1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
wel is waar niet zoozeer tot <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>lsstand behooren<br />
als dat zij het publiek door hunne geraffineer<strong>de</strong> bedriegergen<br />
mislei<strong>de</strong>n. Het zijn ROMAN WEISSMANN te SUshof<br />
en, <strong>de</strong> fabrikant van het beroertewater, en R. MOHR-<br />
MANN te Berlijn, die zich uitgeeft voor Untworm-Yerdrijver.<br />
„ Bei<strong>de</strong> individuen zoeken zoowel door uitgebrei<strong>de</strong><br />
annonces, als door vervalschte of op listige wijze afhandig<br />
gemaakte aanbevelingen van geneesheeren of zelfs van<br />
vorstelijke personen hunne geheimmid<strong>de</strong>len aan <strong>de</strong>n man<br />
te brengen.<br />
„ Daar<strong>tegen</strong>over moet het waarheidslievend publiek<br />
opmerkzaam gemaakt wor<strong>de</strong>n op het feit dat <strong>de</strong> heer<br />
„Arzt" MOHRMANN reeds meermalen ongezochte kennis<br />
heeft gemaakt met het „Berliner Polizeipräsidium''dat,<br />
na beboeting van gemeld en heer, in het openbaar liet<br />
bekend maken, dat men hier met een afzetter van <strong>de</strong><br />
ordinairste soort te doen had.<br />
„Op waardige wijze sluit zich <strong>de</strong> kwakzalver WEISMANN<br />
aan <strong>de</strong>zen „collega" aan. Door bekendmaking van hetzelf<strong>de</strong><br />
„Polizeipräsidium" werd vastgesteld, dat het door<br />
W. in alle bla<strong>de</strong>n als onfeilbaar mid<strong>de</strong>l aanbevolen<br />
beroertewater, niets an<strong>de</strong>r is(*) dan water met een beetje<br />
arnica-tinctuur, dat, in plaats van 8 Mark, hoogstens<br />
20 Pfg. waard is !<br />
„Wij wenschen van harte dat gy ook zulke „Schwindler"<br />
met kracht zult te lijf gaan ; gij zult daarme<strong>de</strong><br />
een verdienstelijk werk verrichten.<br />
(w. g.) Staatskanzlei <strong>de</strong>s Kanton's Thurgau."<br />
(*) Wg hebben het reeds herhaal<strong>de</strong> malen vermeld.<br />
RED. MBL.<br />
Sequah.<br />
Indien hier of daar een bedrieger opstaat om<br />
<strong>de</strong> goê gemeente door kunstgrepen het geld uit<br />
<strong>de</strong>n zak te kloppen, dan vindt hij altijd een grooter<br />
of kleiner getal goedgeloovige zielen, die zijne<br />
knollen voor citroenen aanzien en <strong>de</strong> leugens en<br />
tastbare onwaarschijnlijkhe<strong>de</strong>n voor goe<strong>de</strong> munt<br />
aannemen. Dit is in hooge mate het geval waar<br />
een kwakzalver optreedt en vooral waar <strong>de</strong> kwakzalver<br />
zoo listig is als Davenport. Doch on<strong>de</strong>r die<br />
eenvoudige en gemakkelijk te bedotten zielen zijn<br />
er steeds eenigen, die ik als een on<strong>de</strong>raf<strong>de</strong>eling met<br />
<strong>de</strong>n naam van „dwazen ;; zou willen betitelen, omdat<br />
zij kwaad wor<strong>de</strong>n op hen, die met kennis van<br />
zaken hun plicht doen, door het publiek <strong>tegen</strong> <strong>de</strong><br />
lagen, listen en leugens van <strong>de</strong>n kwakzalver te<br />
waarschuwen. Zij gevoelen zich in hunne onnoozelheid<br />
geroepen om <strong>de</strong> bestrij<strong>de</strong>rs van <strong>de</strong>n charlatan<br />
op hunne beurt door couranten-artikeltjes te bestrij<strong>de</strong>n<br />
