1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
utaal optre<strong>de</strong>n, hun teringachtig bestaan tot aan het<br />
graf voortsleepen.<br />
„Echter, hierme<strong>de</strong> wil ik niet te kennen geven, dat het<br />
onmogelijk is voor een werkman, om door studiën zich eenen<br />
doctoralen graad te verwerven, in<strong>tegen</strong><strong>de</strong>el, the self ma<strong>de</strong><br />
man is het meest practisch ontwikkeld, maar bjj die practische<br />
ontwikkeling heeft men ook theoretische noodig, en<br />
die is niet per kilo (geljjk koffie) te koop. Professor Lazar<br />
zegt (en niet ten onrechte) in een zijner werken: De kwakzalver<br />
is evenzoo schuldig aan kaal hoofdigheid als <strong>de</strong> roosparasiet.<br />
Door het toedienen van verkeer<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len wordt<br />
ten slotte <strong>de</strong> haarbo<strong>de</strong>m geheel uitgeput. Het bedrog, 't<br />
welk op die wjjze jaren achtereen gepleegd werd, was<br />
oorzaak dat ik in net begin van myne praktijk wrange<br />
vruchten plukte mjjner studiën, — maar trots alle moeilijkhe<strong>de</strong>n,<br />
heb ik <strong>de</strong> bewijzen geleverd dat mjjne studiën alleen<br />
tot doel hebben gehad <strong>de</strong> kwakzalverij en het maken van<br />
slachtoffers uit <strong>de</strong>n weg te ruimen, waarvoor mijn oudpatiënten<br />
steeds dankbaar zj}n."<br />
Hier hebben wij nu iemand, waarvan men zou<br />
zeggen, dat hij in ons Maandblad niet besproken<br />
moest wor<strong>de</strong>n, een vijand van kwakzalvers, die,<br />
naar het schijnt, geheel aan onze zij<strong>de</strong> staat. Wanwij<br />
echter <strong>de</strong> hierboven afgedrukte advertentie (een<br />
van <strong>de</strong> verschillen<strong>de</strong> door v. D. L. in <strong>de</strong> dagbla<strong>de</strong>n<br />
geplaatst) eens wat na<strong>de</strong>r beschouweu, vooral ook<br />
in verband met <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len die hij aanbeveelt, dan<br />
meenen wij toch niet kwaad te doen, door onze<br />
waarschuwen<strong>de</strong> stem, ook wat betreft v. D. LELIE,<br />
te laten hooren.<br />
BVoor eenigen tijd nam men nog zijn toevlucht<br />
„tot hen, die zich (zon<strong>de</strong>r eenige school op haar-<br />
„kundig gebied) brutaal weg haarkundigen noem<strong>de</strong>n."<br />
Dit vindt v. D. LELIE verkeerd . . . en wij ook;<br />
dit hebben wij reeds meer beweerd. Wij gingen<br />
zelfs ver<strong>de</strong>r dan v. D. L., die, wat hem betreft, hun<br />
toestaat, „ indien zij niet te brutaal optre<strong>de</strong>n, hun<br />
„teringachtig bestaan tot aan het graf voort te<br />
slepen." (Hoort ge 't, Théophile !) In<strong>de</strong>rdaad, dit<br />
is grootmoedig, doch v. D. L. kan grootmoedig zijn,<br />
omdat hij zooveel hooger dan <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re, niet geschool<strong>de</strong><br />
haarkundigen staat. Hij is n. 1. „specialiteit<br />
in <strong>de</strong> haarkun<strong>de</strong> volgens <strong>de</strong> nieuwste ont<strong>de</strong>kkingen<br />
<strong>de</strong>r Duitsche school.' 1 Nu moeten wij, tot onze<br />
schan<strong>de</strong>, bekennen, dat wij niet jnist weten hoe<br />
hoog wij zoo'n specialiteit, uit een wetenschappelijk<br />
oogpunt beschouwd, moeten schatten, maar wij<br />
