1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
„Nu, erg bang was ik voor die hagelbui niet ;<br />
vooreerst zijn wij, kwakzalvers-bestrij<strong>de</strong>rs, gewend<br />
aan <strong>de</strong>ze polemiek, en dan ook is <strong>de</strong> argumentatie,<br />
die het soort beoor<strong>de</strong>elaars dat ik bedoel, gebruikt,<br />
in <strong>de</strong>n regel en uit <strong>de</strong>n aard <strong>de</strong>r zaak zóó zwak ,<br />
dat het voor dat <strong>de</strong>el van het publiek, dat in <strong>de</strong>ze<br />
zaken objectief oor<strong>de</strong>elt, o, zoo hecht is als spinrag<br />
in een flinke bries. — En waarom ? Och<br />
doo<strong>de</strong>envoudig. — Omdat die beoor<strong>de</strong>elaars, die<br />
merkwaardigerwijze gewoonlijk hun naam verzwijgen,<br />
en zich A., Nemo, Waarheid enz. enz. teekenen<br />
, of gel<strong>de</strong>lijk geïnteresseerd zijn bij <strong>de</strong> exploitatie<br />
<strong>de</strong>r kwakzalverij — dikwijls zijn het <strong>de</strong> kwakzalvers<br />
zelf — of menschen zijn, die het niet erg<br />
ver in <strong>de</strong> kunst van zichzelf of an<strong>de</strong>ren waar te nemen<br />
gebracht hebben en zich nu in hun eigenlief<strong>de</strong> gekrenkt<br />
voelen, omdat aangetoond wordt, dat zij bijgeloovig<br />
zijn op het punt van genezing en geneesmid<strong>de</strong>len.<br />
En dat uit zich natuurlijk in het door<br />
dik en dun ver<strong>de</strong>digen van hun afgod."<br />
De zin die door „<strong>de</strong> Tijd" eene onthulling wordt<br />
genoemd , luid<strong>de</strong> :<br />
„In <strong>de</strong> eerste plaats M. <strong>de</strong> R. moet ik in het<br />
licht stellen , dat <strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Kwakzalvers<br />
— in wier naam ik in uw blad nu niet<br />
schrijf — niet is een vereeniging van doktoren én<br />
apothekers , die uit broodnijd <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> bestrij<strong>de</strong>n.<br />
Dit wordt wel door <strong>de</strong> meeste dagbla<strong>de</strong>n —>ook<br />
door u, zie ons Maandblad van Dec. 1888 — als<br />
vaststaand aangenomen, doch het is een praatje dat<br />
door <strong>de</strong> Kwakzalvers uitgestrooid wordt. — Onze<br />
engels che snuiter heeft natuurlijk daar druk aan<br />
meegedaan.<br />
Het is een vereeniging van omstreeks 1000 le<strong>de</strong>n<br />
, door het heele land verspreid, waarvan <strong>de</strong><br />
kern, omstreeks <strong>de</strong> helft, bestaat uit geneesheeren<br />
en apothekers — wijl die uit <strong>de</strong>n aard <strong>de</strong>r zaak<br />
het best kunnen beoor<strong>de</strong>elen wat kwakzalverij is<br />
en wat hare heillooze gevolgen zijn — en ver<strong>de</strong>r<br />
uit ongeveer een vijf hon<strong>de</strong>rdtal personen, corporaties<br />
enz. die niets met <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> te maken hebben.<br />
— Er zijn on<strong>de</strong>r die twee<strong>de</strong> helft eenige le<strong>de</strong>n<br />
van <strong>de</strong> Staten-Generaal, ongeveer zestig juristen ,<br />
een stuk of wat gymnastiek-gezelschappen, eenige<br />
vrijmetselaars-loges, een paar gemeentebesturen,<br />
enz. enz. — Wie zal nu zoo dwaas zijn , dit weten<strong>de</strong><br />
en goe<strong>de</strong>rtrouw zijn<strong>de</strong>, om te blijven volhou<strong>de</strong>n<br />
dat die allen jaarlijks hunne contributie en<br />
dikwijls nog eene extra-bijdrage beschikbaar stellen,<br />
alleen om eene vereeniging van doktoren en apothekers<br />