of, omdat zich bij Sequah <strong>de</strong> gelegenheid<br />
daartoe aanbiedt, van <strong>de</strong> tribune van <strong>de</strong>n paljas het<br />
woord tot het volk te richten.<br />
Zoo was het in <strong>de</strong> plaatsen waar Davenport<br />
geweest is, zoo zal het waarschijnlijk zijn in <strong>de</strong><br />
plaatsen waar hij nog zal komen.<br />
In Dordrecht o.a. was het een predikant, in <strong>de</strong>n<br />
Haag <strong>de</strong> heer A. J. RIKO , <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> die in<strong>de</strong>rtijd<br />
door Miss Fay zoo bedot werd, die <strong>de</strong> rol van<br />
beschermer <strong>de</strong>r verdrukte onschuld (een onschuld<br />
notabene door <strong>de</strong> justitie gesignaleerd als een bedrieger)<br />
op zich namen.<br />
Ik acht het daarom niet ongeschikt, ter inlichting<br />
van toekomstige Eigeman's en Riko's, om in het<br />
Maandblad ine<strong>de</strong><strong>de</strong>eling te doen van een open brief,<br />
dien ik aan het adres van <strong>de</strong>n Dordschen collega<br />
<strong>de</strong>s heeren RIKO in het Dordrechtsche Nieuwsblad<br />
geplaatst heb. De aanleiding van mijn schrijven<br />
kan men opmaken uit <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> particuliere correspon<strong>de</strong>ntie,<br />
die Dr. Eigeman merkwaardigerwijze<br />
in <strong>de</strong> Dordsche courant van 1 Febr. heeft laten<br />
afdrukken :<br />
28 Jan. '92.<br />
WélEerwaar<strong>de</strong> heer!<br />
„Uit <strong>de</strong> Dordtsche dagbla<strong>de</strong>n gelezen hebben<strong>de</strong>, dat uop<br />
<strong>de</strong> tribune van <strong>de</strong>n afgezant <strong>de</strong>r Kwakzalversmaatschappij<br />
j „Sequah limited" aanwezig zjjt, <strong>de</strong> vertooningen bijwoont<br />
en door uwe aanwezigheid een zeker cachet geeft in <strong>de</strong><br />
oogen <strong>de</strong>r groote menigte, ben ik zoo vrij u <strong>de</strong> tot nu verschenen<br />
maandbla<strong>de</strong>n onzer Vereeniging te zen<strong>de</strong>n. Wgl<br />
ik on<strong>de</strong>rstel dat u <strong>de</strong> praktijken van <strong>de</strong>n kwakzalver voor<br />
goe<strong>de</strong> munt opneemt, wensch ik u in <strong>de</strong> gelegenheid te<br />
stellen kennis te nemen van hetgeen onze Vereeniging over<br />
hem gepubliceerd beeft.<br />
Ik voeg er tevens een le<strong>de</strong>nlfjst bij, om u <strong>de</strong> overtuiging<br />
te geven, dat <strong>de</strong> Vereeniging alleen ten doel heeft: het<br />
bedrog bfj het verkoopen van dingen als geneesmid<strong>de</strong>len op<br />
sporen en het publiek daarvoor te waarschuwen.<br />
Ik twijfel niet of u zult na aandachtige lezing — ook van<br />
<strong>de</strong> brochure van prof. Treub — tot <strong>de</strong> erkentenis komen,<br />
dat, wie willens of onwillens propaganda maakt voor een<br />
kwakzalver, het algemeen belang in niet geringe mate<br />
schaadt.<br />
De secretaris-penningm.<br />
<strong>de</strong>r Ver. <strong>tegen</strong> <strong>de</strong> Kwakzalver^'<br />
G. B. SCHMIDT".<br />
Waarop Ds. EIGEMAN het volgen<strong>de</strong> antwoordt :<br />
„Den heere G. B, SCHMIDT, secr.-penningm'. <strong>de</strong>r V. t. K.<br />
