In de tuin van de dood
In de tuin van de dood
In de tuin van de dood
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
12<br />
HASSELT - Eenmaal <strong>dood</strong> kun je niet meer onsterfelijk<br />
wor<strong>de</strong>n. Maar het internet heeft daar veran<strong>de</strong>ring in<br />
gebracht. Mensen vereeuwigen hun dierbaren met<br />
foto’s, gedichten of virtuele grafmonumenten op het<br />
wereldwij<strong>de</strong> web. Vooral jongeren hebben op het net<br />
zo hun eigen manier gevon<strong>de</strong>n om hun familiele<strong>de</strong>n<br />
of vrien<strong>de</strong>n te laten ver<strong>de</strong>r leven.<br />
Netwerksites zijn voor heel wat<br />
jongeren dé plaats om nieuwe<br />
vriendschappen te sluiten - vaak<br />
met mensen die ze in het dagelijks<br />
leven nooit zullen zien. Ze vertrouwen<br />
aan elkaar geheimen toe<br />
of wisselen foto’s en filmpjes uit.<br />
Dat ze geconfronteerd wor<strong>de</strong>n met<br />
<strong>de</strong> <strong>dood</strong> <strong>van</strong> zo’n virtuele vriend<br />
is haast onvermij<strong>de</strong>lijk. En als het<br />
gebeurt, hebben ze zo een geheel<br />
eigen manier om dat verdriet te<br />
verwerken. Op Facebook, één <strong>van</strong><br />
IN DE TUIN VAN DE DOOD<br />
HET BELANG VAN LIMBURG - DONDERDAG 30 OKTOBER 2008<br />
Er is leven na <strong>de</strong><br />
<strong>de</strong> populairste netwerksites, zijn<br />
tientallen speciale her<strong>de</strong>nkingspagina’s<br />
terug te vin<strong>de</strong>n. Voor Leentje<br />
Custers bijvoorbeeld, <strong>de</strong> Breese tvproductieassistente<br />
die in oktober<br />
in Noorwegen om het leven kwam.<br />
Enkele uren nadat een goe<strong>de</strong> vriend<br />
<strong>de</strong> pagina oprichtte, stroom<strong>de</strong>n al<br />
hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n berichten <strong>van</strong> familie,<br />
vrien<strong>de</strong>n én volslagen onbeken<strong>de</strong>n<br />
binnen. “Veel gereisd, veel gezien,<br />
<strong>van</strong> <strong>de</strong> zee tot <strong>de</strong> maan, maar alles<br />
is veel te snel gegaan”, schrijft<br />
Colofon<br />
iemand. “Ik heb je nooit gekend,<br />
toch ben ik er slecht <strong>van</strong>”, laat een<br />
an<strong>de</strong>r weten.<br />
Ook langs het ‘stille’ profiel <strong>van</strong><br />
<strong>de</strong> Amerikaanse Liz Connolly<br />
(20) surften hon<strong>de</strong>r<strong>de</strong>n Facebookle<strong>de</strong>n.<br />
“Laat dit <strong>de</strong> plek zijn om<br />
herinneringen aan Liz op te halen.<br />
Een elektronisch schrijn”, laat <strong>de</strong><br />
oprichter weten. Zelfs meer dan een<br />
jaar na haar tragische <strong>dood</strong>, met een<br />
golfkarretje, wor<strong>de</strong>n boodschappen<br />
achtergelaten. “Gisteren nog gekeken<br />
naar onze schoolvoorstelling.<br />
Heerlijk om je gulle lach nog eens te<br />
zien”, meldt een jeugdvriendin.<br />
Be<strong>de</strong>vaartsoord<br />
My<strong>de</strong>athspace.com gaat nog een<br />
stapje ver<strong>de</strong>r en houdt <strong>de</strong> profielen<br />
<strong>van</strong> overle<strong>de</strong>n gebruikers <strong>van</strong><br />
MySpace, een an<strong>de</strong>re populaire<br />
netwerksite, systematisch bij - inclusief<br />
een uitgebrei<strong>de</strong> biografie.<br />
Via <strong>de</strong> site kun je ook doorklikken<br />
naar <strong>de</strong> originele profielpagina, met<br />
hobby’s, favoriete quotes en foto’s.<br />
De pagina <strong>van</strong> <strong>de</strong> Amerikaanse<br />
Anna Svi<strong>de</strong>rsky (18) groei<strong>de</strong> kort<br />
na haar <strong>dood</strong> uit tot een heus virtueel<br />
be<strong>de</strong>vaartsoord. Anna werd<br />
in april 2006, enkele dagen voor<br />
haar achttien<strong>de</strong> verjaardag, aan een<br />