in staat te steilen <strong>de</strong> concurrenten van <strong>de</strong>ze<br />
bei<strong>de</strong> categoriën te bestrij<strong>de</strong>n ?"<br />
Ik zal hier, ook voor onze Katholieke le<strong>de</strong>n ,<br />
wel weinig aan behoeven toe te voegen. — Alleen<br />
kan ik <strong>de</strong> opmerking niet weerhou<strong>de</strong>n, dat ik me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>n<br />
heb met <strong>de</strong> redacties van sommige politieke<br />
bla<strong>de</strong>n, wijl zij , veron<strong>de</strong>rsteld dat het rechtschapen<br />
menschen zijn , het schrijven van an<strong>de</strong>ren over eene<br />
niet politieke zaak, <strong>tegen</strong> beter weten zóó moeten<br />
verwringen , om het pasklaar te maken voor een <strong>de</strong>el<br />
hunner lezers.<br />
G. B. SCHMIDT.<br />
De Tijd heeft nog een an<strong>de</strong>r antwoord op zijn<br />
aanval ontvangen, dat wij hier laten volgen :<br />
Aan <strong>de</strong> Bedactie van „De Tijd"<br />
„In uw blad van 17 Dec. j.l. trof inij <strong>de</strong> kantteekening<br />
op het artikel van <strong>de</strong>n Secr. Penningm.<br />
<strong>de</strong>r Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>, overgenomen<br />
uit <strong>de</strong> „Haarlemmer Krant."<br />
Uwe lezer wor<strong>de</strong>n er daarin bizon<strong>de</strong>r op gewezen<br />
, dat die Vereeniging eenige vrijmetselaars-loges<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n telt.<br />
„Dat is, schrijver <strong>de</strong>zes moet in <strong>de</strong>ze geheel met<br />
U meegaan, al een hoogst be<strong>de</strong>nkelijke en ernstige<br />
zaak ; vooral daar er zeer vele Katholieken , ja<br />
zelfs enkele R. C. Geestelijken, tot <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n dier<br />
Vereeniging behooren !<br />
Ik moet echter U <strong>de</strong> vraag stellen , of er geen<br />
an<strong>de</strong>re Vereenigingen wor<strong>de</strong>n aangetroffen, waar<br />
elke nuance van het Christendom met vrijmetselaren,<br />
samenwerken tot een nuttig doel ? (Het nut <strong>de</strong>r<br />
Vereeniging werd door U herhaal<strong>de</strong>lijk erkend).<br />
„Maar hoe nu te oor<strong>de</strong>elen over <strong>de</strong> R. C. Kamerle<strong>de</strong>n,<br />
die niet alleen in <strong>de</strong> couloirs, met hunne<br />
collega's vrijmetselaren beleefd omgaan, maar horribile<br />
dictu ! meermalen zich vriendschappelijk aan<br />
een diné in 't Hotel Paulez of ergens an<strong>de</strong>rs in <strong>de</strong>n<br />
Haag met hen vereenigen ! ! !<br />
Niet zon<strong>de</strong>r groote bezorgdheid komt <strong>de</strong> vrees<br />
bij mij op, of zelfs <strong>de</strong> Hoofdredacteur van „De Tijd"<br />
niet meermalen tot <strong>de</strong> dischgenooten behoor<strong>de</strong> ? !<br />
Indien er gewaarschuwd wordt voor <strong>de</strong> Vereeniging<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> omdat zij vrijmetselaren<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n telt, zou het dan niet met meer<br />
recht raadzaam zijn, dat Gij bij een verkiezing voor<br />
le<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r 2e Kamer, Uwe lezers wees op het groote<br />
gevaar, dat er in gelegen is, ooit weer één enkele<br />
stem uit te brengen op een R. C. Oandidaat, ten<br />
ein<strong>de</strong> die Heeren niet bloot te stellen aan infectie<br />
door <strong>de</strong> maçon-bac ter ie ?<br />
„Schrijver <strong>de</strong>zes heeft, tengevolge van Uwe kantteekening,<br />
dan ook al ernstig overwogen , als lid<br />