WélEdéle heer !<br />
„Heb dank voor <strong>de</strong> eer <strong>de</strong>r toezending van <strong>de</strong> stukken,<br />
betrekking hebben<strong>de</strong> op uwe geëer<strong>de</strong> Vereeniging.<br />
Reeds meermalen nam ik van een en an<strong>de</strong>r, mg daarin<br />
bg herhaling me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, belangstellend notitie, tot ik<br />
ein<strong>de</strong>lnk besloot, mjj persoonlijk te gaan overtuigen van <strong>de</strong><br />
behan<strong>de</strong>ling <strong>de</strong>s heeren Davenport; daarvan was ik onlangs<br />
alhier op <strong>de</strong> tribune van nabij ooggetuige.<br />
En wat is het resultaat geweest?<br />
Dat ik on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> behan<strong>de</strong>ling van voornoem<strong>de</strong>n heer<br />
enkelen geheel of ge<strong>de</strong>eltelijk zóó genezen zag, dat ik mg<br />
van harte verblij<strong>de</strong>n kon in <strong>de</strong> leniging <strong>de</strong>r smart dier<br />
ongelukkigen.<br />
Nu vraag ik naturljjk niet: Is Sequah al dan niet een<br />
Kwakzalver; bestaan zjjn „geneesmid<strong>de</strong>len" uit olie,terpentijn<br />
enz., enz.? ook niet: is <strong>de</strong> genezing, door hem teweeg<br />
gebracht, ingebeeld dan niet en van längeren dan wel van<br />
Sorteren duur ? maar eenvoudig : Waarom weten zelfs overigens<br />
zeer bekwame medici het dan door hunne medicijnen<br />
en geneeskundige behan<strong>de</strong>lingen niet zóó ver te brengen,<br />
dat zg het In<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n eenen of an<strong>de</strong>ren patiënt zóó<br />
weten te verlichten, dat hg er, zg het dan ook maar een<br />
wijle, van ontslagen is?<br />
Zie, zóó re<strong>de</strong>neer ik nu als leek; en ik kan nu eenmaal<br />
niet helpen, dat ik mij, na al wat ik zag, gedrongen voel,<br />
om zóó te big ven re<strong>de</strong>neer en, tegelijk vastelijk overtuigd,<br />
dat ook on<strong>de</strong>r het etiquet van medische geleerdheid veel<br />
verkocht en toegediend wordt, dat alles behalve <strong>de</strong>n toets<br />
kan doorstaan.<br />
Toen ik onlangs van <strong>de</strong> tribune tot het volk sprak, stipte<br />
ik dit laatste eerbiedshalve niet aan, maar kon intusschen<br />
niet nalaten er met al wat aan en in mg was, op te wijzen,<br />
dat Sequah dingen <strong>de</strong>ed, die in waarheid <strong>de</strong>r lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong><br />
menschneid ten goe<strong>de</strong> kwamen: hy scheen te kunnen wat<br />
overigens bekwame geneesheeren niet vermochten, terwgl<br />
<strong>de</strong>n laatsten we<strong>de</strong>rom gaven geschonken waren, die Sequah<br />
niet ten <strong>de</strong>el waren gevallen; daarom had men bei<strong>de</strong>n te<br />
waar<strong>de</strong>eren, vooral met het oog op het effect dat hun behan<strong>de</strong>ling<br />
sorteer<strong>de</strong>.<br />
Ziedaar u onbewimpeld mgn gevoelen me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld.<br />
Meen echter niet, dat ik geloof dat Sequah's geneesmid<strong>de</strong>l,<br />
daarom nog een Panacé is; evenmin, dat ik het, als bezadigd<br />
Hollan<strong>de</strong>r, opheb met al <strong>de</strong> „praal" (?) die hij op zijn<br />