fastfoodrestaurant in Washington<br />
neergestoken. Duizen<strong>de</strong>n jongeren<br />
<strong>van</strong> over <strong>de</strong> hele wereld bezochten<br />
Teksten: Arne Biesmans, Peter Costermans, Hanne De Belie,<br />
Stijn <strong>de</strong> Koning, Kristin Matthyssen, Chris Nelis.<br />
Foto’s: Luc Daelemans, Dick Demey, Koen Fasseur,<br />
Jeffrey Gaens, Philippe Lebeau, Raymond Lemmens,<br />
Ludo Mariën, Jan Van Der Perre, Tony Van Galen.<br />
Coverbeeld: Kerkhof <strong>van</strong> Laken<br />
Projectmanager: Marcel Grauls<br />
Verantwoor<strong>de</strong>lijke uitgever: Luc Ra<strong>de</strong>makers<br />
haar pagina en uitten hun verdriet.<br />
<strong>In</strong>mid<strong>de</strong>ls is die aandacht weer<br />
bekoeld, maar goe<strong>de</strong> vriendinnen<br />
blijven hun belevenissen met Anna<br />
<strong>de</strong>len. “Wat ik je <strong>van</strong>daag weer allemaal<br />
te vertellen heb!”, schrijft<br />
iemand in een bericht op 20 oktober<br />
2008. “Je gaat er ongetwijfeld weer<br />
om lachen.”<br />
Macaber<br />
<strong>In</strong> <strong>de</strong> Verenig<strong>de</strong> Staten is <strong>de</strong>ze vorm<br />
<strong>van</strong> online rouwen al bestempeld<br />
als macaber en voyeuristisch.<br />
Trendwatcher Herman Konings nuanceert<br />
echter. “Voor jongeren die<br />
zijn opgegroeid met internet is het<br />
<strong>de</strong> normaalste zaak <strong>van</strong> <strong>de</strong> wereld.<br />
Achter het computerscherm <strong>de</strong>len<br />
ze lief en leed, vreug<strong>de</strong> en verdriet.<br />
De drempel is natuurlijk ook heel<br />
laag, want niemand ziet je.” Manu<br />
Keirse, klinisch psycholoog en<br />
rouwspecialist, treedt Konings bij.<br />
“<strong>In</strong> die virtuele wereld <strong>van</strong> jongeren<br />
gaat het er heel rechtuit aan toe.<br />
Voor velen on<strong>de</strong>r hen zijn die online<br />
her<strong>de</strong>nkingsplaatsen een extra<br />
uitlaatklep om hun verdriet te uiten.<br />
Het is zoiets als praten tegen een foto<br />
of een kaarsje aansteken. Niet meer,<br />
niet min<strong>de</strong>r.” Keirse waarschuwt in<br />
één a<strong>de</strong>m wel voor een isolement.<br />
“Als rouwen<strong>de</strong> jongeren zich volledig<br />
afsluiten <strong>van</strong> <strong>de</strong> realiteit, wordt<br />
het heel gevaarlijk.”<br />
Met steun <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vlaamse overheid.<br />
Dat zoveel mensen zich online laten<br />
verlei<strong>de</strong>n tot het betuigen <strong>van</strong><br />
me<strong>de</strong>leven voor een soms volslagen<br />
onbeken<strong>de</strong> vindt Keirse niet eens<br />
zo vreemd. “Hetzelf<strong>de</strong> fenomeen<br />
zie je ook als publieke figuren,<br />
zoals koning Bou<strong>de</strong>wijn of prinses<br />
Diana, sterven. Er ontstaat dan een<br />
beweging waarin het toegestaan is<br />
om je gevoelens te tonen. De mensen<br />
rouwen wel om hen, maar ze<br />
vin<strong>de</strong>n ook meteen een weg om hun<br />
opgekropte, persoonlijke verdriet<br />
te uiten. <strong>In</strong> Groot-Brittannië hebben<br />
ze daar trouwens een woord<br />
voor: mourning sickness - letterlijk<br />
vertaald: rouwziekte.”<br />
Mooi<br />
Herman Konings ziet in <strong>de</strong> virtuele<br />
her<strong>de</strong>nkingsplaatsen op Facebook,<br />
MySpace en tal <strong>van</strong> an<strong>de</strong>re<br />
(netwerk)sites vooral veel moois.<br />
“Eigenlijk vecht dat fenomeen<br />
tegen het gegeven ‘uit het oog, uit<br />
het hart’. Wie <strong>dood</strong> is, wordt via<br />
herinneringen aan cyberspace toevertrouwd<br />
en blijft gewoon ver<strong>de</strong>r<br />
leven.”<br />
Arne BIESMANS<br />
i<br />
Rouwen op<br />
http://www.facebook.com<br />
http://www.myspace.com<br />
http://www.my<strong>de</strong>athspace.com