1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
1 - Vereniging tegen de Kwakzalverij
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
„voldoen binnen <strong>de</strong> door <strong>de</strong>n wetgever van 1865 getrokken<br />
„grensljjn, wijziging wil<strong>de</strong>n brengen in die bepalingen<br />
„<strong>de</strong>r wet, die eene consequente toepassing van het beginsel<br />
„in <strong>de</strong>n weg staan"*<br />
Tegen die vrije uitoefening van het beroep van<br />
apotheker, in sommige an<strong>de</strong>re lan<strong>de</strong>n beperkt, heeft<br />
Mr. P. uit het oogpunt van <strong>de</strong> bestrijding <strong>de</strong>r kwakzalverij<br />
ernstige bezwaren. Volgens hem zou <strong>de</strong><br />
kwaal met vrucht bestre<strong>de</strong>n kunnen wor<strong>de</strong>n, wanneer<br />
<strong>de</strong> Staat <strong>de</strong>n kleinhan<strong>de</strong>l in geneesmid<strong>de</strong>len tot zich<br />
trok, wanneer tot het oprichten van staats-apotheken<br />
werd overgegaan. Over <strong>de</strong>ze quaestie, die hare<br />
voor- en <strong>tegen</strong>stan<strong>de</strong>rs heeft, wenschen wij hier ter<br />
plaatse niet uit te wij<strong>de</strong>n ; het zal echter ongetwijfeld<br />
nog lang duren vóór zij ten gunste <strong>de</strong>r<br />
staatsapotheken is beslist. Dit ziet Mr. P. ook<br />
in en daarom gaat hij na of ook op an<strong>de</strong>re wijze<br />
verbetering in <strong>de</strong>n toestand is te brengen.<br />
Vooreerst wordt dan het wetsontwerp van Minister<br />
HEEMSKERK, in 1876 ingediend en nooit behan<strong>de</strong>ld,<br />
in oogenschouw genomen, gewogen, en in vele<br />
opzichten, vooral met het oog op <strong>de</strong>n strijd <strong>tegen</strong><br />
<strong>de</strong> kwakzalverij, te licht bevon<strong>de</strong>n. Die beschouwingen<br />
gaan wij ook met stilzwijgen voorbij, omdat het<br />
wetsontwerp, met zooveel an<strong>de</strong>re, reeds is ingetrokken<br />
en ook omdat <strong>de</strong> vorige Redactie in het<br />
Maandblad van Mei en Juni 1886 haar gevoelen<br />
omtrent het ontwerp heeft meege<strong>de</strong>eld, een gevoelen,<br />
dat op vele punten, met dat van <strong>de</strong>n schrijver van<br />
het proefschrift overeenkomt.<br />
Wij doen dit te eer<strong>de</strong>r, omdat <strong>de</strong> ruimte, waarover<br />
wij te beschikken hebben, beperkt is en wg in 't volgend<br />
no. nog <strong>de</strong> aandacht moeten vestigen op<br />
eenige bepalingen door Mr. PLEIJTE zei ven voorgesteld,<br />
bepalingen, die ge<strong>de</strong>eltelijk zijn ontleend<br />
aan <strong>de</strong> , Aanteekeningen op <strong>de</strong> Regeerings-ontwerpen<br />
tot herziening <strong>de</strong>r geneeskundige wetgeving'' door<br />
Mr. A. B. H. VAN RIJCKEVORSEL.<br />
I (Slot volgt.)<br />
BERICHTEN,<br />
Het reglement van <strong>de</strong> Af <strong>de</strong>eling • Dordrecht en Omstreken,<br />
in <strong>de</strong> af<strong>de</strong>elings-verga<strong>de</strong>ring van 16 November<br />
1891 vastgesteld, is door het bestuur van <strong>de</strong> Vereeniging<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> <strong>Kwakzalverij</strong> goedgekeurd. Het reglement<br />
is geheel van huishou<strong>de</strong>lijken aard.<br />
De vijf<strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring <strong>de</strong>r Af <strong>de</strong>eling ^Dordrecht en<br />
