1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
geen bezwaar bg is" antwoor<strong>de</strong>n wg, dat wij op<br />
het opvolgen van het advies geen bezwaar mogen<br />
maken ; wij kannen niet nagaan wat voor herstel<br />
yan <strong>de</strong>n zieke noodig is, <strong>de</strong> huisdokter wel.<br />
Maar — en nu komen wij tot <strong>de</strong> hoofdzaak —<br />
waar<strong>tegen</strong> wij wel een ernstig bezwaar hebben is<br />
"het advies zelf.<br />
Wij kunnen ons voorstellen dat een geneesheer,<br />
wanneer hij geen gevaar ziet in het gebruik van<br />
<strong>de</strong> geringe hoeveelheid aloë, die in één Zwitsersche<br />
pil vervat is , op <strong>de</strong> aanvraag van zijn patiënt zegt:<br />
gebruik maar zoo'n pil zon<strong>de</strong>r er, in <strong>de</strong> drukte<br />
yan zijn praktijk, bij te <strong>de</strong>nken, dat hij er kwaad<br />
mee doet.<br />
En toch , onwillekeurig , doet hij er kwaad mee.<br />
Hij brengt het publiek in <strong>de</strong>n waan, dat hij zelf<br />
vertrouwen stelt in <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len van <strong>de</strong>n kwakzalver<br />
en het publiek beroept zich op hem, <strong>tegen</strong>over ons,<br />
waar wij <strong>de</strong> exploitatie en het gebruik van die<br />
pillen bestrij<strong>de</strong>n.<br />
Het kan onmogelijk het doel van <strong>de</strong>n geneesheer,<br />
die het wel meent, zijn , het gebruik van <strong>de</strong> pillen<br />
van BRANDT te bevor<strong>de</strong>ren ; bij zou <strong>de</strong> verantwoor<strong>de</strong>lijkheid<br />
op zich nemen van een geneesmid<strong>de</strong>l,<br />
waarvan hij <strong>de</strong> zekerheid omtrent <strong>de</strong> juiste samenstelling<br />
mist en waarvoor hem geen an<strong>de</strong>re waarborg<br />
wordt gegeven dan het woord van <strong>de</strong>n kwakzalver.<br />
Wie verzekert hem, dat <strong>de</strong> doosjes in <strong>de</strong>n<br />
een of an<strong>de</strong>ren galanteriewinkel gekocht, <strong>de</strong> stoffen<br />
bevatten die hij daarin vermoedt, vooral bij een<br />
fabrikant als Brandt, die er twee soorten even<br />
onfeilbare pillen op nahoudt, een met aloë en een<br />
er zon<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> laatste speciaal bereid voor die lan<strong>de</strong>n<br />
(zooals Oostenrijk) waar <strong>de</strong> invoer van aloë verbo<strong>de</strong>n<br />
ïs ? Werkelijk, hij is niet verantwoord wanneer<br />
hij een <strong>de</strong>rgelijk product laat innemen. Wil <strong>de</strong><br />
medicus aloë laten gebruiken , welnu , hij weet dat,<br />
ook zon<strong>de</strong>r recept, aloëhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> laxeerpillen als<br />
handverkoopmid<strong>de</strong>l voor geringen prijs in <strong>de</strong> apotheek<br />
verkrijgbaar zijn en hij weet daarbij, dat<br />
die pillen, volgens het voorschrift <strong>de</strong>r Pharmacopée<br />
bereid, gelijk van samenstelling en van <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijke<br />
ingrediënten vervaardigd zijn.<br />
Hij behoeft dus niet bij <strong>de</strong>n kwakzalver ter markt<br />
te gaan ; doet hij het echter — wij nemen gaarne<br />
aan zon<strong>de</strong>r aan <strong>de</strong> indirecte gevolgen te <strong>de</strong>nken —dan<br />
geeft hij een wapen in han<strong>de</strong>n van hen, die<br />
nog zoo gaarne <strong>de</strong> geheimzinnige kwakzalverijen<br />
als iets bijzon<strong>de</strong>rs beschouwen.<br />
„Wij hebben het <strong>de</strong>n docter gevraagd, hij had<br />
er niets <strong>tegen</strong> dat wij een pil gebruikten, dus —<br />
wat door <strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> er<br />
<strong>tegen</strong> gezegd wordt, houdt geen steek", aldus zal<br />
het lui<strong>de</strong>n. De als goed erken<strong>de</strong> pillen, waarvan<br />