meen<strong>de</strong>n onze waar<strong>de</strong>ering niet te laag te moeten<br />
stellen, omdat <strong>de</strong> specialiteit me<strong>de</strong><strong>de</strong>elt: dat „<strong>de</strong><br />
doeltreffen<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len, om het haar tot op hoogen<br />
on<strong>de</strong>rdom te behou<strong>de</strong>n, ont<strong>de</strong>kt zijn," zeker door<br />
<strong>de</strong> Duitsche school.<br />
Het on<strong>de</strong>rzoek van die mid<strong>de</strong>len zon ons; zoo<br />
dachten wij, wel <strong>de</strong>n weg wijzen, hoe hoog wij<br />
onze bewon<strong>de</strong>ring had<strong>de</strong>n op te voeren.<br />
Er wer<strong>de</strong>n daarom on<strong>de</strong>rzocht: -een vloeistof en<br />
een zalf, <strong>de</strong> eerste voor 60 cent, <strong>de</strong> laatste voor<br />
f 1 door v. D. LELIE geleverd. En wat we von<strong>de</strong>n ?<br />
Niets nieuws. Met <strong>de</strong> glorie van <strong>de</strong> nieuwste ont<strong>de</strong>kkingen<br />
<strong>de</strong>r Duitsche school en dientengevolge<br />
ook van <strong>de</strong> specialiteit in <strong>de</strong> haarkun<strong>de</strong> was het,<br />
naar ons oor<strong>de</strong>el, in eens uit. Het haar water,<br />
in<strong>de</strong>rdaad een goed mid<strong>de</strong>l, was een oplossing van<br />
salicylzuur in spiritus en glycerine, reeds eenige<br />
jaren gele<strong>de</strong>n door twee Ne<strong>de</strong>rlandsche Professoren<br />
, OÜDEMANS en PEKELHARING , <strong>tegen</strong> roos en<br />
niets an<strong>de</strong>rs aanbevolen. Dit was dus geen nieuwe<br />
ont<strong>de</strong>kking van <strong>de</strong> Duitsche school.<br />
En <strong>de</strong> zalf ? Deze bestond uit een rood gekleurd<br />
mengsel van zwavel en vet, waarbij een o<strong>de</strong>mtje<br />
gevoegd was, dus een pomma<strong>de</strong> met wat zwavel<br />
vermengd. Ook <strong>de</strong>ze ont<strong>de</strong>kking was niet in staat<br />
onze bewon<strong>de</strong>ring voor <strong>de</strong> Duitsche school op te<br />
wekken, want evenmin als gewone pomma<strong>de</strong>, zal<br />
zwavelhou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> pomma<strong>de</strong> kunnen bewerken dat<br />
men het haar tot op hoogen ou<strong>de</strong>rdom behoudt.<br />
Het onverbid<strong>de</strong>lijk on<strong>de</strong>rzoek heeft dus aangetoond,<br />
dat <strong>de</strong> quasi — veelzeggen<strong>de</strong> advertentie niets<br />
an<strong>de</strong>rs is dan bluf, en volkomen gelijk aan <strong>de</strong><br />
gewone kwakzalvers-reclames; dat het ook hier<br />
weer te doen is om een waar<strong>de</strong>looze pomma<strong>de</strong> <strong>tegen</strong><br />
veel te hoogen prijs te <strong>de</strong>biteeren en om een goed<br />
mid<strong>de</strong>l, algemeen bekend, met een waas van geheimzinnigheid<br />
te omgeven, ten ein<strong>de</strong> daardoor <strong>de</strong><br />
koopers, die meenen iets zeer speciaals te koopen,<br />
tot zich te lokken.<br />
Is <strong>de</strong> bespreking van v. D. LELIE en zijn ont<strong>de</strong>kking<br />
in dit blad dus misplaatst?<br />
Het Zaandammer Haarwater.<br />
In verband met het bovenstaand artikel moeten<br />
wij tevens wijzen op een an<strong>de</strong>r haarwater, verkrijgbaar<br />
bij AM. DORPEHA, Haarkundige (er staat niet<br />
