Jos Heutinck al 25 jaar lid Er is een tijd van gaan... Rommelmarkt in ...
Jos Heutinck al 25 jaar lid Er is een tijd van gaan... Rommelmarkt in ...
Jos Heutinck al 25 jaar lid Er is een tijd van gaan... Rommelmarkt in ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Habemus Papam:<br />
“We hebben <strong>een</strong> paus”<br />
In het Latijn kondigde Paus Benedictus op 11<br />
februari jl. zijn aftreden aan. Mgr. Hendriks zegt<br />
daarover: “Het tekent zijn bescheidenheid <strong>al</strong>s paus”.<br />
Ooit zei deze paus <strong>van</strong> zichzelf: “Niet ik sta centra<strong>al</strong>,<br />
maar de Heer”. In zijn pontificaat stelde Benedictus<br />
<strong>een</strong> aant<strong>al</strong> aspecten centra<strong>al</strong>. Voorgangers moeten<br />
zichzelf beschouwen <strong>al</strong>s nederige dienaren <strong>in</strong> de<br />
wijngaard <strong>van</strong> de Heer.<br />
Het spreken <strong>in</strong> het Latijn geeft de verbondenheid weer<br />
met de eeuwenoude traditie <strong>van</strong> onze kerk. Daarnaast<br />
stelde de paus het mysterie <strong>in</strong> de liturgie centra<strong>al</strong>. Hij<br />
<strong>is</strong> <strong>een</strong> mens <strong>van</strong> studie en prachtige boeken.<br />
De Duitse kard<strong>in</strong>a<strong>al</strong> <strong>Jos</strong>eph Ratz<strong>in</strong>ger werd <strong>in</strong> 2005<br />
tot hoofd <strong>van</strong> de Rooms-katholieke Kerk gekozen.<br />
Norma<strong>al</strong> blijven pausen tot hun dood <strong>in</strong> functie. Het<br />
<strong>is</strong> <strong>in</strong> de kerkgeschieden<strong>is</strong> enkele keren voorgekomen<br />
dat <strong>een</strong> paus aftrad. Voor paus Benedictus XVI was dit<br />
paus Gregorius XII, die op 30 november 1406 aantrad.<br />
Hij legde zijn ambt op 4 juli 1415 neer. Zijn aftreden<br />
luidde <strong>een</strong> pausloze <strong>tijd</strong>perk <strong>in</strong> dat op <strong>een</strong> maand na<br />
tweeënh<strong>al</strong>f <strong>jaar</strong> heeft geduurd.*<br />
Benedictus (85) zegt dat hij niet meer de kracht heeft<br />
om de functie uit te oefenen. Zijn fysieke gesteldheid<br />
<strong>is</strong> steeds m<strong>in</strong>der geworden en zeker hebben de<br />
onthull<strong>in</strong>gen over seksueel m<strong>is</strong>bruik <strong>in</strong> de RK-Kerk<br />
hun schaduw over het pontificaat <strong>van</strong> Benedictus<br />
geworpen. Dat was onder zijn voorgangers <strong>al</strong><br />
be gonnen, maar het kwam nu op grote scha<strong>al</strong> naar<br />
buiten. Benedictus g<strong>in</strong>g voor<strong>al</strong> verder langs de lijnen<br />
die door zijn voorganger waren getrokken. Benedictus<br />
heeft Johannes Paulus II dan ook <strong>25</strong> <strong>jaar</strong> bijgestaan <strong>al</strong>s<br />
prefect <strong>van</strong> de congregatie <strong>van</strong> de geloofsleer. Zeg<br />
maar, <strong>al</strong>s de belangrijkste theolog<strong>is</strong>che adv<strong>is</strong>eur.<br />
Wie z<strong>al</strong> hem opvolgen?<br />
Verwacht wordt dat de kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en 28 februari afspraken<br />
maken over het conclaaf, waar<strong>in</strong> <strong>een</strong> opvolger<br />
wordt gekozen. Een zwarte paus <strong>is</strong> <strong>een</strong> <strong>in</strong>teressante<br />
optie. Afrika <strong>is</strong> <strong>een</strong> cont<strong>in</strong>ent waar religie <strong>een</strong><br />
groeiende rol speelt. Dit geldt voor zowel de <strong>is</strong>lam <strong>al</strong>s<br />