<strong>de</strong> fabrikant ook zooveel goeds vertelt, wor<strong>de</strong>n in<br />
gena<strong>de</strong> aangenomen , aan vriend en kennis aanbevolen<br />
en ten laatste slikt men juist zooveel en juist<br />
zoolang, tot <strong>de</strong> na<strong>de</strong>elige werking te voorschijn<br />
treedt, terwijl <strong>de</strong> kwakzalver en zijn <strong>de</strong>pôthou<strong>de</strong>rs<br />
er wel bij varen.<br />
Daarin zit het kwaad , ontsproten uit een schijnbaar<br />
geringe toegevendheid <strong>tegen</strong>over <strong>de</strong> patiënten,<br />
een kwaad dat, in <strong>de</strong> meeste gevallen , niet het<br />
minst hij betreuren zal, die er <strong>de</strong> onwillekeurige<br />
oorzaak van is geweest.<br />
Wat wij hier omtrent <strong>de</strong> Zwitsersche pillen in<br />
het bijzon<strong>de</strong>r schreven, geldt voor alle kwakzalvergen<br />
in 't algemeen.<br />
Eén enkel woord door een geneesheer, die <strong>de</strong><br />
kwakzalverij even scha<strong>de</strong>lijk acht als wij, in een<br />
onbewaakt oogenblik , somwijlen bij drukke praktijk,<br />
uitgesproken, kan <strong>de</strong> resultaten vernietigen van<br />
een ernstigen strijd, door ons se<strong>de</strong>rt jaren gevoerd.<br />
En juist <strong>de</strong>n steun van <strong>de</strong> geneesheeren hebben wij<br />
noodig. Zij weten beter dan iemand het groote<br />
kwaad te beoor<strong>de</strong>elen, dat <strong>de</strong> kwakzalverij met<br />
geneesmid<strong>de</strong>len sticht ; zij, die zich <strong>de</strong> bevor<strong>de</strong>ring<br />
van <strong>de</strong> algemeene gezondheid tot levenstaak hebben<br />
gekozen, zij zijn, in dit opzicht, onze natuurlijke<br />
me<strong>de</strong>stan<strong>de</strong>rs, op wie niet het minst <strong>de</strong> plicht rust<br />
zorg te dragen , dat die algemeene gezondheid niet<br />
door <strong>de</strong>n kanker van <strong>de</strong> kwakzalverij ernstig en<br />
ongeneesbaar wordt bedreigd.<br />
Gelukkig weten wij, uit ervaring, dat <strong>de</strong> steun<br />
van <strong>de</strong> wel<strong>de</strong>nken<strong>de</strong> geneesheeren ons verzekerd is,<br />
al staan zij daardoor, even als wij, ook aan <strong>de</strong><br />
onwaardige beschuldiging bloot, dat <strong>de</strong> geheele<br />
strijd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij uit jalousie <strong>de</strong> métier<br />
is aangebon<strong>de</strong>n.<br />
Zij zullen het ons dan ook niet euvel dui<strong>de</strong>n en<br />
het beschouwen als een verzoek in 't belang van<br />
<strong>de</strong> goe<strong>de</strong> zaak , wanneer wij hun op het hart drukken<br />
er in hun practijk wel op te letten hoe <strong>de</strong> geringste,<br />
zij het ook zij<strong>de</strong>lingsche goedkeuring van een of an<strong>de</strong>r<br />
kwakzalversmid<strong>de</strong>l uit hun mond, groot na<strong>de</strong>el tengevolge<br />
kan hebben.<br />
BERICHTEN.<br />
Goolam Ka<strong>de</strong>r, <strong>de</strong> Indische oogarts,<br />
doet thans ook van zich spreken te Berlijn. Daar vervoeg<strong>de</strong><br />
hij zich aan het blin<strong>de</strong>ninstituut in <strong>de</strong> Jacobsstrasse<br />
en verzocht <strong>de</strong> directie hem toe te willen staan,<br />
<strong>de</strong> patiënten te behan<strong>de</strong>len. Het spreekt vanzelf, dat<br />
<strong>de</strong> directie dit verzoek beslist afwees, doch toen <strong>de</strong><br />
blin<strong>de</strong>n vernamen dat hun „red<strong>de</strong>r" zich in het gesticht<br />
bevond, drongen zij er bij <strong>de</strong>n directeur op aan, door<br />
<strong>de</strong>n pseudoarts behan<strong>de</strong>ld te wor<strong>de</strong>n. De directie gaf<br />
aan dien drang toe en su wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> 120 ongelukkigen<br />
bij Goolam Ka<strong>de</strong>r gebracht, die hun door zijn tolk<br />
