1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
liij voor ongeveer 3 weken bij Sequah publiek<br />
behan<strong>de</strong>ld en door 3 personen krachtig gewreven<br />
werd, dat erg pijn <strong>de</strong>ed, maar waardoor hij kon<br />
dansen. Na een paar dagen kwam <strong>de</strong> pijn „van<br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> voet weer op" en se<strong>de</strong>rt is <strong>de</strong>ze veel<br />
erger dan te voren ; na weer on<strong>de</strong>r behan<strong>de</strong>ling<br />
van een geneesheer te zijn gekomen, gaat hij nu<br />
goed vooruit.<br />
Aan <strong>de</strong> 4 aanwezige collega's legt <strong>de</strong> Voorzitter<br />
het geval uit en <strong>de</strong>elt hun me<strong>de</strong>, dat, bij het electrisch<br />
on<strong>de</strong>rzoek, ontaardings-reactie bleek ontstaan<br />
te zijn, en wel als gevolg van <strong>de</strong> ruwe massage<br />
op <strong>de</strong> Sequah-séance.<br />
De heer Mr. A. C. GRENA DE JONGH vermeldt daarna<br />
een geval, bij het Bargerlijk-armbestuur bekend,<br />
waaruit blijkt, dat zekere VAN LOON, dis ook bij<br />
Sequah gedanst had, se<strong>de</strong>rt erger is dan te voren.<br />
Bij na<strong>de</strong>r on<strong>de</strong>rzoek is gebleken dat <strong>de</strong>ze man<br />
heet ARIE VAN LOON, wonen<strong>de</strong> Kolfstraat 54 Dordrecht,<br />
door Sequah behan<strong>de</strong>ld 1 Februari en als geheel<br />
agenezen" ontslagen. Reeds 's nachts kwam <strong>de</strong><br />
pijn in heviger mate terug en is <strong>de</strong>ze se<strong>de</strong>rt dien<br />
tijd, volgens vrij willige verklaring van <strong>de</strong>n patiënt,<br />
erger dan te voren, zoodat hij <strong>de</strong> resteeren<strong>de</strong><br />
Sequah-mid<strong>de</strong>len tot geen prijs meer zou willen<br />
aanwen<strong>de</strong>n.<br />
I Men <strong>de</strong>elt ons ook nog het volgen<strong>de</strong> me<strong>de</strong> :<br />
Zekere KRUIJT, Boomgaardstraat no. 15 Botterdam,<br />
is, volgens verklaring zijner familie te Katwijk,<br />
na aanwending <strong>de</strong>r Sequah-mid<strong>de</strong>len spoedig<br />
zéér verergerd en na ontzettend lij<strong>de</strong>n overle<strong>de</strong>n.<br />
LEENDÉRT KORIJMAN, Groote Lindt te Dordrecht,<br />
vertelt aan ie<strong>de</strong>r, die het wil hooren, dat hij eer<br />
erger dan beter is gewor<strong>de</strong>n.<br />
HEILTJE VERWEIJ, dienstbo<strong>de</strong> te Dordrecht, op 12<br />
Februari behan<strong>de</strong>ld, vond niet <strong>de</strong> minste baat.<br />
Eene mnkeljuffrouw van <strong>de</strong>n Heer J. VAN WAARD<br />
HUIZEN te Dordrecht probeer<strong>de</strong> Sequah's prairiebloem<br />
<strong>tegen</strong> maagpijn, waardoor zij een zóó hevige diarrhée<br />
kreeg, dat <strong>de</strong>ze slechts na dagen, on<strong>de</strong>r medische<br />
hulp, vermin<strong>de</strong>r<strong>de</strong>, zon<strong>de</strong>r overigens éénige baat<br />
te on<strong>de</strong>rvin<strong>de</strong>n.<br />
MEIJER uit Valkenburg, over wiens „won<strong>de</strong>rbaarlijke<br />
genezing" zooveel ophef is gemaakt, is, volgens<br />
zeggen zijner moe<strong>de</strong>r, nog steeds zéér pijnlijk<br />
en volstrekt niet beter.<br />
Wij stellen <strong>de</strong>ze naakte feiten, die te controleeren<br />
zijn, <strong>tegen</strong>over <strong>de</strong> opgeschroef<strong>de</strong> verklaringen van<br />