Omstreken" werd op 7 Maart jl. in het café Zahn te<br />
Dordrecht gehou<strong>de</strong>n. In zijn openingsre<strong>de</strong> wees <strong>de</strong><br />
Voorzitter, Dr. F. M. Cowan, er op, dat <strong>de</strong>ze verga<strong>de</strong>- i<br />
ring door het af<strong>de</strong>elingsbestuur was bijeengeroepen om<br />
zich te verantwoor<strong>de</strong>n over zijne passieve houding,<br />
aangenomen tij<strong>de</strong>ns het verblijf van <strong>de</strong>n agent <strong>de</strong>r<br />
Sequah-maatschappij, Davenport, te Dordrecht, omdat<br />
het meen<strong>de</strong> dat, bij <strong>de</strong> bestaan<strong>de</strong> Sequah-vergodingsmanie<br />
een actief optre<strong>de</strong>n slechts tal van onaangenaamhe<strong>de</strong>n<br />
zou hebben uitgewerkt. Eerst na het vertrek<br />
van <strong>de</strong>n kwakzalver dacht men, na grondig on<strong>de</strong>rzoek,,<br />
met zeker succes, <strong>de</strong>n strijd te kunnen en ook te<br />
moeten beginnen.<br />
Naar aanleiding van hetgeen te Dordrecht vertoond<br />
was, wierp <strong>de</strong> Voorzitter een terugblik op <strong>de</strong> jaren<br />
1784 en '85, toen <strong>de</strong> Mesmersche manie aan het woord<br />
was en vergastte daarbij <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring op eene vergelijking<br />
tusschen <strong>de</strong> toestan<strong>de</strong>n van nu en toen, toen<br />
<strong>de</strong> Oostenrijksche kwakzalver, MESMES, Frankrijk met<br />
zijn dierlijk magnetisme liet <strong>de</strong>lireeren, welke beschouwing<br />
werd opgehel<strong>de</strong>rd met tal van illustraties en satires<br />
uit dien tijd, o.a. door photogravures naar origineele<br />
prenten uit <strong>de</strong> collectie van Prof. CHARCOT te Parijs<br />
met bijschriften van GILLES DE LA TOUBETTE.<br />
Te vergeefs werd <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze kwakzalverij gewaarschuwd,<br />
ie<strong>de</strong>reen koos party vóór Mesmer.<br />
De beken<strong>de</strong> Abt HERVIER., door zijne collega's niet<br />
bijzon<strong>de</strong>r vertrouwd, daar hij reeds een paar keer van<br />
overtuiging veran<strong>de</strong>rd scheen te zijn, verkondig<strong>de</strong> openlijk<br />
van <strong>de</strong>n kansel, dat Mesmer een Godsgezant was ;<br />
<strong>de</strong> „lieutenant <strong>de</strong> police" stel<strong>de</strong> er eer in met Mesmer<br />
op vriendschappelijken voet te staan, ja zelfs hem als<br />
gast ten zijnen huize te ontvangen, <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>n staken<br />
Mesmer in <strong>de</strong> hoogte en trachtten achterdocht te zaaien<br />
<strong>tegen</strong> <strong>de</strong> medici, die met opgeruimd gemoed hem toe<br />
kon<strong>de</strong>n roepen: „Les gens que vous tuez, se portent à<br />
merveille."<br />
In één opzicht is Davenport min<strong>de</strong>r handig dan<br />
Mesmer. Laatstgenoem<strong>de</strong> wijd<strong>de</strong> namelijk ie<strong>de</strong>reen in<br />
zijne kunst in, à raison <strong>de</strong> 100 Louis d'or, dat hem het<br />
bagatel van 240,000 Livres opbracht.<br />
Alles verklaaar<strong>de</strong> Mesmer met zijn magnetisme te<br />
kunnen genezen in zijne séances die, (zooals eene, waarschijnlijke<br />
door M. zelf uitgestrooi<strong>de</strong> gravure aantoont)<br />