zendingsreis ten toon stelt ; laten doctoren en hoogleeraren<br />
het op dit punt even ver brengen, als hig het brengt, en ik<br />
zal m|j ook op dit punt in <strong>de</strong>n vooruitgang <strong>de</strong>r medische<br />
wetenschap van harte verblij<strong>de</strong>n.<br />
Met verschuldig<strong>de</strong> gevoelens van hoogachting,<br />
Uw. dw. dr.,<br />
JACOB EIGEMAN, Herv. pred.<br />
Dordrecht, 29 Jan. '92."<br />
Ik plaatste toen ein<strong>de</strong> Februari on<strong>de</strong>rstaand open<br />
schrijven in het Dordsche Nieuwsblad :<br />
„Open brief aan Ds. JACOB EIGBMAN, herv. pred. te Dordrecht.<br />
WélEerwaar<strong>de</strong> heer!<br />
BNu <strong>de</strong> Sequah-roes ook voor Dordrecht voorbg is, acht<br />
ik <strong>de</strong>n tgd gekomen om dit open schrijven tot u te richten<br />
wijl er nu geen gevaar meer bestaat dat <strong>de</strong> agent <strong>de</strong>r<br />
Sequah-Maatschappij Davenport zijne vurige bewon<strong>de</strong>raars<br />
zal verbie<strong>de</strong>n om bg personen, die hem onaangenaam zgn,<br />
<strong>de</strong> glazen in te werpen, iets wat in meer<strong>de</strong>re plaatsen reeds<br />
het geval is geweest, terwgl het resultaat van dat verbod<br />
hetzelf<strong>de</strong> was als wat men verkrijgt wanneer men een varken,<br />
door het aan <strong>de</strong>n staart te trekken, achteruit wil doen gaan.<br />
Den 28 Jan. 11. zond ik u een schrgven, waarop u <strong>de</strong>n<br />
29sten antwoord<strong>de</strong>, terwgl bei<strong>de</strong> brieven door u aan <strong>de</strong><br />
Dordrechtsche Courant ter opname gezon<strong>de</strong>n wer<strong>de</strong>n (waarom?)<br />
en <strong>de</strong>n lsten Febr. vond men ze dan ook in dat blad.<br />
Den 29sten Jan. zond ik u nog een twee<strong>de</strong>n brief, vermoe<strong>de</strong>lijk<br />
door u <strong>de</strong>n 30sten ontvangen, waarin ik uitvoerig<br />
in het licht stel<strong>de</strong> in welk opzicht uw leekenoor<strong>de</strong>el, naar<br />
mgn oor<strong>de</strong>el als leek — niet juist was.<br />
Ik vestig<strong>de</strong> daarin uwe aandacht vooral op het bedrog<br />
door Davenport in praktgk gebracht, door een mengsel van<br />
olie en terpentgn en een rabarberaftreksel, soms met, soms<br />
zon<strong>de</strong>r aloë, voor een <strong>de</strong>rtig kwalen, waaron<strong>de</strong>r zeer ernstige,<br />
aan te bevelen, alléén met het doel om voor elk fleschje<br />
f 1.25 te ontvangen. Ik zond u <strong>de</strong> brochure van Prof. Treub,<br />
opdat u zoudt kunnen lezen, wat er van dat genezen aan<br />
is, en hoe won<strong>de</strong>rlijk <strong>de</strong> lij<strong>de</strong>rs — namelgk zg die ter<br />
goe<strong>de</strong>r trouw zgn — over hunne genezing kunnen <strong>de</strong>nken.<br />
Gg hadt daarin kunnen lezen dat een lij<strong>de</strong>r aan heupgewrichtsontsteking<br />
verklaar<strong>de</strong> <strong>de</strong> pgn geheel kwijt te zijn,<br />
maar precies op <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> plaats een nieuwe pgn gekregen<br />
te hebben.<br />
Ik wees u in dat schrgven op het misdadige om olie en<br />
terpentgn voor <strong>de</strong> gevaarlijke keelontsteking aan te ra<strong>de</strong>n<br />
