natuurlijk gedrag van melkvee en vleeskalveren - Raad voor ...
natuurlijk gedrag van melkvee en vleeskalveren - Raad voor ...
natuurlijk gedrag van melkvee en vleeskalveren - Raad voor ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
BIJLAGEN<br />
1. HET NATUURLIJK GEDRAG VAN RUNDVEE 3<br />
1. HET NATUURLIJK GEDRAG VAN RUNDEREN<br />
1.1. Domesticatie<br />
Runder<strong>en</strong> zijn ca. 6000 jaar <strong>voor</strong> Christus gedomesticeerd. De bevolkingsgroei destijds maakte uitbreiding<br />
<strong>van</strong> de voedselproductie noodzakelijk <strong>en</strong> runder<strong>en</strong> war<strong>en</strong> nodig in de landbouw als last- <strong>en</strong> trekdier <strong>en</strong> <strong>voor</strong><br />
de productie <strong>van</strong> mest <strong>en</strong> vlees. Pas later werd<strong>en</strong> runder<strong>en</strong> ook gebruikt <strong>voor</strong> de productie <strong>van</strong> melk <strong>en</strong><br />
melkproduct<strong>en</strong>. Er zijn meer dan 1000 verschill<strong>en</strong>de runderrass<strong>en</strong>. In het west<strong>en</strong> wordt in to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>de mate<br />
gebruik gemaakt <strong>van</strong> sterk gespecialiseerde rass<strong>en</strong> die <strong>voor</strong> de melkproductie of <strong>voor</strong> de vleesproductie<br />
gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
K<strong>en</strong>nis over het <strong>natuurlijk</strong>e <strong>gedrag</strong> <strong>van</strong> runder<strong>en</strong> is afkomstig <strong>van</strong> verschill<strong>en</strong>de studies aan verwilderde<br />
populaties runder<strong>en</strong>. Bek<strong>en</strong>d zijn bij<strong>voor</strong>beeld de studies <strong>van</strong> Hall aan de ‘Chillingham kudde’ (1986, 1989),<br />
e<strong>en</strong> verwilderde populatie runder<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> afgeslot<strong>en</strong> parkachtig landschap in Noord-Engeland. Deze kudde<br />
wordt al 700 jaar lang in stand gehoud<strong>en</strong> nag<strong>en</strong>oeg zonder <strong>en</strong>ige interv<strong>en</strong>tie door de m<strong>en</strong>s. Andere<br />
belangrijke studies aan verwilderde runderpopulaties zijn die <strong>van</strong> Schloeth (1961) aan e<strong>en</strong> runderpopulatie in<br />
de Camargue <strong>en</strong> die <strong>van</strong> Reinhardt (1980) aan e<strong>en</strong> populatie zebu runder<strong>en</strong>. De hier volg<strong>en</strong>de beschrijving<strong>en</strong><br />
over <strong>natuurlijk</strong> <strong>gedrag</strong> <strong>van</strong> runder<strong>en</strong> zijn hoofdzakelijk gebaseerd op observaties aan deze verwilderde<br />
populaties. Voor het overige is geput uit beschrijving<strong>en</strong> <strong>van</strong> het <strong>gedrag</strong> <strong>van</strong> e<strong>en</strong> kudde zoogkoei<strong>en</strong> (Kiley-<br />
Worthington <strong>en</strong> De La Plain, 1983) <strong>en</strong> uit bestaande overzichtspublicaties <strong>van</strong> Hafez <strong>en</strong> Bouissou (1975),<br />
Sambraus (1978), Albright <strong>en</strong> Arave (1997) <strong>en</strong> Phillips (2002) over het <strong>gedrag</strong> <strong>van</strong> runder<strong>en</strong>. T<strong>en</strong>zij het<br />
3 De wet<strong>en</strong>schappelijke bijdrage is sam<strong>en</strong>gesteld door dr. ir. B. Beerda (Leerstoelgroep Ethologie & Welzijn, WUR),<br />
ir. C.G. <strong>van</strong> Re<strong>en</strong><strong>en</strong> (ASG-WUR) <strong>en</strong> dr. ing. H. Hopster (ASG-WUR).<br />
19