het chr<strong>is</strong>tendom. Maar na <strong>een</strong> Pool en <strong>een</strong> Duitser zou<br />
het ook weer <strong>tijd</strong> kunnen worden voor <strong>een</strong> It<strong>al</strong>iaan. <strong>Er</strong><br />
zijn <strong>tijd</strong>ens het pontificaat <strong>van</strong> Benedictus nog<strong>al</strong> wat<br />
It<strong>al</strong>iaanse kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en bijgekomen.<br />
Als we <strong>al</strong> klaar zijn voor <strong>een</strong> niet-Europese paus, dan<br />
ligt het volgens mij meer <strong>in</strong> de lijn der verwacht<strong>in</strong>g<br />
dat wij iemand krijgen uit Latijns-Amerika. In dat<br />
werelddeel woont 40 procent <strong>van</strong> het tot<strong>al</strong>e aant<strong>al</strong><br />
katholieken ter wereld.<br />
* Het <strong>in</strong>stituut Rooms-Katholieke Kerk, Hans Wortelboer, pag. 457<br />
Maar we hebben g<strong>een</strong> enkele zekerheid over wie de<br />
nieuwe leider <strong>van</strong> onze kerk wordt. Wat we wel weten<br />
<strong>is</strong> de wijze waarop de nieuwe pauskeuze plaatsv<strong>in</strong>dt.<br />
De kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en <strong>gaan</strong> <strong>in</strong> conclaaf<br />
Het woord conclaaf <strong>is</strong> afgeleid <strong>van</strong> de Latijnse<br />
woorden cum clave, dat letterlijk betekent: met sleutel.<br />
Anders gezegd: <strong>een</strong> conclaaf <strong>is</strong> <strong>een</strong> geheim overleg,<br />
dat meest<strong>al</strong> achter gesloten deuren plaatsv<strong>in</strong>dt. In<br />
gev<strong>al</strong> <strong>van</strong> <strong>een</strong> pausverkiez<strong>in</strong>g <strong>is</strong> het ook letterlijk met<br />
gesloten deuren, want de deuren <strong>gaan</strong> op slot. Aan de<br />
pausverkiez<strong>in</strong>g doen maxima<strong>al</strong> 120 kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en mee<br />
die niet ouder mogen zijn dan 80 <strong>jaar</strong>.<br />
De periode tussen het overlijden <strong>van</strong> <strong>een</strong> paus en<br />
de verkiez<strong>in</strong>g <strong>van</strong> zijn opvolger wordt sed<strong>is</strong>vacatio<br />
(Latijn: zetel die leeg <strong>is</strong>) genoemd. De leid<strong>in</strong>g <strong>van</strong> de<br />
kerk ligt <strong>in</strong> deze periode <strong>in</strong> handen <strong>van</strong> het College<br />
<strong>van</strong> Kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en.<br />
Het conclaaf wordt gehouden <strong>in</strong> de Sixtijnse Kapel, die<br />
vlakbij de S<strong>in</strong>t-Pieterskerk staat <strong>in</strong> Rome. Alle stemgerechtigde<br />
kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en verblijven hier samen met het<br />
nodige dienstpersoneel achter slot en grendel.<br />
S<strong>in</strong>ds 1996 verblijven de kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en voor de nacht<br />
<strong>in</strong> <strong>een</strong> specia<strong>al</strong> gastenverblijf. Tijdens het vervoer<br />
<strong>van</strong> en naar dat gastenverblijf mogen de kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en<br />
niet benaderd worden. Trouwens, dat mag ook <strong>in</strong> de<br />
Sixtijnse Kapel zelf niet. G<strong>een</strong> telev<strong>is</strong>ie of radio, g<strong>een</strong><br />
<strong>in</strong>ternet en g<strong>een</strong> telefoonverb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>gen. Mobieltjes<br />