sommige aanbid<strong>de</strong>rs van Sequah en laten <strong>de</strong> beoor<strong>de</strong>eling<br />
met vol vertrouwen aan het publiek over.<br />
By <strong>de</strong> Somnambule.<br />
Tot ons leedwezen wer<strong>de</strong>n wij eerst thans in<br />
kennis gesteld met het on<strong>de</strong>rstaand stuk, aan „De<br />
Amsterdammer" reeds vóór eenige maan<strong>de</strong>n toegezon<strong>de</strong>n.<br />
Wij meen<strong>de</strong>n echter oók nu nog onzen<br />
lezers <strong>de</strong> kennismaking met dit artikel niet te mogen<br />
onthou<strong>de</strong>n.<br />
„Mijnheer <strong>de</strong> Redacteur f<br />
Tot waarschuwing aan het groot aantal lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> personen,<br />
verzoek ik U het volgen<strong>de</strong> te plaatsen.<br />
Se<strong>de</strong>rt langen tijd lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> en ten ein<strong>de</strong> raad, begaf<br />
ik mij op aanra<strong>de</strong>n van een mijner kennissen, die er<br />
baat bij meen<strong>de</strong> te vin<strong>de</strong>n, naar <strong>de</strong>n magnetiseur G.<br />
J. Pannebakker, O.Z. Voorburgwal 32 bij <strong>de</strong> Lange<br />
Niezel. Na een poos in <strong>de</strong> wachtkamer, waar 5 à 6<br />
personen waren, vertoefd te hebben, werd ik tot <strong>de</strong><br />
Clairvoyante(?) toegelaten. Daar zat zij, <strong>de</strong> oogen half<br />
gesloten, zoo dat men zou zeggen dat ze door <strong>de</strong> kiertjes<br />
keek. Ik werd verzocht naast haar op <strong>de</strong> sofa plaats<br />
te nemen, <strong>de</strong> magnetiseur bea<strong>de</strong>m<strong>de</strong> mijn pols en leg<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> hand <strong>de</strong>r Somnambule op <strong>de</strong> mijne. Eenige oogenblikken<br />
stilte. Zeer benieuwd te hooren vertellen van<br />
iemand, die mij niet kent en daarbij slaapt(?), wat<br />
mijne kwaal is, draai<strong>de</strong> ik het hoofd om en keek naar<br />
<strong>de</strong> juffrouw, die juist het gelaat naar mij had toegekeerd,<br />
zoodat onze blikken elkan<strong>de</strong>r ontmoeten, hetgeen<br />
ik afleid<strong>de</strong> uit <strong>de</strong> omstandigheid dat <strong>de</strong> Clairvoyante(?)<br />
begon te glimlachen en het gelaat van mij afwend<strong>de</strong>.<br />
Nog eenige stilte en daar begint ze heusch te spreken :<br />
aandoening <strong>de</strong>r slijmvliezen, nu en dan pijn in <strong>de</strong><br />
buikstreek, een weinig zenuwachtigheid, gebrekkige<br />
spijsvertering, eenigszins lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan verstopping.<br />
Stilte.<br />
De magnetiseur: Stemt U in met hetgeen <strong>de</strong> juffrouw<br />
gezegd heeft?<br />
Neen, in geen geval, al wat <strong>de</strong> juffrouw gezegd<br />
heeft is niet mijne kwaal; ik had gedacht hier te hooren<br />
vertellen waaraan ik lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> ben en daarvoor raad te<br />
erlangen.<br />
De magn. 1 Men is zelf altijd op <strong>de</strong> hoogte van hetgeen<br />
men scheelt, maar heeft U <strong>de</strong> juffrouw ook iets<br />
te vragen?<br />
Neen, op hetgeen <strong>de</strong> juffrouw gezegd heeft kan ik<br />
geen vragen doen, waarop <strong>de</strong> juffrouw ten antwoord<br />
gaf: dan zeg ik ook niets meer en het gezicht naar<br />
<strong>de</strong>n dokter wen<strong>de</strong>n<strong>de</strong>, trachtte zij nogmaals te bevestigen<br />