met muziek wer<strong>de</strong>n opgevroolijkt.<br />
Kanker en organische ziekten waren niet uitgesloten ;<br />
weinig bekommer<strong>de</strong> hij zich om het lot zijner patiënten,<br />
als hij er maar voor<strong>de</strong>el van trok, en dit, wij weten<br />
het, is enorm geweest.<br />
Eerst in het ein<strong>de</strong> van 1785 werd <strong>de</strong>ze bedrieger,<br />
met rijken buit bela<strong>de</strong>n, gedwongen Frankrijk te verlaten.<br />
Een <strong>de</strong>r gravures toont ons <strong>de</strong> gevolgen van zijn<br />
bezoek aan Frankrijk ; in 't mid<strong>de</strong>n zien wij <strong>de</strong> graftombe<br />
van COURT DE GÉBELIN,. schrijver van „Ie mon<strong>de</strong> primitief'<br />
, die, door Mesmer „genezen" zijn<strong>de</strong> van waterzucht<br />
, daaraan overleed. kort nadat hg zijne volkomen<br />
genezing openlijk had geannonceerd. Links <strong>de</strong><br />
graftombe van <strong>de</strong> markiezin DE FLEURY, rechts die<br />
van Mme. LE BLANC, die, kankerlij<strong>de</strong>n<strong>de</strong> evenals <strong>de</strong><br />
vorige, stierven, na vooraf gepubliceerd te hebben,<br />
geheel door Mesmer genezen te zijn.<br />
Hoe het hier met Sequah zal gaan? In <strong>de</strong> laatste<br />
dagen van zijn verblijf te Dordrecht begon zijn zon ook<br />
reeds te tanen en, nu hij vertrokken is, verneemt men<br />
nu en dan van z.g. „genezenen" die blijken of niet<br />
genezen of verergerd te zijn. (Enkele van die gevallen<br />
wor<strong>de</strong>n na<strong>de</strong>r aangeduid; daarop komen wij in een an<strong>de</strong>r<br />
ge<strong>de</strong>elte van dit Maandblad terug). Een viertal „genezenen''<br />
zijn reeds gestorven.<br />
Na <strong>de</strong>ze belangrijke re<strong>de</strong> van <strong>de</strong>n Voorzitter wei<strong>de</strong>n<br />
nog enkele an<strong>de</strong>re zaken besproken. Zoo <strong>de</strong>el<strong>de</strong> <strong>de</strong><br />
secretaris, <strong>de</strong> heer J. M. VAN ELK me<strong>de</strong>, dat een arts te<br />
Dordrecht een brochure in bewerkingjieeft <strong>tegen</strong> Sequah,<br />
om zijne han<strong>de</strong>lingen te ontmaskeren. Ook en vooral<br />
om die re<strong>de</strong>n beveelt het Afd. Bestuur zich aan voor<br />
het ontvangen ^an berichten over Sequah-patiënten,<br />
zoowel goe<strong>de</strong> als kwa<strong>de</strong>, opdat het in <strong>de</strong> gelegenheid<br />
zij een juiste balans te maken.<br />
Hij bericht ver<strong>de</strong>r, dat het bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging,<br />
naar aanleiding van een voorstel <strong>de</strong>r af<strong>de</strong>eling, zich<br />
direct tot <strong>de</strong>n Min. van Justitie zal wen<strong>de</strong>n ter verkrijging<br />
van betere geneeskundige wetten ; hij acht het<br />
wenschelijk, dat daarbij tevens een lid <strong>de</strong>r Twee<strong>de</strong><br />
Kamer in <strong>de</strong>n arm wor<strong>de</strong> genomen, tenein<strong>de</strong> <strong>de</strong>ze zaak<br />
in onze volksver<strong>tegen</strong>woording ter sprake te brengen.<br />
Met <strong>de</strong>zen wensch vereenigt zich <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring.<br />
De heer A. J. A. DE BOSSON geeft in overweging nog<br />
eens bij het Bestuur <strong>de</strong>r Vereeniging aan te dringen<br />
op het plaatsen van contra-advertenties <strong>tegen</strong> sommige<br />