bij naar welke school, dus misschien een „parasiet"<br />
volgens v. D. LELIE) te Zaandam, O. Z.<br />
DORPEMA, die, zoo luidt zijn advertentie, „in zijne<br />
jonge jaren in een apotheek is werkzaam geweest<br />
en zich reeds veel heeft bezig gehou<strong>de</strong>n met nuttige<br />
uitvindirgen", is eerlijk genoeg om te bekennen,<br />
dat, niet<strong>tegen</strong>staan<strong>de</strong> dit alles , <strong>de</strong> nuttige uitvinding<br />
van het Zaandammer Haarwater niet van hem<br />
is , want bij adverteert, dat het bereid is volgens<br />
voorschrift en aanbevolen door <strong>de</strong> H.H. Professoren<br />
OÜDEMANS en G. A. PEKELHARING, dus hetzelf<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l<br />
als van <strong>de</strong> specialiteit <strong>de</strong>r Duitsche school.<br />
Welnu, wanneer DORPEMA nu niets an<strong>de</strong>rs gedaan<br />
had dan te adverteeren, dat het mid<strong>de</strong>l door die Hoogleeraren<br />
aangegeven, bij hem verkrijgbaar was, dan<br />
had<strong>de</strong>n wij ons alleen bepaald er op te wijzen,<br />
dat die man openlijk bekend maakt, dat hij art.<br />
30 <strong>de</strong>r pharmaceutische wet overtreedt, door n.l.<br />
als onbevoeg<strong>de</strong> (als is hij in zijn jonge jaren in<br />
een apotheek werkzaam geweest) een mid<strong>de</strong>l te<br />
verkoopen, waarin salicylzuur in betrekkelijk geringe<br />
hoeveelheid voorkomt, terwijl hij van dit<br />
zuur niet min<strong>de</strong>r dan 100 gram mag afleveren. Het<br />
ware dan aan <strong>de</strong> daartoe bevoeg<strong>de</strong> personen overgelaten<br />
, <strong>de</strong>ze overtreding al of niet te vervolgen.<br />
Maar nu DORPEMA in zijn gebruiksaanwijzing, gevoegd<br />
bij het Haarwater, aan dit water bijzon<strong>de</strong>re<br />
geneeskrachtige eigenschappen toekent, waarvan<br />
<strong>de</strong> bei<strong>de</strong> Hoogleeraren, die het mid<strong>de</strong>l hebben<br />
aanbevolen , volstrekt geen gewag maken , nu hij<br />
het tevens aanprijst als geschikt, „om <strong>de</strong>n groei<br />
van baard en knevels te bevor<strong>de</strong>ren" en zijn<br />
praeparaat aanduidt als iets bijzon<strong>de</strong>rs, door n.l.<br />
te verklaren : „ter voorkoming van namaak bestaan<br />
er geen <strong>de</strong>pots", nu moeten wij er toch op wijzen,<br />
dat men niet al te gretig van <strong>de</strong> aanbiedingen van<br />
<strong>de</strong>n Zaandamschen „haarkundige" moet gebruik<br />
maken.<br />
Het mid<strong>de</strong>l van DORPEMA , of liever door D. geadverteerd<br />
, is overal bij ie<strong>de</strong>r apotheker verkrijgbaar<br />
; het behoeft ï in <strong>de</strong> hoeveelheid waarin<br />
het wordt afgeleverd, geen 90 cent te kosten, terwijl<br />
men, bij het gereedmaken door een apotheker,<br />
<strong>de</strong> zekerheid heeft, dat het mid<strong>de</strong>l precies volgens<br />
het voorschrift <strong>de</strong>r Hoogleeraren wordt bereid.<br />
Want daartoe is <strong>de</strong> apotheker verplicht, <strong>de</strong> haarkUndige<br />
niet.<br />
Ten slotte nog één opmerking, die ook, slaat op<br />
het mid<strong>de</strong>l van v. D. LELIE en van zoovele an<strong>de</strong>ren.<br />
Is 't niet verschrikkelijk, dat aan <strong>de</strong> kwakzalvers ongemoeid<br />
<strong>de</strong> gelegenheid blijft gelaten om <strong>de</strong> beste<br />