van die snoo<strong>de</strong> Vereeniging <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong><br />
te bedanken ; maar zoolang onze voorlichters en<br />
toongevers, on<strong>de</strong>r welke Gij een <strong>de</strong>r meest gezaghebben<strong>de</strong>n<br />
zijt, er geen bezwaar in zien gezellig inet<br />
vrijmetselaren aan een tafel samen te zitten , blijf<br />
ik lid, omdat <strong>de</strong> Vereeniging een nuttig doel beoogt.<br />
„Door U is <strong>de</strong>r Vereeniging wel eens gemis aan<br />
taktiek verweten, maar maakt Ga U niet in hooger<br />
mate schuldig aan het gebrek van onhandigheid,<br />
waarvan Gij haar beticht, door eene in <strong>de</strong> Godsdienst<br />
niet alleen neutrale en onschuldige Vereeniging,<br />
maar meermalen een bondgenoote, op zoo een<br />
kleingeestige wijze, bij onze Katholieke landgenooten<br />
verdacht te maken, want dit was zeer dui<strong>de</strong>lijk<br />
Uw min<strong>de</strong>r e<strong>de</strong>l doel.<br />
„We<strong>de</strong>rkeerig mag U wor<strong>de</strong>n toegeroepen : Pas<br />
trop <strong>de</strong> zèle !<br />
Een Katholiek lid <strong>de</strong>r „ Vereeniging<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong>"<br />
Wat w\j niet begrijpen.<br />
De Sequah-maatschappvj begint op mo<strong>de</strong>rne wijze<br />
te kwakzalveren ; <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rwetsche, opgeknapte<br />
charlatan gaat zijne nieuwerwetsche collega's navolgen<br />
en, door mid<strong>de</strong>l van reclames in <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n,<br />
zijne waren aanbevelen. In het dure reclamege<strong>de</strong>elte<br />
wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> won<strong>de</strong>ren van <strong>de</strong> Sequah's<br />
mid<strong>de</strong>len, in een bespottelijk Ne<strong>de</strong>rlandsch, <strong>de</strong>n<br />
volke verkondigd — en, dank zij <strong>de</strong> plichtsopvatting<br />
van direction en uitgevers van Dag- en Weekbla<strong>de</strong>n,<br />
alom bekend gemaakt.<br />
Waarom <strong>de</strong> Sequah-maatschappij thans tot <strong>de</strong>zen<br />
maatregel overgaat, verklaren wij niet te begrijpen.<br />
Volgens onze meening heeft Davenport toch niet te<br />
klagen, dat <strong>de</strong> tot nu gevolg<strong>de</strong> wijze van reclame<br />
geen succes heeft. Een rheumatieklij<strong>de</strong>r die niet<br />
loopen kan(?) — binnen eenige minuten te laten<br />
dansen, het volk opwin<strong>de</strong>n door quasi-genezingen<br />
die het zelf aanschouwt, waarlijk Davenport, daarmee<br />
is veel meer kans, dat menschen zieh in plaats<br />
van paar<strong>de</strong>n voor uwe wagen spannen, dan door<br />
die fraai gestyleer<strong>de</strong> annonces?<br />
De metho<strong>de</strong>, tot nu toe gebruikt, was toch niet<br />
te duur? Dat gelooven wij niet; <strong>de</strong> rijksdaal<strong>de</strong>rs<br />
aan <strong>de</strong> arme lij<strong>de</strong>rs betaald, <strong>de</strong> giften aan <strong>de</strong> inrichtingen<br />
van weldadigheid geschonken, 't is waar,<br />
zij kosten meer dan die — ook niet goedkoope —<br />
reclames, maar wat beteekenen al die uitgaven<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> belangrijke inkomsten door <strong>de</strong>n verkoop<br />
van <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len op zoo'n e<strong>de</strong>le wijze verkregen?<br />
Neen, er moet een an<strong>de</strong>re oorzaak zijn, — welke<br />
weten wij niet.<br />
Zou soms <strong>de</strong> ziekte van Davenport een beletsel<br />
