
als een extreme variant van<br />
het mannelijk brein (Baron-Cohen &<br />
Hammer, 1997).<br />
In dit artikel wordt een onderzoek<br />
beschreven waarin de 2D:4D ratio<br />
in groepen van jongens met verschillende<br />
psychiatrische stoornissen vergeleken<br />
werd.<br />
Methode<br />
Proefpersonen<br />
Honderd-en-vierenveertig jongens in<br />
de leeftijd van 6 tot 14 jaar deden mee<br />
aan het onderzoek. Allen waren aangemeld<br />
op de polikliniek kinder- en<br />
jeugdpsychiatrie. Uit een groep van<br />
totaal 314 jongens aangemeld in een<br />
bepaalde periode, werden alleen jongens<br />
met een DSM-IV classificatie van<br />
autisme, de stoornis van Asperger, PDD-<br />
NOS, ADHD, ODD of een angststoornis<br />
geselecteerd voor deze studie (n =<br />
154). Jongens met een combinatie van<br />
deze stoornissen en jongens met overige<br />
stoornissen werden uitgesloten. Acht<br />
jongens en/of hun ouders weigerden<br />
deelname en bij twee jongens werkte<br />
de scanner niet. Voor de rechterhand<br />
vielen nog twee extra scans af vanwege<br />
een gebroken arm en een slecht leesbare<br />
kopie. In totaal waren dus 144<br />
scans van de linkerhand en 142 van<br />
de rechterhand beschikbaar.<br />
De groepen waren als volgt verdeeld:<br />
autisme/stoornis van Asperger (n =<br />
24, gemiddelde leeftijd = 9.0), PDD-<br />
NOS (n = 26, gemiddelde leeftijd =<br />
9.1), ADHD/ODD (n = 68, gemiddelde<br />
leeftijd = 9.1), één of meer angststoornissen<br />
(n = 26, gemiddelde leeftijd<br />
= 9.2). Daarnaast was er een groep<br />
met jongens van een willekeurige<br />
basisschool geselecteerd (n = 96,<br />
gemiddelde leeftijd = 9.1).<br />
Instrumenten<br />
DSM-IV classificaties werden toegekend<br />
door kinder- en jeugdpsychiaters<br />
die hun evaluatie baseerden op gestan-<br />
daardiseerde instrumenten. Bij alle<br />
144 jongens werd een Semi-structured<br />
Clinical Interview for Children and<br />
Adolescents (SCICA; McConaughy &<br />
Achenbach, 1994) afgenomen en<br />
daarnaast tenminste één gestandaardiseerd<br />
interview om DSM-IV classificaties<br />
in kaart te brengen: de Diagnostic<br />
Interview Schedule for Children – version<br />
IV (DISC-IV; Shaffer e.a., 1998) of<br />
de Autism Diagnostic Observation<br />
Schedule-Generic (ADOS-G; Lord e.a.,<br />
1999) werd afgenomen als de jongens<br />
binnen het team voor ontwikkelingsstoornissen<br />
gezien werden en de<br />
Anxiety Disorder Interview Schedule<br />
for Children (ADIS-C; Silverman e.a.,<br />
2001) werd afgenomen wanneer de<br />
jongens verwezen werden naar het<br />
team voor internaliserende stoornis-<br />
sen. Psychometrische eigenschappen<br />
van al deze instrumenten zijn goed en<br />
de verschillende interviews werden<br />
afgenomen door getrainde psychologen<br />
en researchmedewerkers die blind<br />
waren voor verdere diagnostische<br />
informatie over het kind.<br />
De DISC-IV is een gestructureerd interview<br />
waarmee DSM-IV classificaties<br />
van het afgelopen jaar in kaart worden<br />
gebracht. De ADIS-C lijkt hier op maar<br />
beperkt zich tot angststoornissen en de<br />
ADOS-G is een semigestructureerde<br />
observatieschaal voor kinderen waarbij<br />
een <strong>Autisme</strong> Spectrum Stoornis (ASS)<br />
wordt vermoed.<br />
2D:4D ratio<br />
De handen van de jongens werden<br />
ingescand en vervolgens werd de lengte<br />
D-NOS, ADHD en angststoornissen<br />
van de vingers gemeten met een elektronische<br />
schuifmaat. Deze manier van<br />
meten is zeer betrouwbaar (Manning<br />
e.a., 1998). Er is een interbeoordelaarsbetrouwbaarheidsstudieuitgevoerd<br />
met drie onafhankelijke scoorders<br />
die elk 30 paar handen gemeten<br />
hebben. De betrouwbaarheid voor<br />
zowel de linker- als de rechterhand<br />
bleek zeer goed te zijn (ICC = 0.87).<br />
Ethiek<br />
De ouder(s) of verzorger(s) van<br />
alle kinderen hadden voor deelname<br />
aan het onderzoek ‘informed<br />
consent’ formulieren ondertekend.<br />
107<br />
nummer 3 • december 2007