verklaar<strong>de</strong> : ik zal u allen zien<strong>de</strong> maken. Se<strong>de</strong>rt dit<br />
oogenblik is er een ij<strong>de</strong>le vreug<strong>de</strong> in het gesticht, allen<br />
wor<strong>de</strong>n door <strong>de</strong>n won<strong>de</strong>rdokter behan<strong>de</strong>ld en hoewel<br />
er geen vooruitgang merkbaar is, troost hij zijn patiënten<br />
met een : „Het duurt wel een beetje lang , doch ge<br />
zult het gezicht weer terugkrijgen."<br />
De won<strong>de</strong>rdokter zal echter dat resultaat niet zien,<br />
want, volgens een telegram aan <strong>de</strong> N. Rott. Ct., is hij<br />
uit Berlijn verbannen en moest hij binnen 24 uren die<br />
stad verlaten.<br />
In Duitschland weet men <strong>de</strong>rgelijke personen wel<br />
onscha<strong>de</strong>lijk te maken.<br />
De mid<strong>de</strong>len van Graaf Mathei. Het<br />
Weékbl. van het Ne<strong>de</strong>rl. Tijdschrift van Geneeskun<strong>de</strong><br />
bericht uit Lon<strong>de</strong>n: „Het charlatanisme, geduren<strong>de</strong><br />
geruimen tijd met <strong>de</strong> zoogenaam<strong>de</strong> MATHEi-electrische<br />
mid<strong>de</strong>len ter genezing van <strong>de</strong>n kanker gedreven, is door<br />
<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoekingen van ernstige mannen, als MACKENZIE,<br />
LAWSON-TAIT en POTTE* , voor goed ontmaskerd. Uit<br />
hun on<strong>de</strong>rzoek bleek, dat <strong>de</strong> zoogenaam<strong>de</strong> MATHEi'sche<br />
electriciteiten alleen uit gekleurd gedistilleerd water<br />
waren samengesteld."<br />
Het spijt ons — maar wij kunnen aan die geleer<strong>de</strong><br />
heeren <strong>de</strong> prioriteit van hun ont<strong>de</strong>kking niet laten.<br />
Reeds in het Maandblad van Juli 1882 is het on<strong>de</strong>rzoek<br />
van <strong>de</strong> kwakzalvergen van Mathei me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld en<br />
daarbij vermeld, dat die hoogst belangrijke geneesmid<strong>de</strong>len<br />
uit niets an<strong>de</strong>rs beston<strong>de</strong>n dan gedistilleerd water.<br />
Het eenig on<strong>de</strong>rscheid tusschen ons en <strong>de</strong> Engelsche<br />
geleer<strong>de</strong>n is, dat wij ongekleurd water von<strong>de</strong>n, dat in<br />
roo<strong>de</strong> en blauwe fleschjes werd afgeleverd, terwijl zij<br />
van gekleurd water spreken.<br />
De fleschjes, o. a. door <strong>de</strong>n heer YAN GELDER , militair<br />
apotheker te Leeuwar<strong>de</strong>n, on<strong>de</strong>rzocht, hiel<strong>de</strong>n <strong>de</strong>stijds<br />
een kleurlooze vloeistof in; thans, na 10 jaar, is<br />
die vloeistof nog ongekleurd.<br />
De Hooge Eaad verwierp het cassatie-beroep van<br />
<strong>de</strong>n gymnastiekon<strong>de</strong>rwijzer S. te Groningen, <strong>tegen</strong> het<br />
vonnis <strong>de</strong>r rechtbank aldaar, waarbij hij werd veroor<br />
<strong>de</strong>eld wegens onwettige uitoefening <strong>de</strong>r geneeskunst,'<br />
waardoor uitgemaakt is dat heil gymnastiek (massage),<br />
niet tot <strong>de</strong> gymnastiek, maar tot <strong>de</strong> geneeskunst behoort.<br />
(N. E. C.)<br />
E en waar<strong>de</strong>erend woord. Het Nieuwsblad<br />
van het Kanton Oosterhout een artikel wij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan<br />
kwakzalverij in het algemeen en daarbij o. a. wijzen<strong>de</strong><br />
op het feit, dat PROF. VAN OVERBEEK DE MEIJER, in het<br />
Nieuws v. d. Dag, eerst het inwendig gebruik van<br />
creoline had aangera<strong>de</strong>n, doch daarna verklaar<strong>de</strong>, zich<br />
ze<strong>de</strong>lijk verplicht te achten zijne aanbeveling terug te<br />
nemen, schrijft ver<strong>de</strong>r het volgen<strong>de</strong>:<br />
„Het spreekt vanzelf, dat hier van kwakzalverij in<br />