en zoodoen<strong>de</strong> moe<strong>de</strong>rs, wier kin<strong>de</strong>ren croep kregen, er toe<br />
te brengen eerst <strong>de</strong> Sequah-oil te beproeven om ten slotte<br />
toch een geneesheer te halen en dan het vonnis tehooren:<br />
aan uw kind is niets meer te doen, het is te laat !<br />
Ik gaf u in dat schrgven <strong>de</strong>n raad om met voorlichting<br />
van een medicus <strong>de</strong> door Davenport zoogenaamd genezenen<br />
te controleeren.<br />
Ik <strong>de</strong>el<strong>de</strong> u daarin me<strong>de</strong> dat <strong>de</strong> arme Rotterdamsche<br />
<strong>de</strong>urwaar<strong>de</strong>r, die als zenuwlg<strong>de</strong>r meen<strong>de</strong> door Davenport<br />
van zgn ongeneeslijke kwaal in Juli 11. genezen te zijn en<br />
zich zelfs een openbare dankbetuiging door <strong>de</strong>n kwakzalver<br />
had laten ontnemen, we<strong>de</strong>r ingestort was en zich nu nog<br />
ellendiger bevond da a te voren, daar zijn hoop op genezing<br />
bitter teleurgesteld was. (De heer Lach is se<strong>de</strong>rt na een<br />
ellendig lij<strong>de</strong>n aan zgn ou<strong>de</strong> kwaal overle<strong>de</strong>n.)<br />
Ik wees u er ook op dat, indien <strong>de</strong> Sequah-Company<br />
voorgaf alleen rheumatiek te kunnen genezen, men er dan<br />
uit een bloot humanistisch standpunt vre<strong>de</strong> me<strong>de</strong> zou kunnen<br />
hebben, doch dat dit <strong>de</strong> Engelsche kwakzalverg-company<br />
te weinig geld zou opleveren en dat daarom Davenport <strong>de</strong><br />
mid<strong>de</strong>len <strong>tegen</strong> ruim twee dozijn ziekten moest aanbevelen<br />
wat hem juist tot een leugenaar stempelt.<br />
Ik wees er u op dat u als leek een oor<strong>de</strong>el vel<strong>de</strong>fc over<br />
<strong>de</strong> geneesheeren, omdat enkelen u niet hebben kunnen<br />
voldoen, maar ock dat u als leek iets onmogelijks en ondoordachte<br />
eischte, nl. dat <strong>de</strong> geneeskun<strong>de</strong> alles moest kunnen<br />
genezen.<br />
Ik wees er op wat voor lie<strong>de</strong>n <strong>de</strong> geneesheer en <strong>de</strong><br />
apotheker waren, die tot het gevolg van Davenport be<br />
hoor<strong>de</strong>n en dat een goe<strong>de</strong> zaak nooit zulke menschen zou<br />
ebruiken zooals dat e<strong>de</strong>l drietal, Davenport, Doeff en<br />
ttütterheim. Dat schrijven is door u niet aan <strong>de</strong> D. C. gezon<strong>de</strong>n, en<br />
terecht, want er ston<strong>de</strong>n nog an<strong>de</strong>re me<strong>de</strong><strong>de</strong>elingen in betreffen<strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> bovengenoem<strong>de</strong> personen die u bg openbaarmaking<br />
in gevaar brachten, om met een proces wegens hoon<br />
en smaad lastig gevallen te wor<strong>de</strong>n.<br />
Toch had ik van u verwacht dat gg, als rechtvaardig,<br />
eerlgk man, wien het alleen om <strong>de</strong> zaak en niet om bgoogmerken<br />
te doen is, in <strong>de</strong> D. C. van 1 Febr. een kort<br />
woord hadt toegevoegd, <strong>de</strong> hoofdpunten van mgn schrgven<br />
vermel<strong>de</strong>n<strong>de</strong>. »Hfr'<br />
Doch ook nog in an<strong>de</strong>r opzicht bedroog ik mg in u.<br />