mogen dus niet mee naar b<strong>in</strong>nen. Eventuele verb<strong>in</strong>d<strong>in</strong>gen<br />
worden onklaar gemaakt. De kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en mogen<br />
g<strong>een</strong> enkel contact hebben met de buitenwereld.<br />
Dat <strong>is</strong> zo geregeld, omdat de buitenwereld g<strong>een</strong><br />
enkele <strong>in</strong>vloed op de pausverkiez<strong>in</strong>g mag uitoefenen,<br />
op g<strong>een</strong> enkele manier.<br />
Allereerst wordt <strong>een</strong> Heilige M<strong>is</strong> opgedragen,<br />
waar<strong>in</strong> de kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en bidden om <strong>een</strong> goede<br />
keuze te kunnen maken. Zolang er nog<br />
g<strong>een</strong> nieuwe paus <strong>is</strong> gekozen, volgen<br />
elke dag vier stemrondes, twee <strong>in</strong> de<br />
ochtend en twee <strong>in</strong> de middag. In<br />
zo’n stemronde krijgt <strong>een</strong> kard<strong>in</strong>a<strong>al</strong><br />
<strong>een</strong> stembriefje waarop hij schrijft<br />
wie zijn kandidaat <strong>is</strong>. Dit briefje<br />
deponeert hij vervolgens <strong>in</strong><br />
<strong>een</strong> grote m<strong>is</strong>kelk die bij<br />
het <strong>al</strong>taar <strong>is</strong> opgesteld.<br />
Tussen <strong>al</strong>le stemrondes<br />
wordt gebeden.<br />
Duurt het langer om<br />
<strong>een</strong> goede kan di daat<br />
te kiezen, dan wordt<br />
ongeveer om de drie<br />
dagen <strong>een</strong> rust- en<br />
bez<strong>in</strong>n<strong>in</strong>gsdag <strong>in</strong> gelast.<br />
Op die dag <strong>is</strong> er dan g<strong>een</strong> stemronde. Een paus<br />
wordt ge kozen met <strong>een</strong> tweederdemeerderheid <strong>van</strong><br />
stem men.<br />
Aan het e<strong>in</strong>d <strong>van</strong> de ochtend en de middag worden<br />
de stembriefjes verbrand. Als <strong>een</strong> stemronde m<strong>is</strong>lukt<br />
<strong>is</strong>, ofwel er was g<strong>een</strong> tweederdemeerderheid voor<br />
<strong>een</strong> <strong>van</strong> de kandidaten, dan levert het verbranden <strong>van</strong><br />
de briefjes gewone, dus zwarte, rook op. De mensen<br />
op het ple<strong>in</strong> buiten zien de zwarte rook opstijgen en<br />
weten dat er nog g<strong>een</strong> nieuwe paus <strong>is</strong> gekozen.<br />
Als één <strong>van</strong> de kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en de vere<strong>is</strong>te meerderheid<br />
heeft gekregen, dan vraagt de deken <strong>van</strong> het kard<strong>in</strong><strong>al</strong>encollege,<br />
die het conclaaf voorzit, of de gekozene<br />
zijn verkiez<strong>in</strong>g aanvaardt. Als de kandidaat antwoordt:<br />
“Accepto” (Latijn: ik aanvaard, ik accepteer) dan <strong>is</strong> hij<br />
paus. De nieuwe paus zegt vervolgens welke naam hij<br />
<strong>al</strong>s paus wil dragen.<br />
De mensen buiten weten nog niets, maar die worden<br />
op de hoogte gebracht door de stembriefjes te<br />
verbranden, samen met nat stro of chemic<strong>al</strong>iën. De<br />
rook die nu opstijgt uit de schoorst<strong>een</strong> <strong>van</strong> de Sixtijnse<br />
Kapel <strong>is</strong> wit. Hieraan zien de mensen die buiten op het<br />
ple<strong>in</strong> wachten, dat er <strong>een</strong> nieuwe paus <strong>is</strong>. Omdat het<br />
niet zo <strong>een</strong>voudig <strong>is</strong> te zien of rook wit of zwart <strong>is</strong>,<br />