kwakzalvers, en wel vlak on<strong>de</strong>r hunne annonces; hij<br />
Pu b 1 ica t i e van d en G ezon dh eid s r a a d<br />
te Karlsruhe. On<strong>de</strong>r het opschrift „Lunge und<br />
Hals," Brust-und Halslei<strong>de</strong>r'' enz. wordt in vele bla<strong>de</strong>n,<br />
evenals in brochures en strooibiljetten, op kwakzalverachtige<br />
wijze, als geneesmid<strong>de</strong>l <strong>tegen</strong> long-tuberculose<br />
en influenza aanbevolen : <strong>de</strong> Russische Borstthee, verkrijgbaar<br />
bij ERNST WETDEMANN te Liebenburg a. Harz.<br />
De „Russische borstthee" komt geheel overeen met het<br />
vroeger on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam „Homeriana" aanbevolen mid<strong>de</strong>l<br />
en bestaat, zooals reeds vroeger herhaal<strong>de</strong> malen<br />
is vermeld, enkel uit gedroogd Varkensgras of kreupelgras,<br />
(Polygonum aviculare) dat niet alleen in Rusland<br />
maar overal, ook bij ons aan <strong>de</strong>n weg en op akkers en<br />
in tuinen in groote hoeveelheid groeit. Het is te begrijpen<br />
dat <strong>de</strong>ze plant <strong>de</strong> haar toegeschreven geneeskracht<br />
niet toekomt. Da verkoop daarvan blijkt een<br />
exploitatie <strong>de</strong>r zieken te zijn, <strong>de</strong>wijl een behan<strong>de</strong>ling<br />
met het mid<strong>de</strong>l op ongeveer 30 Mark (f 18.—) komt<br />
te staan.<br />
Wij waarschuwen <strong>de</strong>rhalve opnieuw <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>ze exploitatie,<br />
welke <strong>de</strong>s te gevaarlijker is omdat, bij een langdurig<br />
gebruik <strong>de</strong>r mid<strong>de</strong>len, <strong>de</strong> meest kostbare tijd voor<br />
een doelmatige behan<strong>de</strong>ling licht verloren gaat.<br />
Karlsruhe, 30 Jan. 1892. (w. g.) SCHNETZLER.<br />
(w. g.) SIEGRIST.<br />
entreegel<strong>de</strong>n gebeurd (waarvoor dan een f 25 afging<br />
voor reclame-liefdadigheid), zoodat <strong>de</strong> Hagenaars voor<br />
die vertooningen zeer zeker f 6000, zoo niet meer, r<br />
hebbeD opgebracht.<br />
Als Mr. Davenport dit remitteert aan <strong>de</strong> „Sequah-Co.."<br />
te Lon<strong>de</strong>n, en Den Haag verlaat, lacht hij nacuurlijk<br />
al die zotten uit, die hij heeft beetgehad. En zou dan<br />
diezelf<strong>de</strong> Haagsche bevolking niet evengoed een f 6000<br />
bijeenbrengen voor stichting van een pensioenfonds voor<br />
<strong>de</strong> trambeambten, wier hard lot ie<strong>de</strong>r dagelijks ziet en<br />
van wie ie<strong>de</strong>r op zijn beurt diensten geniet ?' '<br />
Te Dordrecht zijn geduren<strong>de</strong> Sequah's verblijf 40.000<br />
fleschjes ingeklaard à f 1.25 per stUjk = f 50.000. Hoe<br />
hoog <strong>de</strong> Sequah-Maatschappij die mid<strong>de</strong>len schat bewijst<br />
wel dit, dat zij <strong>tegen</strong> 7 cts. per stuk zijn ingeklaard.<br />
Een vrouwelijke Sequah uit <strong>de</strong> 18e<br />
eeuw. „Mejuffrouw Ravid, Huisvrouw van' <strong>de</strong>n heer<br />
Bacle, Discipelin van <strong>de</strong>n vermaar<strong>de</strong>n Professor Alers<br />
in Zwitserland, wonen<strong>de</strong> op 't Groenewegje, naast <strong>de</strong>n<br />
heer Van <strong>de</strong>r Spek in 's Hage ('s Gravenhage), maakt<br />
bekend, dat zy een onfeilbaar vegetaal Elixer heeft à<br />