Na <strong>de</strong> plaatsing <strong>de</strong>r brieven hoor<strong>de</strong> en ^vernam ik in<br />
eenige dagen niets meer van u. Dit <strong>de</strong>ed mg <strong>de</strong>nken: Ds.<br />
Eigeman heeft ingezien welk kwaad hg aan het algemeen<br />
belang toebrengt, door een kwakzalver als_ Davenport voor<br />
<strong>de</strong>n volke te verheerlijken. Doch spoedig_zag ik mijne<br />
dwaling in. In <strong>de</strong> laatste dagen van het verblijf <strong>de</strong>r Sequahtroep<br />
te D. las ik in <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n dat gg <strong>de</strong> quasi-milddadigheids-m<br />
aaltij<strong>de</strong>n mei gebed bgstondt, dat gg het publiek het<br />
geloof wil<strong>de</strong>t opdringen dat Davenport een godsgezant was<br />
en dat gg aan het graf van Stütterheim een re<strong>de</strong> hebt gehou<strong>de</strong>n.<br />
Ik ben niet met <strong>de</strong> Dordsche toestan<strong>de</strong>n bekend, maar<br />
wanneer uwe verklaringen en uw optre<strong>de</strong>n in <strong>de</strong>ze zaak niet<br />
door bgoogmerken geprovoceerd, maar eerlgk en oprecht en<br />
uit een me<strong>de</strong>lg<strong>de</strong>nd menschenhart voortgekomen zgn — en<br />
dit moet ik on<strong>de</strong>rstellen — dan hebt gg <strong>de</strong>n bal <strong>de</strong>erlijk<br />
misgeslagen en uw publiek we<strong>de</strong>r jaren achteruitgebracnt<br />
in het rationeel geloof aan geneesmid<strong>de</strong>len en genezen.<br />
Het is algemeen bekend — ook gg hebt het kunnen<br />
lezen — dat Davenport te Roozendaal en te F otterdam «tfer<br />
onnen is als bedrieger op te tre<strong>de</strong>n en dat hij in Rotter<br />
fam alleen die humane menschlieven<strong>de</strong> man was, wanneer<br />
er zich veel publiek in <strong>de</strong> zaal bevond; 's morgens vooral,<br />
in <strong>de</strong> besloten zittingen, was hg geheel en al l'homme<br />
d'affaires, die maar zooveel mogelijk geld van <strong>de</strong> arme lg<strong>de</strong>rs<br />
naar zich toehaal<strong>de</strong> en ze na een diagnose van een, twee_<br />
of drie secon<strong>de</strong>n met tal van fleschjes wegzond, nadat zg<br />
daarvoor eerst-flink wat rijksdaal<strong>de</strong>rs geofferd had<strong>de</strong>n. En<br />
zoudt u nu <strong>de</strong>nken dat Davenport, die in Breda en Bergenop-Zoom<br />
door <strong>de</strong> justitie gesignaleerd werd als een opliehför,<br />
een bedrieger, een schurk, op zgn reis naar Dordrecht nu<br />
in eens een braaf mensch is gewor<strong>de</strong>n, zoodat gij, u plaatsen<strong>de</strong><br />
op het god<strong>de</strong>lijk standpunt van te kunnen on<strong>de</strong>rkennen<br />
het absoluut goe<strong>de</strong> van het absoluut kwa<strong>de</strong>, hem in het<br />
openbaar <strong>de</strong>n titel van godsgezant geeft? Mij dunkt, het<br />
gelaat van Davenport moet, toen hu het eerst dien titel<br />
hoor<strong>de</strong>, onbeschrijfelijk guitig geweest zgn, en hg zal, dunkt<br />
mij, als hij eenmaal weer ons land verlaten heeft, van alle<br />
Ne<strong>de</strong>rlan<strong>de</strong>rs <strong>de</strong> herinnering aan u zeer zeker het langst<br />
bewaren.<br />
Uw optre<strong>de</strong>n aan het graf van Stütterheim bewijst zonneklaar,<br />