<strong>de</strong> verste verte geen sprake kan zijn. Wij wijzen er<br />
alleen op, om aan te toonen, dat zelfs <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>lijke geleer<strong>de</strong>n<br />
en in het vak vergrijs<strong>de</strong> mannen kunnen mistasten,<br />
en dus, à plus forte raison, onbevoeg<strong>de</strong>n gevaar<br />
loopen, <strong>de</strong> giootste misslagen te begaan en willens en<br />
wetens het leven van hun evenmensen in <strong>de</strong> waagschaal<br />
te stellen.<br />
„Wij begrijpen en waar<strong>de</strong>eren daarom ten volle het<br />
streven <strong>de</strong>r Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> kwakzalverij, wier<br />
taak door het onbera<strong>de</strong>n en onverstandige vertrouwen,<br />
dat een <strong>de</strong>el van ons volk nog altijd in kwakzalvers<br />
en kwakzalversmid<strong>de</strong>len van alle soort blijft stellen,<br />
juist niet gemakkelijker gemaakt wordt. Ons dunkt,<br />
dat voor <strong>de</strong> Begeering voldoen<strong>de</strong> termen aanwezig zijn,<br />
om <strong>tegen</strong> het optre<strong>de</strong>n van een Sequah en an<strong>de</strong>re won<strong>de</strong>rdokters<br />
van zijn acabit, in het belang <strong>de</strong>r volksgezondheid,<br />
<strong>de</strong> noodige repressieve maatregelen te nemen."<br />
"Toezicht en belasting op geheimmid<strong>de</strong>len<br />
in Amerika. Het is bekend, en in menig<br />
nommer van dit Maandblad hebben wij het door voorbeel<strong>de</strong>n<br />
aangetoond, dat <strong>de</strong> grootste bron vooral van<br />
zeer zon<strong>de</strong>rlinge geheimmid<strong>de</strong>len in Amerika ontspringt<br />
en dat geheele maatschappijen met groote kapitalen <strong>de</strong><br />
exploitatie en verkoop op zich hebben genomen.<br />
Ein<strong>de</strong>lijk schijnt er een poging gedaan te zijn om aan<br />
<strong>de</strong>ze schaamtelooze negotie eenig perk te stellen; althans<br />
op 2 Mei van dit jaar (1892) heeft Ma. MEREDITH<br />
bij het huis van afgevaardig<strong>de</strong>n het ontwerp eener wet<br />
ingediend, welke in <strong>de</strong> toekomst dienst kan doen tot<br />
beteugeling van <strong>de</strong>zen geheimmid<strong>de</strong>lhan<strong>de</strong>l. (a bill to<br />
increase the revenue and improve the public health and<br />
for other purposes). Het doel <strong>de</strong>zer wet is toezicht nit<br />
te oefenen op <strong>de</strong> vervaardiging en op <strong>de</strong>n verkoop van<br />
geheimmid<strong>de</strong>len, en bovendien een belasting te leggen,<br />
op zoogenaamd gepatenteer<strong>de</strong> of speciaal-geneesmid<strong>de</strong>len<br />
(patent-and proprietary-m edicines).<br />
Is dit Kwakzalvery?<br />
EEN ANTWOORD.<br />
Se<strong>de</strong>rt eenigen tijd verschijnt in het Nieuws van<br />
<strong>de</strong>n Dag <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> advertentie :<br />
LONGTERING. TUBERCULOSE.<br />
Door <strong>de</strong> gunstige resultaten in rajjne privaat-praktijk<br />
verkregen bg <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van Teringlij<strong>de</strong>rs, ben ik zoo<br />
vrjj <strong>de</strong>rgeljjken patiënten <strong>de</strong> gelegenheid te geven zich op<br />
<strong>de</strong> minst kostbare wgze on<strong>de</strong>r mjjne behan<strong>de</strong>ling te stellen.<br />
Consulten à f 1.— terwjjl <strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len voor eene week.<br />
voldoen<strong>de</strong> franco wor<strong>de</strong>n toegezon<strong>de</strong>n na ontvangst van<br />
een postwissel à ƒ 2.65.<br />
Consulten te Amsterdam, 's Maandags van 10K tot 12 K<br />
uur, Nassauka<strong>de</strong> 358 (huis).<br />
Te Hilversum, Woensdag van 10—12 uur, Hotel »Beau<br />
Séjour", en ver<strong>de</strong>r dagelijks tehuis.<br />
W. KLEIJNSCHOOREL,<br />
Pr act. Geneesheer te Loosdrecht bij Hilversum.<br />