zijn voor het geregeld hou<strong>de</strong>n <strong>de</strong>r séances?<br />
Misschien, maar op <strong>de</strong>n duur zou daar toch in<br />
te voorzien zijn. De Sequah-maatschappij heeft<br />
meer<strong>de</strong>re agenten en. .. wat nood, waarom zou<br />
<strong>de</strong> tolk niet eens optre<strong>de</strong>n (on<strong>de</strong>r patronaat van een<br />
waardig geneesheer) of een van <strong>de</strong> muzikanten, al<br />
zou ook het kunstgenot er on<strong>de</strong>r lij<strong>de</strong>n ? Zij hebben<br />
het kunstje toch reeds lang genoeg gezien en hun<br />
bevoegdheid is even groot als die van Davenport.<br />
Waarlijk, wij begrijpen er niets van.<br />
Weer eens Scott's Emulsie.<br />
Met een taaiheid, <strong>de</strong>n kwakzalver eigen, vervolgen<br />
SCOTT & BOWNE, LIMITED, hun prooi en laten<br />
niets onbeproefd om, na een poosje rust, weer<br />
nieuwe slachtoffers te lokken. In onze nommers<br />
6 en 7 van <strong>de</strong>n vorigen jaargang hebben wij het<br />
noodige over <strong>de</strong>ze Emulsie gezegd , en , naar wij<br />
meenen , met succes, omdat se<strong>de</strong>rt dien tijd , <strong>de</strong><br />
groote, kwakzalverachtige advertentiën niet meer<br />
in <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n voorkwamen. Thans probeert <strong>de</strong><br />
firma opnieuw <strong>de</strong> aandacht op haar fabrikaat te<br />
vestigen en wel door mid<strong>de</strong>l van geïllustreer<strong>de</strong><br />
boekjes, die <strong>de</strong>n roem van <strong>de</strong> Emulsie zelfs in rijm<br />
en vers-maat verkondigen, welke boekjes door <strong>de</strong><br />
ver<strong>tegen</strong>woordigers voor Ne<strong>de</strong>rland, A. L. SAUT & Co.<br />
in <strong>de</strong>n Haag, met ruime hand in geheel Ne<strong>de</strong>rland<br />
wor<strong>de</strong>n verspreid.<br />
Dit maakt het noodig, dat wij on<strong>de</strong>r verwijzing<br />
naar hetgeen wij vroeger schreven — en on<strong>de</strong>r<br />
me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling dat op franco aanvraag bij <strong>de</strong>n Secretaris-Penningmeester<br />
, <strong>de</strong> nos. 6 en 7 van <strong>de</strong>n vorigen<br />
jaargang gratis verkrijgbaar zijn — nogmaals<br />
op <strong>de</strong> zaak terugkomen.<br />
Wij beginnen met <strong>de</strong> opmerking, dat het ons<br />
trof, dat <strong>de</strong> toon van <strong>de</strong> brochure vrij wat kalmer<br />
is dan die van <strong>de</strong> vroegere advertentiën, dat <strong>de</strong><br />
aankondiging met min<strong>de</strong>r ophef geschiedt. Of onze<br />
bestrijding daaraan schuld heeft, wagen wij niet te<br />
beslissen.<br />
Evenwel, in <strong>de</strong> brochure staat nog genoeg om<br />
het mid<strong>de</strong>l daarom alléén reeds te veroor<strong>de</strong>elen.<br />
Nog steeds wordt <strong>de</strong> Emulsie aanbevolen bij longtering,<br />
bloedarmoe<strong>de</strong>, verzwakking, verkoudheid, klierziekte,<br />
griep, bezetting op <strong>de</strong> borst en meer<strong>de</strong>re kwalen<br />
, en al moge <strong>de</strong> fabrikant nu ook hemelhoog<br />
opgeven van <strong>de</strong> waar<strong>de</strong> van het mid<strong>de</strong>l bij al die<br />
ziekten, al staven ook attesten van beken<strong>de</strong> en onbeken<strong>de</strong><br />
geneesheeren zijn beweringen , ie<strong>de</strong>r <strong>de</strong>nkend<br />
mensch zal het ons toch moeten toestemmen,<br />
dat één mid<strong>de</strong>l, dat <strong>tegen</strong> talrijke geheel verschillen<strong>de</strong><br />