noe moeielijk uwe positie was. De heele grafre<strong>de</strong><br />
was een re<strong>de</strong> zon<strong>de</strong>r zin, waarin dui<strong>de</strong>lijk te bemerken was,<br />
dat gg die alleen hieldt op verzoek van Davenport, die u<br />
slechts als reclamebord gebruikte en zelf stilletjes wegbleef.<br />
Elk verstandig mensch zal zeggen: liever hon<strong>de</strong>rdmaal<br />
zon<strong>de</strong>r re<strong>de</strong> begraven, dan éénmaal met zulk eene.<br />
Ik herhaal het nogmaals: ik schrijf uw optre<strong>de</strong>n toe aan<br />
overgroote ingenomenheid met <strong>de</strong>n verdacht milddadige, als<br />
het voor<strong>de</strong>el op kan brengen alleen humanen kwakzalven<br />
want an<strong>de</strong>rs moet ik <strong>de</strong>nken aan het ou<strong>de</strong> versje van Braga 1<br />
Memet ipsum adorabo,<br />
Vos vestraque jj.. likkabo.<br />
Om <strong>de</strong>n wille van <strong>de</strong> smeer,<br />
Et pro symbolo kiezabo:<br />
Lik je mij, ik lik je weer.<br />
Met verschuldig<strong>de</strong> gevoelens,<br />
Uw Dr.,<br />
26 Febr. '92. G. B. SCHMIDT.<br />
Op dit schrgven heeft Ds. EIGEMAN natuurlijk<br />
niet geantwoord. G. B. S.<br />
Feiten — <strong>tegen</strong>over beweringen van<br />
Sequah en zyne vrien<strong>de</strong>n.<br />
Het volgen<strong>de</strong> »ter waarschuwing":' wie zich aan<br />
een an<strong>de</strong>r spiegelt, spiegelt zich zacht!<br />
In <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring van <strong>de</strong> af<strong>de</strong>eling Dordrecht<br />
e. O. <strong>de</strong>el<strong>de</strong> <strong>de</strong> Voorzitter <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> feiten me<strong>de</strong>,<br />
waarbij hij zgn leedwezen uitsprak door zijn ambtseed<br />
genoodzaakt te zgn enkele namen te verzwijgen:<br />
„Een Rotterdammer lij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> aan tabes dorsalis<br />
— door Sequah <strong>tegen</strong> rheumatiek behan<strong>de</strong>ld —<br />
is, na hevig lij<strong>de</strong>n en na vooraf als dankbaar<br />
„genezene" Sequah's lof per advertentie verkondigd<br />
te hebben, overle<strong>de</strong>n.<br />
Een an<strong>de</strong>r had tuberculose aan <strong>de</strong> knie; door<br />
het hevig wrijven wer<strong>de</strong>n <strong>de</strong> tuberkels — die, daar<br />
gelocaliseerd, wel te verwij<strong>de</strong>ren zou<strong>de</strong>n geweest<br />
zgn — door het geheele lichaam gedreven ; <strong>de</strong> man<br />
stierf aan tuberculeuse longontsteking.<br />
S. G. SCHNEIDER, oppasser in het krankzinnigengesticht<br />
te Dordrecht, van wiens genezing zooveel<br />
ophef is gemaakt, heeft zijn ontslag gevraagd, daar<br />
hij niet meer in staat is iets meer te doen.<br />
Daarop toon<strong>de</strong> spreker FRANS VAN DE GRAAF,<br />
wonen<strong>de</strong> Mijl 210 te Dordrecht, tuinman, die wèl<br />
rheumatiek had, doch bij wien, tengevolge <strong>de</strong>r te<br />
krachtige inwrijvingen op eene Sequah-séance \<br />
zennwontaarding was ontstaan. De eenvoudige man<br />
begreep <strong>de</strong> tot hem gerichte vragen maar half,<br />
doch het resultaat zijner verklaring kwam hierop<br />
neer: dat hg rheumatiek had in 't rechterbeen<br />
vau heup tot voet en langzaam voornit ging, tot.