totaal ziektes met schema's.pdf - Gynaecologie
totaal ziektes met schema's.pdf - Gynaecologie
totaal ziektes met schema's.pdf - Gynaecologie
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Listeria<br />
Listeriose is een bacteriële infectie, die zich meestal uit als meningo-encefalitis<br />
en/of sepsis en soms gastro-enteritis, maar die ook asymptomatisch kan<br />
verlopen. Bes<strong>met</strong> voedsel is vrijwel altijd de bron van de infectie.<br />
Ziekteverschijnselen doen zich vooral voor bij zwangeren (ongeboren vrucht),<br />
pasgeborenen en immuno-incompetente personen zoals patiënten <strong>met</strong><br />
maligniteiten of die onder behandeling zijn van cytostatica<br />
Listeria monocytogenes groeit zowel aëroob als anaëroob. Een lage temperatuur<br />
en een vochtig milieu zijn ideale omstandigheden.<br />
Verwekker<br />
De Listeria monocytogenes is een Gram-positive staafvormige bacterie van<br />
dieren overgebracht op mensen.<br />
Incubatieperiode<br />
De incubatietijd is gemiddeld twee tot vier weken, maar varieert van enkele dagen<br />
tot enkele maanden.<br />
Ziekteverschijnselen<br />
Bij personen <strong>met</strong> een normale afweer kan de infectie asymptomatisch verlopen of<br />
als een mild ziektebeeld <strong>met</strong> griepachtige verschijnselen (koorts, spierpijn,<br />
maagdarmklachten zoals misselijkheid en diarree).<br />
Infectie bij zwangeren, <strong>met</strong> name in de tweede helft van de zwangerschap, kan<br />
leiden tot intra-uteriene vruchtdood en vroeggeboorte. Bij pasgeborenen kan het<br />
sepsis veroorzaken (‘early onset’, bes<strong>met</strong>ting waarschijnlijk in utero) en meningoencefalitis<br />
(‘late onset’, bes<strong>met</strong>ting waarschijnlijk tijdens of na de geboorte).<br />
Diagnostiek<br />
Listeria monocytogenes kan gekweekt worden uit bloed, liquor, amnionvocht en<br />
meconium. Een grampreparaat van de liquor kan een aanwijzing geven<br />
(grampositieve staafjes). Bij zwangeren <strong>met</strong> koorts is een bloedkweek de beste<br />
manier om de diagnose te stellen.<br />
Bes<strong>met</strong>tingsweg<br />
Doordat Listeria monocytogenes ook bij lage temperatuur (vanaf 3°C) groeit, is<br />
het bewaren van langdurig gekoelde consumptieartikelen risicovol. Infecties<br />
ontstaan vooral via het eten van voedsel dat bes<strong>met</strong> is <strong>met</strong> Listeria. Voorbeelden<br />
van risicoproducten zijn: zachte kazen zoals Brie en Camembert die <strong>met</strong><br />
ongepasteuriseerde melk zijn bereid, paté en andere vleeswaren, gerookte of<br />
gemarineerde vis, gerookte mosselen, ongepasteuriseerde melk, kant-en-klare<br />
pannenkoeken en softijs. Verder kan er verticale transmissie optreden van<br />
moeder naar kind tijdens de zwangerschap of bij de geboorte. Moeders blijven tot<br />
zeven à tien dagen na de bevalling bovendien bes<strong>met</strong>telijk via urine en vaginale<br />
afscheiding.<br />
Behandeling<br />
Listeriose vereist een langdurige, intraveneuze behandeling. Bij een bewezen<br />
listeriose heeft behandeling <strong>met</strong> amoxicilline de voorkeur. Listeria is niet gevoelig<br />
voor cefalosporinen of gentamycine. Profylaxe is niet zinvol, maar behandeling<br />
kan wel zinvol zijn wanneer tijdens de bronopsporing blijkt dat zwangeren<br />
bes<strong>met</strong>te producten hebben genuttigd .<br />
4.2