geneesmid<strong>de</strong>len door hun wijze van exploitatie in<br />
discrediet te brengen en zou men, om die re<strong>de</strong>n ,<br />
niet bevreesd zijn me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling te doen van het een<br />
of an<strong>de</strong>r nieuw uitgevon<strong>de</strong>n , goed werkend geneesmid<strong>de</strong>l<br />
?<br />
Een nuttige gebruiksaanwijzing.<br />
On<strong>de</strong>rstaan<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing, door een Ne<strong>de</strong>rlandsen<br />
apotheker gevoegd bij <strong>de</strong> Urbanus-pillen<br />
door hem afgeleverd, zal zeker haar nut doen, zoolang<br />
het publiek nog altijd geneigd is zich <strong>de</strong>ze pillen<br />
aan te schaffen. Op <strong>de</strong>ze wijze behan<strong>de</strong>ld, kunnen<br />
zelfs „Urbanus-pillen" me<strong>de</strong> helpen tot bestrijding<br />
<strong>de</strong>r kwakzalverij.<br />
„Italiaansche Pillen,<br />
bekend on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam van<br />
U B B A N T J S - P I L L E N .<br />
„Deze laxeerpillen door het volk on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam van<br />
Urbanus-Pillen gekocht en gewild, zijn naar het voorschrift<br />
van Dr. HERMAN HAGER , Manuale Pharmaceuticum, editio<br />
quarta, no. 2513 bereid. Zn verlangen dus volstrekt geen<br />
aanspraak op een geheimmid<strong>de</strong>l.<br />
De samenstelling is aldus : B>p. Aloës 100 radicis Rhei,<br />
foliorum Sennae aâ 25, cardamomi minoris, mastiches, myrrhae,<br />
cubebarum, croci, nucum moschatarum, cassiae. cinnamomeae,<br />
fructus Amomi aâ 1, agarici pulv. 0.5. Misce, ut<br />
fiat pulvis, cujus 120.0 grammata cum Mannae 20.0 grammatis<br />
in aqua solutis, in pilulas 1050 redigantur.<br />
Het gebruik <strong>de</strong>zer pillen is volgens Hager 1, 2 à 3 stuks<br />
per dag, al naar <strong>de</strong>n leef tijd.<br />
HET GEBRUIK VAN GENEESMIDDELEN.<br />
De vor<strong>de</strong>ringen op geneeskundig en hygiënisch gebied en<br />
<strong>de</strong> eerlijkheid <strong>tegen</strong>over het volk, gedoogen niet langer dat<br />
bij <strong>de</strong>ze pillen een geschrift gevoegd wordt vol met nietszeggen<strong>de</strong><br />
Phrasen en onwaarhe<strong>de</strong>n. Het is verkeerd aan<br />
een mengsel van drogerijen en chemicaliën geneeskrachtige<br />
eigenschappen toe te schrijven, die zij niet kunnen bezitten ;<br />
het is een misleiding te beloven dat een zoogenaamd geneesmid<strong>de</strong>l<br />
<strong>de</strong>ze of gene ziektestoornis van het lichaam oij<br />
ie<strong>de</strong>reen zal doen ophou<strong>de</strong>n; nog grooter misleiding is het<br />
te beloven met een soort pillen taf van verschillen<strong>de</strong> ziekten<br />
te zullen genezen. Met zoo te schrijven en te doen betreedt<br />
men het zoo verachtelijk gebied <strong>de</strong>r kwakzalverij en<br />
dit moet ie<strong>de</strong>reen, die het wel meent met het volk en eerbied<br />
heeft voor <strong>de</strong> vor<strong>de</strong>ringen <strong>de</strong>r wetenschap, vermij<strong>de</strong>n.<br />
Het <strong>de</strong>vies <strong>de</strong>r kwakzalvers „<strong>de</strong> wereld wil bedrogen wezen,<br />
ergo bedriegt ze", mag in geen geval toegepast wor<strong>de</strong>n waar<br />
het het herstel van het zieke lichaam of het behoud <strong>de</strong>r<br />
gezondheid geldt.<br />