hetgeen zij gezegd had. Ik werd verzocht in <strong>de</strong><br />
wachtkamer te gaan alwaar ik aan <strong>de</strong> wachten<strong>de</strong><br />
patiënten mijne bevinding mee<strong>de</strong>el<strong>de</strong>.<br />
De dokter kwam mij roepen en vroeg mij : Hebt u<br />
iets <strong>tegen</strong> het somnambulisme en is u er al eens vroeger<br />
bij geweest? Ik ben er niet voor, zei<strong>de</strong> ik, maar wanneer<br />
men lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> is, zoekt men daar ten laatste hulp,<br />
maar hier heb ik nog niet gehoord wat mijne kwaal is.<br />
Ja, zei<strong>de</strong> <strong>de</strong> dokter, ik heb ook al <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> juffrouw<br />
gezegd dat ze meer direct op <strong>de</strong>n man af moest zeggen<br />
wat <strong>de</strong>n patiënt scheelt, maar hier hebt U het recept<br />
en laat U het hier klaar maken, (hij gaf mij een adres :<br />
Zwanenburgwal 9 bij <strong>de</strong> St. Anthonie-Sluis-Apotheek)<br />
daar kunt U het best laten klaarmaken, want <strong>de</strong> juffrouw<br />
gebruikt oa<strong>de</strong>rwetsche geneesmid<strong>de</strong>len en U zult zien<br />
dat TT er baat bij vindt. Natuurlijk , zei ik, een gecombineerd<br />
recept, vijf<strong>de</strong>rlei, wat voor het bloed, wat<br />
voor <strong>de</strong> zenuwen, wat voor <strong>de</strong> ontlasting enz. Is U<br />
dokter of particulier ? Neen, ik ben particulier, maar<br />
begrijp zeer goed wat U mij hebt voorgeschreven. Nu<br />
probeert het maar en komt U over drie weken terug.<br />
Op die manier M. <strong>de</strong> Bedacteur, tracht men <strong>de</strong><br />
goedgeloovige menschen het geld uit <strong>de</strong>n zak te kloppen.<br />
Een ie<strong>de</strong>r wachte zieh voor scha<strong>de</strong>.<br />
U dankend voor <strong>de</strong> plaatsruimte<br />
Hoogachtend UEd. dw. dienaar<br />
G. H. L. HUGUENIN.<br />
Amsterdam, Nassauka<strong>de</strong> 337."<br />
Mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> influenza.<br />
Uitzoeken maar!<br />
De man die, ofschoon te goe<strong>de</strong>r trouw, op een<br />
ongelukkig oogenblik gepubliceerd heeft, dat kaneel<br />
een goed mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> influenza is, heeft wat op<br />
zijn geweten. Terstond hebben tal van personen<br />
<strong>de</strong>ze specerij als universeel mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong><br />
kwaal geëxploiteerd. Doch niet alleen kaneel, ook<br />
teer, stroo en an<strong>de</strong>re stoffen wor<strong>de</strong>n door verschillen<strong>de</strong><br />
onbevoeg<strong>de</strong>n als onfeilbaar aanbevolen; men<br />
neme maar <strong>de</strong> eene of an<strong>de</strong>re courant ter hand en<br />
het zal gemakkelijk vallen <strong>de</strong>ze bewering gestaafd<br />
te zien.<br />
Wij doen maar eens een greep in <strong>de</strong> voor ons<br />
liggen<strong>de</strong> advertenties:<br />
Voorbehoedmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> influenza, glazen buisjes<br />
gevuld met Ceylon-kaneel, verkrijgbaar bij A. W.<br />
HEIJNEN te 's Hage.<br />
Ceylon-kaneel likeur van WILHELM SCHÜDEL EN CO.<br />
te Lei<strong>de</strong>n. Deze likeur wordt op echt kwakzalverachtige<br />
wijze aanbevolen..<br />
Nadat gewezen is op <strong>de</strong> „ont<strong>de</strong>kking" van<br />
Chamberland, dat alle ziektekiemen gedood wor<strong>de</strong>n<br />