worden voortaan tegelijk ook de klokken <strong>van</strong> de S<strong>in</strong>t<br />
Pieter geluid.<br />
De voorzitter <strong>van</strong> het College <strong>van</strong> Kard<strong>in</strong><strong>al</strong>en spreekt<br />
vervolgens de menigte op het ple<strong>in</strong> toe met de<br />
woorden ‘habemus papam’ (Latijn: we hebben <strong>een</strong><br />
paus). De hele formule <strong>in</strong> het Latijn <strong>is</strong> nog wat langer.<br />
Vervolgens komt ook de nieuwgekozen paus naar<br />
voren. Die spreekt dan de zegen urbi et orbi (voor stad<br />
en land) uit.<br />
Pastor Mia Tank<strong>in</strong>k<br />
10 11<br />
Van de bestuurstafel<br />
Terwijl ik dit stukje schrijf, <strong>is</strong> de vasten<strong>tijd</strong> <strong>al</strong>weer<br />
<strong>een</strong> e<strong>in</strong>d op gang.<br />
Ik v<strong>in</strong>d het <strong>al</strong><strong>tijd</strong> <strong>een</strong> mooie gedachte (en <strong>al</strong>s het<br />
lukt, helema<strong>al</strong>) om deze 40 dagen voor Pasen te<br />
consum<strong>in</strong>deren. Als k<strong>in</strong>d ben ik met het vastentrommeltje<br />
opgegroeid en het leerde je <strong>in</strong> ieder<br />
gev<strong>al</strong> om je zelf d<strong>is</strong>cipl<strong>in</strong>es op te leggen. Dat je<br />
de trommel op Paaszaterdag <strong>in</strong> <strong>een</strong> keer helema<strong>al</strong><br />
leeg at, <strong>is</strong> <strong>een</strong> ander verha<strong>al</strong>!<br />
En dan 12 februari. Wat heeft Paus Benedictus voor<br />
veel reur<strong>in</strong>g gezorgd.<br />
Het <strong>is</strong> zeldzaam <strong>in</strong> de kerkelijke geschieden<strong>is</strong> dat<br />
<strong>een</strong> paus aftreedt.<br />
Maar wat heeft Benedictus ook veel op zijn bordje<br />
gehad, waar<strong>van</strong> het seksueel m<strong>is</strong>bruik <strong>in</strong> de<br />
katholieke kerk niet de m<strong>in</strong>ste was.<br />
Ik hoop <strong>van</strong> harte, dat zijn laatste levensjaren<br />
rustig zullen verlopen <strong>in</strong> over<strong>een</strong>stemm<strong>in</strong>g met<br />
zijn leef<strong>tijd</strong>.<br />
Veel beweg<strong>in</strong>g kwam er ook <strong>in</strong> de geloofsgem<strong>een</strong>schap<br />
<strong>van</strong> Gaanderen, <strong>al</strong>s blijkt dat zaken anders<br />
<strong>gaan</strong> dan <strong>is</strong> gedacht. Het bracht weer <strong>een</strong> boel<br />
opw<strong>in</strong>d<strong>in</strong>g en onrust.<br />
Het parochiebestuur <strong>is</strong> dan ook erg blij met de<br />
nieuwe comm<strong>is</strong>sie o.l.v. Johan Hermans.<br />
In deze comm<strong>is</strong>sie zitten mensen <strong>van</strong> Mart<strong>in</strong>us en<br />
<strong>van</strong> August<strong>in</strong>us en samen wordt nu gekeken en<br />
ge<strong>in</strong>ventar<strong>is</strong>eerd hoe nu verder.<br />
Een volgend punt <strong>van</strong> aandacht <strong>is</strong> de communicatie<br />
tussen locatieraden en parochiebestuur.<br />
Ondergetekende wil graag proberen daar wat<br />
aan te doen. Het plan <strong>is</strong> om de locatiebij<strong>een</strong>komsten<br />
geregeld bij te wonen. De eerste afspraken<br />
zijn gemaakt en wij hopen dat de band met het<br />
parochiebestuur daardoor z<strong>al</strong> verstevigen.<br />
Rest mij nog u <strong>al</strong>len <strong>een</strong> Z<strong>al</strong>ig Pasen te wensen.<br />
Hartelijke groet namens het parochiebestuur,<br />
Marjan Hakvoort