f 2 het Flesje en 10 St. voor <strong>de</strong> Purgatie, ter herstelling<br />
van 18 soorten van Koortsen, Bloedstortingen,<br />
Kin<strong>de</strong>rziekte en Slaapziekte, alsme<strong>de</strong> een onfeilbaar<br />
mid<strong>de</strong>l ter herstelling van Teering, Aanborstigheid,<br />
Zenuwziekte, Scorbutique Ziekten, Jigt, Kanker, Verzweeringen,<br />
Vallen<strong>de</strong> Ziekten, Waterzugt en Po<strong>de</strong>gra<br />
te verdrijven, zon<strong>de</strong>r eenig inwendig mid<strong>de</strong>l te gebruiken.<br />
Zij on<strong>de</strong>rneemt <strong>de</strong> herstelling niet, dan wanneer <strong>de</strong><br />
Patiënten door <strong>de</strong> Artsen opgegeven zijn. ('s Gravenhagse<br />
Vrijdagse Courant van <strong>de</strong>n 25en February 1780".)<br />
(Va<strong>de</strong>rland.)<br />
<strong>Kwakzalverij</strong> aan badplaatsen. Dat er<br />
aan Zwitsersche en Fransche badplaatsen nog veel<br />
kwakzalverij plaats heeft is bekend, Een vermakelijk<br />
staaltje daarvan heeft onlangs te Grasse in Frankrijk<br />
plaats gehad.<br />
Eene dame, die 12 jaren in kin<strong>de</strong>rloozen echt leef<strong>de</strong>,<br />
werd door <strong>de</strong>n badarts aldaar behan<strong>de</strong>ld met het won<strong>de</strong>rvolle<br />
water <strong>de</strong>r va<strong>de</strong>rs van <strong>de</strong>n heiligen berg.<br />
Toen zij drie jaren daarna ook drie kin<strong>de</strong>ren ter<br />
wereld gebracht had, was haar dit te veel en dien<strong>de</strong><br />
heeft daarbij vooral het oog op <strong>de</strong> annonce van het<br />
zij eene aanklacht in <strong>tegen</strong> <strong>de</strong>n badarts, als zou <strong>de</strong>ze<br />
z.g. Beroerte-water van Romann Weismann, welke groote<br />
haar eene te groote dosis van het medicament gegeven<br />
advertentie zoo herhaal<strong>de</strong>lijk <strong>de</strong> plaatselijke bla<strong>de</strong>n<br />
hebben.<br />
ontsiert. Den secretaris wordt opgedragen daarover<br />
Het gerecht sprak weliswaar <strong>de</strong>n arts van <strong>de</strong> aan<br />
nogmaals met het Bestuur te correspon<strong>de</strong>eren.<br />
klacht vrij, doch veroor<strong>de</strong>el<strong>de</strong> hem tot eene boete van<br />
Nadat <strong>de</strong> secretaris nog heeft me<strong>de</strong>ge<strong>de</strong>eld, dat se<strong>de</strong>rt<br />
200 francs wegens kwakzalverij.<br />
1 Januari 7 nieuwe le<strong>de</strong>n waren toegetre<strong>de</strong>n, terwijl<br />
Pharm. General Anzeiger.<br />
3 le<strong>de</strong>n had<strong>de</strong>n bedankt en 2 zich el<strong>de</strong>rs gevestigd,<br />
werd <strong>de</strong> verga<strong>de</strong>ring gesloten.<br />
Men schrijft ons het volgen<strong>de</strong> :<br />
„Het vermoe<strong>de</strong>n is gewettigd dat WINDELINCX het<br />
min<strong>de</strong>r druk heeft, omdat men steeds <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> dankbetuigingen<br />
ziet van genezenen van vóór 4 en meer<br />
jaren terng. Nieuwe willen er maar niet bijkomen.<br />
Ook heeft Enthoven er iets bij moeten zoeken en gevon<strong>de</strong>n<br />
(Centuurbaan), alwaar hij ait een zekere zucht<br />
tot assisteeren nu eens Win<strong>de</strong>lincx, dan we<strong>de</strong>r een Somnambule<br />
assisteert, tot groote verbazing van leeken die<br />
meenen, dat het predicaat : doctor of arts, iemand minstens<br />