door <strong>de</strong>n invloed van kanneel (? Red.) gaat <strong>de</strong><br />
advertentie aldus voort :<br />
«Bovenvermel<strong>de</strong> ont<strong>de</strong>kking gaf ons aanleiding eene<br />
Likeur samen te stellen, uit echt Ceylon-kaneel (Laurus<br />
Cinnamomum) gedistilleerd«<br />
Er <strong>de</strong><strong>de</strong>n zich daarbjj echter twee bezwaren op :<br />
1°. dat <strong>de</strong> Kaneelsmaak op zich zelf niet bepaald aangenaam<br />
is en 2°. dat Kaneel aanleiding geeft tot obstructie.<br />
Na herhaal<strong>de</strong> proefnemingen is het ons echter gelukt,<br />
bei<strong>de</strong> bezwaren op te heffen, en wel door toevoeging van<br />
verschillen<strong>de</strong> krui<strong>de</strong>n, die tevens voor <strong>de</strong> maag hoogst<br />
nuttig en <strong>de</strong>r gezondheid bevor<strong>de</strong>rlijk zjjn; zij neutraliseeren<br />
het obstructieve van het Kaneel en geven tevens aan <strong>de</strong><br />
Likeur een aangenamen smaak, waardoor zij zeer zeker<br />
haren weg zal vin<strong>de</strong>n en in geen enkel goed geor<strong>de</strong>nd<br />
huishou<strong>de</strong>n behoort te ontbreken; daarbjj is <strong>de</strong> prijs zoodanig<br />
gesteld, dat zij on<strong>de</strong>r ie<strong>de</strong>rs bereik valt.<br />
Aangezien Ceylon-Kaneel alle ziekte-kiemen doodt, is<br />
<strong>de</strong>ze Likeur dus met succes aan te wen<strong>de</strong>n als voorbehoedmid<strong>de</strong>l<br />
<strong>tegen</strong> Influenza, Cholera, Typheuse koortsen en<br />
Berri-Berri. Z|j stilt bjjna onmid<strong>de</strong>llijk buikpnn en is<br />
daarom ook voor <strong>de</strong> tropen bijzon<strong>de</strong>r aan te bevelen.<br />
Over <strong>de</strong> <strong>tegen</strong>woordig in Europa heerschen<strong>de</strong> influenza<br />
<strong>de</strong>elt <strong>de</strong> Weener Hoogleeraar Nothnagel o a. het volgen<strong>de</strong><br />
me<strong>de</strong> :<br />
„Met het oog op hare geschie<strong>de</strong>nis kunnen wjj ook nu<br />
verwachten, dat <strong>de</strong> epi<strong>de</strong>mie geduren<strong>de</strong> enkele jaren terugkomt.<br />
Zij trad gewoonlijk geduren<strong>de</strong> 3 à 4 jaren met groote<br />
hevigheid op".<br />
Het voortdurend gebruik van <strong>de</strong>ze Likeur is dus zeer aan<br />
te ra<strong>de</strong>n; door kin<strong>de</strong>ren wordt ze gebruikt met mineraalwater.<br />
Daar alleen het echt Ceylon-Kaneel het microbendoo<strong>de</strong>nd<br />
vermogen bezit, wachte men zich voor namaak en eische<br />
ons gerechteljjk ge<strong>de</strong>poneerd Fabrieksmerk."<br />
Aleivijn's haver stroo-pastilles, het eenige merk<br />
door verschillen<strong>de</strong> geneeskundigen hier te lan<strong>de</strong><br />
aanbevolen <strong>tegen</strong> influenza enz.<br />
AUurijn's zuiverberei<strong>de</strong> Stokholmer teer, geen mid<strong>de</strong>l<br />
dat beter en sneller helpt <strong>tegen</strong> influenza.<br />
(Wat men dan nog met 's mans haverstroo te doen<br />
heeft begrijpen wij niet, Red.) •<br />
Krachtdadig heilmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> influenza, wettig<br />
ge<strong>de</strong>poneer<strong>de</strong> Haarlemmerolie. Men wachte zieh voor<br />
<strong>de</strong> talrijke namaaksels. (Welzeker ! Red.)<br />
Men ziet : er is keuze genoeg en ... er is nog<br />
meer voorraad. Men zou waarlijk huiverig wor<strong>de</strong>n<br />
influenza te krijgen , al was 't alleen om <strong>de</strong> verlegenheid<br />