De vraag werd tot ons gericht of bier van kwak<br />
zalverij sprake is of niet.<br />
Over het begrip dat wij aan kwakzalverij hechten<br />
is reeds meer dan genoeg geschreven , zoodat wij<br />
op dit oogenblik gevoeglijk daarover kunnen<br />
zwijgen.<br />
Natuurlijk is het niet gemakkelijk, ja uiterst<br />
moeielijk, op sommige han<strong>de</strong>lingen eene bepaal<strong>de</strong><br />
benaming toe te passen. Dat is ook hier het geval.<br />
Zooals uit <strong>de</strong> advertentie blijkt <strong>de</strong>elt een praktiseerend<br />
geneesheer eener kleine plaats me<strong>de</strong>, dat<br />
hij, door gunstige resultaten in zijne privaat-praktijk<br />
verkregen bij <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van teringlij<strong>de</strong>rs, zoo<br />
vrij is „<strong>de</strong>rgelijken patiënten <strong>de</strong> gelegenheid te geven<br />
zich op <strong>de</strong> minst kostbare wijze on<strong>de</strong>r zijne behan<strong>de</strong>ling<br />
te stellen."<br />
Natuurlijk staat het ie<strong>de</strong>ren geneesheer vrij me<strong>de</strong><br />
te <strong>de</strong>elen dat hij lij<strong>de</strong>rs, en dus ook teringlij<strong>de</strong>rs, on<strong>de</strong>r<br />
behan<strong>de</strong>ling neemt. Ook is het in hem te prijzen<br />
dat hij in zekere gevallen aan min- of onvermogen<strong>de</strong>n<br />
<strong>de</strong> gelegenheid geeft voor weinig geld of<br />
om niet geholpen te wor<strong>de</strong>n. In<strong>de</strong>rdaad is een<br />
consult voor f 1.— en geneesmid<strong>de</strong>len voor eene<br />
week voldoen<strong>de</strong> , voor f 2.65 per post toegezon<strong>de</strong>n,<br />
niet duur. Doch wat ver<strong>de</strong>r ? Lij<strong>de</strong>rs aan long<br />
tering behooren tot die patiënten welke gaarne<br />
overal een mid<strong>de</strong>l zoeken om te genezen. Zeef<br />
gemakkelijk is het dus <strong>de</strong>rgelijke lij<strong>de</strong>rs, on<strong>de</strong>r<br />
eigenaardige woor<strong>de</strong>nreeksen tot een bepaal<strong>de</strong> persoonlijkheid<br />
te doen gaan , daar zij <strong>de</strong> hoop hebben<br />
dat hij, die toch voor weinig geld gunstige resulr<br />
taten geeft, hen genezen zal. Vele lij<strong>de</strong>rs dus<br />
komen tot het besluit dat hg, die in ruimer kring<br />
<strong>de</strong>rgelijke woor<strong>de</strong>n gebruikt, <strong>de</strong> red<strong>de</strong>r zal zijn,<br />
<strong>de</strong> man, die — uitstekend boven <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re<br />
geneesheeren — door metho<strong>de</strong> of mid<strong>de</strong>l genezing<br />
zal aanbrengen. Het is natuurlijk onverschillig of<br />
die man op eene kleine plaats woont, dan wel in<br />
eene hoofdplaats, met titels en or<strong>de</strong>n voorzien,<br />
<strong>de</strong>r menschheid ten dienste wil staan.<br />
Doch niet onverschillig is het of eene <strong>de</strong>rgelijke<br />
wgze van „lokken" op goe<strong>de</strong> gron<strong>de</strong>n rust. De'<br />
praktiseeren<strong>de</strong> geneesheer hierboven on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> advertentie<br />
genoemd , acht zijne genees wgze zóó buitengewoon<br />
, zóó heilaanbrengend, dat hij niet blgft<br />
bij <strong>de</strong> patiënten in <strong>de</strong> plaats zijner inwoning, doch<br />
zich <strong>de</strong> moeite getroost daarvoor te reizen en zitting<br />
te hou<strong>de</strong>n te Amsterdam en te Hilversum.<br />
„Zelfs in Amsterdam, waar zooveel professoren<br />
„zijn, professoren met uitsteken<strong>de</strong>n naam. Ja, dat<br />
„moet toch een knappe man zijn." Aldus wordt<br />
gedacht en gesproken. Ook zullen er zijn die maar<br />
niet begrijpen kunnen hoe die professoren en an<strong>de</strong>re<br />
praktiseeren<strong>de</strong> geneesheeren er niet aan <strong>de</strong>nken,