het recht geeft zelf uit te komen en zich te kunnen<br />
laten assisteeren"<br />
Fabrieksmerken. Volgens <strong>de</strong> Staatscourant hebben<strong>de</strong><br />
volgen<strong>de</strong> firma's hare fabrieksmerken ge<strong>de</strong>poneerd :<br />
JACOBUS MA ABTEN VIEBTËLHAUSEN, te Rotterdam, voor<br />
Hoest-, Influenza- en Maagpastilles,<br />
WEDUWE CL AAS TILLY, te Haarlem, voor Haarlemmerolie,<br />
en J. DE KONING te Haarlem, han<strong>de</strong>len<strong>de</strong><br />
on<strong>de</strong>r <strong>de</strong> firma C. DE KONING TILLY voor Haarlemmerolie.<br />
Nu kan men gerust aan 't slikken gaan ! ! Lastig<br />
wordt echter <strong>de</strong> vraag, welke soort van ge<strong>de</strong>poneer<strong>de</strong><br />
Haarlemmerolie men nu wel moet gebruiken, welke <strong>de</strong><br />
beste is? Uit wanhoop moest men het gebruik in<br />
't geheel maar achterwege laten.<br />
Een attest van ROMAN WEISMANN en R. MOHBMANBT,<br />
dat zij niet zullen laten overdrukken. Van welwillen<strong>de</strong><br />
Wat <strong>de</strong> vertooningen van Sequah in <strong>de</strong>n Haag op zij<strong>de</strong> werd ons toegezon<strong>de</strong>n : „ Confi<strong>de</strong>ntial Schweizerisches<br />
brachten. De schrijver van <strong>de</strong> „Brieven uit <strong>de</strong> Resi Han<strong>de</strong>lsblatt, een orgaan, dat o;a. on<strong>de</strong>r <strong>de</strong>n naam van<br />
<strong>de</strong>ntie" in het Nieuws van <strong>de</strong>n Dag van 28 Maart B Schwarze Tafel" ook een rubriek bevat waarin <strong>tegen</strong><br />
jl., han<strong>de</strong>len<strong>de</strong> over het pensioenfonds voor <strong>de</strong> trambe afzetters gewaarschuwd wordt.<br />
ambten en er op wijzen<strong>de</strong> dat daarvoor geld noodig Uit het nommer in ons bezit blijkt, dat een exemplaar<br />
is, gaat daarna aldus voort:<br />
van „Confi<strong>de</strong>ntial ook was toegezon<strong>de</strong>n aan <strong>de</strong>n Rédacteur<br />
„ Doch wat nood ! Meent men, dat dit er bij <strong>de</strong> Hage van het „Amtsblatt für <strong>de</strong>n kanton Thurgau" met<br />
naars op aankomt! Loop heen! Kijk dan maar eens verzoek <strong>de</strong> bedoel<strong>de</strong> waarschuwingen daaruit over te<br />
naar <strong>de</strong> middag- en avondvoorstellingen van <strong>de</strong>n be nemen.<br />
roem<strong>de</strong>n Mr. Davenport, met zijne ongeëvenaar<strong>de</strong> dubbele De redactie maakte bezwaar daartoe over te gaan,<br />
salto-mortales op het ongeza<strong>de</strong>l<strong>de</strong> paard : „Populariteit." omdat slechts me<strong>de</strong>doelingen, ambtshalve ingezon<strong>de</strong>n,<br />
Ongerekend <strong>de</strong> hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n fleschjes, die op geheimzinnige wer<strong>de</strong>n opgenomen, maar voeg<strong>de</strong> bij haar antwoord het<br />
wijze wor<strong>de</strong>n verkocht en waarvoor <strong>de</strong> „Sequah-Com- volgen<strong>de</strong>, dat ook voor <strong>de</strong> lezers van ons Maandblad<br />
pany" 25 stuivers per stuk opstrijkt, heeft die open niet van belang ontbloot is.<br />
bare masseur nu een 30-tal dagen achtereen telkens „De on<strong>de</strong>rgeteeken<strong>de</strong> wil niet in gebreke big ven, uw<br />
een volle zaal gehad, minstens een f 250 daags aan aandacht te vestigen op twee buitenlandsche firma's, dia