waarin men gebracht wordt om juist het<br />
onfeilbaarste on<strong>de</strong>r al die onfeilbare, wettig ge<strong>de</strong>poneer<strong>de</strong><br />
heilmid<strong>de</strong>len uit te vin<strong>de</strong>n.<br />
Maar — scherts ter zij<strong>de</strong> — is 't niet bedroevend<br />
dat daar, waar na ernstig en herhaald on<strong>de</strong>rzoek,<br />
<strong>de</strong> wetenschap nog geenszins het laatste<br />
woord heeft gesproken in <strong>de</strong> quaestie van het voorkomen<br />
of genezen van influenza, <strong>de</strong> eerste <strong>de</strong> beste<br />
zijn waar maar, zon<strong>de</strong>r eenig voorbehoud, als het<br />
beste geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> die ziekte aanprijst?<br />
En is het niet treurig, dat zoo iets maar onbelemmerd<br />
hier te lan<strong>de</strong> kan geschie<strong>de</strong>n tot scha<strong>de</strong><br />
van gezondheid en beurs <strong>de</strong>r zieken?<br />
Correspon<strong>de</strong>ntie.<br />
Als nieuw lid is toegetre<strong>de</strong>n:<br />
<strong>de</strong> heer W. Tright, apotheker te Zalt-Bommel.<br />
Dr. B. te G. Het door u bedoel<strong>de</strong> mid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> caries<br />
enz, is ons onbekend. Wees zoo goed het, zoo mogelijk met<br />
<strong>de</strong> gebruiksaanwijzing, te zen<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong>n Secretaris-penningmeester<br />
onzer Vereeniging.<br />
Dr. S. te D. De „Poitrine Déesse" zullen wij nog voorloopig<br />
ongemoeid laten, zoolang <strong>de</strong> pillen niet in onze<br />
Ne<strong>de</strong>rlandsche bla<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n aangekondigd. De mid<strong>de</strong>len<br />
in die bla<strong>de</strong>n geannonceerd geven ons nog <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n vol.<br />
Dr. W. J. A. te JB. De zalf en pleister zijn in on<strong>de</strong>rzoek.<br />
In<strong>de</strong>rdaad Rotterdam is wel rijk aan dat soort van o.i. zeer<br />
scha<strong>de</strong>lijke kwakzalvers. Reeds meermalen hebben wij <strong>tegen</strong><br />
hen gewaarschuwd en zullen het opnieuw doen, zoodra het<br />
thans ingestel<strong>de</strong> on<strong>de</strong>rzoek is af'geloopen. Uwe me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen<br />
zullen ons daarbjj goed van pas komen.<br />
v. d. G. te K. Hartelijk dank voor <strong>de</strong> toezending <strong>de</strong>r<br />
berichten ; wij hou<strong>de</strong>n ons zeer aanbevolen. Het verbod van<br />
<strong>de</strong>n verkoop van Richter's mid<strong>de</strong>len in Oostenrijk is reeds<br />
in het vorig no. me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld.<br />
Dr. P. te H. Die poe<strong>de</strong>rs <strong>tegen</strong> epilepsie znn behan<strong>de</strong>ld<br />
in het Maandblad van April 1882; <strong>de</strong> gebruiksaanwijzing<br />
daar vermeld, komt juist overeen met die, welke gij ons<br />
toezendt. Zij bestaan uit Pulv. rad. Dictamni alb. en<br />
Pulv. Bhizom. Zedoariae, zooals u bekend is, twee geheel<br />
verou<strong>de</strong>r<strong>de</strong> geneesmid<strong>de</strong>len, verou<strong>de</strong>rd, omdat het gebleken<br />
is, dat zjj geheel onwerkzaam zijn <strong>tegen</strong> vallen<strong>de</strong> ziekte.<br />
Oorspronkelijk wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ze poe<strong>de</strong>rs door <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n van<br />