Met <strong>de</strong> publiciteit die bij <strong>de</strong>ze aan <strong>de</strong> samenstelling <strong>de</strong>r<br />
zoogenaam<strong>de</strong> Urbanus-Pillen wordt gegeven, is het aan ie<strong>de</strong>r<br />
bevoegd geneesheer overgelaten het gebruik daarvan al of<br />
niet te ontra<strong>de</strong>n.<br />
Bewijzen van echtheid of waarschuwingen <strong>tegen</strong> namaak<br />
behoeven bij <strong>de</strong>ze pillen niet gevoegd te wor<strong>de</strong>n, daar alle<br />
pillen, bereid volgens <strong>de</strong> regelen <strong>de</strong>r kunst, naar het opgegeven<br />
recept, Urbanus-Pillen zijn.<br />
Men wachte zieh Urbanus-pillen of elk an<strong>de</strong>r geneesmid<strong>de</strong>l<br />
te koopen. waaraan <strong>de</strong> samenstelling niet is toegevoegd<br />
; niet alleen dat <strong>de</strong> verkoop daarvan strafbaar is,<br />
maar men loopt daarbij gevaar een voor <strong>de</strong> gezondheid<br />
scha<strong>de</strong>lijk geneesmid<strong>de</strong>l te koopen. Bij ziekten stelle men<br />
nimmer vertrouwen in een geneesmid<strong>de</strong>l dat niet in overleg<br />
met een geneesheer is samengesteld en door een apotheker<br />
is gereed gemaakt, want daardoor kan het gunstige tijdperk<br />
voor het herstel van het zieke lichaam niet alleen voorbijgaan,<br />
maar zelfs bij een e overigens gemakkelijk te herstellen<br />
stoornis van het lichaam een gevaarlijke ziekte ontstaan.<br />
Bg elke ziekte van een eenigszins belangrijken aard moet<br />
het on<strong>de</strong>rzoek van het zieke lichaam door <strong>de</strong>n geneesheer<br />
het gebruik van geneesmid<strong>de</strong>len voorafgaan.<br />
ZEGT 'T VOORT".<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Als nieuw lid is toegetre<strong>de</strong>n :<br />
<strong>de</strong> heer F. van Seiten, arts te Wirdum.<br />
S. P. te L. Dank voor <strong>de</strong> toezending ; het croupmid<strong>de</strong>l<br />
van v. d. Helm is in no. 12 van <strong>de</strong>n vorigen jaargang behan<strong>de</strong>ld.<br />
v. d. G. en Co. te H. Tot ons leedwezen kunnen wjj aan<br />
uw verzoek niet voldoen; het Maandblad is daarvoor <strong>de</strong><br />
plaats niet.<br />
v. d. W. te K. De balsem komt later aan <strong>de</strong> beurt; er<br />
is nog zoo veel te behan<strong>de</strong>len.<br />
G. te A. De pillen van Fontaine en het EUxir Godineau<br />
wor<strong>de</strong>n on<strong>de</strong>rzocht.<br />
' M. te -BT. Het poudre dépilatoire is aangekocht en zal<br />
on<strong>de</strong>rzocht wor<strong>de</strong>n: het een moet echter op het an<strong>de</strong>re wachten,<br />
J. H. P. te A. Dank voor uwe me<strong>de</strong><strong>de</strong>eling omtrent <strong>de</strong><br />
Poitrine Déeesse; wij komen er nu spoedig op terug.<br />
Mr. J. E. B. L. M. y. C. te U. Uw voorstel lacht ons<br />
wel toe ; zoodra er eenige ruimte beschikbaar is, zullen wij<br />
er eens <strong>de</strong> proef me<strong>de</strong> nemen.<br />
F. B. te S. Het maagpoe<strong>de</strong>r van Boom te Meppel bestaat<br />
uit een mengsel van koolzure kalk (krijt), magnesia, salpeterzuur-bimuth<br />
en poe<strong>de</strong>r van curaçaoschillen, sterk gearomatiseerd<br />
met pemermuntolie. Zie omtrent dit poe<strong>de</strong>r het<br />
November-nommer van 1886.<br />
H. M. B. te E. Hartelijk dank voor <strong>de</strong> toezending <strong>de</strong>r<br />