ziekten als uitstekend wordt aanbevolen, geen<br />
vertrouwen verdient.<br />
Dit is toch voor een ie<strong>de</strong>r te begrijpen.<br />
Wat bovendien recht tot wantrouwen geeft, is<br />
het volgen<strong>de</strong> : Door <strong>de</strong> leveranciers wordt beweerd,<br />
dat Scott's Emulsie geen geheimmiààel is, (wat wij<br />
gaarne toegeven) en zij staven hun bewering daarme<strong>de</strong>,<br />
dat <strong>de</strong> étiquette <strong>de</strong> samenstelling vermeldt.<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek van meer<strong>de</strong>re scheikundigen, verricht<br />
om <strong>de</strong> me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling op <strong>de</strong> étiquette te controleeren<br />
, heeft intusschen aangetoond, dat men<br />
aan die opgave van <strong>de</strong> samenstelling niet te veel<br />
vertrouwen moet schenken. Wel bevat <strong>de</strong> Emulsie<br />
levertraan, hypophosphieten en glycerine, zooals is<br />
opgegeven, maar al die stoffen in veel geringer<br />
hoeveelheid dan het voorschrift aanwijst. Zoo is,<br />
in plaats van 50 pet. levertraan, niet eens 15 pet.,<br />
vermengd met olijfolie, aanwezig, een omstandigheid<br />
niet zon<strong>de</strong>r belang, omdat juist aan <strong>de</strong> levertraan<br />
<strong>de</strong> grootste geneeskracht wordt toegeschreven en<br />
wel in het oog te hou<strong>de</strong>n , waar <strong>de</strong> fabrikant er<br />
herhaal<strong>de</strong>lijk op wijst, dat zijn Emulsie veel beter<br />
smaakt dan enkel levertraan. Geen won<strong>de</strong>r, als<br />
hij er in 't geheel geen traan in gemengd had ,<br />
zou <strong>de</strong> traansmaak nog geringer zijn.<br />
De me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling van <strong>de</strong> samenstelling op <strong>de</strong> étiquette<br />
heeft dus niet veel te bedui<strong>de</strong>n.<br />
In zoover is het echter van belang dat wij, door<br />
on<strong>de</strong>rzoek, <strong>de</strong> samenstelling kennen, omdat wij daardoor<br />
zien dat het hoog aangeprezen mid<strong>de</strong>l niets<br />
nieuws en niets bijzon<strong>de</strong>rs oplevert.<br />
Het gebruik van levertraan en hypophosphieten<br />
is reeds jaren oud en herhaal<strong>de</strong>lijk wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze<br />
stoffen door <strong>de</strong> geneeskundigen voorgeschreven. Het<br />
behoeft ons dan ook niet te verwon<strong>de</strong>ren , dat er<br />
Ne<strong>de</strong>rlandsche geneeskundigen zijn , die verklaren,<br />
dat Scott's Emulsie hen, bij <strong>de</strong> aanwending bij<br />
sommige patiënten, heeft voldaan. Dit kan niet<br />
an<strong>de</strong>rs ; het gebruik van het mid<strong>de</strong>l zal somwijlen<br />
wel succes hebben ; daarvoor heeft <strong>de</strong> levertraan<br />
een goe<strong>de</strong>n naam als geneesmid<strong>de</strong>l.<br />
Maar wat ons wel verwon<strong>de</strong>rt, is, dat die geneesheeren<br />
bij <strong>de</strong>n Engeischen kwakzal* er in <strong>de</strong><br />
leer en ter markt gaan.<br />
Moesten zij — op zvjn aanbeveling — eerst attent<br />
wor<strong>de</strong>n gemaakt op <strong>de</strong> aanwending tegelijker*<br />
tijd van levertraan , hypophosphieten en glycerine,<br />
en wisten zij niet, ('t is an<strong>de</strong>rs in <strong>de</strong> vakbla<strong>de</strong>n<br />
genoegzaam gepubliceerd) dat <strong>de</strong> Ne<strong>de</strong>rlandsche<br />
apothekers in staat zijn, <strong>tegen</strong> billijker prijs, een<br />
levertraan-emulsie, met hypophosphieten en glyce-