een achtenswaardige familie, in goed vertrouwen, gratis aan<br />
<strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs verstrekt, doch later zijn zjj, door an<strong>de</strong>ren, op<br />
kwakzalverachtige wijze <strong>tegen</strong> hoogen prijs verkocht. Iets<br />
wat men meer ziet.<br />
P. A. te A. Uw vraag is niet zoo gemakkelijk te beantwoor<strong>de</strong>n.<br />
Gensingwortel is in<strong>de</strong>rdaad een geneesmid<strong>de</strong>l,<br />
in China in gebruik en een likeurtje van <strong>de</strong>zen wortéTls^<br />
wij hebben het nog niet geproefd, misschien zeer smakelijk.<br />
Doordat <strong>de</strong> fabrikant echter die likeur, op gezag van een<br />
zekeren PROF. VAN WAGNEB als een „hygiënisch maagmid<strong>de</strong>r"<br />
aanbeveelt, betreedt hij het glibberige pad <strong>de</strong>r kwakzalverij.<br />
Daarom komen wjj er misschien later op terug.<br />
S. P. te L. Dank voor <strong>de</strong> toezending. Uwe verontschuldiging<br />
wordt gaarne aangenomen.<br />
Mej. J. v. d. P. te L. Wanneer wij aan uw verzoek vol<strong>de</strong><strong>de</strong>n,<br />
dan zou<strong>de</strong>n wij juist datgene doen, wat wjj in <strong>de</strong><br />
kwakzalvers zoo zeer veroor<strong>de</strong>elen, n.l. raad geven per brief<br />
<strong>tegen</strong> een of an<strong>de</strong>re ziekte, zon<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n patiënt gezien en<br />
<strong>de</strong> oorzaak van <strong>de</strong> kwaal on<strong>de</strong>rzocht te nebben. Daarenboven<br />
betwijfelen wjj geen oogenblik dat uw geneesheer,<br />
die u gezien heeft, u <strong>de</strong>n besten raad heeft gegeven. Niet<br />
alle kwalen kunnen verholpen wor<strong>de</strong>n en een wel<strong>de</strong>nkend<br />
geneesheer zal dit ook niet beweren; dit doen alleen <strong>de</strong><br />
kwakzalvers.<br />
— Juist vóór het ter perse gaan van dit blad ontvangen<br />
wij een brochure van onzen ijverigen me<strong>de</strong>werker, <strong>de</strong> heer<br />
WILLEM P. OVEBHOFF te Haarlem, getiteld : „Onwaardige<br />
Sequah-hul<strong>de</strong> ! Een woord van protest naar aanleiding<br />
eener door <strong>de</strong> Rotterdamsche af<strong>de</strong>eling van <strong>de</strong> Vereeniging<br />
„<strong>de</strong> Dageraad" uitgegeven brochure, getiteld: „Sequah en<br />
<strong>de</strong> Dageraad" Wjj bevelen dit protest zeer ter lezing aan.<br />
— Uitvoerige me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen omtrent het proces van<br />
Davenport <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Vereeniging zullen na <strong>de</strong> uitspraak ,<br />
dus in het volgend nommer, wor<strong>de</strong>n opgenomen.<br />
— Voor „Herhaal<strong>de</strong> Waarschuwingen" is ook ditmaal<br />
geen plaats.<br />
It E RS TE I, IjMOTCh,<br />
In het Maartnommer korat op <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> bladzij<strong>de</strong>, lste<br />
kolom on<strong>de</strong>raan, een uitdrukking voor, die tot misverstand<br />
aanleiding kan geven. Achter <strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n „zjjn bonhommie,<br />
znn geestigheid, zjjn welsprekendheid" staat „(stijl Han<strong>de</strong>lsblad)".<br />
De bedoeling is dat het Han<strong>de</strong>lsblad in zijn nommer<br />
van 18 October 1891 <strong>de</strong>n kwakzalver <strong>de</strong>ze eigenschappen<br />
toeken<strong>de</strong>.