I gebruiksaanwijzing ; zij was ons onbekend. Gaarne geven<br />
wij er publiciteit aan.<br />
Aan <strong>de</strong> chemische le<strong>de</strong>n onzer Vereeniging. Wie uwer bereid<br />
is het on<strong>de</strong>rzoek van een of meer kwakzalversmid<strong>de</strong>len<br />
— liefst eenigszins spoedig — op zich te nemen, zou ons<br />
•zeer verplichten, door daarvan aan <strong>de</strong>n secretaris-penningmeester<br />
kennis te geven. Er wacht zooveel op afdoening.<br />
Tegelijk met dit nommer is <strong>de</strong> tot op 25 April bijgewerkte<br />
le<strong>de</strong>nl|jst verzon<strong>de</strong>n.<br />
De le<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n verzocht <strong>de</strong>ze lijst wel te willen nagaan<br />
en <strong>de</strong>n Secretaris-Penningmeester kennis te geven van eventuëele<br />
misstellingen of omissies.<br />
Even als vroeger duidt een sterretje voor <strong>de</strong>n naam aan,<br />
dat <strong>de</strong> contributie over het loopen<strong>de</strong> jaar betaald is en een<br />
kruisje, dat bovendien nog een extra bfjdrage aan <strong>de</strong> kas<br />
gegeven is.<br />
Zij, die nog niet betaald hebben, wor<strong>de</strong>n beleefd verzocht<br />
dit per postwissel te doen.<br />
Het getal le<strong>de</strong>n bedraagt thans 974.<br />
Bij het nalezen van <strong>de</strong> Igst zal menigeen daarop <strong>de</strong>n<br />
naam missen van vrien<strong>de</strong>n ot kennissen, van wie hij overtuigd<br />
is, dat zij onze zaak zjjn toegedaan en daaraan ook<br />
gaarne een klein offer willen brengen. Welnu men trachte<br />
dan die personen aan te sporen lid van onze Vereeniging<br />
te wor<strong>de</strong>n en men zal daardoor ongetwijfeld een goed werk<br />
verrichten.<br />
Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen.<br />
HollOWay'S zalf. Dit smeersel is meer dan eens<br />
on<strong>de</strong>rzocht : men heeft er in gevon<strong>de</strong>u olijfolie , was,<br />
renzel en hars, soms ook nog een weinig walschot,<br />
(spermaceti) en wat terpentijn. Een klein potje (100<br />
gram) kost f 1,60. Als fabrieksproduct zon het nog<br />
met behoorlijke winst voor één tien<strong>de</strong> van <strong>de</strong>zen prijs<br />
te leveren zijn. Bijzon<strong>de</strong>re geneeskracht beeft <strong>de</strong> zalf<br />
niet, maar zij kan in sommige gevallen eenige verzachting<br />
aanbrengen. Dat HOLLO WAT door <strong>de</strong>n hoogen prijs<br />
duizen<strong>de</strong>n in hun benrs bedriegt, is nog min<strong>de</strong>r erg<br />
dan dat hij ook duizen<strong>de</strong>n ongelukkig maakt door zijn<br />
zalf voor alle won<strong>de</strong>n en kwalen aan te bevelen, en<br />
daardoor maar al te dikwijls <strong>de</strong>n lij<strong>de</strong>r er toe brengt<br />
om het inroepen van geneeskundige hulp nit te stellen<br />
tot het te laat is. Een <strong>de</strong>r advertenties van <strong>de</strong>ze zalf<br />
draagt schan<strong>de</strong>lijker wijze tot opschrift : Het mes afgeschaft<br />
en daarop wordt betoogd dat operaties bij het<br />
gebruik <strong>de</strong>zer zalf geheel onnoodig zijn. Hoe menigeen<br />
die door een heelkundige operatie (die zelfs dikwijls<br />
pijnloos geschiedt) had kunnen wor<strong>de</strong>n geholpen, is<br />
misschien door het gebruik van <strong>de</strong>ze zalf ongelukkig<br />
gewor<strong>de</strong>n.